Şerîat: Şerîat ve Hakîkat: Ceviz Misâli
Şerîat ve hakîkat bazı ehl-i tasavvufça cevize benzetilmiştir. Cevizin dış kabuğu şerîattır, içindeki öz ise hakîkattir. Şerîat Kur’ân ve sünnettir, dinin kendisidir. Hakîkat ise bunun içerisindeki hikmettir, özüdür. Bu öz, kabuk tarafından muhafaza edilir.
Hallâc-ı Mansûr’un asılması, Seyyid Nesîmî’nin derisi yüzülmesi — bunlar meselenin kabuğunda kalan insanların özden gelen sözü algılayamamasından kaynaklanmıştır. Eğer insanlar öze inebilselerdi, Yahudiler Hazret-i Îsâ’ya düşman olmazlardı, insanlık Muhammed Mustafa’ya düşmanlık etmezdi.
Âdem Aleyhisselâm’dan beri gelen nûr bütün peygamberlerde ve velîlerde tecellî etmiştir: Cüneyd-i Bağdâdî, Sırrî Sakatî, Abdülkâdir Geylânî, Ahmed er-Rufâî, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Hacı Bektâş-ı Velî… Kim bu nûrun peşine düşerse hakîkate ulaşır. Ama insanlar kabukta kaldıklarında buna uzak kalırlar — ve en enteresan yanı, kabukta kaldıklarını da kabul etmezler.
Müslümanlar Ne Zaman İktidar Olacak?
Hayal ile yaşayanlar müziksiz dans ederler. Biz rahatımızdan, çocuklarımızdan, güzel evlerimizden, arabalarımızdan, iyi para kazanan işimizden hangisini fedâ ediyoruz ki? Müslümanlar önce nefislerine iktidâr olsunlar.
Olmayan parayı harcayan, kredi kartı faizine batan, bir lokma bir hırka felsefesinden uzaklaşmış, borçlu Müslüman nasıl iktidâr olacak? Yarın Mehdî çıksa borcun var, çeklerin var, senetlerin var — bırakabilecek misin? Hiçbir şey bırakamayacaksın.
Gerçek iktidâr şudur: Hepiniz evinizi dergâha çevirin. Hepiniz her gece sohbet edin. Kadınlar bir evde toplansın, erkekler bir evde toplansın. Her gece hadis okuyun, âyet okuyun, yaşayın. Çıkın Allah yolunda çalışın. Haftanın beş gecesi derse gidecek cesâret var mı? Yoksa boş edebiyat.
Flört Hükmü
İslâm’da bir şey haram ise ona giden bütün yollar da haramdır. İçki haramdır — üretmek de haramdır. Zinâ haramdır — ona giden yollar da haramdır. Aralarında nikâh düşen kız ile erkeğin konuşması, dolaşması, gezmesi, elleşmesi, koklaşması haramdır. Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri bunu zinâ hükmünde görmüştür.
“Van kriterleri” diye açıklama yapılmış — bizim dînimizce flört kesinlikle haramdır. Kur’ân ve sünnet bunu haram etmiştir, imamlar da aynı şeye katılmışlardır. Diyânet İşleri Başkanlığı ne derse desin, din onlardan sorulmaz; din Kur’ân ve sünnetten sorulur.
Misvak: Faydası İçin Değil, Sünnet Olduğu İçin
Misvak sünnettir. Resûlullah Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri abdestten önce, abdestten sonra, namazdan önce, namazın ortasında, namazın sonunda, sabah uyandığında, gece yatmadan önce, yolda yürürken, yatarken, otururken, kalkarken misvak kullanmıştır.
Sünneti fayda üzerine kurmayın. “Misvak 70 küsur dertte devâdır” dersem kullanacak, “hiçbir faydası yok” dersem kullanmayacak mısınız? Biz samîmî, ihlâslı inananlarız — sünneti sırf sünnet olduğu için işleyeceğiz.
Kaynakça
Hadîs-i Şerîfler
- Zinâya giden yolların haram oluşu — Sahîh-i Buhârî, Kitâbu’l-İsti’zân, Hadis No: 6243; Sahîh-i Müslim, Kitâbu’l-Kader, Hadis No: 2657
- Misvak kullanımının sünneti — Sahîh-i Buhârî, Kitâbu’l-Cum’a, Hadis No: 887; Sahîh-i Müslim, Kitâbu’t-Tahâre, Hadis No: 252
Tasavvufî ve Tarihî Kaynaklar
- Şerîat-hakîkat ilişkisi ve ceviz misâli — İmam Kuşeyrî, er-Risâle, Bâbu’ş-Şerîa ve’l-Hakîka; İbn Arabî, el-Fütûhâtü’l-Mekkiyye
- Hallâc-ı Mansûr — Attâr, Tezkiretü’l-Evliyâ; Louis Massignon, Hallâc-ı Mansûr Monografisi
- Seyyid Nesîmî — Nesîmî Dîvânı; Mehmet Kanar, Nesîmî Hayatı ve Eserleri
- Nûrun peygamberlerden velîlere intikâli — Kuşeyrî, er-Risâle; İbn Arabî, Fusûsu’l-Hikem
Sohbetin Özeti
Bu sohbet, şerîat ve hakîkat arasındaki ilişkiyi ceviz misâliyle açıklayarak başlamış; kabukta kalanların özden gelen hikmeti anlayamadığı, Müslümanların iktidâr hayâlinin önce kendi nefislerine iktidâr olmakla başlaması gerektiği, flörtün İslâm’da kesinlikle haram olduğu ve misvak gibi sünnetlerin fayda için değil sünnet olduğu için işlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sohbetin temel mesajı: kabuktan öze inin, nefsinize iktidâr olun, Kur’ân ve sünnete sıkı yapışın ve hayâlinizle değil amelinizle Müslüman olun.
Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi
İlgili Sözlük Terimleri: Hakîkat, Sünnet, Tecellî, Nûr, Dergâh. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı