Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
Dergah Sohbetleri Serisi ·

628. Dergah Sohbeti — Putperestliğin Kökeni, Şahıs Perestlik ve Gizli Şirk

Mustafa Özbağ Efendi'nin dergah sohbeti: 628. Dergah Sohbeti — Putperestliğin Kökeni, Şahıs…. Tasavvuf, ahlâk ve mânevî yol üzerine kapsamlı açıklamalar.


1. Bölüm

Selamun aleyküm Allâh gecenizi hayırlı eylesin inşâAllah Ayınızı, yılınızı, ömrünüzü hayırlı eylesin inşâAllah Umduklarımızdan hayırlı eylesin Korktuklarımızdan hürsü muhafaza eylesin inşâAllah 49. hadise gelmişiz Ve dediler ki sakın ilahlarınızı bırakmayın Hele vedden, suadan, yevustan, yekuktan ve nesirden asla vazgeçmeyin Nuh Suresi âyet 23 Bu âyet hakkında İbn Abbas şöyle dedi Bunların hepsi de Hz. Nuh’un kavminin salih kimselerinin isimleridir Nuh kavmi helak olduğunda şeytan o kavme bu kişilerin oturduğu yerlere işaret koymalarını Ve onların isimleriyle bazı yerleri isimlendirmelerini söyledi Onlar da böyle yaptılar O kavimden bu işaretleri koyan nesil ölünce kadar onlara ibadet edilmedi O salih kimseler öldükten ve haklarında bilgiler kaybolduktan sonra onlara ibadet edildi Malum bu Nuh Suresinde Nuh aleyhisselamın kavmi ile alakalı İlk putları yapan Nuh’un kavmidir Yeryüzündeki putçuluğun başlangıcıdır Tabi bu Nuh’un kavmi bu putlarla uğraşırken bu putlar aslında Nuh’tan öncesindendir Nuh’tan öncesinden ne zaman?

Şit’in zamanında Normalde Şit aleyhisselamın zamanında bunlar kendi dönemlerinde kendi zamanlarında çok büyük veliullahdan büyük pirlerdendir İnsanların itibar ettiği, sevdiği, insanların o zaman için onları bir otorite olarak kabul ettiği kimselerdir Tabi bu hadislerle tasavvuf bölümüne alınmasının sebebi insanların bu noktadaki ifradi tutumlarıdır Onlar tabi bu büyük zatlar normalde bununla alakalı değişik daha başka rivayetler de var rivayetlerden birisi mesela bu zatlardan bilhassa şey Ved’den bu Ved’le alakalı bu Ved’in bazı rivayetlerde Şit aleyhisselâm olduğu Bazı rivayetlerde Şit’in yanında çok önemli vazifeler yapan bu noktada veli hükmünde olan bir kimse olarak da geçer Bu Ved ölünce insanlar tabi çok Şit’ten sonra vefat ediyor Şit olduğunu söyleyenler var bir de Şit’in kavminden Şit’in yanında büyük zatlardan olduğu söyleyen de var Vefat ettiğinde insanlar çok ağlaşınca böyle çok üzüldüklerini görünce şeytan bir rivayette insan kılığında bunların arasına giriyor onlarla beraber üzüldüğünü gösteriyor onlara Ve diyor ki onların sevgisini daha da arttırmasını söylüyor Şeytanın sağdan girmesi onu daha da çok sevin, onu daha da kıymetlendirin, onu daha da değerlendirin Ve diyor ki siz bunu unutmak ister misiniz?

Diyorlar ki unutmak istemeyiz O zaman diyor ben size bunun bir resmini yapsam, size versem, siz devamlı onu hatırlasanız olur diyor insanlar Ve normalde şeytan insan kılığında önce o Ved’in resmini çiziyor Ve ardından o her sevilen kimsenin resimlerini çizmeye başlıyorlar Tabii o resimleri çiziyorlar, resimlerini insanlar evlerine asıyorlar, her daim hatırlayacaklar Ardından şeytan diyor ki bunları hiç unutmayın Küçücük heykeller yapmaya başlıyorlar, insanlar o heykelleri evlerinin belli köşelerine koymaya başlıyorlar Şeytan durmuyor, şeytan diyor ki bunları evlerinizde hatırlıyorsunuz ama evlerinizden dışarı çıktığınızda hatırlamıyorsunuz O zaman ne yapalım? O zaman diyorlar şehrin göbeğine onun kocaman bir heykelini yapalım Bu sefer şehrin göbeğine kocaman bir heykel yapıyorlar, onun heykelini İş daha da azıyor, iş daha da azdıktan sonra artık onlar normalde şehrin giriş ve çıkışlarına da o heykellerden yapmaya başlıyorlar değişik köylere, kentlere o heykellerden yapmaya başlıyorlar Tabii ilk başlangıçta hatırlamak babında bunlar yapılıyor Ama o nesil, hatırlamak babında yapılan nesil, buna müsaade eden nesil vefadettikten sonra, gittikten sonra Onların çocukları, onların çocukları hatta şeytan bu vesveseye devam ediyor Derdi ki o dua ettiğinde yağmur yağardı Diyor ki bu dua ettiğinde şöyle harikulade haller olurdu Siz onun adına isteyin Bir müddet sonra ona ibadet etmeye başlıyorlar Bu ilahlarına ibadet etmeye başlıyorlar Bu hemen şitten sonraki dönemde oluyor bu Şitten sonraki dönemde, ardından şitten sonra zaten Nuh geliyor o yüzden Nuh aleyhisselâm ile alakalı bu ayeti kerime Nuh suresinde geçiyor, Nuh o kimseleri bu putperestlikten, bu putlardan ayırmaya çalışıyor Onlardan kurtarmaya çalışıyor, onun için mücadele veriyor Ve ayeti kerimede de Nuh’un ağzından söylüyor Ayeti kerimede diyor ki bu Süva’dan, Yehus’tan, Yeyük’tan, Nesir’den hani vazgeçin diyor Ama müşrikler diyorlar ki bunlardan asla vazgeçmeyin Bunları asla bırakmayın ve bunların peşini de bırakmayın Bunlar asla ve asla siz buradan geri dönmeyin Normalde çünkü Nuh aleyhisselâm çok sıkıntılar çekiyor bu konuda Ve asla o müşrikler bu putlarını bırakmıyorlar Ehl-i Sûfî’nin içerisinde de böyle Allâh affetsin, ifrat ve tefrid noktasında duran kimseler vardır Tarikat, tasavvuf, ölmüş bir şeyhe intisap etmeyi, ölmüş bir şeyhin resmine bakıp ona rabuta yapmayı Hatta resimlere bakıp rabuta yapmayı caiz görmez Şimdi bu tabii geçmiş dönemlerde böyle yaşandığı gibi bu dönemde de bu tip şeyler yaşanıyor İnsanlar vefat etmiş, vazifesini yerine getirmiş, göçmüş bu alemden Hepimiz için geçerli bu Bu devlet başkanlar için geçerli, siyasi parti başkanlar için geçerli ehl-i tarikatın başındaki şeyhler için geçerli, herkes için geçerli Tarikat bu manada ve hatta tasavvuf bu manada yaşayan bir şeyhe intisap etmeyi, ölmüş bir şeyhe intisap edilmeyeceğini Bu noktada onun resmine bakılıp da rabuta edilmeyeceğini Onun resmine bakılıp da yok feyizleniyoruz da, yok biz onun resmine bakaraktan aşkımızı arttırıyoruz da Yok onun resmine bakaraktan biz ona olan bağlılığımızı arttırıyoruz da bunların hepsi de heva heves O yüzden Hz.

Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Hazretleri de muhtan binlerce yıl sonra benim resmimi de görseniz Benim resmim de olsa onu ayağınızın altına alıp çiğneyim demiş Onu ayağınızın altına alıp çiğneyim Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Hazretleri bu manada kendisinin hiç resmini çizdirmemiş Hatta böyle resim çizen bir kimseye demiş ki onunla alakalı Demiş mahşerde o çizdiğin resim gelecek gözünün önüne senin önüne getirilecek hadi buna ruh üfle denecek Ama sen ona ruh üfleyemeyeceğinden dolayı azabı duysar olacaksın diyor O yüzden ehli İslam hiçbir zaman bir tam bir hayvan sureti tam bir insan sureti yapmamış İştahat alimleri bu konuda çok hassas davranmışlar Mesela bir kuş resmi çizeceklerse kuş resmini tam suret olarak çizmemişler Bir insan resmi çizeceklerse tam olarak bir insan resmi çizmemişler Ve hayvan haşat ruh üflenen herhangi bir şey var ise Onu normalde tam olarak şekil şeman olarak çizmemişler ki Ona ruh üfleme imtihanıyla karşı karşıya kalınmasın diye ve azaba duçar olunmasın diye normalde zaman zaman insanlar belki de kendilerince Çaylarınızda için kendilerince başlangıçta hüsnü zan yapıp Şeyhlerinin pirlerinin resimlerini veyahut da hüsnü zan yapıp Siyasi liderlerin resimlerini heykellerini onu böyle bir değişik bir surete büründürüp Sanki tanrısal bir şeymiş gibi veya ilahi bir şeymiş gibi Onu büyütüp onu yükseltip zaman içerisinde ona ibadet Ona karşı böyle bir farklı bir duygular besleme noktasında geliniyor Şimdi bizim ülkemizde de bunun oldukça istismarı var Müslüman dünyasında bunun oldukça istismarı var Ben Suriye’ye gitmiştik biz Doksan beşte mi doksan altıda mı ne Hafız Esad’ın resimleri Elinde tüfekle ateş ederken ata binerken attan inerken Tarlanın içerisinde dolaşırken araba kullanırken uçağın üstünde Her yerde devlet dairelerinde, sokaklarda her yerde heykeli var Hafız Esad’ın Bakın her yerde Hafız Esad’ın heykelinin olmadığı, Hafız Esad’ın resminin olmadığı Hafız Esad’ın portresinin olmadığı hiçbir yer yok Ve hiç kimse Hafız Esad’ın aleyhine bir kelime dahi konuşamıyor Bakın bir kelime dahi konuşamıyor Aynı şekilde Suudi Arabistan’da da var Kim kral filanca Yer gök o kralın resimleriyle dolu Yer gök Bunu normalde demokrasinin beşiği dediğiniz İngiltere’de göremezsiniz İngiltere’de kraliçenin yerde gökte resimleri heykelleri osu busu yoktur Bulamazsınız Almanya’da bulamazsınız Fransa’da bulamazsınız Bulamazsınız İngiltere’de bir kurtarıcı resmi yoktur yerde gökte Amerika’da Trump’un heykelini göremezsiniz hiçbir meydanda hiçbir yerde Ve Amerika’da bir kurtarıcı, devletin kurucusu, devletin bakisi, selameti O olmasaydı olmazdı Amerika’nın her yerinde bunun heykellerini göremezsiniz Avrupa’da göremezsiniz Rusya’da göremezsiniz Nerede görürsünüz?


2. Bölüm

Osmanlı’dan kalan ülkelerde bilhassa Türkiye ve Orta Doğu’da görürsünüz Sebep? İnsanları İslam’dan uzaklaştırırken yerine bir şey koyarlar Çünkü İslam’dan uzaklaştırdığın yerine bir şey koyman lazım Yerine bir şey koymazsan bu insanlar tekrar İslam’a dönerler Veyahut da başka bir yerlere giderler başka bir yerlere gitmesin Tabiat boşluk kabul etmez O yüzden siz bir inancı aldıktan sonra onun yerine başka bir inanç koyarsınız Başka bir inanç koymazsanız o zaman o almış olduğunuz inanca tekrar dönebilirler insanlar Şu anda İslam dünyasının kendi dinine dönememesi, kendi dinini yaşayamaması, kendi dinini öğrenememesi, kendi dinini sımsıkı sarılamaması buna örnektir Kur’ân bize bir nasihatta bulunuyor Diyor ki insanları tanrılaştırmayın Kur’ân bize nasihatta bulunuyor Peygamber dahi olsa tanrılaştırmayın Bir veli de olsa bir mürşid de olsa tanrılaştırmayın Siyasi lider de olsa tanrılaştırmayın Âlim bir zat da olsa tanrılaştırmayın Bütün o esnada devlet gücünü ve kuvvetini elinde tutsa da bir kimse onu tanrılaştırmayın İslam dünyasının başına ne geldiyse insanların ve ailelerin tanrılaştırılması kutsallaştırılmasından kalmıştır O yüzden Kur’ân bize bu normalde insanların kendilerinin tanrılaştırdığı kimseleri örnek olarak veriyor O zaman ehli sûfî için bir vartadır Üstadını tanrılaştırması Ehli sûfî için vartadır Üstadının üstadını veya herhangi bir üstadı tanrılaştırması Ehli sûfî için veya cemaatler için, tarikatlar için, Müslümanlar için bir vartadır Cemaatın başındaki, tarikatın başındaki, partinin başındaki kimseyi hatasız, kusursuz görmesi Eksiksiz, noksansız görmesi Ve bu noktada şahıs perest yapması insanları Bu gizli şirk’tir Bir kimse üstadını hatasız, kusursuz görmesi O hatasız, kusursuz demesi o kimseyi gizli şirke götürür Bir kimse cemaatının başındaki hacasını, hocasını Hatasız, kusursuz görmesi onu gizli şirke götürür Bir kimsenin herhangi bir siyasi lideri, herhangi bir devlet adamını Hatasız, kusursuz görmesi onu gizli şirke doğru götürür Ve öyle bir şeye götürür ki Allâh muhafaza eylesin Namaz kılarken imansız gider o kimse Bakın namaz kılarken imansız gider Allâh’ı zikrederken burada imansız gider Diyeceksiniz ki ya zikrullah alakasında duran bir kimse imansız gider mi?

El cevap gider, neden gider? Akayit noktasından gider Akayit noktası, nedir bu? Küfre düşerse bir kimse ve o küfür noktasında durursa İsterse zikrullah alakasının en ortasında olsun İsterse cezbeye gelsin kendini bir duvardan bir duvara vursun O küfür üzerine vefat eder Küfür üzerine ölür Neden? Çünkü o bir kimseyi tanrılaştırdı Çünkü o bir kimseyi, bir şahsı Bu noktada öyle bir şahıs perestek yaptı ki Allâh’la eşdeğer de götürdü, onu şirke götürdü Allâh muhafaza eylesin Bakın bu zamanda en büyük kandikaplardan birisi bu Bir kısım insanlar kendi siyasi liderlerini kutsallaştırıyorlar Bir kısım insanlar kendi cemaatinin başındaki liderleri kutsallaştırıyorlar Bir kısım insanlar kendi dergahlarının, tarikatlarının başındaki şeyhleri kutsallaştırıyorlar Ve bunların başında bulunan bu zatlar asıl tehlikede olanlar bunlar sebep Bu kutsallaştırmadan haberi oldukları halde bunları durdurmayıp Bunları normalde gerekli açıklamaları, gerekli öğretileri vermediklerinden dolayı Bunları kendi iş dünyalarında kabullendiklerinden dolayı Bunlar da tövbe etmeleri lazım Tövbe etmezlerse, düzeltmezlerse kendilerini ve söylemlerini Bunlar da şirk üzerine ölürler Allâh muhafaza eylesin Bir kısım insanlar içlerinde buradaki cemaat, tarikat herhangi bir topluluk adına ne derseniz deyin Dağılmasın, bir yerlere gitmesin diye Bizim şeyhimiz hala da vazifede fotoğrafına bakacaksınız Onun fotoğrafına bakaraktan rabıta edeceksiniz bak filanca kardeşimiz onun fotoğrafına baktı da fotoğraftan onunla konuştu da onun müşkülünü halletti bak hala daha sağ, o kınından çıkmış biçak gibi, kılıç gibi filanca kardeşimizin rüyasına girdi de onun müşkülünü şöyle halletti O yüzden yeni bir şeyh aramanıza gerek yok Onun fotoğrafı yeter, onun himmeti yeter, onun gayreti yeter Deyip geçmiş şeyhlerini, hocalısını, hacısını, siyasi parti liderini kutsallaştırması hepsi de şirke çalışıyor Ehli tasavvufun en büyük handikaplarından birisi bu O yüzden tarih boyunca üstaplarını bu noktada kutsallaştıran Onu ilahlaştıran veya hocasını, hocasını, komutanını ilahlaştıranlar Bu handikapın içerisine girmişlerdir, o cemaatlerde, o tarikatlarda, o siyasi topluluk, o askeri toplulukta helaka gitmiştir Hazret-i Ömer radıyallâhu anh hazretleri halife olduğunda ilk işi Genel kurmay başkanı seviyesinde bulunan Halid bin Velid hazretlerini hem de cihâd halindeyken, savaştayken görevden azletmesidir İlk işi, sebebini sorduklarında şunu söyler, halkın dilinde pelesenek oldu Herkes şunu söylüyor, Halid’in bulunduğu savaş muhakkak galibiyetle sonuçlanır Halid ordunun başındaysa galibiyet mutlaktır Böyle inandıkları için, böyle inanmaya başladıkları için Halid’i görevden azlettim Galibiyeti verecek olan Allâh’tır der, meseleyi bağlar O yüzden kıymetli kardeşler, hiç kimseyi kutsallaştırmak, hiç kimseyi böyle hesapsız kitapsız bir noktaya, ya o hesap kitap vermez ya Herkes hesabını kitabını mahşere çıkınca verir Şeyh de olsan verirsin, pir de olsan verirsin, siyasi lider de olsan verirsin, her kim olursa olsun hesabını hesaba çekilir O çok takva ehlidir, onun hesabı dünya zaman birimi olarak bir saniye bile sürmeyebilir Hesaba kitaba çekilmeyecek olanlar var mı?

El cevap var Peygamberler hesaba kitaba çekilmezler Şehitler hesaba kitaba çekilmezler Allâh yolunda hayatı boyunca saçının sakalını artmış, koşturmuş yolda Eğer gerçekten ihlaslı ve samimi bir şekilde onlar böyle gittilerse evet onlar da hesaba çekilmezler Ama geri kalan herkes hesaba çekilir Bu üç zümre hadisle sabittir Üç zümre hadisle sabittir Bunu bazıları dörde çıkarırlar peygamberler zaten malum Ona söyleyecek bir şey yok işte bir hayırda önde koşanlar vardır, onların önlerinde sadık olanlar vardır Ardında da şehitler vardır böyle dört zümre Bunlar da ayetlerle sabit mi, hadislerle sabit mi evet Geri kalan hepsi de ne olur hesaba çekilir Ama hiç kimse kendi nefsi için ben hesaba çekilmeyeceğim diyemez Ve hiç kimse için şöyle düşünmeyin O hesaba çekilmez Bu büyük bir sıkıntı Allâh muhafaza eylesin Bu büyük bir problem Rabbim korusun O yüzden herkesin içerisinde tekrar söylüyorum Bağlı bulunduğunuz üstad, şeyh adına ne derseniz deyin Vefat ettiğinde herkes istihare yapar Rüyasında gördüğü kimseye gider intisap eder Şunu yapabilirler arkadaşlar Bizim başlarımızda zakirlerimiz var Toplansınlar, istihare yapsınlar hepsi de ortak noktada buluşabilirlerse Biz gider o ortak noktaya tabi oluruz Ya da arkadaşlar ben kendi yolumu kendim giderim Ben istihare yaparım, istişare yaparım Bir zuhurat beklerim Giderim bir şeyhe intisap ederim eyvallâh Muhakkak bir şeyhe o kimse intisap edecek Böyle zaman zaman söylerim bunu ben Bunu en fazla da Fehim Hacıoğlu duymuştur benden Böyle dükkanda yakındı onunla Fazlaca hoş sohbet ederdik Ben Fehime derdim Fehim Usta sahte de olsa bir insana şeyhi olacak derdim ben ona İki dizinin üzerine oturup onu dinleyecek Onun tavsiyesini kabul edecek Otur dediğinde oturacak, kalk dediğinde kalkacak İsterse dedim ben kemali ermemiş olsun, sahte olsun Bir şeyhi olacak o kimsenin derdim ben Ben hala da aynı noktadayım Bir kimsenin kemale de ermemiş olsa Velevk olmamış, velevk olmamış Şeriatı düzgünse bir şeyhi olacak Oturacak dizinin dibinde o ne emir buyurursa yerine getirecek Ancak nefisler böyle pusar Başka türlü nefis pusmaz şeyhi olmayanın Şeyhi şeytandır diye boşuna söylememişler Bunu Ehli Tasavv hadîs olarak nitelendirir Bir kısmı bunun sahih olmadığını söyler kimisi Cüneyd-i Bağdadi’nin sözü Kimisi Abdülkadir Geylani’nin sözü der Herkes bir büyük zata bu sözü atfeder birilerine Bir kimsenin hele Ehli Sûfî ise o kimse Ehli Tarikat ise onun bir şeyhi olacak Zahiren Kur’ân ve Sünnet’te Akaid noktasında ve hatta amellerde gözle görünür Bir sapkınlığı yok ise gidip ona intisap edecek Onun bir şeyhi olacak Öyle vay ne mübarekli bizim eski şeyhimiz Fotoğrafına bakalım feyizlenelim Fotoğrafını koy karşısına onun önünde ders çek Fotoğrafına bak öyle rabut et yok onun himmeti gayreti şimdi daha kuvvetli Bunlar hepsi de dervişleri yoldan alıkoyan Dervişlerin istikametini şaşırtan şeyler Ve zaman içerisinde Allâh muhafaza eylesin Onu ilahlaştırmak farkında olarak veya olmayarak Bu noktada onu ilahlaştırarak şirke düşmek Bu noktada Allâh muhafaza eylesin büyük bir tehlike Cenâb-ı Hak cümlemizi böyle bir olmaktan korusun inşâAllah Âmîn Sorularınıza bakacaktım ama saat on O yüzden hakkınızı helal edin Bu kardeşlerin sorularına bakamayacağım için özür diliyorum Rabbim hepsinin de gönlüne doğruyu ilham etsin inşâAllah Âmîn Âmîn Üçeği de asın Fatiha Âmîn Fatiha El-Mülkü’l-Gadir, Estağfirullah El-Azim, Ya Mârik El-Mülkü’l-Gadir, Estağfirullah El-Azim.

Estağfirullah, Aman Ya Rabbi, Min küllü zemmîn, Tövbe Ya Rabbi. Estağfirullah, Aman Ya Rabbi, Min küllü zemmîn, Tövbe Ya Rabbi. Estağfirullah, Aman Ya Rabbi, Min küllü zemmîn, Tövbe Ya Rabbi. Estağfirullah, Aman Ya Rabbi, Min küllü zemmîn, Tövbe Ya Rabbi. Estağfirullah, Tübdil Allâh, Vel heytu kalbî en mâ simallah. Estağfirullah, Tübdil Allâh, Vel heytu kalbî en mâ simallah. Estağfirullah, Tübdil Allâh, Vel heytu kalbî en mâ simallah. Estağfirullah, Tübdil Allâh, Vel heytu kalbî en mâ simallah. Ya Rabbi, tövbelerimizi Peygamber Efendimiz’in hürmetine kabul eyle Ya Rabbi. Âmin. Şahı Merdanımız’ın hürmetine kabul eyle Ya Rabbi. Âmin. Yâ Rahman, yâ Rahîm, yâ Allâh. Ya Rahman, Ya Rahim, Ya Allâh, Ya Rahman, Ya Rahim, Ya Allâh, Ya Malik, Ya Kudüs, Ya Allâh, Ya Hennan, Ya Mennan, Ya Allâh, Ya Diyan, Ya Burhan, Ya Allâh, Ya Sultan, Ya Subhan, Ya Allâh, Ya Rezzak, Ya Fettah, Ya Allâh, Ya Settar, Ya Gaffar, Ya Allâh, Ya Rabbi, Settar ismi şerifin ümmeti, ümmeti Muhammed’in atallarının kusurlarını setreyle ya Rabbi.

Âmîn. Gaffar ismi şerifin ümmeti, ümmeti Muhammed’in atallarının kusurlarını affüme affüret eyle ya Rabbi. Âmîn. Salavat-i şerife getireceğiz inşâAllah aşk ile. Allâhumme salli ala Seyyidinâ Muhammed Nebi ümmi ve ala âlim ve sahbim ve sellim. Allâhumme salli ala Seyyidinâ Muhammed Nebi ümmi ve ala âlim ve sahbim ve sellim. Allâhumme salli ala Seyyidinâ Muhammed Nebi ümmi ve ala âlim ve sahbim ve sellim. Lâ ilâhe illâllah. Lâ ilâhe illâllah. Fatiha ma salavatuhu. Âmîn.


Kaynakça

Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbetinden derlenmiştir.

Kaynak video: YouTube

İlgili Sözlük Terimleri: Mürşid, Zikir, Nefs, Sünnet, Şeyh, Râbıta, Aşk, Salavât. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı