Pazartesi, 16 Kasım 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR English
Mustafa Özbağ
İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
Dergah Sohbetleri Serisi ·

9. Dergâh Sohbeti — Adab, Kader ve Sünnet-i Seniyye

Bu sohbette dervişlik adabı, rüya tabirleri, sünnet-i seniyye ve kader inancı üzerine derinlemesine bilgiler verilmektedir. İnsanın günlük hayatında ve manevi yolculuğunda dikkat etmesi gereken hususlar, örneklerle açıklanmaktadır.

Bu sohbette dervîşlik adabı, rüyâ tabirleri, sünnet-i seniyye ve kader inancı üzerine derinlemesine bilgiler verilmektedir. İnsanın günlük hayatında ve mânevî yolculuğunda dikkat etmesi gereken hususlar, örneklerle açıklanmaktadır.


Dervîşlikte Adab ve Edep

… gerisinde burada toplanmıştık. Bir sürü taraflı oturuyoruz. 6-7 kişi. Siz içeri girdiniz. 6-7 kişinin içerisinde ben de vardı işte. Böyle … şeklinde. Siz böyle ne oluyor gibisinden burada … gibisinden. … dışarı çıktık. Yâni ya dışarı çıkardık ya dışarı çıktık hep berâber altı, yedi kişi. Ondan sonrasında ben dedim ben içeri gireceğim hani kendi adıma. Ben içeri girdim. Sizden af dilercesine. İşte böyleken böyle gibisinden özür diledim. Ondan sonra sarılmak falan yok sizde ama Ağlaştık. O kadar. Dervîş edebiyle dervişliğinde ilerler.

Edepli birinci derecede dervîş kardeşleriyle başlar ve dervîş kardeşleriyle iyi geçinmek. Buranın adabına erkanına uygun davranmak. Şakalaşırken dahi edebiyle adabıyla şakalaşmak. Muhabbet ederken edebiyle adabıyla muhabbet etmek. Birbirlerine edeple davranmaktan geçer. Birbirlerinize eğer edeple davranmazsanız buraya girdiğinizde veya buradan çıktığınızda günlük hayatınıza edeplere riâyet etmezseniz bu sizin mânevî olarak ilerlemenizi engeller. Dervîşlik veya sûfîlik sâdece belirli mekanlarda değil. Sabahtan kalkıp gece tekrar başınızı yastığa koyuncaya kadar günlük hayâtınızda adap ve edebe riâyet etmekle alâkalıdır. Ayağınızı, terbiyenizi, edebinizi devamlı üzerinizde bulundurun.

Tasavvuf demek ince edep demek. İnce edep. İnşâallâh cümlemiz onlardan olur. Çünkü hadîs-i kudside farzları yerine getirmeyi nâfilelerle Allâh’a yaklaşmayı emrediyor. Edep, güzel ahlâk bir kısmı farz bir kısmı da nâfile ibâdettir. Allâh cümlemize hidâyet eylesin.

Rüyâ Tabirleri ve Mânevî İşaretler

Efendim, kişinin rüyâda oruçluyken bilmeden orucunu bozması neye işarettir? Rüyayı anlatacağım. Rüyâda oruçluydum. Rüyanda oruçluydun. Evet, bilmeden orucumu bozdum. Rüyanda orucunu bozdun. Evet. Allâh selametlik versin. Farzlarına riâyet et. Farz oruç mu? Onu bilmiyorum farz olup olmadığını. Allâh muhâfaza eylesin. Tövbe. Efendim, ben bu akşam bir rüyâ gördüm. Rüyanda kabirlerin ağaçların söküldüğünü gördüm. Hattâ babamı da gördüm. Geçen yıl babam vefât etti. Bunları cami yapımında kullanacağız diyorlar. Ondan sonra gökyüzünde bir yüz görüyorum. Yâni ona doğru koşuyorum. Lâ ilâhe illallâh diye koşuyorum ona doğru.

Sonra o yüz değişiyor diyorum ki sen değilsin. Ondan sonra uyandım zâten. Sen değilsin demeseydin. Efendim, o yüz değişiyor yâni. Aynı ilk baştan gördüğüm yüz değil. Bembeyaz bir yüz sonra değişik bir şekilde görüyorum onu. Allâh cennet halkına tecellî eder. Cennet halkına tecellî edince bir kısım cennet halkı bu bizim Rabbimiz değil der. Bir müddet sonra Allâh yeniden tecellî eder bu sefer o bizim Rabbimiz değil diyenlerin hepsi de secde eder. Allâh’ı bilmek lâzım. Mârifet lâzım. Anlaşıldı mı? Allâh mârifet ihsân eylesin.

Güzel Lâ İlâhe İllallâh, devâm. Efendim, ben rüyâmda biri bana diyor işin Allâh diyor söyle o zikir halkalarında bulunsun. diyor. Bu Allâh’ı zikredenler… diyor, Eşin. Eşin diyor evet. Allâh diyor onların hepsini affetti. Hadîs-i kudsi. Efendim ses yukarı az geliyormuş. Hadîs-i kudsi. Kim zikrullâh halkasına devâm ederse zikrullâh halkasına Allâh affeder. Zikrullâhta duran kimseyi Allâh affeder. Devâm. Zikrullâhtan ayrılmak yok. Her ne pahasına olursa olsun. Her ne pahasına olursa olsun. Burada nefsinizin hoşuna gitmeyen ne bileyim canınızı sıkan moralinizi bozan bir şey olur.

Olur. Tarih boyunca olmuştur. Kendinden anlatıyor. Zikrullâh yapıyoruz yanında duruyor bana dirsekler. Dönüp bakıyorum işâret ediyor biraz sessiz ol diye. Şey efendi zikrullahın ortasında tam benim önüme geldiğinde ben şimdi susuyorum vuruyor ya böyle dirsekler. Ben susuyorum şey efendi koluma vuruyor. Söyle. Ben şey efendi yanındayken başlıyorum cehri zikrullâh yapmaya şey efendi … adım yanındaki dirsek daha vuruyor. Sessiz ol diye. Çok bilenler çok çıkar. Gelir birisi bir şey der bir şey yapar. Yapar. Ya Sen orada oturuyorsundur herkes orada oturuyordur.

Kalk buradan. derler sana. Sen kalkar başka yere oturursun oradan da kaldırır. İmtihan. Kendi kendine dersin ki Allâh beni bir mekanda sâbit kılmıyor. O adamdan da bilmeyeceksin. Her şey gelir mi insanın başına? Gelir. Allâh muhâfaza eylesin. Zikrullâh halkasından ayrılmayın. Culum Acı Mustafa Efendi Hazretleri diyormuş ki evladım siz zikrullâh halkasının kıymetini bilseniz sizi kapıdan kovsam bacadan girerdi. Kapıdan kovsam bacadan girerdi. O yüzden halka-i zikrullahın kıymetini bilseler beni bile kovarlar oradan. Ya normalde günlük hayatında bir kimsenin affolmuş olarak kalkacağı ne ibâdeti var ki?

Namazınıza hile hurda karışır. Günlük derslerinize hile hurda karışır. Günlük hayatınıza hile hurda karışır. Ama günlük hayatın içerisinde bir müjde verebilir misiniz? affolmuş olarak kalkılacak. Halka-i zikrullâh. Devâm inşâallâh. Geçen hafta üzerinize rahatsızlık geçirdiniz. Zikrullâha gelmeye niyet ettim ettim. Cenâb-ı Hak şey olmadı nasîb etmedi. Ben de evde haydarimi giyip kıbleye karşı durup biraz biraz da secde edip gönül eğlendirene kadar hani gönlümüz burada gibisinden sonrasında yattım. Efendim Gece Resûlullâh Efendimiz rüyamıza rüyâda geldi. Dedi ki hadi gel biz de seninle zikrullâh yapılan alana gidelim.

Biz de seninle orayı görelim. Peki dedik. Dünyâ üzerinden yukarıda büyük bir alan mahşer gibi bir kalabalık bir alan ama yerler komple ceset. Bak dedi neler bırakıp bırakılmış. Kişi yâni zikrullâh yapan kişilerin günahları inmiş. Başları bağlı cadı filmleri olur ya cadı karısı gibi böyle abuk subuk şeyler yatıyor cesetler yatıyor. Bak diyor o zikrullâh yapanlardan bir tânesi yok diyor. Günahları diyor burada sere serpe. Başlarında da şey melekler görevli melekler kafalarını kaldırıyorlar bakıyorlar atıyorlar götürüyorlar. Sonrasında orayı temizlemeye gelmişler.

Önünüzde niyet ettiklerinizi alırsınız. Niyetiniz sâlih olursa Cenâb-ı Hak niyet ettiğinizi verir. Hani bir kimse cami yaptırmaya niyet etse ama gücü yetmese Allâh cami yaptırmış gibi ona sevap verir mi? Elcevap verir. Bir kimse de zikrullâh halkasına gelmeye niyet etse ama gücü yetmese Cenâb-ı Hak ona zikrullâh halkasına gelmiş gibi sevap verir ama gücü yetmezse. Yoksa tembellik edip benim gönlüm orada evde yat öyle bir şey yok. Gerçekten gücü yetmeyecek. Gücü yetmezse Allâh onun müjdesini verir sevabını verir. Zikrullâh halkasında insanların cesetleri dünyâda kalır.

Maneviyatları ruhaniyetleri burada kalmaz. Onlar hepsinin o mânevî gücüne kuvvetine göre o mânevî hâline göre sermaye doğru yükselirler. Zannedersiniz ki siz burada zikrullâh yapıyorsunuz. Burada imtihan edersiniz. Ve gerçekten de vücut olarak fizik olarak buradasınızdır. Ama ruh olarak mâneviyât olarak burada olmalı insan. Allâh bizi onlardan eylemesin. Allâh’ı zikrediyoruz yâni rüyâmda. Allâh’ı zikrederken … bitiyor. Siz herkese bakıyorsunuz Allâh’ı zikredecek var mı diyorsunuz. Ön tarafta birkaç kişi çıkıyor ve bana bakıyorsunuz bana diyorsunuz siz de gitsin. İnşâallâh. Zikrullâhı sevdiğinize işâret. Maşallah.

Peygamber Efendimiz ve Mânevî Görüler

Efendim, ben böyle rüyâmda beyaz çok beyaz bir mermer yâni her taraf mermer. Ondan sonra karşımdan böyle acı kahverengi giymiş 2-3 kişi geliyordu. O arada zikrullâh halkasını gördüm o meydanda mermerli olan meydanda. Daha sonra çok muhteşem bir ezan sesi. Birini söylüyor ama kimin söylediğini göremedim. Yâni çok güzel bir ezan sesi. … ezan sesiyle. Aynı anda da zikrullâh halkası var. Daha sonra yukarı doğru bir yere çıkıyorum. Orada sizi görüyorum. Siz de beyaz bir kıyafet giymişsiniz. Daha sonra benim koluma giriyorsunuz gidiyoruz berâber.

O anda Peygamber Efendimizi görüyorum ama suratını hiç görmedim. Ona bir surat şey yapmak bir ifâde vermek istemiyor ifâdesi. Çok güzel. Allâh mübârek eylesin. Hazret-i Ali Radyallahu Anh’ın evimize teşrif etmişler. Ben o koridordan içeri girince ben biraz geri çekildim selâm verdim. Daha sonra musafahalaştık. O yan odaya geçti biraz sohbet verdi orada. Ondan sonra daha sonra sofraya oturdum. Daha sonra onunla musafahalaştık hoş geldiniz dedik. Ondan sonra daha sonra tekrar musafahalaştık o gitti. Siz de gittiniz. Ondan sonra tekrar siz tespih göndermişsiniz.

Hem bana hem Necibe. Bunlar Seyyid olmasaydı böyle olmazdı demişsiniz. Ondan sonra Kim Kur’ân ve sünnete sımsıkı yapışırsa o Seyyid’tir inşâallâh. Allâh mübârek … etmiştik. … kendimi … Rüyâmda Peygamber Efendimizin namaz kılarken gördüm 20-25 yaşlarında. Namazını bitirdikten sonra Kur’ân-ı Kerim okumaya başladı. O Kur’ân-ı Kerim okurken bir anda kaynamaya başladı. Peygamber Efendimizi görenler hepsine salat selâm getirsinler. Hiç olmazsa 100 tâne okusunlar. Bir tâne daha vardı da o da Peygamberimizin kabrinin başındayız. İşte Mescid-i Nebevi’yi görüyorum ama normalde benzemiyor Mescid-i Nebevi’ye.

Biraz böyle … İşte mezarın başında durdum gözümü kapattım. Görmek için uğraşıyorum ama göremediniz. Ondan sonra yerlere bakarak ağlamaya başladım. Dedim herhalde buralara bakmıştır. Allâh mübârek … Efendim, tekrar içeri giriyorum. Savunmayı geçtikten sonra bir odada … bir erkek elinde bir kırık hem … hem de semâ ediyor. O kırık tavanda halkalar gidiyor. Hayran hayran bakarken birden böyle o kırıktan kendimi Allâh Allâh esmasıyla berâber semâ ederken görüyorum. Bir müddet sonra durdum salona çıktım salonda kimse yok. Bir odaya girdim.

… Merakımdan az önce içeride semâ eden kimdir? Abdullah Baba’dır. Tekrar içeri girdim. Kırıktan berâber tekrar hem Allâh zikri hem de semâ etmeye devâm ettik. Tekrar … Ondan sonra birden durdum tekrar … fakat kırık değildi tavana. Tekrar Allâh zikri etmeye başlayınca tekrar … Tekrar … Ondan sonra salona çıktım. Allâh Allâh. Sayısız. Hacı Abdullah Baba İkiniz berâber geliyorsunuz. Ben kalktım yer veriyorum. Yanımda bir … komşu var Hacı Amca terzi. Bu da yanımda … ben böyle yâni hoşuma … oturmanızı … orada.

Önünüzde Hacı Abdullah Baba ile nar var. Görsel bölünmüş. Bir nar şey yapıyorum … tanelerini bir yere döküyorum yâni sabah da size getirmeye çalışıyorum bir türlü nasîb olmuyor getirmeye. Biraz da ben rüyalarda unutuyorum. Zikrullâhın sevabı inşâallâh. Bir kere … zikir ediyorum. Sizin … yâni oturduğunuz yerden Burada değil de orada. Sizin yanınızda abilerimizden iki tâne var. Ben de bu ortalarda bir yerdeyim. Bir anda polis baskınına uğruyoruz. Polis baskınına uğruyoruz ama siz zikrullaha devâm ediyorsunuz abilerle berâber kişilerle berâber.

Ama cemaatimiz susuyor. Sustuğu vakit biraz sustuktan sonra ben tekrar zikrullâh ediyorum. Tekrar cemaat … başlıyor. Böyle polis bizi götürüyor mu? … gelmedi yâni. Başka. … Hacı Abi var. Bize namaz vakitlerinde imamlık yapıyor … Rüyâmda onun da cami kubbesinin tepesinde ikimiz de ağlıyoruz … şekilde. Karşıya bakıyoruz birini bekliyoruz gelmiyor diye ağlıyoruz. Geldiğini beklediniz. İnşâallâh. … cehennemin … bakıyorum cehennemi görüyorum ama … cennetin kapısından baktığımda Halamın oğlu böyle ben bu tarafa baktığımda o da kafasını o tarafa çeviriyor göremiyorum.

Cehennemin kapısından bakıyorsun. Cehennemi görüyorum içeride. Bak kapıdan baktığımda cennete baktığımda halamın oğlu var. Ben baktıkça o da kafasını çeviriyor görmeme izin vermiyor. … görmene izin vermiyor. Evet. Daha başka. … Abdullah Efendi’yi gördüm. Böyle dönüyordunuz. Peygamber Efendimizin ruhu orada gezerken gördüm. Dedi ki … benim Allâh’ın en çok sevdiği kulu olduğunu öğrenince benim gibi olmak istedi. Maşallah. Maşallah.

Ölüm, Fani Dünyâ ve Hızır Aleyhisselâm

Kalp kırmanın … Yâni normalde insanlar birbirlerinin kalplerini kırmayacaklar. Kalp kırmak kötü ahlaktır. Allâh muhâfaza eylesin. kullanmak caizdir. Yâni şifa arayın. Cenâb-ı Hak hiçbir dert yaratmamıştır ki ondan önce dermanını yaratmamış olsun. O yüzden bir kimsenin eğer ki hastalığını bir grip gibi görüyorum. Bir nezle gibi soğuk algınlığı gibi görüyorum. Nasıl insanın bir rahatsızlığı varsa midesi ağrıyorsa başı … o … onu. O yüzden ondan ilaçlarını kullanmasında bir beis yok. Ey Muhammed senden önce de hiçbir insanı ölümsüz kılmadık. Hiçbir insan ebedî kalıcılık yoktur.

Sen ölürsün de onlar bâkî kalır. Hocam âyet-i kerîme Hızır Aleyhisselâmın … Hızır Aleyhisselâmın normalde ebediyen yaşayacağına dâir bir şey yok ki. Allâh’ın yarattığı bir sürü hayat standardı var. Dünyâda yaşayan insanların bir hayat standardı var. Meleklerin ayrı bir hayat standardı var. Cennetin ayrı bir hayat standardı var. Cehennemin ayrı bir hayat standardı var. Şehitlerin ayrı bir hayat standardı var. Hızır Aleyhisselâmın ayrı bir hayat standardı var. Cinlilerin ayrı bir hayat standardı var. Bunların hepsi de sonuçta ölümü tadacak. Hızır Aleyhisselâm da ölümü tadacak. O yüzden Hızır Aleyhisselâmın yaşamadığına dâir delîl değil bu.

Yemek Adabı ve Sünnet-i Seniyye

Sofrada iki şeye dikkat ettim. Biri yemek tabağını sıyırmak, bitirmek, sünnet. Tamamen doyduğun zaman da yemek haram. Şimdi bu sünneti mi yapacağım haramı mı işleyeceğim. Birinci derecede sünnet az yemektir. Ama bir tabakta eğer ki bir kimsenin şahsi tabağıysa az koyduracak. Bir kaşık iki kaşık kalmış, … kalmış, pirinç taneleri kalmış yemek azmışa artmış onu sünnetlemek sünnet. Ama öbür türlü ben sünnet yiyeceğim deyip de kocaman bir tepsinin başına geçmekte bu sünnet değil. Böyle bir şey yok. Bir de sünnet olan insanların ayrı tabaklarda yemek yemesi değil.

Evlerinizde sünneti işletmeyin. Yâni bir tabaktan herkes yemek yesin. Bir tabaktan herkes yemek yiyecekse herkes de önünden yesin. Sünnet bunlar. Sağ elinle başlasın önünden yesin. Ve besmele ile başlasın. Ve ondan kalan bereket olur. O illâki sünnetlenecek işte hepsi de yenecek diye bir kaide yok. Az yemeği önde tutun az yemeği. Yoksa çok yemeği sünnet olarak algılamayın. Sünnet yiyeceğiz derken olan biteni yemeyin. Allâh muhâfaza eylesin.

Dervîşin Hataları ve Haram Kazanç

Geçenki derslerimizde bâzı dervîş kardeşlerimizin ayaklarının kaydığını söylüyorsunuz. Ayağı kayan dervîş ne yapar? Ayağı kayan Dervîş Kur’ân ve sünnete bağlı olduğu müddetçe cemaatten ayrılmadığı müddetçe ayağı kaymaz. Muhakkak hatâ işleyecek günah işleyecek kusur işleyecek yanlış işler yapacak ama cemaati terk etmeyecek. Dersini terk etmeyecek. … hepimiz … kalkacağız büyüyeceğiz. Ama öyle birbirlerinize bunun ayağı kaydı yok şunun … kaydı yok bunun altına sabun … Burada yapmıyoruz. O mânâda değil. Allâh muhâfaza eylesin. Elimde fâiz parası var bunu nasıl ve nerelerde kullanabilirim.

Bununla alâkalı tabii geçenlerde bir soru da sormuşlar. Ben böyle bir soruya herhalde haram parayla alâkalı gidin işte fakir fukara birisine verin ondan hayır beklemeyin demişim. Ki doğru olan da bu. Bir arkadaş da internette soru sormuş böyle bir şey olur mu? Necis bir başkasına yedirilir mi diye. Tabii ona ayrıyeten bir daha küçük de olsa bir cevap … Daha uzun cevap yazacaktım aslında. Zamânım olmadığından sâdece eser isimleri verdim. Benim iki tâne eser ismi verdim bunlara bakabilirsiniz dedim. Yâni sonuçta tabii bir kimse üzerinde bulunan haram paradan kurtulacak.

Bu leşse gömer, kansa gömer. İçkiyse döker. Ama paraysa İstanbul ulemâsı bu noktada … etmiş. İşte kimisi, örneğin bir kısmı demiş ki … tuvalet yaptırın demiş. Bir kısmı demiş ki işte gitsin bir fukara bir kimseye versin. İşte ondan hayır hasenat beklemesin demiş. E şimdi insanlar eskisi gibi tuvalet yaptırma noktasında değiller. Yaptıracak yer yok zâten. Ne yapacak gidecek işte kimsesiz yetim fakir fukara bir kimseye verecek ondan hayır beklemeyecek. Allâh muhâfaza eylesin. Ve tövbe edecek haramla iştigâl ettiğinden dolayı.

Peygamber Ahlâkı ve Âhir Zaman

Efendimizin sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin hayasından ve nezafetinden tevazusundan anlatır mısınız? İnşâallâh. Derslere devâm ederseniz burada inşâallâh onları öğreneceğiz. Allâh Resûlü sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri utanmayı hep önde tutar utanmayı. İnsanlar utanmayı attılar üzerlerinden. Hayâ imandandır hadîs-i şerîf. İnsanlar hayayı üzerlerinden attılar. Edebi üzerlerinden attılar. Terbiyeyi üzerlerinden attılar. Tevazuyu üzerlerinden attılar. Birisine tevazu gösterdiğinde o kimse seni alçak basit eee çok affedersiniz haysiyetsiz şerefsiz bir insan görüyor. Tevazuyu anlamıyorlar çünkü. Veya siz hayalı edepli davranmaya çalışıyorsunuz. İnsanlar sizi bir şeyden korkuyorlar veyâhut da ne bileyim işte hı ısırık bir insan olarak görüyorlar.

Ağızlarına ne geliyorsa size söylüyorlar. Siz hayâ edep terbiye dedikçe onlar hayasızlıklarını terbiyesizliklerini izhar ediyorlar. Ve bununla da övünüyorlar. Veyâhut da siz tevazunuzu gösteriyorsunuz. Onlar size karşı kibirlerini arttırıyorlar. Çünkü Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin sünnetini bilmiyorlar. Onun ahlâkını bilmiyorlar. Onun sünnetlerini ve ahlaklarını bilmediklerinden fütursuz davranıyorlar. Allâh muhâfaza eylesin. Hiç kimse eğer bunun mânâda tepeden bakmayın. Kibirli olmayın. Hiç kimseyi hiç kimseyi incitmemeye çalışın. Onlar sizi incitse dahi onlar size hayasız, edepsiz, terbiyesiz davransalar dahi siz öyle davranmayın.

Onlar bu noktada bir başkası sizi bunlarla itham etse dahi siz cahillerle atışmayın. Cahil insanlar insanlara böyle hakaret eden, edepsiz davranan, insanlara tepeden bakan, insanların yüzüne veya arkasından eleştiren insanlar cahil insanlardır. Ve insanlar gün geçtikçe âhir zaman alameti. Hayasızlıklarını, edepsizliklerini terbiyesizliklerini sünnet-i Resûlullâh’ın ahlakının dışında bir ahlaklarını fütursuz bir şekilde sergiliyorlar. Dervîş ehli tasavvuf mü’min böyle davranması mümkün değil. Size terbiyesizce birisi davranırsa siz ona terbiyesizce karşılık veremezsiniz. Verirseniz onunla aranızda aynı eşit düzeye düşmüş olursunuz. Yâni köpek ısırır sen de gider ısırırsan sen de köpekleşirsin.

Yâni gıybetçi sizin arkanızdan gıybet eder siz de onun arkanızdan gıybet ederseniz aranızda bir fark kalmaz. Siz tevazu gösterirsiniz insanlar size tevazunuzu anlamazlar ama siz de onlara tevazusuz davranırsanız tevazulu davranmanın bir anlamı kalmaz. Aynı eşit noktaya gelirsiniz. Küfredene siz de küfrederseniz ikiniz aynı noktada durursunuz. Ahlaksızlığa karşı siz de ahlaksız davranırsanız ikiniz aynı noktada olursunuz. O yüzden siz güzel ahlâkı seçeceksiniz. Temiz ve ince ahlâkı seçeceksiniz. Bugün âhir zamandır âhir zaman dervîşleri âhir zaman sufileri yolun en zorundadır. Neden?

Çünkü Kur’ân rafa kaldırılmış sünnet-i Resûlullâh unutulmuş. Ve sünnet-i Resûlullâh sünnet-i Resulullah’a uymayı gericilik olarak addedilmiş. Terk edilmiş herkes her şey. Böyle bir zamanda sizin sünnet-i Resulullah’ı işlemeniz terk edilmiş bir sünneti işlemek 100 şehîd sevabı. 100 şehîd sevabı almanız demek. Bu zamanda güzel ahlâklı olmak bu zamanda güzel ahlakın numunelerini göstermek onları üzerinde bulundurmak ateşten gömlek gibi bir şey. Hani îman ateşten kor olur âhir zamanda, tutanın eli yanar. Biz şimdi normalde îmânı sâdece Allâh’a îman etmek olarak addediyoruz.

Îman ettin etmedin o noktada duruyoruz. Hayâ imandandır. Edep imandandır. Ahlâk imandandır. Güzel ahlâk imandandır. İnce ahlâk imandandır. Îman ettiysen Muhammed-i Mustafâ’nın sünnetine uyacaksın. Muhammed-i Mustafâ’nın sünnetine uymak imandandır. Bugün için onu elinde tutmak evet ateşten kor tutmak gibi. İçin sana ahlaksızlık yapacaklar sen yapamayacaksın. Sana eksik davranacaklar sen davranamayacaksın. Muhammed-i Mustafa eksik davrananlara sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri eksik davranmadı ki. Onlar eksik davranmadı ki o. Bu ümmet-i Muhammed için bir ölçü. Ağır bir ölçü bugün için. Ağır bir ölçü.

Anlaşılmıyorsunuz. Anlatamıyorsunuz. Halinizi arz edemiyorsunuz. Kolay bir şey değil ki. Ve insanlar oluk oluk hayasızlığa doğru gidiyor. oluk oluk edepsizliğe doğru gidiyor. oluk oluk Kur’ân ve sünnet dışına gidiyor. Bir kısmı oluk oluk Kur’ân sünnete geliyor. Bir kısmı oluk oluk Kur’ân ve sünnetten gidiyor. Bu noktada gerçekten ehli tasavvufun ve Müslümanların işi zor. Ve ne yazık ki ne yazık ki bu zor noktada ümmetin içerisindeki alimler ümmetin içerisindeki fikir sâhipleri düşünce sâhipleri ümmet-i Muhammed’e güzel ahlâk noktasında yol açmaları gerekirken bir kısmı sünnet-i Resulullah’ı terk etmeyi sünnet-i Resulullah’ı yok kabûl etmeyi bir kısmı da işte birtakım dünyevî menfaatler için sünnet-i Resulullah’tan gedik açmayı düşünüyorlar.

Allâh muhâfaza eylesin inşâallâh. Cenâb-ı Hak cümlemizi muhâfaza eylesin. Muhakkak edebi müfrede alacaksınız … tek o küçük bir kitabı var ya … yakın hadîs var. Hepinizin evinde bulunması lâzım. Hepinizin evinde bulunması lâzım. Rafta bulunması için değil yalnız. Hepinizin evinde edebi müfret olacak. Hepiniz de hepiniz de hiç olmazsa günde iki tâne üç tâne oradan hadîs-i şerîf okuyacaksınız ve amel edeceksiniz. Evlerinizde o kadar dandik dundik kitaplar var ki evlerinde insanların üstatlarının kitapları var. Kur’ân’dan daha kıymetli sünnetten daha kıymetli görüyorlar.

Evlerinde tefsirler var. Evlerinde fıkıhlar var. İşte evlerinde romanlar var hikayeler var. Evlerindeki romanlar ve hikayeler sünnet-i Resulullah’tan üstün. Evlerinizde milyonlarla milyon parayla değerinde televizyonlar var. Her evde bir televizyon var her evde bir edebi müfret yok. Ama her evde televizyon var. Desem ki şimdi burada evinde televizyonu olmayan var mı yok gibidir. Bir tâne iki tâne çıkarsa çıkar. Çıkar mı acaba … var mı evinde benim evimde televizyon yok diyen. 1 2 3 4 5 Elinde edebi müfret yok diyen desem bir sürü el kalkacak doğru mu?

Kaldırın ellerinizi. İşte sünnet-i Resulullah’a olan … hazretlerinin edepleri, yemeği nasıl … suyu nasıl içerdi? nasıl konuşurdu, tevazusu nasıldı, hayası nasıldı, terbiyesi nasıldı? Kadınlarla nasıl davranırdı, çocuklarla olan ilişkileri nasıldı, arkadaşlarıyla olan ilişkileri nasıldı? Allâh bizi edeplendirsin inşâallâh. Cenâb-ı Hak cümlemizi korusun inşâallâh.

Kader İnancı ve İnsanın Sorumluluğu

Resûlullâh Sallallâhu Aleyhi ve Sellem hazretleri Fırat nehrinde altından bir dağ bulunacak, ona yetişen oradan bir şey almasın buyuruyor. Buradaki altından almamak ne demektir bunu anlayamadık, açıklar mısınız? Daha önce eski CD’lerde var bunun açıklaması. İnşâallâh yine müsait olduğumuzda açıklarız. Allâh izin verirse inşâallâh. 52. günah-ı kebâire gelmişiz, maşallah. Ne kadar takip ediyorsunuz bilmiyorum bu sohbetleri ama inşâallâh bunları takip etmeye gayret edin inşâallâh. Kaderi yalanlamak ve inkâr etmek, kader. Îman, Allâh’a îman etmek, meleklerine îman etmek, peygamberlerine îman etmek, kitaplarına îman etmek, hayır ve şerrin Allâh’tan olduğuna îman etmek ve kadere îman etmek.

Kader mutlak mânâda bir kimsenin doğumu, ölümü ve rızkıdır. Bunda kulun kendi iradesi yoktur. Kaderin bir veçhesi ise bir kimsenin günlük hayatıdır. Cüz’i iradesiyle bir fiilî kesbetmesidir. Bu da kaderdir, bu da Levh-i Mahfuz’da yazılıdır. Ama velakin bu cebri değildir. Allâh bunu bizim alnımıza yazdı, biz o yüzden onu yaşamayız. Bunu biz kendi irademizle işleriz. Kendi irademizle işleyeceğimizi bildiğinden Allâh onu o yüzden öyle yazmıştır Levh-i Mahfuz’a. Kaderi inkâr etmek veyâhut da kaderi yalanlamak, kaderi yalanlamak günah-ı kebâirdir. Kaderi inkâr etmek ise küfürdür.

Ve insanlar tarih boyunca kader üzerine hep konuşmuşlardır. Ve kadere kim fazla dalarsa hep ayağı kaymıştır. İmamımız İmâm-ı Âzam hazretlerinin bu mânâda sözü çok güzeldir. Karanlık bir odadır kaderler. Kader karanlık bir odadır. Orası karanlık bir odadır. Orayı fazla kurcalamak, orayı fazla irdelemek, onun üzerinde neden, niçin, nasıl kurgulamak herkesin anlayacağı ve … bir şey değildir. Ama kader bir mahluktur sonuçta. Allâh’ın yarattığı bir mahlûk. Allâh’ın yarattığı bir şey ise o zaman bizim kaderi anlamamız, anlamamamız diye bir şey de çıkmaz.

Fakat kaderi fazla sorgulamak, fazla ırgalamak bu bizim işimiz değildir. Tabii insanlar bu mânâda kötülüğü seçerler veya iyiliği seçerler cüz’i iradelerinde. Kötülüğü seçenler cehenneme doğru yol alırlar. İyiliği seçenler de cennete doğru yol alırlar. Kim kötülüğü seçerse seçmiş olduğu yolu kendince Allâh’ın takdiri böyleymiş, o bana böyle emretmiş, ben o yüzden kötülüğü işledim deme hakkına sâhip değildir. Allâh hiç kimseyi kötü yazmaz. İşte bir adam gider ayyaş olur, benim kaderim böyleymiş der. O yolu kendisi seçmiştir. Allâh onun alnına sen ayyaş olacaksın, senin kaderini böyle yazdım, sen sonuçte cennete değil cehenneme seni yazdım, oraya gideceksin, mutlak kaderin budur benim demesi mümkün değildir.

O yolu seçen o kimsenin kendisidir. Sizin bugün zikrullaha geldiğiniz gibi. Bugün zikrullaha gelmeniz muhakkak kader ama sizin Allâh kafanıza silah dayayıp cebren sizi zikrullaha getirmedi. Siz kendi iradenizle gelmek istediniz, Allâh da bunu yarattı. Ve siz iyilik isterseniz iyiliği bulursunuz, kötülük isterseniz kötülüğü bulursunuz. Bu insanın kendi cüz’i iradesiyle alâkalıdır. Ve insanlar kendi cüz’i iradelerinden kendileri sorumludurlar. Biz Allâh hani kalplerini kalpleriniz Allâh’ın iki parmağının arasındadır hadîs-i şerîfi vardır ya, işte bu iki parmak bilekten çıkar. İkisini de yaratan Allâh’tır.

Birisi hayırdır, birisi şerdir. Şerri yaratan da Allâh’tır, hayrı yaratan da Allâh’tır. Ama siz birisini tercih edersiniz. Ya hayra doğru yol gidersiniz ya da şerre doğru yol gidersiniz. Bu yol size âit. Kaderin bir kısmı var ki cüz’i iradenizle alâkalı, kendinizle alâkalı. Bu yol size âit. Bu fiiliyat sizin üzerinizden zuhur ediyor. Yaratan Allâh ama sizin üzerinizden zuhur ediyor. Bu konuşma benim üzerimden zuhur ediyor. Ben eğer ki doğru konuşursam Cenâb-ı Hak hayır yazacak, eğri konuşursam Cenâb-ı Hak bana günah yazacak.

Bu benim kendi cüz’i irademin neticesinde Allâh’ın yarattığı bir fiil. Ama benim cüz’i irademin neticesinde yaratıyor. Bunu ben istiyorum. Bu kesp eski dilde istemek, ona sâhip olmayı istemek bana âit. Kaderin ayrı bir veçhesi var. Bu da ne? Bir başkasından sana gelen. Bir başkasından sana gelen. Veyâhut da direkt Allâh’ın kendi kainatın üzerindeki bir hesâbı, bir kitabı, deprem, yağmurun yağması, rüzgarın esmesi, kar yağması, sel felâketi olması bunlar da ne? Bunlar da kader. Ve bunlarda insanların kendi cüz’i iradeleri yok.

Yağmuru yağdıran Allâh, karı yağdıran Allâh, doluyu yağdıran Allâh. Bunlarda kulların cüz’i iradeleri yok. O zaman o zaman kaderin üzerinde bir birinci derecede kendimizden sorumluyuz cüz’i irade noktasında. Ve burayı biz kendi cüz’i irade noktamızda yürümüş olduğumuz yolu Allâh’ın üzerine atmayalım. Yâni içki içen bir kimse şunu deme hakkına sâhip değil, Allâh benim kaderimi böyle yazmış. Veyâhut haram işleyen, günah-ı kebâire dalan, günah-ı kebâir ile iştigâl eden bir kimse şunu deme hakkına sâhip değil, Allâh benim kaderimi böyle yazmış, ben o yüzden günah-ı kebâir işliyorum.

Hayır. O yolu sen kendin seçtin. O yolda sen kendin yürüdün. O yüzden o günah-ı kebâiri kendin işlediğin için Allâh sana cehenneme doğru yola açtı, cehenneme doğru yol gitti. Kaderin bir de bilinmeyen yönü var. Bizim irademizin dışında. Bizim irademizin dışında. İşte her şeyin durduğu yer, her şeyin stop ettiği yer burası. Burayı biz bilmiyoruz. Biz burayı bilmiyoruz. Biz burayı bilmediğimizden dolayı burada razıet makāmı lâzım. Asıl kaderden anlatmak istediğim nokta burası. Durduğunuz yerde başınıza bir hastalık geliyor, kader. Durduğunuz yerde bir iflâs, yokluk geliyor, kader.

Durduğunuz yerde mallarınız aşağı iniyor, kader. Durduğunuz yerde herhangi bir bela ve musibetle karşılaşıyorsunuz, kader. Durduğunuz yerde bir sıkıntıyla karşı karşıyasınız, kader. Asıl insanların teslîm olması gerektiği yer. Sûfîler asıl burada teslîm olmaları gerekir. Allâh’ın kendisinden gönderdiği her şeyi râzı noktada durup ona göğüs germek. Râzı noktada durup râzı noktada durup ona isyan etmemek. Râzı noktada durup onunla ona yenilmemek. İnsanlar burayı inkâr ediyorlar. Hastalanıyor, hastalığından dolayı şunu diyor, bu hastalık bana mı layıktı? İsyan ediyor. İşte o isyandan cehenneme doğru yol alıyor.

Onu gönderen Allâh. Dışarıdan sana bir taş geldiyse o taşa müsâade eden Allâh. O taşı sana isabet ettiren Allâh. Sen buna râzı ol. Sen bununla bundan dolayı Allâh’a isyan etme. Hastalık şifa bulmak için mücâdele et. Ama neden bana hastalık geldi diye isyan etme. Ticâret yapıyor o kimse. Ticarette sıkıntı yaşıyor. Neden bana sıkıntı geldi diye isyan ediyor. Hayır. O sıkıntıyı gönderen sana Allâh. Sen sıkıntıyla mücâdele et. Ama sıkıntıdan dolayı isyan etme. Başınıza her türlü şey gelebilir. Varlık gelebilir, yokluk gelebilir, sıkıntı gelebilir, dert gelebilir.

Çocuklarınızdan imtihan olursunuz. Anne babalarınızdan imtihan olursunuz. Kader ağlarını örer. Yâni kaderin arkasında Allâh ağlarını örer. Sûfî sûfî onunla barışır. Onunla barışaraktan râzı makamına çıkar. Yâni mutmainne makamına. Mutmainne makamına güzel ahlakla çıkılır. Mutmainne makamına sabırla çıkılır. Allâh’tan yardım dilenerekten çıkılır. Senin başına gelecek olan taşlar, senin başına gelecek olan musibetler, senin başına gelecek olan dert, gam, kasavet, keder seni Allâh’a yaklaştırmalı. Seni Allâh’a yaklaştırmalı. Allâh onları sana veriyorsa kendisine yaklaştırmak için verdi. İbrahim’i boşuna mı ateşe attırdı? İbrâhîm ateşe atılmakla Allâh’a olan dostluğunu perçinledi.

Dostunu ateşe attırdı. Ve ateşe atılırken İbrâhîm’in dostluk göstergesini görünce dedi ki ey ateş selâmet ol. Sizler hayatlarınız boyunca gül bahçesi beklemeyiniz. Güllük ve gülistanlık içerisinde bir mü’minlik, güllük ve gülistanlık içerisinde bir dervîşlik, güllük ve gülistanlık içerisinde Allâh’a vuslat olma yoktur. Bu mânâda başınıza gelecek olan dışarıdan gelecek olan her şeye rıza gösterin. onun sevgiliden geldiğini kabûl edin. Sevgiliyle aranızı bozmamaya çalışın. Bu sıkıntıyla mücâdele etmemek, dertle mücâdele etmemek, belayla, musibetle mücâdele etmemek olarak algılanmasın. Sen cüz’i irade noktasında başın ağrıyorsa ona bir ilaç … çalış.

Cüz’i irade noktasında karnın ağrıyorsa sen ona bir ilaç bulup içmeye çalış. Şifa Allâh’tan. Senin önünde işsizliğin varsa sen iş ara. Sen o işsizliğini bir şekilde izâle etmeye çalış. Tembellik yapma. Tembellik kader değil. Çalışmamaklık kader değil. Borçlu yaşamak kader değil. Sen bir şekilde borçlarını ödemeye gayret et. Ama ümîdini yitirme. Ama mücadeleni yitirme. Sen bir şekilde kötü huylarınla mücâdele et. Kötü huy kader değildir. O senin kötü ahlakındır. Onunla mücâdele et. Sen cüz’i irade noktasında sorumlusun. Hayâtını doğru ve iyi yönlendirmeye gayret et, mücâdele et.

Bu mânâda mücâdele etmemek, kendince kaderin böyleymiş demek mücâdeleden kaçmaktır, … tembelliktir. Dîni algılamamak, kaderi algılamamaktır. Ve psikolojiyi bozmak, kendince kendini başka noktalara atmak Allâh muhâfaza eylesin insanı günah-ı kebâirden küfre kadar götürür. O yüzden biz başımıza gelen şeylerde muhakkak ki mücâdele etmesini, güzel ve hayırlı bir … bu işin içinden çıkmaya gayret edeceğiz. Bunun mücadelesini vereceğiz. Ve bununla savaşmayı öğreneceğiz. Ama kaderi inkâr etme, kaderi yalanlama veyâhut da kaderiyeciler gibi bizim bu kötülüklerimiz kaderimizmiş deyip kötülüklerimize devâm etmeyi sürdürmeyeceğiz.

Bu dervîşlik ve sûfîlik değil. Çok insanlar gördüm, tembelliklerini Allâh’ın üzerine yıkmışlar. Çok dervîşler gördüm. Kendi mücâdele azminin yok olmasını göz göre göre onu Allâh’ın üstüne etmişler.

Çalışmak, Tembellik ve Kader İlişkisi

Adam saat … kalkıyor, işsizim diyor. Adam dükkanına bakmıyor, ben batıyorum diyor. Sen git sabahleyin 7.30’da dükkanını aç, batıyorsan bat yine. Sen sabahleyin iş bulmak için çık, iş bulamıyorsan bulma. Adama göre iş yok. Soruyorum neden? İşte kendine göre iş bulamamış. Bizim Cevdet var. Tamir Benim kurtuluş reçetem. Birisi geliyor işim yok deyince, kendi etrâfında adam lâzım diyorum, git. Cevdet’in orada çalış diyorum. Kim gelirse gelsin. Birisi de dese gidiyorum, Cevdet’e telefon açacak, bu adamı işe al. Şimdi söylüyorum artık, gelmeyin bu saatten sonra.

Şimdi söyledim artık. Gelene diyorum ki, söylüyorum, hiç, tamirci olsun olmasın. Ne iş yapıyorsa yapsın. Çalışmak değil mi? Geliyor, ne iş yapıyorsun, ne iş yapmıyorsun. Neden? İş yok diyorum. Var iş diyorum ben. Nerede? Cevdet’in orada. Git orada çalış diyorum. Bakıyor gözümün içine. Çalışmayacak. Tembelliği kendine meslek edinmiş. Ben 48-49 yaşındayım, ihtiyacım yok, ben gidiyorum dükkanda duruyorum. İhtiyacım yok benim çalışmaya. Çalışmasam çalışmam. Evet. Ben çalışıyorum. Tembeller çalışmıyor. Evet, acı şey bu. İşsiz dolaşıyorlar. Bunu da üzerlerine koymuşlar, yâni iş bulamıyoruz.

Yine Cevdet’ten örnek vereyim, karşısına adam bir tâne şey geldi. Sövüş satıyor adam. Bir tâne el arabası götürdü koydu oraya. Oraya gidip geliyorum ben, baktım adam götürdü bir el arabası koydu, sövüş satıyor orada. Ertesi gün adam iki tâne tabure kaydı. Ben bir daha gittiğimde baktım iki üç tâne tabure koymuş adam. Bir daha gittiğimde küçük bir masa koymuş oraya. Bir daha gittiğimde Allâh sizi inandırsın oraya bir tâne tabela asmış. Bezden. Aha dedim adam burada lokanta yaptı. Takip ediyorum adamı.

Cevdet’e dedim, Cevdet bu adam buraya lokanta açtı. Açtı efendim dedi. Adama bir cum’a dedim ki, seni takdir ediyorum, izliyorum seni dedim. Allâh râzı olsun Hacı abi dedi bana. Bir cum’a tekrar uğradığımda irtibat kurduk. Dedim ne yapıyorsun? Hacı abi ben dedi deve kesiyorum. Çalıştığım iş yerine dedim ki dedim, eğer ki işten çıkaracaksanız beni çıkarın, verin demiş haklarımı, beni çıkarın. Benim evim var demiş, ben kendimi, işimi görürüm. İlk önce onu çıkarmışlar, vermişler tazminatını da eline. Adam gelmiş orada kelle sövüş satıyor.

Ve başka bir fabrika çağırmış işe gel diye. Gitmiş görüşmeye, adam 650 milyon maaş teklif etmiş. Gelmem demiş 650’ye. Neden? Orada daha fazla kazanıyor. Dedim Hacı abi ben burada dedi ya gayet iyi, karnımızı doyuruyoruz, ekmeğimizi çıkarıyoruz, para kazanıyorum dedi. Seni tebrik ediyorum dedim. Seni alkışlıyorum, Allâh yardımcın olsun senin dedim. Evet. Ne iş yokmuş? Yalan. Ne iş yokmuş? Yalan. Yalan. Tembelin kaderi böyleymiş. Hayır. Tembelsin, tembelsin, tembelsin. Kaderin öyle değil. Kaderin öyle değil.

Sorumluluk Bilinci ve Kur’ân’a Bağlılık

Kaderin üzerine, Allâh’ın üzerine süizan beslemeyin. Allâh sizin kötülüğünüzü istemez. Allâh size kötülük de yazmaz. Allâh sizin işinizin bozulması için yazmaz. Allâh sizi iflâs eder diye yazmaz. Sen işini takip etmezsen iflâs edersin. Üç sefer iflâs ettim ben, işimi takip edememekten dolayı. İşimi takip etmediğimden iflâs ettim. Evet. İşimi takip etmeme sebebini biliyorum ben. Sebebinin ne olduğunu biliyorum. Evet. Sebebini biliyorum ben. Hatâ benim, kusur benim. Aslâ. İflâs ediyorsan kendi hatanla iflâs ediyorsun. Yanlış yere düştüysen kendi hatanla yanlış yere düştün.

Eksikliğe düştüysen kendi hatanla eksikliğe düştün. Günaha, kebire girdiysen kendi hatanla girdin. Birisi gelip günaha, kebire halakasını senin boynuna geçirmedi. Birisi sana içki içirsin kafana zorla mı dikti? Eğer senin kafana zorla diktiyse zâten sen o günahı işlemiş gibi değilsin. Hanefilerde bir kadına zorla tecâvüz ederlerse kadın kız hükmündedir. Kız doğar, kız hükmündedir, kadın hükmünde değildir. Neden? Zorla tecâvüz etmişler ona. Bir erkeğe zorla tecâvüz ettilerse o fuhşiyata girmiş değildir. Ama sen kendi ayaklarınla günaha, kebire gidip, kendi ayağınla gidip bu benim kaderimmiş demeye hakkın yok.

Sen kendi kızını pazara çıkardıysan bu benim kaderimmiş demeye hakkın yok. Kendi hanımına dikkat etmediysen, kendi hanımına dikkat etmediysen, nâmusuna dikkat etmediysen bu benim kaderimmiş demeye hakkın yok. Hanımını, oğlunu, çocuğunu sokağa çıkarırken saldım çayıra mevlam kayıra çıkaramazsın. Ondan sonra bana telefon açıp kaderimiz buymuş diyemezsin. Resûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri ben en kıskancınız benim diyor. Erkeksen kıskanacaksın hanımını ve çoluğunu çocuğunu. Kıskanaraktan salma deve gibi salmayacaksın çoluğunu çocuğunu sokağa. Saldıktan sonra bu kaderimmiş demeye hakkın yok senin. Böyle bir kader anlayışı yok dînde.

İşini sal, bu benim kaderim işte. Böyle bir kader anlayışı yok. Kendini sal, bu benim kaderim işte. Böyle bir kader anlayışı yok. Kızlarınıza dikkat edin. Eşlerinize dikkat edin. Akrabalarınıza dikkat edin. Kardeşlerinize dikkat edin. İşinize, aşınıza, eşinize sâhip çıkın. Salmayın çayıra. Öyle bir şey yok. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hazretlerinin sünneti bu değil. O eşlerini ve çocuklarını salmadı çayıra. Biz salalım. İşini salmadı çayıra, biz salalım. Dediler ki, deveyi bağlayalım mı tevekkül edelim? Bağlamadan mı tevekkül edelim? Dedi ki, deveni sağlam bağla.

Deveni sağlam bağla. Deveni sağlam bağla, ondan sonra tevekkül et. Deveni sağlam bağla. Gelir bir aslan, bir aslan yırtarsa düşün. De ki, ben bunu mübârek sağlam bağladım mı? Bağladım. Muhâfaza ettim mi? Ettim. Cüz-i irade noktasına dama soktum mu? Parmak soktum. Ama bir yarık bulmuş, bir gedik bulmuş, gelmiş zarar vermiş. Bak bu gedik senin hatan mı, benim hatam mı? Aa bu benim hatam. Bu gediği ben bırakmışım burada. Gediği bırakırsan gelir yırtıcı bir hayvan onu sokar, onu parçalar. Sen kapında gedik bırakırsan yılan içeri girer seni sokar.

Sen kapında bir gedik bırakırsan fare gelir senin yiyeceğini yer. Sen kapında bir gedik bırakırsan eşek arısı gelir seni sokar. Sen kapında bir gedik bırakırsan tilki girer senin malını çalar. Sen kapında gedik bırakırsan gelir bir tâne çakal senin malını götürür. Sen kapında gedik bırakırsan gelir senin kümesteki tavuğunu tilkinin birisi kapar gider. Sen buna kader deme. O gediği sen bıraktın göz göre göre. O gediği sen bıraktın. O zaman hayatımızın kader olgusunu, kader sınırını iyi çizeceğiz. Cüz-i irade noktasında vazifelerimizi yerine getirelim.

Yoksa dînin bir hükmü kalmazdı. Dîn var mı? Var. Bizim nasıl davranmamız gerektiğini anlatıyor. Bize haramları anlatıyor. Bize helalleri anlatıyor. Bizim dünyâyı nasıl yaşamamız gerektiğini anlatıyor. Eğer ki kader öyle bir şey olmuş olsaydı dîne gerek yoktu. Herkes ne takdir edildiyse onu yaşayıp bu dünyâdan çekip gidecekti. Cehennemlik amel işleyenler diyecekler ki, ben sen bana cehennemlik amel işlemişsin, gidiyorum ben. Cehennemlik, cennetlik amel işleyenler diyecekler ki, cennetlik amel işledik, gidiyoruz biz. Allâh senin alnına deyyusluk yazmadı. Allâh senin alnına pezevenklik yazmadı.

Allâh senin alnına bodoşluk yazmadı. Hayır. Sen Allâh’ın emrini yerine getir, nâmusunu koru. Sen Allâh’ın emrini yerine getir, çoluğunu çocuğunu koru. Sen Allâh’ın emrini yerine getir, kendini koru. Adamlar sana musallat olduysa sen kendini koru. Seni koruyacak olan kimsenin yanına git, kendini koru. Nâmusunu teslîm etme. Bu benim kaderimmiş demez ona. Nâmusunu koru. Bir kadının nâmusunu koruması farzdır. Bir erkeğin hanımını, çoluğunu, çocuğunu nâmusunu koruması farzdır, farz. Sen farzı terk et, bu benim kaderim işte. Hayır. Böyle bir kader anlayışı yok.

Evet kadere îman ederiz. Erkekliğimiz kaderdir, kadınlığımız kaderdir, kaderdir. Doğumumuz kaderdir, ölümümüz kaderdir. Nerede öleceğimiz, nasıl öleceğiniz kaderdir. Ama haysiyetsizce yaşamak kader değildir. Şerefsizce yaşamak kader değildir. Namussuzca yaşamak kader değildir. Hayır. Bu bizim kendi cüz-i irademizdir. Bu bizim haramlara riâyet edip etmememizle alâkalıdır. Bu bizim farzlara riâyet edip etmememizle alâkalıdır. Bu noktada bunu alıp kader dairesinin içerisine koyup kendi sorumluluğumuzdan kaçamayız. Hayır. İsrâf kader değildir. Yolları açmak, saçmak kader değildir. Malının hesâbını tutmamak kader değildir. Borcunun hesâbını tutmamak kader değildir.

Ömrüne gelip yiyip içmek, isrâf etmek, har vurup harman savurmak kader değildir. Kaderdir. Deprem gelir vurur, orada hiçbir ev yoktur ayakta, yıkılmıştır. Kaderdir. Sel vurur, uludağ’dan aşağı doğru önüne ne gelirse alır götürür. Kaderdir. Boyun eğeriz. Boyun eğeriz. Söyleyecek bir lâf yoktur. Gelir üç tâne sütü bozuk insan çoluğunu çocuğunu götürür zorla senin. Yaparlar yapacaklarını. Kaderdir. Kaderdir. Ama haysiyetsizlik kader değildir, tembellik kader değildir. Ahlaksızlık kader değildir. Tembellik kader değildir, iş bilmemezlik kader değildir. Kader değildir bunlar. Namaz kılmamak kader değildir, oruç tutmamak kader değildir.

Zikrullâh yapmamak kader değildir. Dîni öğrenmemek kader değildir. Allâh bizi muhâfaza eylesin. Tekrar tövbe edip tekrar imanımızı tazeleyeceğiz. Tekrar bildiklerimizi, bilmediklerimizi, doğru veya yanlış yaptıklarımızı analiz edip yeniden derleyip toparlayacağız. Yeniden kendimizi zapturapt altına alacağız. Yeniden Kur’ân ve sünnete sımsıkı sarılacağız. Yeniden Muhammed’ül Mustafâ’nın sünnetine bağlılığımızı göstereceğiz. Onun bastığı yere ayaklarımızı basmaya çalışacağız. Onun ahlâkını, onun edebini, onun nâmusunu, onun şerefini, onun haysiyetini kendimize rehber ve ölçü edineceğiz. Onun yolundan giden sahabelerin anlayışlarını, düşüncelerini kendimize inşâallâh rehber edineceğiz. Allâh cümlemizi onlardan eylesin. Haklarınızı helâl edin.


«…» ile gösterilen yerler kayıtta kesin olarak anlaşılamayan kısımlardır.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi, 9. Dergâh Sohbeti (22.05.2011) | Seri: Dergâh Sohbetleri