Konuşmada ruhların yaratılışındaki ilk şehâdet, kabir sorularının anlamı ve tasavvufun müşahede sanatı anlatılmaktadır. Ayrıca gerçek sevginin, ülfetin ve üstat muhabbetinin kişinin mânevî yolculuğundaki önemi vurgulanmaktadır.
Ruhların Yaratılışı ve İlk Şehâdet
Yüce Allâh ruhu yaratırken ben senin Rabbin değil miyim? Sorduğunda olur da evet sen benim Rabbimsin … Neden insan öldüğünde tekrar melekler Rabbin kim sorusunu soruyorlar? Allâh bütün ruhları yarattı. Bütün ruhları yarattıktan sonra hepsine de soruyu sordu. Ben sizin Rabbiniz değil miyim diye. Bütün rûhlar da cevap verdiler. Evet sen bizim Rabbimizsin diye. Orada bir sır var yalnız. Cenabıhak o soruyu sorduktan sonra cevabında bütün rûhlar yâni başka bir cevap verme ihtimali ve imkanı yok. Başka bir cevaba yönlenme durumu yok.
Ruhların cevâbı olarak kendi idraklerini bırakmadı Cenabıhak. O kendi idraklerine bırakmayınca onlar yaratıcının tecelliyâtıyla yaratıldıklarını bildiğinden hepsi de istisnasız şeksiz şüphesiz evet sen bizim Rabbimizsin dediler. Cenabıhak onlara ardından secde emirlerini verdi. O secde emirleriyle onlar birinci secdeye gittiler. İşte ikinciye bir kısmı gitti bir kısmı gitmedi. Üçüncüye de bir kısmı gitti bir kısmı gitmedi. İkinciye ikinci secdeye gidenlerin bir kısmı üçüncü secdeye gitmedi. İkinci secdeye gitmeyenlerin bir kısmı üçüncü secdeye gitti. Bir kısmı bir iki üç bütün secdeyi de tamamladı.
Ve buna şahitliğe indirildik biz. Dünyâya yeryüzüne indirilmiş indirilme sebebimiz şahitlik. Biz kendi şehadetimize geldik. Eğer orada birinci ikinci ve üçüncü secdeye gittiysek mü’min doğduk mü’min yaşayacağız mü’min öleceğiz. Eğer orada birinci secdeye gittik ikinci secdeye gitmedik üçüncü secdeye gittiysek mü’min doğduk kâfir yaşadık mü’min öleceğiz. Eğer birinci secdeye gittik ikinci secdeye gittik mü’min doğduk mü’min yaşadık. Üçüncü secdeye gitmediysek kâfir olarak öleceğiz.
Kabir Soruları ve Dünyadaki Sapmalar
Ama biz oradaki o idrakten uzağız şu anda. Yâni o idrake ulaştığımızda da bir anlamı yok o idrake ulaşmanın zâten. Yâni ulaştıktan sonra ulaştıktan sonra bir anlamı yok. Niçin? O idrake ulaştığın zaman zâten mü’min olarak öleceğini biliyorsun artık. O yüzden bir anlamı yok nasıl öleceğini bilip bilmemek. Kabre konulduğumuzda soruların anlamı biz o şehadeti yerine getirebildik mi? O gün orada Rabbi tanıdık. Yaratıcı oydu. Yaratıcı o olduğu için başka bir alternatif yoktu. Kafamızda beynimizde düşüncemizde ilâh olarak tanımlayabileceğimiz bir şey yoktu.
Ama yeryüzüne indirildik. Yeryüzünde sapma olabilir. İlâh olarak tanımladığımız veyâhut da Allâh olarak tanımlayacağımız bir şey olmasa dahi şirke düşeceğimiz yanlışlığa eksikliğe düşeceğimiz bir nokta olabilir. Şunu unutmayın. Hiçbir kimse hiçbir inanış hiçbir inanış hiçbir inanış bir yaratıcı güç olduğunun olmadığının üzerine kurulmaz. Nemrut dahi Babil’de ilahlık taslayanlar dahi kendilerince gökyüzünde bir ilâh olduğuna inanıyorlardı. Ve gökyüzüne ok atanlar vardı. İlâhı gökyüzündeki Allâh’ı öldürmek için. En yâni ilahlık ilahlık iddiasında bulunan Firavun dahi ölmezden önce Mûsâ’nın Allah’ına îman ettim dedi.
Bir rivâyet var îman ettim derken Cebrâil aleyhisselâm balçıkla ağzını kapadı. Bir rivâyet var ağzından kapatsa dahi işte o böyle bir şeyi söylemese dahi kalben îman etti. Kalben îman ettiyse onun Allâh’a îman ettiğine dâir görüş bildirenler var. Bu tartışma bizi ilgilendirmiyor. İster îman etsin ister etmesin. Bu mesele değil. Önemli olan şu var yalnız. Yâni diliyle söylemiş olsun veya söylememiş olsun. Orada bir yaratıcıya bir ilaha îman var. Ve bütün insanların bütün insanların gönüllerinde o yaratıcıya dâir bir iz ve îman vardır.
En kâfir kimseye dahi gitseniz hiç Allâh’a kitâba inanmıyor dahi olmuş olsa o kimsenin gönlünün derinliklerinde bir îman vardır. Gönlünün derinliğinde bir îman vardır. Mekkeli müşrikler dahi bir yaratıcı olduğuna inanıyorlardı. Ve o putların kendilerini o yaratıcıya yaklaştıracaklarına inanıyorlardı. Veya İbrâhîm’in İbrâhîm aleyhisselamın zamânında da işte putların veyâhut da yıldızların veyâhut da güneşin veyâhut da ayın işte ne bileyim gökteki herhangi bir yaratığın veya yeryüzündeki herhangi bir yaratığın kendilerini Allâh’a yaklaştıracaklarına inanıyorlardı. Yâni müşrik idiler. Ve müşriklik devâm ediyor yine.
Yâni hem Müslümanların içerisinde müşriklik devâm ediyor hem de bizim gayrimüslim olarak gördüklerimizin içerisinde müşriklik devâm ediyor hem de değişik felsefelere inanan değişik felsefelerin içinde bulunan insanların da müşrikleri devâm ediyor. Bu müşriklik kavramı farklı bir şey. Ve insanlar Allah’ına inanıyorlar. Vyahut da kendi lisanlarıyla bir yaratıcıya inanıyorlar. Veya kendi dilleriyle bir tanrıya inanıyorlar. Ve bunun inanmadıkları hiç kimse yok. Budistler Buda’yı bir tanrı olarak görmüyorlar. Buda’yı kendilerine tanrıya yaklaştıracak bir kimse olarak görüyorlar. En üst bir ruh olarak görüyorlar. Veya Hindular ineklerle ineklerin tanrı olduklarına inanmıyorlar. Ama ineklerin kutsal olduğuna inanıyorlar. Ve ineklerin kendilerini Allâh’a yaklaştıracaklarına tanrı kendi dilleriyle tanrıya yaklaştıracaklarına inanıyorlar.
Müşahede Yakalamak ve Tasavvuf
O zaman bizim öldüğümüzde verdiğimiz cevaplar öldüğümüzde verdiğimiz cevaplar yâni bizim geriden Allâh’ın varlığını veya birliğini tasdîk etmek noktası değil. Biz o Allâh’ın sorusuna Allâh’ın sorusuna bizim verdiğimiz cevaba biz burada uygun bir hayat yaşadık mı yaşamadık mı? Orada evet Rabbim Allâh veya Rabbiniz kim dediğinde sensin Allâh’ın dediğimizde o zaman gördüğümüz bir şeyi söyledik. Gördüğümüz bir şeyi müşahede ettiğimiz bir şeyi söyledik. Dedik ki evet bizi yaratan sensin müşahede ediyoruz. Bizi yaratan sensin görüyoruz. Bizi yaratan sensin hücrelerimizle idrakimizle kalbimizle ruhumuzla anlıyoruz.
O günki idrakle anladık. O günki idrakle müşahede ettik. Eğer ki biz aynı o müşahedeyi ilk yaratılış noktasındaki müşahedeyi yakaladıysak Hz. Ömer gibi sorgu meleğinin yakasından tutup indiriveririz aşağı. Deriz ki sen kaç yıllık yoldan geldin? Bilmem kaç binlik yoldan. Sen Allâh’ı unutmadığında ben bir adımlık yoldan geldim ben mi unuttum deyip indiririz aşağı. Eğer o müşahedeyi yakaladıysak işte tasavvuf o müşahedeyi yakalama sanatıdır. Tarîkat o müşahedeyi yakalama yeridir.
Dîni Severek Yaşamanın Lezzeti
İnsanlar Allâh’ı çok sevmekle dîne sâhip çıkıp dîni sevmekle dîni sevmekle bakın dînin emirlerini yerine getirmek farklı bir şeydir. Dîni sevmek ve dînin emirlerini severek de hoşlanaraktan hoşlanarak da lezzetle tatla yapmak farklı bir şeydir. Siz birisine emredersiniz bunu yap dersiniz. Birisi emir olduğu için yapar birisi severek yapar. Severek yapan daha güzel yapar. Severek yapan içine ruhunu koyar. İçine kalbini koyar. İçine lezzetini tadını koyar. İçine kokusunu rengini koyar. Ve severek yapılan bir yemek nasıl çok lezzetli olursa severek gelen bir arkadaşı ağırlamak nasıl çok tatlı olursa bir kimsenin sevdiğine yedirdiğinden içirdiğinden gezdirdiğinden giydirdiğinden herhangi bir onunla sohbetinden nasıl büyük bir lezzet ve tat alacaksa dîni severek yaşamak da böyle insana tat verir.
Ve o müşahedesini artırır o kimsenin. Birisi vardır namazı kılıyordur Allâh emrettiği için doğrudur. Ama birisi vardır namazı kılıyordur Allâh’ı sevdiği için. O Allâh’ı sevdiği için Allâh’ı zikrediyordur. Öbürkü de beni zikredin beyanına dayanaraktan Allâh’ı zikrediyordur. İkisinin arasında fark vardır.
Kabir Âlemine Geçiş ve Yol Ayrımı
Ve öldüğümüzde biz vefât ettiğimizde kabre konduğumuzda vücut olarak kabre konduğumuzda ve öbür tarafa doğru geçişte yollar ayrılacak geçişin yolu çünkü. Orada iki geçiş var üç geçiş yok kabirden. Kabir âlemine iki geçiş var. Bir geçiş var onlar sağcılar. Yâni kitabı sağdan verilecek olanlar. Yâni onlar yaratılırken Muhammed’in Mustafâ’nın kokusundan renginden nûrundan peygamberlerin kokusundan nûrundan renginden velîlerin kokusundan nûrundan renginden yaratılanlar var ki onların gidiş istikametleri farklı bir nokta. Onların yolları onların menfezleri farklı bir nokta. Ve Fatiha-i Şerife’deki bizi salihlerle berâber eyle sırrına vâkıf olmuş olanların gidecek olan gidecekleri yok.
Ve o yoldan geçerken o menfeze yürürken orada son imkan var. Son sorgulama var. O dünyâda imtihanını bitirmiş dünyâda geçeceğini geçmiş son sorguyu yaşıyor. Soruları verdi o salihlerle berâber olmaya yol tutacak. Onun menfezi farklı. Onun gideceği yön farklı. Onun gideceği alan farklı. Bu kabir âlemine geçişteki bu. Kabir âlemine geçiş yapıyor. Artık ruh normal bu sisteminden normal bu dizaynından uzaklaşıyor. Siz rûhun dünyadaki bugünkü için yaşadığınız dizaynıyla kabir âlemindeki dizaynı aynı değildir. Yaşam standartları da aynı değildir. Oradaki hayat standartları da aynı değildir.
O standart ayrımına gidiyor. Eğer o sorguyu veremediyse o zaman bizi delalette sapıklıkta o kovulmuş şeytanın tarafında olanlardan eyleme. Yâni biz ebedî olarak yolumuz orada ayrılıyor. Çatallaşıyor orada yol. Dünyâda nasıl çatallıysa iki yoldan gittiysek orada da iki yol vardır. O zaman ruh öbür tarafta yol yürümeye başlıyor. Öbür tarafta gitmeye başlıyor. Ve cehennem ızdırabını yaşaya yaşaya iniyor. Cehennem ızdırabını yaşaya yaşaya iniyor. Öbür tarafta cennet sevdasını yaşaya yaşaya vuslat sevdasını yaşaya yaşaya iniyor. Öbür tarafta da cehennem sevdasıyla gidiyor. Cehenneme doğru koşturuyor ruh. İşte o son imtihandır, son sorgulamadır.
Ölmeden Önce Ölmek ve Muhasebe
Ama Resûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem efendimiz onu öne alıyor. Diyor ki ölmeden önce ölünüz. Ölmeden önce kendinizi hesâba çekiniz. Hadîsi şeriftir bu. O zaman ölmeden önce o hesapları çekmemiz lâzım. Ölmeden önce biz o hesâbı kitabı görmemiz lâzım. O muhasebeyi yapmamız lâzım. Ve o muhasebeyi biz eğer ki burada yaptıysak o zaman oradaki o sorgulamadan o oradaki o hâdiseden yürüyeceğiz geçeceğiz.
İlâhî Uyarılar ve Gafletin Sonuçları
O yüzden Cenabıhak tekrar orada kendi kendimize şehâdet ettiriyor. Diyor ki ben seni yarattığımda sana şahitlik yaptık. Sen şehâdet ettin. O gün dedin ki sen benim Rabbimsin. Ben seni temiz olarak dünyâya indirdim. Günahsız kusursuz hatasiz olarak indirdim. Ben seni yeryüzüne indirirken günahsız olarak indirdim. Ve dedim ki eğer nefesin olmazsa seni cennete koyacağım yine. Ama sen yeryüzünde pisliklere bulaştın. Toza toprağa bulaştın. Yanlışlıklara bulaştın. Kendi kendini bataklığa ittin. Yanlışlığa ittin. Kelmelere takıldın. Ve o yanlış bir yol yürüdün. Ve sana o habîbim dedi ki nasıl yaşarsanız öyle ölürsünüz.
Nasıl ölürseniz öyle dirilirsiniz. Ve sen o habibinin sesini dinlemedin. Benim gönderdiğim ilâhî nefesleri dinlemedin. Ben o peygamberlerle gönderdiğim kitapları dinlemedin. Peygamberleri dinlemedin. Peygamberlerden sonra uyarıcılar gönderdim. Sen onları da dinlemedin. Ve sen salihler zümresinde olmadın. Al kendi şehadetini kendin gör. Meleği tekrar gönderdim. Ve sana sordum Sen o günki cevâbını veremedin. İlk yarattığımda evet sen benim Rabbimsin dedin. Ama dünyâda toza dumana bulandın. Dünyâda kirliliğe bulandın. Dünyâda pisliğe bulandın. Gittin çamurların içinde debelendin. Bataklıkların içerisinde debelendin. İşte kendi şehadetini kendin gör.
Kendi yaşadığını kendin gör. Kendi yaptığını kendin gör. Al cevâbını veremedin. Evet sen benim Rabbimsin diyemedin. Rabbike sorusuna sustun. Düşündün benim Rabbim kimdi diye. Neden müşahede edemedin? Tanıyamadın. Oysa seni tanısın ve bilsin diye yaratmıştım. Oysa seni kendisini sevsin kendisini zikretsin diye yaratmıştı. Oysa seni benim sevmekliğim sevilmekliğim hoşuma gitti. Sevilmekliğim tanınmaklığım hoşuma gitti. Ben o yüzden kainatı yarattım. O yüzden ben seni yarattım. Seni yaratış sebebim seni sevmemden dolayıdır. Seni yaratış sebebim senin beni sevmemden dolayıdır. Seni yaratış sebebim senin beni zikretmenden dolayıdır.
Seni yaratış sebebim seni zikretmenden dolayıdır. Ama sen beni zikretmedin. Ama sen beni sevmedin. Ama sen benim peşime düşmedin. Ama sen benim dediklerimi yerine getirmedin. Ama sen beni unuttun. Aha şimdi unuttuğun cezâsını çekeceksin. Aha şimdi gafletin cezâsını çekeceksin. Sana rızkı veren bendim. Sana bedeni giydiren bendim. Sana hücreleri veren bendim. Seni yaratıkların en üst noktasında yaratan bendim. Seni meleklerden daha üstün yarattığımı beyân ettim. Seni halîfe kıldım yeryüzüne. Seni halîfe kıldım bütün yarattıklarım üzerine. Seni halîfe kıldım kainata. Ama sen bunlara nankörlük yaptın.
Beni tanımadın. Ama sen bunları reddettin. Ve âyeti kerîme tecellî etti. İnsanoğlu nankörsünüz. Eğer sen nankörlük etmemiş olsaydın beni zikrederdin. Nankörlük etmemiş olsaydın beni müşahade ederdin. Beni tanırdın. Beni bilirdin. Ama sen beni tanımak beni bilmek noktasında yürümedin. Ben arıya dahi ilhâm ederim derken sen ilhâm almak için kafanı kaldırmadın. Ben böceğe ilhâm ederim derken sen böcek kadar kafanı kaldırmadın. Beni tanıma noktasında bir gayretin olmadı. Hadi ben şimdi soruyorum sana. Son. Bundan sonra bir daha sana sormayacağım. Bundan sonra sana bir daha bir şey sormayacağım.
Bundan sonra sana Rabbin kim demeyeceğim. Sana bir sefer sordum. O zaman benim benim fazlımla benim keremimle benim ikramımla benim lütfumla seni sana bırakmadım. Rabbike diye sorduğumda evet Rabbim sensin dedin. Ama seni sana bırakmamıştım o zaman. Eğer orada da seni sana bıraksaydım sen orada da tereddüt ederdin. Ama orada seni sana bırakmadım. Rabbike dedim evet sen benim Rabbimsin dedin. Ama sonra seni sana bıraktım. Seni sana bırakınca sen secdeye gitmedin. Seni sana bırakınca sen beni tanımaktan uzak durdun. Seni sana bırakınca sen bana isyan ettin. İnkâr ettin.
Nefse Terk Edilmeme Duâsı
Rabbim bizi kendimize bırakmasın. Bizi nefsimize bırakmasın. Eğer bizi bize bırakırsa bataklığa düşeriz. Bizi bize bırakırsa toprakların içerisinde bulanır gideriz. Bize bize bırakırsa biz onu hatırlayamayız. Unuturuz. Bizi bize bırakırsa biz ona düşman oluruz bilemeyiz. Ancak inam ettikleri ancak ihsân ettikleri ancak lütfettikleri ikrâm ettikleri onu tanırlar bilirler. Çünkü onu tanımak için yine ona ihtiyacımız var. Onu bilmek için yine ona ihtiyacımız var. Onun tanınmaklığına onun bilinmekliğine kan, kuvvet kudret ruh getirebilmemiz için yine ona ihtiyacımız var. İdraki genişletecek olan o.
Kalbimizi genişletecek ve derinleştirecek olan o. Bizi zikrettirecek olan o. Zikri sevdirecek olan o. Kendisini sevmeyi sevgisini verecek olan o. O zaman duâ edeceğiz. Ya Rabbi bizi bize bırakma. Bizi nefsimize bırakma. Bizi kendimize bırakma. Bizi yanlış yerlerde gitmemize engelle. Bizi kötü yerlere gitmemize engelle. Bizim kötü şeyleri dinlememize engelle. Bizi yanlış noktalara sürüklenmemize engelle. Bize lütfet bize ikrâm et. Bizim aklımıza bırakma bizim nefsimize bırakma.
Hz. Mûsâ ve Tecellinin İdraki
Mûsâ dedi ki ya Rabbi seni seyretmek isterim. Senin tecelliyâtını görmek isterim. Seni senden dinlemek isterim. Dedi ki ya Mûsâ dayanamazsın. Aha dedi şu dağa bak. Dağa tecellî etti Cenâb-ı Hak. Onun tecellisi akıldan onun tecelliyâtı rûhtan kalpten onun tecelliyâtı anlatımdan uzak bir şeydir. Ancak idrâk edilir. Ancak müşahade edilir. Bu da ruhla alâkalıdır. Bu kalple alâkalıdır. Bu nefisle alâkalı değildir. Bu akılla alâkalı değildir. O yüzden bu noktaya gelmiş olan insanlar Allâh’ın sıfatlarının hiçbir şeye benzemeyeceğini söylemişler. Kardeşler Allâh’ın sıfatlarının tecelliyâtı sizin bildiğiniz gibi bizim bildiğimiz gibi değildir.
Onun tecelliyatının akılla alâkası yoktur. Onun tecelliyatının ruhla alâkası vardır. Ancak ruh idrâk eder. Ancak kalp idrâk eder. Kalbin idrâk etmesi demek rûhun idrâk etmesi demek. İkisiyle alâkalı ayrıntılı bir şey. Siz kalp ve ruhu ayrı noktalarda zannedersiniz. Ayrı noktalarda değillerdir. O tecelliyâtı müşahade eden odur. Allâh’ın ilhamını müşahade eden Allâh’ın tecelliyâtını müşahade eden odur. Ruh müşahade eder. Nefis müşahade etmez. Nefis o işe bakamaz kaldıramaz nefis onu. Ancak ruh ruh onu idrâk eder. Ve Mûsâ dağa baktığında küt diye bayıldı.
Ve Allâh ona demişti ki sen dayanamazsın. Ve o dayanamadı. Tur-i Sina’da 40 gün 40 gün baygın bir şekilde yattı. Bir rivâyet edilir ki yanındaki 40 tâne 40 tâne yanındaki îman eden de öyle yapmış. Oysa Cenâb-ı Hak ona daha önce Tur-i Sina’da bir ağaçtan seslenmişti. Tecellî etmişti. Ona dayanmıştı enteresan bir şey öyle değil mi? Ona peygamberliği vahyederken vahiy ederken, onu neyi nasıl yaparken Tur-i Sina’da ama bir ateşin içerisinde ama bir ağacın arkasından defalarca ona tecellî etmişti. Ona seslenmişti.
Bunlara dayanmıştı Mûsâ. Ama peygamberler de bir öğretinin içerisindedir. Peygamberlerin peygamberlikleri peygamberlikleri değil velilikleri kemâle erer. Onlar peygamberdir. yaratılış îtibâriyle. Ama velilikleri kemâle erer olgunlaşır. Onların da bir veçhesi velidir. Her peygamber velidir. Aynı zamanda her velî peygamber değildir yanlış anlaşılmasın. Ve velîlik sıfatı olgunlaşmaya müsâittir kulların üzerinde. Allâh’ın üzerinde değil. Allâh’ın üzerinde değil. Bir veçhesi daha var. Biz olgunlaştığını zannederiz aslında olgundur velîler. Doğuştan olgundurlar. Velîler seçilmiş kullardır çünkü. Seçilmiş kullar olduklarından doğuştan velîdirler. Ama doğuştan velî olduklarını kendileri bilmezler.
Peygamberler gibi korunmuş olsalardı ismet sıfatına bürünmüş olurlardı o zaman iş farklı olurdu peygamber olurlardı. Peygamber olmadıklarından dolayı korunmamışlardır ismet sıfatına girmezler. Hatâ kusur işleyerekten günah işleyerekten olurlar. Ama perdenin gerisinde velîdirler. Mevzuyu değiştirmeyeceğim. Son sorgu hayatın anatomisidir. Hayatın bitiş noktasıdır. Son sorgu aslında final imtihanı gibidir. O esnâda o kimse ne yaptıysa sorgusunun cevâbını da öyle verir.
Fıkhi Meseleler ve Sorular
SORU: oturuşta Ettahiyyat’ı iki kere okuyanın sehiv secdesi gerekir mi? Evet. … İlk oturuşta sehiv secdesi yaparken salavat ve dualarımızı okumamız lâzım. Bunda normalde bir kısım Hanefîler demişler ki sehiv secdesi yapacak olan sâdece okur. Sağa sola selâm verir. Bir kısmı salavatlar da okur demiş okuması yeterli. Bir arkadaşımız arabasıyla yaya çarptı yaya öldü. Bu insanın ne kadar diyet ödemesi gerekir? Bunu peşin mi ödemesi gerekir? Ayrıca kefaret olarak ne yapması gerekir? Bu noktada o kimsenin kusuru araştırılır. Kusuruna bakmamız lâzım. Eğer kusur ölen yayadaysa farklı eğer kusur komple ise farklı.
Ülfet Etmek ve Kardeş Sevgisi
Bir hadîsi şerîfte mü’min ülfet eder. Ve ülfet eder ve ülfet olunur. Ülfet etmeyen ve ülfet olunmayan kimsede hayır yoktur. Ülfet etmek dostluk kurmak yakınlık kurmak arkadaşlık kurmak. Ülfet etmek sevmek. Muhabbet beslemek. Evet mü’min sever. Mü’min sever. Dervîş sever. Eğer o sevgiyi içerisinde bulamıyorsa o sevgiyi göze alamıyorsa o sevgiyi beceremiyorsa ilâhî sevgiden nasibi olmaz. Tasavvufta bir ibare vardır ya hep deriz biz bunu. Arkadaşlar işte meşhurdur ya önce fenâ fi’ş-şeyh der dervîşler. yâni dervişte fani olmak. Bu size hep şey gelir.
Oyuncak gelir. Söylemiyorum artık ben onu. Boş geliyor insanlara. Boş geliyor. Aslında o sevmenin antrenmanıdır. Allâh’ı sevmenin antrenmanıdır o. Dervîşi sevmek. Sana zarar verir. Sana sıkıntı verir. Sana dert verir. Sana gam verir. Sana kasavet verir. Sana ağırlık verir. Sana yük yükler. Seni kullanır. Seni hancerler. Seni batırır. Seni bandırır. Seni uçurur. Seni kaldırır. Seni yükseklere götürür. Lezzet alır tat alır. Neşelenirsin mutlu olursun. Ya dervîşi sevmekten iki zıt şeyi yaşar mısın? Evet yaşarsın. Yaşarsın. An gelir, evine almak istemezsin.
İstemezsin dervîşi. An gelir, cana can katası gelir. Ya ikisi de zıt şey evet. Sen en zarar gördüğün kimseyi dahi seveceksin. Senin dervîş kardeşin sev kardeşin sen. Biz sevmeyiz. Bize yedirmeyelim. Bize içirmeyelim. Bize selâm vermeyelim. Bize zarar vereni, Bize yanlışlık yapanı, Bize selâm sabah göndermeyelim. Bizim evimize bizi evinize, evine almayalım. Ya filânca bırak şu adamı ya. Bir sürü yanlışlıkları var. Bırak şu kimseyi ya bir sürü eksiklikleri var. Biz bunları sevmeyiz. Doğru mu? Kaybeder dervîş. Sevme antrenmanını kaybetti.
Size zarar veriyorsa siz onu severekten zararını önlemeye çalışın. Severekten ona zarar verdirmeyin. Siz onun zararını engellemeye çalışın. Zararını durdurmaya çalışın. Ama kardeşinizi sevin. Arkadaşlarınızı sevin. Etrafınızdaki insanları sevin. Bir fayda bulduğu kimseyi sevmek nefstendir. Tabii sevgidir o. Bütün insanların içerisinde vardır o. Bir kimse yemek yediği kapı sever. Bir kimse işte kendisiyle hoş geçinen bir kimseyi sever. Paranız var mı yok mu diye birisi cebinize harçlık koymuş olsa seversiniz siz onu. Doğru mu? Böyle arkadaş yok da. Çok ender.
Eğer bir kardeşinizi bir arkadaşınızı ihtiyaçlı olduğunu bildiğiniz için onun cebine 10 lira koyuyorsanız vallâhi büyük bir iş yaptınız siz. Yemin ediyorum büyük bir iş yaptınız. O büyük mesafe katettiniz. Birinin ihtiyâcı var. Onun ihtiyâcı olduğunu biliyorsunuz ve görüyorsunuz. Onun ihtiyacını olduğunu, ihtiyâcı olduğunu bildiğiniz gördüğünüz hâlde cebinizden 5 lira veya cebinizden 1 lira 2 lira veremiyorsanız vermiyorsanız sevemekten de dem vurmayın! bir kardeşiniz için … gece sevmekten de dem vurmayın! Gece yattığınızda, Ben hangi kardeşi özledim ya? Filancayı özledim ya, bugün göremedim onu, diyebileceğiniz bir kardeşiniz yoksa, sevmekten de dem vurmayın!
Allâh Resulü’nün ülfetten bahsettiği şey bu olsa gerek. Muhabbetten dem vurmayın! Görmediğinizde, göremediğinizde, özlemiyorsanız, hasret çekmiyorsanız, siz ona sevmekten de dem vurmayın, sakın ha! Ülfet etmek, dervîşlerin üzerine rahmet gibi olmak. Merhamet güneşi gibi olmak. Tuba ağacı gibi olmak içlerinde. Biz Tuba ağacını cennette ararız. Sen dünyâda Tuba ağacı olamıyorsan cennette Tuba ağacının ne meyvesi var zannediyorsun? Sen buradan meyvelerini insanlara sunamıyorsan sen öbür âlemde Tuba ağacından meyve yiyeceğini mi zannediyorsun? Gelin ülfet edin. Kendinizi yenileyin her gün. Her sabah yenileyin kendinizi.
Mü’minleri gördüğünüzde onlara selâm verin. İnsanları gördüğünüzde tebessümle davranın. Onlar sizin kusurlarınızı, sizin arkanızdan söylesinler. Siz onların kusurlarını söylemeyin. Siz tebessümle karşılayın. Siz onlara merhamet güneşi gibi olun. Lütuf güneşi, ikrâm güneşi gibi olun. Meşhur sözümdür ya. Birisinin bir tâne aspirine ihtiyâcı olduğunda seni aramıyorsa, sen onun aklına gelmediysen, vallâhi Allâh’ın sıfatları senin üzerinde tecellî etmemiş. İnsanlar şimdi benden borç para istemesinler diye kaçıyorlar. Selâm vermekten uzak duruyor. Aman bana görünmesin. Neden? Benden borç para ister. Aman bunun filânca hastanede.
Aman ben ona yakın durmayayım. Aa bunda bir sıkıntı var. Bu zâten fukara insan canım. Bunlar çok samîmî olmaya gelmez. Neden? Muhakkak benden bir şey ister. Ahmak! O sana sevgili gönderiyor. Bakalım diyor benim verdiğim maldan ne kadar seviyor beni? Ne kadar tasarruf edecek? Elimi titreyecek, yüreğimi titreyecek. Kalbimi titreyecek, ruhumu titreyecek. Uzak durun ahmaklar. Dervîşler ülfet ederler. Allâh’ı sevenler ülfet ederler. Resulullah’ı sevenler ülfet ederler. Sevenler ülfet eder. İsterler ki herkes sevgiliyi sevsin. İsterler ki herkes sevdiğini sevsin.
Üstat Sevgisi ve Muhabbetin Gücü
O zaman ülfet edin. Kardeşlerinize. Ardından üstat sevgisi gelir. Boş. Anlatmama gerek yok. 17 yıl anlattım. 18 yıl bunu anlattım. şeyh nasıl sevilir diye. Üstat nasıl sevilir diye 18 yıl anlattım. 18 yıl. 18 yıl. Bana diyorlardı, sen bunları nasıl görüyorsun? İnanmazlar bize. Bir kimse üstâdı severken rüyâsında görür, gündüz rüyâsında görür, hâlinde görür, heyecanlanır. Ona gözyaşı döker. Kendi kendine kıpırdanır. İçi ayrı olur, dışı ayrı olur. Öbürküler de gösteriş yapıyor bu. Muhabbetten, sevdadan nasibini almamış. Hazret-i Mevlana’yı eleştirmediler mi hep?
Bu nasıl sevgi dediler ya. O ayım şems, günüm şems, hayatım şems diye yanarken herkes dedi ki ya bu nasıl söylenir? Bu şirk ehli. … Mevlânâ’ya küfür ehli dediler ya. Ayım şems, günüm şems diyor. Dinim şems diyor. Peygamberim şems, kitabım şems diyor. Bu nasıl söz dediler ya. Bu küfür ehli. Bu şirk ehli. Bu müşrik. Evet. Şimdi üstat sevgisi anlatsam. Herkes der ki kendini sevdirmek için söylüyor. Ne acı bir şey öyle değil mi? 15-16 yıl anlat. Kimse anlamasın.
Şimdi anlatsam şimdi de kendini anlatıyor diyecekler. Şimdi de kendini anlatıyor diyecekler. Kendini öyle sevdirmek istiyor diyecekler. Tasavvufta yol gidecekse insan, yürüyecekse, yürüyecekse, oradan nasiplenmek istiyorsa, oradan muhabbetlenmek, tatlanmak istiyorsa, üstâdını sevecek. Bağlı olması yetmez. Sevecek. Hizmet etmesi yetmez. Sevecek. … sevecek. Severse. O sevgi. Bir tek bir şey söyleyeyim. O gördüğü her şeyden fazla sevmesi lâzım onu. Yapamaz kimse. Yüreği titrer. Elindeki hanımını sevemeyen, çocuğunu sevemeyen, bahçesindeki hayvanı sevemeyen, ağacın yeşili, gülü, çiçeği sevemeyen, dergahtaki dervîş kardeşini sevemeyen, üstâdını sevecek?
Gördüğünü sevemeyen görmediğini mi sevecek? Görmediğine Peygamber Efendimiz. Görmediğine Allâh diyor. Gördüğünü sevemiyor. Görmediğini mi sevecek? Boş. Boş. Üstadım patinaj ederdi. Allâh affetsin benim muhabbetimin karşısında. Bana derdi ki Mustafa efendi, oğlum nasıl yapabiliyorsun bunu de. Defalarca demiştir. Defalarca demiştir. Ve ne yaşarsa yaşasın, aramızda ne oluyorsa olsun, onu diye diye öldü gitti. Bu dergâhta beni en fazla seven Mustafa efendidir. Benim de en fazla sevdiğim Mustafa efendidir. Bunu silemedi kimse zâten. Hâlâ da beni en fazla seven odur. Hâlâ da benim en çok sevdiğim odur. Silemedi. Seveni kimse silemez. Seveni silecek olan hiçbir kimse yoktur. Çünkü sevenin vekili Allâh’tır.
Gerçek Sevginin Şartları ve Fedakârlık
Çünkü sevenin sâhibi Allâh’tır. Çünkü sevenin koruyucusu Allâh’-tır. Çünkü sevenin elinden tutacak olan Allâh’tır. Çünkü sevenle berâber olan Allâh’tır. Sevenin sevgisini yücelten Allâh’tır. … Yeter ki sevgisi Allâh için olsun. Yeter ki sevgisi ruhani olsun. Yeter ki sevgisi ilâhî olsun. Eğer gerçekten ruhani noktadan bir dervîş bir dervîşi seviyorsa, sevdiği dervîş var ya hem vallaha da hem billaha da yatakta yatamaz. Yatakta yatamaz o dervîş. O seven dervîş kalkar ya Rabbi! Ben seni zikrediyorum. Bana lütfet. Benim sevdiğime de lütfet.
Benim sevdiğime de ikrâm et. O da kalksın gece zikrullâh yapsın dedin de. Hem vallaha da hem billaha da seven ayağa kalkar. O sevilen ayağa kalkar. Sevenin önünde duracak kimse yoktur. O … o üstat dahi ayağa kalkar, üstat. Gecenin yarısı ırgalasın birisi. O üstat ayağa kalkmazsa dünyâ batar. Sevenin önünde kim duracak? O üstat dahi dimdik durur. Saat 2’ymiş, 3’müş, 4’müş, 5’miş. Sabahmış, gündüzmüş, gecemiş. Zaman mekan kalkar ortadan. Zaman mekan kalkar. Öyle sevin, seveceğinizi. Öyle sevin, sevgili gelsin önünüzde dursun.
Öyle sevin, sevdiğiniz gelsin kapınızda dursun. Öyle sevin, gelsin sevdiğiniz eşinizle yatsın, eşinizle. Evet. Seven sevgilisine gider öyle değil mi? Seven sevdiğine gider. Öyle değil mi? Seven … Öyle değil mi? Âşık maşukuna yol alır. He. Öyle âşık olur ki maşukunu kapısına getirir. Öyle âşık olur ki maşukunu kendisine hizmet ettirir. Öyle âşık olur ki maşukunu debdebeye sokar. Öyle âşık olur ki maşukunu heyecan kasırgasına sokar. Öyle âşık olur ki maşukunu olduğu yerde oturtturmaz. Tersinden düşünün bir de tecelliyâtı. Sevin.
Ama sevmek için yürek ister. Sevmek için kendinden geçmek ister. Sevmek için dünyâdan geçmek ister. Sevmek için hırstan, kinden, garazdan geçmek ister. Sevmek için hesaptan, kitaptan geçmek ister. Sevmek. İkisi de söz. Sevmek hayatın bütün sırrı içinde gizli. Sevmenin içinde gizli. Hayatın sırrı sevmenin içinde gizli. Dervîşliğin sırrı, üstatlığın sırrı, âşıklığın sırrı, müminliğin sırrı sevmenin içinde gizli. Sevmiyorsan mü’min dahi olamazsın. Sevmiyorsan mü’min dahi olamazsın. Şeytan gelir ayağına çelmeyi takar düşersin sevmiyorsan. Gaflet sevgisizliktir. Gafleti sormuş bir kardeşimiz. Gaflete düşenler sevmeyenlerdir.
Sevmiyorsa gaflete düşer. Sevmiyorsa boşluğa düşer. Sevmiyorsa yanlışlığa düşer. Sevmiyorsa eksikliğe düşer. Sevmiyorsa patinaj eder. Sevmiyorsa yoldan çıkar. Sevmiyorsa bataklığa düşer. Sevmiyorsa aklına düşer. Sevgisizlik insanı alır götürür nefsi emmareye bırakır. Hattâ nefsi emmareden aşağı bırakır. Sevmiyorsa nefsi emmareden aşağı düşer. Sevmiyorsa nefsi emmareden aşağı düşer. Kardeşlerinizi sevin. Arkadaşlarınızı sevin. Üstadınızı sevin. Annelerinizi, babalarınızı sevin. Eşlerinizi, çocuklarınızı sevin. Sevgililerinizi de sevin. Diyeceğiniz ya sana yakışıyor mu? Evet. Var sevgiliniz, gençler var. Ne yapacağım? Örtüp saklayacak mıydım? Evet. O sevgililerinizi de sevin.
Sevin. Ama harama düşmeyin. Ama yanlışlığa düşmeyin. Ama eksikliğe düşmeyin. Gidip günaha düşmeyin. Gidip kusura düşmeyin. Sevebiliyorsanız sevin. Yüreğiniz yetiyorsa sevin. Kalbiniz yetiyorsa sevin. Sevin.
Beşerî Sevgiden İlâhî Aşka Geçiş
Meşhur kıssa ya anlatırım. Herkesin de çok hoşuna gider. İşte gelmiş dervîşin birisi üstâdına efendim ben Ayşe’yi seviyorum demiş. … oğlum Çilhane’ye demiş. Ne çekeceğim efendim? Ya Ayşe oğlum demiş. Aslında bu böyle çok basit bir kıssa. Ama o kadar içi dolu ki, o kadar içi dolu ki, o kadar muammalı ki, o kadar bir mânevî ki, o kadar derin, o kadar yüksek, o kadar geniş bir kıssa ki. İlâhî bir kıssa. İlâhî bir nefes. Evet. İlâhî bir kıssa, ilâhî bir nefes.
İlâhî aşkın bir tecelliyâtı o. İlâhî aşktan bir perde, bir … o. Çok hoşuma gider benim çok. Düşünürüm geceleri ben. Derim ki o dervîş gibi olsaydım. Otursaydım köşeye ya Ayşe ya Ayşe deseydim. Ve sen de gelseydin kapıya. Çalsaydın kapımı. Açsaydın kapıyı baksaydın sen. Ayşe’de kalıyorsunuz. Kıssanın arkası var. Ya Ayşe dedi sabahleyin Ayşe geldi. Evladım Allâh’ı isteseydin Allâh gelecekti diyor Allâh. Evet. O sevgili sizin sevginizin sevgisinden de yüce. Siz ona seviyorum deseniz o emriniz amade hâşâ. O ya Rabbi dedik ya buyur kulum diyor. Buyur kulum buyur buyur. Bu ne büyük sevgi. O bizi bizden fazla seviyor.
Allâh’ın Kullarına Olan Sonsuz Rahmeti
O bizi bizden fazla sevdiğinden ya Rabbi desek hemen hazır. Her gece semaya iner diyor. Her gece semaya tecellî eder. Her sabaha karşı nerede ağlayan var onun gözyaşını siler o. Nerede yalvaran var onun yalvarışına cevap verir. Nerede haykıran var onun haykırışına cevap verir. O öyle sevgili. Ama sen oturup ya Allâh demezsin. Ama sen oturup onun için gözyaşı dökmezsin. Ama sen oturup ellerini açmazsın ya Rabbi diye. Her sabah her sabah siz bıkarsınız o bıkmaz. Siz her gün haftada bir gün dahi bir arkadaşınızı ziyarete gidemezsiniz.
Her gün bir fakire bir ekmek veremezsiniz. Bir fakir bulsanız. Bir fakir bir fakir. Bir garip bir guraba bulsanız. O lüks arabalarınızdan çıkıp da her gün sabahleyin ona iki ekmek götüremezsiniz. Kariyeriniz sarsılır. Siz her gün bir yere bir şey götüremezsiniz. Yapamazsınız. Evet yapamazsınız. Ama o her sabah semaya tecellî eder. O her gece yarısından sonra meleklerini gönderir. O her gece yarısından sonra peygamberlerini gönderir. Velilerini gönderir. Her gece yarısından sonra kutsal ruhlarını gönderir. Gece yarısından sonra gönderir. Der ki dostlarım şimdi ayakta.
Der ki benim sevdiklerim şimdi ayakta. Sevgililerim şimdi ayakta. … aşağı. Onlara bakın ihtiyaçlarına bakın. Gözlerinin yaşını silin. Başlarını okşayın. Onlar beni sevenler. Benim onlardan onlar da benim sevdiklerim. Her gün tecellî eder bu. Her gün yağmur yağar. Her gün rahmet yağar. Her gün bıkmadan, usanmadan dindirmeden. Sen bıkarsın. Sen yorulursun. Senin uykun gelir. Onun uykusu gelmez. O bıkmaz. O usanmaz. Bilirsin ki yarın akşam tekrar sevgiliyle buluşma var. Bilirsin ki yarın akşam sen uyusan dahi sevgili uyumayacak. Bilirsin ki yarın akşam sen hasta olsan o hasta olmayacak.
Bilirsin ki yarın akşam yine o yine ay gibi yeniden doğacak. Yeniden semayı kaplayacak her yeri kapladığı gibi. Bilirsin ki her gece peygamberler bir işte. Bilirsin ki her gece kutsal rûhlar bir işte. Ve onlar gece yarısından sonra kendi halleriyle bir iş yapıyorlar. Sevenleri arıyorlar. Ağlayanları arıyorlar. Gariplerini gurabaları arıyorlar. Kim köprü altında kalıp ya Rabbi dedi. Kim aç kaldı, kim susuz kaldı ya Rabbi dedi. Kim hasta kaldı ya Rabbi dedi. Kim naçar kaldı ya Rabbi dedi. Kim oturdu Allâh Allâh Allâh dedi. Evet.
Salihlerle Berâberlik ve Gece Zikri
Nerede Allâh diyen bir şey birisi olsa hemen dizinin karşısında birisi belirir. O da ondan berâber Allâh demeye başlar. Onu biraz daha eğer maneviyatı yüksekse bir velînin birisi gelir. Muhakkak velînin birisi gelir. Oturur der ki devâm et. Yalnız değilsin. salihlerle berabersin. Hani dedik ya Fatiha’da bizi salihlerle berâber eyle. Evet. O salihlerle berâber olursun. Onlar dizinin önüne otururlar. Onlar senin yanına otururlar. Bir bakarsın sarığını görürsün. Bir bakarsın takkesini görürsün. Bir bakarsın cübbesini görürsün. Bir bakarsın elini görürsün. Bir bakarsın bir nefes bir nefes.
Sanki cennetten çıkma. Bir bakarsın ki bir nefes bir nefes arşı aladan gelmede. Bir bakarsın ki bir koku dünyâda öyle bir koku yok. Dersin ki bu koku nereden geliyor kendi kendine. Bilemezsin önce nereden geldiğini. Duyamazsın sesin nereden geldiğini. Göremezsin o görüntünün nereden geldiğini. Kalk kardeş kalk. Kalk geceleri boş geçirme, kalk. Kalk seven sevgilisini zikreder. Seven sevgilisi ile berâber olur. Kalk sen gece hiç olmazsa yarım saat kalk. Sevgiliyi zikret, sevgiliyi an, sevgiliyi bekle. Sevgilinin yolunu gözle, kokusunu gözle.
Kalk sevgilinin sesini gözle. Ümit et. Umut et. Bekle. Elleri vermiş ya sana aç ellerini. Gözü vermiş ya sana gözünü aç. Kulaklarını vermiş ya sana kulağını aç. Onu dinlemek için, onu görmek için, onu söylemek için. Kalkın geceleri.
Sevda Deliliği ve Mânevî Cesaret
Sevin kardeşlerinizi, arkadaşlarınızı, etrafınızdaki herkesi. Sevin. Evet sevmekten zarar edeceksiniz. Evet maddî anlamda. Vücut anlamında zarar edeceksiniz. Yorulacaksınız. Evet bitkinleşeceksiniz. Evet. Paranız gidecek gidecek. Rahatınız gidecek, huzurunuz gidecek. Gidecek. Sevmek fedakarlık. Sevmek düşünmemek. Sevmek hesap etmemek. Siz sevin. Evet aptal diyecekler, salak diyecekler, manyak diyecekler, deli diyecekler. Seviyorsunuz ya. Allâh rahmet eylesin. Şeyh efendinin âilesi bana öyle derdi. Deli Mustafa geldi, deli Mustafa gitti. Deliğin ne var? Bir şey dediğinde deli değil mi derlerdi. Hakîr görürlerdi. Doğru. Deli. Diyecekler deli diyecekler.
Şeyh efendi de derdi Mustafa efendi deli denmeyince velî olunmaz oğlum derdi. Birine deli diyecekler. Etrafınızdakiler deli diyecek. Anneniz, babanız, eşiniz, sevgiliniz deli diyecek. Çocuklarınız deli diyecek. Baba bizi düşünmüyorsun, delisin diyecekler. Eşiniz diyecek ki delisin sen ya. Sohbetdi, zikirdi, arkadaşındı, kardeşindi. Ya git sen o dervîşlerle nikahlan diyecekler. Duyarsınız bunları. Bu deli deli. Ne delisi? Allâh delisi. Ne delisi? Resûlullâh delisi. Ne delisi? Velî delisi, zikir delisi. Ne delisi? Sevda delisi sevda. Hadi … Ben sevmem. Sen sevdaya tutulmayacaksan durma.
Sen sevdaya yürümeyeceksen durma. Sen sevdaya elini uzatamayacaksan durma. Sen sevdaya çekemeyeceksen yıkıl git. Ne işin var ki? Allâh muhâfaza eylesin. Cenâb-ı Hak cümlemizi sevdayla, sevgiyle, muhabbetle büyütsün. O yüzden sevin arkadaşlar. Zikrullâhı sevin, namazı sevin. Arkadaşlarınızı, dostlarınızı sevin. Ailelerinizi sevin. Sevin. Çocuklarınızı sevin. Sevin. Kuru kuru değil yaş yaş sevin. Kuru kuru sevmektir o. Ha seviyorum ben seni. Tecelliyat ister. İçini doldurmak ister. Üstadınızı sevin. Evet sevin. Herkes bir şey yazar. Şeyh efendi için söylenen sözleri, bana anlatılan sözleri bir sıralasam roman olur.
Roman roman roman. Kendi abimden tutun, eski dervîşlerden tutun, intisâb etmeyen dervîşlerden tutun, düşman olanlara varıncaya kadar. Sevmek hem imtihandır. Kalpler hasım belli eder sevmek. İmtihan kalple hasım meydana çıkarır. İmtihan. Otobüste gidiyorum.
Yol Kesiciler ve Üstâdına Bağlılık
Adamın birisi geldi sakallı eski dervişlerdenmiş. Şeyh efendi için bir şey söyleyecek oldu. … Hemen korktu gitti. Yâni ben sussam şeyh efendi hakkında bir sürü lâf söyleyecek. İçime işledi. Ben bu adama neden kafa atmadım? Yeni dervîşim daha. Bir yıllık dervîşim. O zaman kafam meşhur benim. Ben bir kafayla adam indiriyorum … gibi. Ben bu adama neden kafa atmadım? Ben bu adama neden kafa atmadım? Kendi kendime ahdettim. Nevşehir’e inerse bu dedim Nevşehir’de buna dedim bir kafa koyacağım. İndireceğim aşağı dedim.
Kendi kendime kararlaştırdım. Yoldan indi bu. Nevşehir yolunda, başka bir yerde indi. Kendi kendime dedim ki eyvah dedim ya. Nasıl bir kafa atmadım dedim ya. Gençlik o zaman heyecan. Neden? Benim sevdiğime lâf söyledi. Benim sevdiğimi eleştirmeye kalktı. Benim sevdiklerimle, mimikleriyle, davranışlarıyla lâf söyleyecek konuşacağı zaman ya susturdum ama sevdiğime lâf söyleyecekti yâni. İndim aşağı. Nevşehir’de sabahleyin içim içime sığmıyor böyle. Hâlâ da canım sıkkın. Gittik şeye dergâha. Şeyh efendi anlatıyor. Yol kesicileri anlatıyor. Evladım diyor adam üstâdına giderken yol kesiciler çıkar.
Derler ki gitme, yapma, etme. Şöyle yanlış adam, böyle bozuk adam. Anlatıyor. İçimden dedim ki tamâm bu yol kesici. Ben Nasıl kafa atmadım? dedim içimden tekrar ya. Mustafa efendi ne oldu oğlum yolda dedi. Döndüm efendim dedim böyle böyle beyaz sakallı birisi. Otobüsün içinde dedim dolaşıyordu. Turist kadınların dedim kollarına, oralarına, buralarına elliyordu. Hem Almanca biliyordu dedim. Onlarla Almanca konuşuyordu. Ondan sonra dedim geldi benim yanıma oturdu. … O böyle dolaşırken onları yaparken kendi kendime ben de ona bakıyorum böyle.
İçimden diyorum ki ya bir çuval sakalıyla sırtında cübbe var. O hani o paltolar var ya böyle yakasız cübbe gibi. Ondan var, kafasında takke var. Dedim kafasında takkeyle, sırtında cübbeyle kadınları elliyor diyorum ben şimdi. Biz de argo böyle yanlış yoldan gelmeyiz ya. Adamın elleme niyetini veya elleme şeklini şemailinden kardeşçe olmadığını. Lan kardeşçesi var mı zâten yok da. Biz o zaman için öyle düşünüyorum ben. Biz şimdi böyle dîni de tam bilmiyoruz ya. … dokunuşunda kardeşçesine yok. Yâni normal bir şey yok.
Elliyor. Kızıyorum. Sakalınla, takkenle, cübbenle nasıl böyle bir şey yaparsın diye geldi oturdu benim yanıma. İmtihan ya. Ben hiç bakmamışım. Selâmünaleyküm dedi. Aleykümselâm dedim ya. Hayırlı yolculuk dedi. Teşekkür ederim. Ben cevap vermiyorum ona. Canım sıkkın çünkü. Nereye gidiyorsun kardeşim dedi. Nevşehir’e gidiyorum. dedim. Hayırdır dedi şeyhimi ziyarete gidiyorum. Yıl 1987. Ya 86 ya 87. O zaman ben şeyhime gidiyorum demek için mangal gibi yürek lâzım. O zaman şeyh efendi ile Bayındır’da Tire’de hiç kimse yanına dolaşmıyor. Bizim oralarda çember sakallı yok kimsede.
Hele şeyh efendi bir de bol pantolon giyiyor üzerine. Haydari ile dolaşıyor. Yazın haydari var kışın. O aynı kumaştan onun paltosu vardır veyâhut da cübbesi vardır. Öyle dolaşıyor. Kafasında takke. Saçlar sıfır. Belli içinde hiç saç yok. Sakal çember. Bayındır’da. Bayındır’da normalde nüfus oranına göre Türkiye’de içki ve uyuşturucu tüketiminde birinci sırada o zaman. Şeyh efendi ile Bayındır’ın sokaklarında kimse dolaşmıyor benden başka. Tire’de eski dervîşler var. Tire’de bir sürü tarîkat var. Orada da dolaşmıyorlar ha. Onunla dolaşmak için mangal gibi yürek lâzım.
Arkası var. bunun. Bursa’ya geldiğimizde de aynı şekilde. Bursa’da da çarşı esnafı ilk önceleri şeyh Efendi Karşıdan. Görünmesinler şeyh Efendi’yle. Ha görünürlerse irticacı olur, tarikatçı olur her şey olur. Evet. … böyle değil mi? Nevşehir nereye şeyhimi ziyarete gidiyorum. dedim. Kim ki şeyhin dedi. Gubar-ı Abdullah efendi. dedim. Ha ona mı bağlandın dedi. Böyle hani küçümsercesine. Dedim ha ona bağlandım. Ne var dedim ben. Yâni işte baba ona hani Mustafa efendi ona vermedi diyecek. Baba ona Mustafa efendi ona bir şey.
… ya. … dedim. Böyle baktı şimdi. Yürü git yanımdan, bir kafa koyacağım şimdi sana dedim. Yürü git yanımdan. Bunu şeyh efendi anlatıyor. Ne oldu oğlum yolda deyince böyle böyle oldu efendim ben de böyle böyle yaptım. İçimde uhde dedim. Ona bir kafa atamadım diye dedim ben ciğerim yanıyor efendim dedim. O benden bir kafayı hak ettiğiydi dedim. O zamanlar meşhur benim kafam. Bir kafa koyuyorum adam … gibi dönüyor orta yerde. Ben hesaplarım adamı tam böyle iki çatının arasına alnına vururum kafayı.
Başka bir yerine değil. Kafam çok sertti o zamanlar. Çok sinirlendiğimde duvarlara vuruyorum koçlar gibi. İlk … de bana zâten öyle dediler. Sen de sana dediler darbe buhranı verdik. Ee? Sen dediler istediğin yere kafanı vurabilirsin. Lan şaka mı yapıyorlar acaba dedim ben. Neyse duâsını okudum kafamı mest ettim böyle. Orta yerde mescidin bir tahtadan direk var. Duruyor öyle. Ulan, Sabah namazından önce gerildim gerildim gerildim. Gençlik ya ilk gitti … bilmiyoruz biz ne olduğunu. Kafamı mest ettim. Koçlar gibi önceden alışkın mıyım?
Gittim güm vurdum tahtaya. Sabaha yakın. O bütün cami sallanıyor. Herhalde dedim yıkılacak mescit şimdi … bir … öyle sert yâni. Ben ona kafa vuramadım diye ciğerim yandı. Şeyh efendi aynı oturduğu yerden kalktı böyle. Gel evladım. Mustafam benim dedi gel oğlum. dedi. İnsan sevdi mi candan sevmeli dedi. Bir sarıldı bana. İnsan sevdi mi yürekten sevmeli oğlum dedi. Aferin sana. İnsan sevdi mi yürekten sevmeli, candan sevmeli. Evet. Sevdiniz mi yürekten sevin, candan sevin. Seviyorsanız seviyorsanız yürekten sevin. Sevmiyorsan Allâh yoluna açık etsin. …
Sevenin Hâli ve Gözyaşı
Ben yapamayacağım. Helallaş. Ne kadar güzel. Yapamayacak. Seviyorsa yürekten candan sevecek. Ciğerinden sevecek. Hücrelerinden sevecek. Rûhundan sevecek. Öyle sevecek. Öyle sevin severken. Arkadaşlarınızı, kardeşlerinizi, etrafınızı sevin. Üstadınızı sevin. Resulullah’ı sevin. Onunla alâkalı bir şey dinlerken gözünüz dolsun. Ve eğer birisi sizinle konuşurken ve birisi sizi gördüğünde, birisiyle böyle karşılaştığınızda böyle yüzü buruşuyorsa, sevginin alameti olarak gözünden yaş akıyorsa, gerçekten o sevgide belli bir tecelliyâta tecelliyâta yükselmiştir. Sevenin gözü yaşı gözü yaşlı olur. Derler ya ben ağlayamıyorum efendim. Geç kardeşim. Ciğerin yanarsa öyle bir ağlarsın ki.
Yüreğin titrerse öyle bir ağlarsın ki. Gözyaşının üzerinden gözyaşından pınarlar oluşur. Pınarların üzerine değirmenler kurarlar. Gözyaşının üzerine. Evet. Ciğerin yanarsa öyle ağlarsın. Allâh bizi muhâfaza eylesin. Cenâb-ı Hak bizi onlardan eylesin.
Teşekkür ve Kapanış Temennileri
Baştan şunu söylemek istiyorum. Önce tekkede hizmet eden bütün semazen, mutrıban, ilahizen bütün kardeşlere. Ondan sonra da Şeb-i Arus gecesine gelen, bu noktada hizmet eden, bu noktada çalışan, çabalayan, gayret gösteren, hiç olmazsa kendisini getiren bütün kardeşlere ciğerimden, canımdan teşekkür ediyorum. Cenâb-ı Hak ne muradları varsa hasıl eylesin. umduklarına nâil eylesin. … muhâfaza eylesin. Gelemeyip de yüreği orada olan. olur ya bir mazeretten, bir sıkıntıda, bir problemden dolayı gelemez. Ama yüreği oradadır. Ciğeri oradadır. Ruhu oradadır. Onlardan da Allâh râzı olsun.
Teşekkür ediyorum. Bir viraj vardır. Her cemaatin, her cemiyetin, her şahsın, her âilenin bir virajı vardır. Biz de bir viraj geçtik. Cenâb-ı Hak’a hamdolsun. Hem çok tatlı bir viraj geçtik. Güzel bir viraj geçtik. Başarıyla geçtik. Mutlulukla, huzurla geçtik. Cenâb-ı Hak’a hamdü sena olsun. Bütün kardeşlerden, emeği geçen geçmeyen. Gönlü bizde olan, kalbî bizde olan bütün kardeşlerden Cenâb-ı Hak râzı olsun inşâallâh. Cenâb-ı Hak inşâallâh daha nice hizmetlerde, daha nice bu tip gecelerde, daha nice böyle çalışmalarda berâber eylesin. Bu noktada kalbim büyük bir sürür içerisinde, büyük bir mutluluk içerisinde, büyük bir tatlılık içerisinde.
Gönlüm öyle büyük bir hoşluk içerisinde. Bu tabii geceye gelinceye kadar daha önceki gecelerde, daha önceki programlarda aksaklıklar oldu, eksiklikler oldu, noksanlıklar oldu. Bu gecede de oldu. İnanıyorum. Ama bugüne kadar gelenlerin en mükemmeliydi. Ve bir daha mükemmelini başaracak bir cemaatiz. Daha mükemmelini yapacak bir kadromuz. İçimiz, dışımız, … dolu bu noktada. Biz daha iyisini başarırız. Biz daha büyüğünü, daha genişini başarırız. Hani derler ya sende bu sevda oldukça Himalayalardaki karlar düşünsün derim ben. Benim sözümdür. Sende bu sevda oldukça Himalayalardaki karlar düşünsün.
Sen düşünme. Yâni sen bu sevdanla bırak Himalayalardaki karları bile eritirsin. Sizde bu sevda olduktan sonra Himalayalardaki karlar düşünsün. Yürüyün Allâh yolunuzu açık etsin inşâallâh. Koşun. Koşun. Allâh sizinle. Yeter ki koşun. Yeter ki yürüyün. Yeter ki hareket edin. Allâh sizinle. Hiçbir cemaat. Herkes kendisiyle bunu karşılaştırır. Öyle değil mi?
«…» ile gösterilen yerler kayıtta kesin olarak anlaşılamayan kısımlardır.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi, 70. Dergâh Sohbeti (22.05.2011) | Seri: Dergâh Sohbetleri