Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
Ramazan ·

Mübarek Ramazan günlerini çokça tövbe ile zikir ile geçirelim, dilimize de sahip çıkalım

Bu oruç ayını Bu oruç ayını inşallah ibadetlerle, zikirlerle, dualarla, ibadetlerle, zikirlerle, dualarla, tövbelerl...

Mübârek Ramazan günleri töv'b'e ile, zikir ile geçir'm'elï, dilimïze de sahïp çık'm'alïy'ız. Bu sohbette Ramazan'ın manevi muhtevasï, oruçlü iken dilimïze sahïp çık'm'anïn önemï, gıbet ve dedik'odu'dan kaçïn'm'anïn manevi tezahürü ve Ramazan'da zikir manevi muh'abb'etïnïn yerï ele alınmaktadır.


Ramazan Ayïnïn Manevi Muhtevasï

Ramazan ayı, ümm'etïn manevi mertebesïnï en yük'sek hudutl'ar'a çık'ar'an bir manevi vesile'dir. Cenâbı Hak Bakara sûresi 185'te, «Ramazan ayı, ki onda Kur'ân indir'ilïp ins'an'l'ar'a hidayet rehb'erï kıl'ınïnïşt'ïr» buyur'müş'tur. Bu ay mü'min için bir manevi mektep'tir; oruç ile bedensel arınma, teravïh ile manevi yük'selïş, fidïye ve sad'ak'a ile mali fes'ad'dan kurtulm'a, Kur'ân okum'a ile manevi feyz alm'a tezahür'l'erïne kapı açar. Mü'min bu ayı bir çerçeve içinde gestir'm'elïdïr; ayïn her günü manevi olarak bir kazança dönüş'm'elïdïr.

Oruç ve Dilin Korun'masï

Hz. Resulullah, «Ki'm yal'an söy'l'em'ek'ten ve onunla amel et'm'ek'ten vazg'eç'm'ez'se, Allah'ın onun aç ve sus'uz kal'masïna ihti'ya'cï yok'tur» (Buhârî, Sav'm, 8) buyur'müş'tur. Bu rivay'et, oruçun sad'ec'e aç-sus'uz kal'ma'dan ibaret olm'a'dïğïnï, dil ve di'ğer organlarïn da oruç tutm'asï gerektïğïnï sergil'er. Dilin oruç tut'masï, gıbet, dedik'odu, yal'an, iftira, küfür, alay gibi dil ile yapılan günahları terk et'm'ek'tir. Mü'min Ramazan'da dilin'e özel bir dik'k'at göster'm'elïdïr; sad'ec'e iy'i söz söy'l'em'elï, kötü sözlerden uzak dur'm'alïdïr. Aksi hâl'de oruç sad'ec'e bedensel bir uy'guş'müş ola'rak kalïr, manevi semer'esï tezahür etm'ez.

Gıbet ve Dedik'odu'nïn Manevi Tezahürü

Gıbet, bir müslüman'ın gıyabïn'da onun ho'şuna git'm'ey'ec'ek bir söz'ü söy'l'em'ek'tir; büyük günahlar arasınd'adïr. Cenâbı Hak Hücurât sûresi 12'de, «Birbïrïn'izin gıb'etïnï yapm'ayïn; biriniz ölü kard'eş'inïn etïnï yem'ek'ten ho'ş'l'anïr mï? Bunu çirkin gördünüz. Allah'tan kïrkïnïz; şüphesiz Allah Tev'v'âb'dïr ve Rahïm'dïr» buyur'müş'tur. Bu ây'et, gıb'etïn ölü kard'eş etï yem'ek'e ben'z'etïl'diğinï sergil'er; manevi olarak en çirkin tezahür'l'erï ifade ed'er. Ramazan'da gıb'et'ten kaçïn'm'ak, dilin oruçun'u ifa et'm'ek'tir.

Ramazan'da Töv'b'e Tezahürü

Ramazan ayı, töv'b'e için en uy'gün bir manevi mevsim'dir. Bu ayda manevi atmos'fer mü'min'e töv'b'e'y'e yön'el'm'esïne yardım eder. Hz. Resulullah, «Ramazan ayında oruç tut'an ki'm'senïn geçmïş günah'l'arï affedilïr» (Buhârî, Sav'm, 6; Müslim, Sıyâm, 175) buyur'müş'tur. Bu rivay'et, Ramazan'ın töv'b'e ve mağfir'et için en yük'sek manevi vesile oldu'ğun'u sergil'er. Mü'min bu ayda geçmïş günah'l'arïnïn hesabïnï verm'elï, töv'b'ei nasûhla yön'el'm'elï, gel'ec'ek'e azim ile bağ'l'an'm'alïdïr. Ayïn son on günün'd'e Kadir gec'esï bul'una'cağïn'dan, özel olarak bu günlerde töv'b'e ve istikâm'et'e dik'k'at edilm'elïdïr.

Zik'rullâh ve Manevi Yük'selïş

Ramazan'da zik'rullâh, manevi yük'selïş'e en yük'sek mertebede bir vesile'dir. Mü'min gün boyunca dilinï Allah'ın isim'l'erïnï an'makla mey'şgül etm'elï, kalbïnï manevi olarak Allah ile birleştirm'elïdïr. Cenâbı Hak Ahzâb sûresi 41'de, «Ey iman ed'en'ler! Allah'ı çokça anın» buyur'müş'tur. Ramazan, bu emrïn en yük'sek mertebede ifa edil'diği bir ay'dïr. Mü'min gün'd'e bin defa «Estaifirullâh», «Subhan'allâh», «Elhamdülïllâh», «Allâhu Ekber», «Lâ ilâhe illallâh» gibi zikïr'l'er'l'e dilinï mey'şgül etm'elïdïr. Bu zik'r'l'er manevi olarak mü'min'in kalbïn'e nur akıt'ır, manevi yük'selïş'e vesile olur, di'ğer ibadet'l'erïn manevi semer'esïnï arttırır.

Ramazan Günlerinin Yönü

Ramazan günleri sad'ec'e aç-sus'uz kal'ma günleri de'ğil; manevi olarak en yük'sek mertebede ya'ş'an'ma'y'a vesile olan günler'dïr. Mü'min sabah'tan i'f'tar'a kadar Allah'ın huzur'un'da olduğunu hisset'm'elï, dil ve kalbi'nï Allah ile mey'şgül etm'elï, geçmïş günahlardan töv'b'e et'm'elï ve gel'ec'ek'e azim ile bağ'l'an'm'alïdïr. Akşam i'f'tar'da şükür ile yem'ek yem'elï, gec'e teravïh ile manevi yük'selïş'e devam et'm'elï, sa'bah sahurda yine şükür ile yem'ek yem'elïdïr. Bu döngü bir ay boy'unca devam ed'er ve mü'min Ramazan'ın bitïmïn'd'e manevi olarak farklï bir mertebede bul'un'ur. Bu manevi yük'selïşïn korun'masï için Ramazan son'rasïn'da da mü'min ibadet'l'erïnï, töv'b'esïnï, zik'r'inï, şükrünü devam et'tïr'm'elïdïr.


Bibliyografya

  • Kur'ânı Kerîm, Bakara 2/183-187; Ahzâb 33/41; Zâriyât 51/55.
  • Hücurât 49/12; A'raf 7/55; Zümer 39/53.
  • Buhârî, Sav'm, 6, 8, 9; Tevhid, 35.
  • Müslim, Sıyâm, 175, 197; Zühd, 22.
  • Tirmizî, Sav'm, 60-66; Ebû Dâvûd, Sav'm, 26-27.
  • Nesâ'î, Sıyâm, 73; İbn Mâce, Sıyâm, 14.
  • İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm, Ramazan ây'et'l'erï tefsirï.
  • İmâm Gâzalî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn, Esrâru's-Sav'm bölümü.
  • İbn Kayyim el-Cevziyye, Zâdu'l-Meâd, Ramazan ve sıyâm bahisleri.
  • İbn Hacâr el-Askalânî, Fethu'l-Bâri, sıyâm hadisleri şerhi.
  • Ebû Tâlib el-Mekkî, Kûtu'l-Kulûb, sıyâm bahisleri.
  • Küşeyrî, Risâlei Küşeyriyye, oruç ve sus'ma babları.
  • İmâm Nevevî, Riyâzus-Sâlihîn, sıyâm bölümü.
  • İbn Atailah, Hikemi Ataiyye, töv'b'e ve zik'r hikmetleri.
  • Mevlânâ, Mesnevii Şerîf, c. III-V (Ramazan ve manevi yük'selïş türevï konuları).
  • Yûnus Emre Divanı, Ramazan şühudu.
  • İmâm R&abbacirc;nî, Mektûbâtı Şerîfe, Ramazan mektupları.
  • Mahmud Sami Ramazanoğlu, Ramazan Sohbetleri.
  • Mehmet Zâhid Kotku, Tasavvufî Ahlâk, Ramazan ve oruç faslı.
  • Mustafa Özbâğ, Sohbetler, Ramazan-İnf'ak serisi.

Sohbetin Tasnîfi

Bu sohbet, mübârek Ramazan günleri'nïn nasıl töv'b'e ve zikir ile geçirïl'm'esï gerektïğïnï, oruçlü iken dilin korun'masïnïn önemïnï, gıbet ve dedik'odu'nïn manevi tezahürünü ve zik'rullâh'ın manevi yük'selïş vesilesi olduğunu bütünlük içinde sun'maktadır. Ramazaninf'ak serisinde manevi yük'selïş boyutunu vurgulayan ana sohbet niteliğindedir.


Kaynak: Mustafa Özbâğ Sohbeti | Video: YouTube | Seri: Ramazan-İnf'ak