Ramazan ayı, mü’min’in cömertliğinin ve infakıının en yüksek mertebede tezahür ettiği aydir. Hz. Resulullah’ın cömertliği en kuvveti bir şekilde Ramazan’da artardi. Bu sohbette cömertlik ve infakıın manevi yönü, peygamberin örneği ve mü’min’in infak hisi ele alınmaktadır.
Hz. Resulullah’ın Ramazandaki Cömertliği
Hz. İbn Abbâs (radıyallâhu anhü), «Resulullah, insanların en cömerti idi; en cömerti olduğu ay ise Ramazan ayıdır. Cebrail her gece onunla buluşur ve Kur’ânin müdareselini yaparlarıdı. Ramazan’da Resulullah, esmekte olan bir rüzgardan daha cömertti» (Buhârî, Bey’u, 1; Müslim, Fedail, 50) buyurmuştur. Bu rivayet, peygamberin cömertliğinin her zaman yüksek mertebede tezahür ettiğini, ancak Ramazan’da bu mertebeyi aştiğini sergiler. Rüzgâr benzetimi, peygamberin cömertliğinin ne kadar fevri ve karşiliksiz olduğunu gösterir; rüzgâr estiği yere bedel beklemediği gibi, peygamber de verdiği insanlardan bedel beklemezdi.
İnfakın Manevi Yönü
İnfak, Allah yolunda mali olarak harcamaktir. Cenâbı Hak Bakara sûresi 261’de, «Allah yolunda mallarını harcayanların durumu, yedi başak vermiş ve her başağında yüz dane bulunan bir çekirdekin durumu gibidir. Allah dilediğine katlayarak verir; Allah genişliği ve bütünlüğü bilendir» buyurmuştur. Bu âyet, infakın manevi semeresini sergiler. Mü’min Allah yolunda 1 dirhem infak ettiğinde, 700 dirhem sevap kazanır; Cenâbı Hak dilediğine bunu daha çok katlayabilir. Bu manevi tezahür, infakın mü’min için zarar değil, kazanç olduğunu sergiler.
Ramazan Ayı ve Zekat
Çoğu mü’min, zekatını Ramazan ayınında verir. Bunun manevi sebebi, Ramazan’ın bereketinden istifade etmek ve sevap katkat artırmaktır. Hz. Resulullah, «Ramazandaki bir nafıle ibadet, Ramazan dışındeki bir farz ibadete denktir; Ramazandaki bir farz ibadet ise, Ramazan dışındeki yetmiş farz ibadete denktir» manasındeki rivayette bunu sergiler. Mü’min zekatını Ramazan’da verirse, manevi olarak sevapı katkat artar. Ayrıca Ramazan’ın atmosferi mü’min’e cömertlik duygusı uyandirir; bu duygu infak ve zekat vermek için en uygün manevi atmosferi oluşturur.
İftar İkramı ve Bereketi
Hz. Resulullah, «Kim oruçlüya iftar ettirirse, oruçlünün sevapı kadar sevap alır; oruçlünün sevabından da bir şey eksilmez» (Tirmizî, Savm, 82; İbn Mâce, Sıyâm, 45) buyurmuştur. Bu rivayet, mü’min’e oruçlüya iftar ikram etmek yönünde büyük bir müjdedir. Bir mü’min ailesine bir oruçlü davet ederse, onun için iftar hazırlarsa, oruçlünün bir günün sevapından ek bir sevap kazanır. Birkaç oruçlüya iftar hazırlarsa, manevi olarak ne kadar çok kazanç sağladığı idrak edilebilir. Bu uyguşmüş Anadolu’da Ramazan kültüründe derin bir yer eder; mü’min’ler Ramazan boyunca birinden diğerine iftar davetleri yapar, manevi olarak bir büyük aile gibi yürürler.
Sadakai Fıtır
Sadakai fıtır, Ramazan ayının son günlerinde verilmesi gereken bir vacip sadakadir. Hz. Resulullah, fıtr (oruç bayramı) gününde bir sa’ (yaklaşık 2,5 kg) hurma, arpa veya buğday olarak sadaka vermeyi emretmiştir (Buhârî, Zekat, 70-71). Bu sadaka, ailenin her bir ferti için ödenir; baba kendi adına ve bakmakla yükümlü olduğu ailesinin her ferti için verir. Hanefi mezhepine göre hurma, arpa veya buğdayın kıymeti kadar para vermek de uygündür. Sadakai fıtır, Ramazan’da yapılan oruçta tezahür etmiş bir yanılış varsa onu düzeltir ve fakırlere bir bayram lokması sağlar.
Mü’min’in Ramazan İnfak Yönü
Mü’min Ramazan ayının her güninde cömert ve infak edici bir kalp ile yaşamalıdır. Sadaka vermek, oruçlüya iftar ikram etmek, akrabaları ziyaret etmek ve onlara hediye götürmek, fakır ve yetimin derdine ortak olmak; tüm bunlar Ramazan’ın manevi yönünde gerekli uyguşmüşlardir. Ramazan, ferdi bir oruç ayını aşar; toplumsal bir manevi atılım ayınıdır. Hz. Resulullah’ın rüzgâr kadar cömert olduğu bu ayda, mü’min’ler de manevi olarak peygamberin gölgesinde cömert ve infak edici olmalıdır. Bu manevi yön, hem Allah’ın muhabbetini cezbedir, hem de toplumun manevi sağlıığını korur.
Bibliyografya
- Kur’ânı Kerîm, Bakara 2/261, 274; Tevbe 9/60.
- İsrâ 17/26-27; Hadid 57/7; Bakara 2/177.
- Buhârî, Bey’u, 1; Zekat, 70-71.
- Müslim, Fedail, 50; Zekat, 65.
- Tirmizî, Savm, 82; Ebû Dâvûd, Savm, 23.
- İbn Mâce, Sıyâm, 45; Nesâî, Sıyâm, 79.
- İmâm Gâzâlî, İhyâu Ulûmid-Din, Esrâruz-Zekat bölümü.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Zâdul-Meâd, Ramazan ve sıyâm bahisleri.
- İbn Hacâr el-Askalânı, Fethul-Bâri, cömertlik hadisleri şerhi.
- Ebû Tâlib el-Mekkî, Kûtul-Kulûb, cömertlik bahisleri.
- Küşeyrî, Risâlei Küşeyriyye, cömertlik babları.
- İbn Atâullah, Hikemi Ataiyye, cömertlik hikmetleri.
- Mevlânâ, Mesnevii Şerîf, c. III-V (cömertlik türevi konuları).
- Yûnus Emre Divanı, cömertlik şühudu.
- Sülâmî, Tabakâtus-Sufiyye, cömertlik bahisleri.
- İmâm R&abbacirc;ni, Mektûbâtı Şerîfe, infak mektupları.
- Mahmud Sami Ramazanoğlu, Ramazan-İnfak Sohbetleri.
- Mehmet Zâhid Kotku, Tasavvufî Ahlâk, cömertlik faslı.
- Bediuzzaman Said Nursı, Mektubat, cömertlik bahisleri.
- Mustafa Özbâğ, Sohbetler, Ramazan-İnfak serisi.
Sohbetin Tasnîfi
Bu sohbet, Ramazan ayının cömertlik ve infak ayı olduğunu peygamberin örneği üzerinden, Cenâbı Hak’ın 700 katına kadar infak müjdesini, iftar ikramı bereketini, sadakai fıtır yönünü ve mü’min’in Ramazan infak yönünü bütünlük içinde sunmaktadır. Ramazaninfak serisinde cömertlik ve manevi tezahür boyutunu vurgulayan ana sohbet niteliğindedir.
Kaynak: Mustafa Özbâğ Sohbeti | Video: YouTube | Seri: Ramazan-İnfak