Mübârek Ramazân Günlerini Çokça Tövbe İle Zikir İle Geçirelim — Affedilme Mevsimi ve Kalbin Yenilenmesi
Mübârek Ramazân günlerini — çokça tövbe ile, çokça zikir ile geçirelim. Çünkü Ramazân — affedilme mevsimi; kalbin yenilenme zamanı. Hz. Peygamber «Kim Ramazân’da inanarak ve ihtisâben oruç tutarsa — geçmiş günahları affedilir» buyurmuştur (Buhârî). Yâni Ramazân, bütün hayatın günahlarının silinebileceği bir aydır. Bu fırsatı tövbe ile, zikir ile değerlendirmek — büyük bir kazançtır. Sıradan günlerde belki tövbe etmek aklımıza gelmez; ama Ramazân’da kalp açıktır; tövbeye en uygun zamandır. Aynı şekilde — zikir Ramazân’da daha etkilidir; çünkü oruç hâli kalbi yumuşatır.
Ramazân — Tövbe Ayı
Ramazân — bir tövbe ayıdır. Allâh bu ayda — kullarına özel bir affediş kapısı açar. Hadîs: «Ramazân’da Cennetin kapıları açılır, Cehennemin kapıları kapanır, şeytanlar zincirlere vurulur» (Buhârî). Bu — büyük bir mânevî atmosferdir. Mü’min bu atmosferden istifâde etmek için — hayatının bütün günahlarını teker teker hatırlayıp tövbe etmeli. Önce büyük günahlar, sonra küçük günahlar, sonra ihmâller. Her birini Allâh’a açıkça itirâf et; bir daha yapmama ahdi al.
Tövbenin Şartları
Sahih tövbenin şartları: 1) Günahı bırakmak. 2) Yaptığına pişmân olmak. 3) Bir daha yapmama azmini taşımak. 4) Eğer kul hakkı varsa — hakkını sahibine ödemek veya helâlleşmek. Bu dört şart tamamsa — tövbe sahihdir; Allâh affeder. Şartlardan biri eksik olursa — tövbe yarımdır. Mü’min bunları dikkat etmeli.
İstiğfâr — Sürekli Tövbe
«Estağfirullâhellezî lâ ilâhe illâ hu el-Hayy el-Kayyûm ve etûbu ileyh» — bu Hz. Peygamber’in öğrettiği büyük istiğfâr formülüdür. Bu zikir — günde yüzlerce defâ tekrar edilebilir. İçinde tövbe niyeti var; içinde tevhîd var; içinde Allâh’ın isimleri var. Sürekli istiğfâr — kalbi sürekli temiz tutar. Ramazân’da bunu özellikle çoğaltmalı.
Hz. Peygamber’in İstiğfârı
Hz. Peygamber günde 70 defâ, bazı rivâyetlere göre 100 defâ istiğfâr ederdi. Hâlbuki günahı yoktu; mâsûm idi. Niçin istiğfâr ediyordu? Çünkü her ânındaki yüksek mertebenin altında kaldığını düşünüyordu; bir önceki ânını yetersiz görüyordu. Bu — sürekli yükseliş hâlidir. Bizim hâlimiz çok daha kötü; o yapıyorsa biz çok daha fazla yapmalıyız.
Ramazân — Zikir Mevsimi
Ramazân — zikir mevsimidir. Niçin? Çünkü oruç hâli — kalbi yumuşatır; zikre daha açık hâle getirir. Açlık ve susuzluk — nefsi zayıflatır; ruhu güçlendirir. Bu yüzden Ramazân’da yapılan zikir — başka aylarda yapılandan daha derin yaşanır. Mü’min günlük zikir programını Ramazân’da arttırmalı. Belki 3 katına çıkarmalı. Sahur sonrası, ikindi sonrası, teravih öncesi — özel zikir vakitleri.
Teravih — Cemâat Zikri
Teravih namazı — Ramazân’a özel cemâat ibâdetidir. Hz. Peygamber bunun çok kıymetli olduğunu söylemiştir: «Kim Ramazân’da kıyâm ederse — geçmiş günahları affedilir» (Buhârî). Yâni teravih kılan kişinin günahları siliniyor. Bu — büyük bir lutuf. Modern hayatta yorgunluk teravihi bahane edip kaçar; ama bu büyük bir kayıptır. Camiye gidip teravih kılmak — Ramazân’ın özüdür.
Tövbe ve Zikrin Birleşimi
Tövbe ve zikir — birbirini destekler. Tövbe ile kalp temizlenir; temiz kalp zikre daha açık olur. Zikir ile kalp uyandırılır; uyanmış kalp daha çok tövbeye yönelir. Bu döngü — sâlikin Ramazân’da gerçekleştirebileceği en güzel programdır. Yıl boyu süren kirlerini Ramazân’da temizler; yıl boyu süren gafletini Ramazân’da uyandırır. Bayrama temiz ve uyanık bir kalp ile girer.
Niyâz — Affedilme
Niyâz: «Yâ Rab, mübârek Ramazân’ı tövbe ve zikir ile geçirmemi nasîb et. Hayatımın bütün günahlarını teker teker hatırlayıp Sana tövbe etmemi nasîb et. Sahih tövbe şartlarını yerine getirme nasîbi ver. İstiğfârı dilimden düşürmememi nasîb et — Hz. Peygamber gibi günde yüzlerce defâ. Zikri çoğaltma — günlük zikir programımı arttırma — fırsatını ver. Teravihi ihmâl etmemeyi nasîb et. Tövbe ve zikir döngüsünü Ramazân boyunca canlı tutmamı nasîb et. Bayrama — geçmiş günahları affedilmiş bir kul olarak girmemi nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Tövbe, İstiğfâr, Ramazân. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Rad 13/28; kalplerin Allah’ı zikirle huzur bulması.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/41-42; Allah’ı çok zikretme emri.
- Kur’an-ı Kerim, Zuhruf 43/36; Rahman’ın zikrinden yüz çevirene şeytanın arkadaş kılınması.
- Nevevi, el-Ezkar, zikir ve dua adabı bölümleri.
- Kuşeyri, er-Risale, zikir, murakabe ve kalp hayatı bahisleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, zikir ve dua adabı bölümleri.