Hz. Abdullâh İbn Revâha — Şâir Sahâbe, Mu’te Şehîdi, Hz. Peygamber’in Sevdiği
Hz. Abdullâh ibn Revâha — sahâbenin önde gelen şâirlerinden biri; Hz. Peygamber’in çok sevdiği bir mü’min; Mu’te Savaşında şehîd düşen bir kahraman. Şiirlerinde İslâm’ın inceliğini, sahâbenin sadâkatini, Allâh sevgisini büyük bir incelikle işlerdi. Hz. Peygamber’in yanına gelir, şiirlerini okurdu; Hz. Peygamber dinlerdi. Bu yazıda Hz. İbn Revâha’nın hayatını, sözlerini, Mu’te’deki kahramanlığını ele alacağız. Bir mü’minin örnek alabileceği — ilim, cesâret, şiir, samîmiyet, fedâkârlık özelliklerinin tezâhürü olan bir sahabîdir.
Şâir Sahâbe
Hz. İbn Revâha — Medîne’nin şâirlerinden. İslâm’a girince — şiirini Allâh ve Rasûlü hizmetine adadı. Hz. Peygamber sahâbeden Hassân ibn Sâbit, Kâ’b ibn Mâlik, ve İbn Revâha’yı şâir olarak özellikle severdi. Müşrikleri Hz. Peygamber’i hicvedince — Hz. Peygamber «Onlara cevap verin» diye sahâbe şâirlerine emir verdi. İbn Revâha cevap şiirleri yazdı. Şiir, İslâm’ın savaş silâhlarından biri oldu o günlerde.
Hz. Peygamber’in Sevgisi
Hz. Peygamber Hz. İbn Revâha’yı çok severdi. Bir defâ Hz. İbn Revâha kapıya geldi; içeride Hz. Peygamber sahâbeyle konuşuyordu. Hz. İbn Revâha söze bir mısra ile başladı; Hz. Peygamber memnûn oldu. Bir başka sefer Hz. Peygamber’in yanında oturup şiir okudu; Hz. Peygamber yüzünde rahatlama ve sevinç belirdi. Bu sevgi — onun mertebesini gösteriyor.
Allâh Korkusu
Hz. İbn Revâha — Allâh’tan çok korkardı. Bir defâ ağlıyordu; hanımı sordu «Niçin ağlıyorsun?» «Cehennemi düşündüm; Kur’ân der ki ‘Sizden ona uğramayacak hiç kimse yoktur’ (Meryem 71). Ben de oradan uğrayacağım; kim bilir nasıl olacak.» Bu — büyük bir takvâ tezâhürüdür. Hz. Peygamber’in en yakınlarında olan biri bile — Allâh’tan korkuyordu. Bu, takvânın sınırı yoktur.
Mu’te Savaşı — Kahramanlık
Mu’te Savaşında (h. 8) — üç komutan tâyin edilmişti: Zeyd ibn Hârise, Câ’fer ibn Ebî Tâlib, Abdullâh ibn Revâha. Hz. Peygamber «Eğer Zeyd şehîd olursa Câ’fer, o da şehîd olursa Abdullâh ibn Revâha kumandan olsun» buyurmuştu. Üçü de o savaşta şehîd oldu. Önce Zeyd, sonra Câ’fer (iki eli kesilen), sonra İbn Revâha. Hepsi cennete uçtu.
Şehâdetinin Önündeki Şiir
İbn Revâha kumandayı alırken — biraz tereddüt etti. Sonra kendi nefsine şu şiiri okudu: «Ey nefsim! Ben sana yemîn ederim ki yâ inecek bu meydana ya ölmeye karar vereceksin. Eğer şehîd olursan — kazandın. Eğer şehîd olmazsan — özürlü kalırsın. Hadi, ileri!» Bu kendi nefsine teşvik şiiri — sahâbî cesâretinin bir başka yüzüdür. Sonra inip kahramanca dövüştü; şehîd düştü.
Sözlerinden Derslerler
Hz. İbn Revâha’nın bizlere bıraktığı dersler: 1) Sanat İslâm’a hizmet edebilir — şiir gibi kabiliyetler dîn için kullanılabilir. 2) Allâh’tan korku — yüksek mertebede olsanız bile. 3) Cesâret — zor anlarda kendini ileri sürmek. 4) Nefisi terbiye — kendi nefsine teşvik şiiri okumak gibi. 5) Şehâdete arzu — ölümü hayrı olarak görmek. 6) Komutanlık alabilmek — geri çekilmemek. Bu altı ders — modern mü’mine örnektir.
Mü’mine Yansıma
Bugünün mü’mini Hz. İbn Revâha’dan ne alabilir? 1) Kabiliyetini Allâh için kullan — şâir, yazar, ressam, hangi kabiliyetin varsa. 2) Yüksek mertebede olsan bile Allâh’tan korkmayı bırakma. 3) Şehidlik mertebesini takdîr et — hayatta her amel şehâdet için bir hazırlık. 4) Nefsine teşvik et — zor anlarda kendini ileri taşı. 5) Sahâbenin sadâkatına özen — onlar gibi sebatla yürü. Bu yansımalar — günümüze değer katar.
Niyâz — Sahâbe Örneği
Niyâz: «Yâ Rab, Hz. Abdullâh ibn Revâha gibi sâlih sahâbenin örneğinden hisse al. Kabiliyetlerimi Sen’in yolunda kullanma şuûru ver. Yüksek mertebelere ulaşsam bile — Sen’den korkma hâlimi koruyabileyim. Şehidlik mertebesini takdîr eden bir mü’min eyle. Zor anlarda nefsime teşvik verebilen bir cesâret ihsân eyle. Sahâbenin sadâkatına özenen bir kul olarak yetiştir. Hz. İbn Revâha’nın âhirette yüksek mertebede olduğunu biliyoruz; bizleri de onunla bir araya getir. Şâirlerimizi, sanatçılarımızı, kabiliyet sahiplerimizi — İslâm hizmetine yöneltme rahmeti ver.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Sahâbe, Şehâdet, Mu’te. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Al-i İmran 3/169; Allah yolunda öldürülenlerin diri oluşu.
- İbn Hişam, es-Siretü’n-Nebeviyye, Mute Gazvesi ve Abdullah b. Revaha bahisleri.
- İbn Sa’d, et-Tabakatü’l-Kübra, Abdullah b. Revaha biyografisi.
- Buhari, Megazi, Mute Gazvesi rivayetleri.
- Taberi, Tarihu’r-Rusul ve’l-Müluk, Mute Gazvesi haberleri.
- Diyanet İslam Ansiklopedisi, Abdullah b. Revaha maddesi.