İyi Mümin Olmak: Haramlardan Uzak Durmak

Gerçek mümin olmanın yolu çok ibâdet etmekten değil, haramlardan uzak durmaktan geçer. Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri buyurur: “Her sultanın bir sınırı vardır, Allah’ın sınırı da haramlardır.” Bir kimse Kur’ân, sünnet ve ashâbın ictihâdıyla kesin olarak yasaklanan şeylerden uzak durursa ahlâkı güzelleşir ve iyi mümin olur.

Günâh-ı kebâirler bazı rivâyetlerde yedi, bazılarında dokuz, bazılarında on olarak sayılmıştır: Allah’a şirk koşmak, haksız yere adam öldürmek, anne-babaya âsî olmak, savaş meydanından kaçmak, zinâ etmek, faiz yemek, iffetli kadınlara iftirâ atmak, içki içmek ve kumar oynamak. Bu büyük haramları üzerinde bulundurmayan ve gücü yetince ibâdetlerini yerine getiren kimse iyi mümin olur.

Akîka Kurbanı ve Bâtıl İnançlar

Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri akîka kurbanı kesti ve fukarâya tasadduk etti. Kız çocuğu için bir, oğlan çocuğu için iki akîka kurbanı kesmek sünnettir, vâcip değildir. Ancak kurbanın kanını çocuğun alnına sürmek, kapının önüne kan bulaştırmak, arabanın önüne kan sürmek — bunların hepsi şamanlıktan kalma bâtıl inanışlardır. Peygamber Efendimiz böyle bir şey yapmamıştır.

“Şeyhi Olmayanın Şeyhi Şeytandır” Sözü

Bu söz bir hadis değildir. Hadisçiler böyle bir hadis olmadığını söylemişlerdir. Bu, Abdülkâdir Geylânî, Bâyezîd-i Bistâmî veya Cüneyd-i Bağdâdî gibi büyük velîlerden birine aittir. Şeyhten kasıt bilge insan, bilen insandır. Eğer biz bilen insanlara ihtiyaç duymuyorsak bu câhilliğimizi gösterir.

Nasıl ki tıp ilmi el yordamıyla öğrenilemezse, hadis ilmi kendi başına tam olarak öğrenilemezse — nefis terbiyesi de bir üstâdın rehberliği olmadan tam yapılamaz. Bir şeyi reddederken neyi reddettiğimizin farkında olmalıyız. Bir doktorun yanlış ameliyat yapması bütün doktorluk müessesesini yok saymayı gerektirmez. Aynı şekilde ehl-i tasavvuftan birinin hatası, 1200 yıllık tasavvuf geleneğini yok etmeyi gerektirmez.

Ehl-i Tasavvufu Savunmak

1200-1300 yıl boyunca İslâm’ın yaşanmasında, ahlâkında, mücâdelesinde omurga gibi durmuş bir topluluk yok mu kabul edilecek? Nefiste cihâd etmişler, meydan muhârebelerinde cihâd etmişler, binlerce eser yazmışlar, İslâm kültürüne büyük katkıda bulunmuşlar.

Eğer bizim düstûrlarımızda, yolumuzun ana hatlarında Kur’ân ve sünnetin dışında bir şey varsa söyleyin, düzeltelim. Ama şahısların eksik ve kusuruyla komple müesseseyi yargılamak doğru değildir. Gelin birlik olalım, hataları eksiklikleri temizleyelim, ama geleneği yok saymayalım.

Dîne Başladıktan Sonra Maddî Sıkıntı

İnsanlar dîni yaşamaya başlayınca maddî sıkıntılar çekebilirler, bu bir imtihândır. Daha önce rahatken, para bol iken — dîne yönelince sıkıntılar başlayabilir. Bu bir sınama, bir imtihândır. Varlıkta da yoklukta da iman aynı kalacak. Nefis ve şeytan kol kola verip alt etmeye çalışacak — biz aldırmadan devam edeceğiz. “Sen münâfıklık yapıyorsun, sen yanlış yapıyorsun” diye vesvese verecekler — biz diyeceğiz ki ne kadar yanlışlık varsa var, devam ediyoruz.

Kaynakça

Hadîs-i Şerîfler

• Günâh-ı kebâirler (yedi/dokuz) — Sahîh-i Buhârî, Kitâbu’l-Vesâyâ, Hadis No: 2766; Sahîh-i Müslim, Kitâbu’l-Îmân, Hadis No: 89
• “Her sultanın bir sınırı var, Allah’ın sınırı haramlardır” — Sahîh-i Buhârî, Kitâbu’l-Îmân, Hadis No: 52; Sahîh-i Müslim, Kitâbu’l-Müsâkât, Hadis No: 1599
• Akîka kurbanı sünneti — Sünen-i Tirmizî, Kitâbu’l-Edâhî, Hadis No: 1513; Sünen-i Ebû Dâvûd, Kitâbu’d-Dahâyâ
• “Kibirlenene kibirleniniz” — Beyhakî, Şuabu’l-Îmân

Tasavvufî Kaynaklar

• “Şeyhi olmayanın şeyhi şeytandır” sözünün kaynağı — Abdülkâdir Geylânî’ye veya Bâyezîd-i Bistâmî’ye nisbet edilir; hadis olarak sâbit değildir
• Ehl-i tasavvufun İslâm’daki rolü — Mustafa Kara, Tekke ve Zâviyeler; Sülemî, Tabakâtü’s-Sûfiyye
• Nefis ve şeytanla mücâdele — İmam Gazâlî, İhyâu Ulûmi’d-Dîn, Kitâbu Riyâzeti’n-Nefs

Sohbetin Özeti

Bu sohbet, iyi mümin olmanın haramlardan uzak durmakla başladığını, akîka kurbanında bâtıl inanışların reddedilmesi gerektiğini, “Şeyhi olmayanın şeyhi şeytandır” sözünün hadis değil velî sözü olduğunu ve ehl-i tasavvufun 1200 yıllık geleneğinin bir kişinin hatasıyla yok sayılamayacağını ele almıştır. Dîne başlayınca çekilen maddî sıkıntıların imtihan olduğu, nefis ve şeytanın vesveselerine rağmen devam edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sohbetin temel mesajı: kevâirlerden uzak dur, bâtıl inançları reddet, ehl-i tasavvufu bir kişinin hatasıyla yargılama ve imtihanda sebat et.

Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.

İlgili Sözlük Terimleri: Nefs, Sünnet, Şeyh, Tekke. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı