1. Bölüm
Selamun aleyküm. Allâh gecenizi hayır etsin inşâAllah. Cenâb-ı Hak gündüzünüzü hayırlı eylesin. Ayınızı, yılınızı, ömrünüzü hayırlı eylesin inşâAllah. Çalıştığımız iş yerinden tüm haklarımız bize verilerek çıkarıldığımız zaman tekrardan mahkemeye başvurarak tazminat davası açabilir miyiz? Kazandığımız para bize helal midir? Burada devletin vatandaşlarına vermiş olduğu bütün hakları, vatandaşların kullanmaları bu İslam hukuku açısından bakmıyorum bu meseleye. Bu noktada kendince devletin bu sistemini kabul edildiğinden dolayı bunda bir beis yok. Bunu tekrar Darül Harp hukukuna gireceğiz. Darül Harp hukukuna girdiğimiz zaman da çıkamıyoruz zaten. Normalde oradan, o meseleden baktığımızda devlet bir hak vermiş mi?
Vermiş. O yüzden devletin bütün vermiş olduğu hakları en sonuna kadar kullanmakta bir sıkıntı yok. Çünkü normalde İslam hukuku geçerli değil kişi devlet arasında, kişi kurum arasında İslam hukuku yok. Devletin herhangi bir kurumu veya örneğin herhangi bir özel kurum bu da önemli değil. Bakın herhangi bir özel kurum, devlet kurum olması da şart değil. İş resmi ise ama özel ama tüzel ama kamu ama devlet bu tip ilişkilerden mevcut hukuk ne ise o mevcut hukukun öngördüğü mevcut hukukun içerisinde kalarak da hakkınızı, hukukunuzu veyahut da yapmanız gerekeni yapmaya çalışacaksınız. Veya bir zarar gelirse o zararı çekeceksiniz. Zararı da geliyor mu? Evet, o zararı da çekiyorsunuz. Burada normalde bu tip hukuku İslam olmayan beldelerde yaşayan Müslümanlar iki şahıs bireyler birbirlerine olan muamelelerinde güçlerinin yettiğince İslam’a uygun yaşamaya çalışacaklar.
Birey hukuku Bir kimsenin arkadaşıyla olan hukuku ilişkisi bir kimsenin eşiyle olan ilişkisi çocukları ile olan ilişkisi anne babası ile olan ilişkisi komşuları ile olan ilişkisi mürşidi ile olan ilişkisi öğrencinin hocayla olan ilişkisi gibi tekrar bunun altını çizmemde fayda var tekrar söylüyorum Bir iş yeri Tüzel kişilik orada İslam hukukunu aramayın mevcut hukuku iyi uygulanmaya orada iyi sağlamaya çalışın iş yeri İki devletin herhangi bir kurumu veyahut da devlet onlar da İslam hukuku aramayın mevcut hukukunuz neyse bunu icra etmeye çalışın kendinizi korumanız gerekiyorsa koruyun imza atma oktan uzak durun veyahut da ne bileyim mahkemeye verilecekse mahkemeye verin yok şikayet edilecekse şikayet edin burada normalde bütün dünya üzerindeki İslam toplumlarında şöyle bir sıkıntı var bilhassa Anadolu Müslümanlarında da bu var bu bir taraftan iyi Anadolu Müslümanları Türkler Orta Asya’dan itibaren devletleriyle savaşmazlar hiç bakın Orta Asya’dan itibaren Türkler devletleriyle savaşmazlar giderler köşede yeni bir devlet kurarlar normalde örneğin Osmanlı İmparatorlu Selçuklu topraklarında kurulmuş Selçuklu topraklarında yeşermiş Selçuklu devrildiği anda da orada bir devlet oluşmuş zaten hazırmış hazırlanılmış Osmanlı devrildiği anda da orada bir devlet oluşmuş zaten hazırmış hazırlanılmış Osmanlı devleti Selçuklu devletine rağmen kurulmuş bir devlet değildir bunun altını çizin bakın Selçuklu devletine rağmen kurulmuş bir devlet değildir ama burada bir altını çizecek bir yer daha var Türkiye Cumhuriyeti devleti Osmanlı devletine rağmen kurulmuş bir devletdir daha henüz Osmanlı yıkılmamıştır daha henüz Osmanlı yıkılmamıştır çünkü Osmanlı’yı yıkan çünkü Osmanlı’yı yıkan Türkiye Cumhuriyeti devletidir bunun da altının çizilmesi lazım bunun da altının çizilmesi lazım şimdi o yüzden Anadolu’daki Müslümanlar bu ırk önemli değil bunda hiç devletleriyle çatışmazlar Sunni İslam ekolünde devletle çatışmak zaten yoktur Türklerin geleneksel kültürlerinde geleneksel davranışlarında geleneksel devlet millet hiyerarşisinde bir kimsenin devletle çatışması da yoktur normalde hadîs-i şerif vardır başınıza kulağı küpeli bir kimse bunu delik bir kimse ya da burnu yarık veya kulağı kopuk bir zenci bir kimse de gelsin siz ona itaat edin bunlar ne demek eksik o kimsenin bu sadece fiziki eksiklik olarak değil eksiklikleri noksanlıkları vardır o sizin başınıza geçtiyse hanefilere göre kılıçla da geçse caizdir seçimle de geçse caizdir hanefillere göre normalde kılıçla da gelse caizdir seçimle de gelse caizdir kılıç kullanan kimse için hükmederler derler ki eğer ki kılıçla gelmeye kalkar da gelemezse bu sefer arkasındaki askerlerle ona tabi olanların da bütün yükünü o kimse çeker çünkü bayi isyancı hükmüne katılıp hepsi de katledilir hanefiye göre katledilince de o katledilenlerin bütün hepsi de katledilenler suçlu olduğu gibi başlarındaki komutan da asıl suçlu olur serahsi İslâm devlet hukuku veya geriye doğru gidin imam muhammedin devlet devletle alakalı fetvarlarına bakın veya geriye doğru gidin imam azam hazretlerinin devletle alakalı fetvarlarına bakın bunun gibi şimdi anadolu’daki İslâm anlayışı devletle çatışmaz kavga etmez onu değiştirir mi? evet, onu dönüştürür mü? evet onu değiştirmek ve dönüştürmek var mıdır? evet millet bağırıyor ya şimdi değişim ve dönüşüm var şu anda o yüzden bağırıyorlar bu değişim ve dönüşüm devam ediyor çünkü durmuyor o değişim ve dönüşüm devam ettikçe Türkiye’deki muhafazakar yapı Türkiye’deki dindar yapı halk nezdinde bürokrasi nezdinde ekonomi nezdinde güçlenmeye başlıyor güçlendikçe de Avrupa’nın Türkiye’deki uşakları global dünyanın emperyal güçlerinin uşakları bağırıyorlar Türkiye’de var güçleriyle bağıranların tabi kısmı da bizdenmiş gibi görünüyor bu noktada Müslümanlar bu bir algı devleti İslam devleti gibi görürler Türkiye’deki Anadolu’daki muhafazakar yapı devleti İslam devleti gibi görür hatta bunlarla karşılaştığınızda şok olursunuz bu önceden daha fazlaydı bu Osmanlı öğretisinden kalma geriye öyle olunca devlete laf söyletmez devlete karşı bir kalkışmayı bir direnişi asla uygun görmez Türkiye’deki sol yapılanma ile muhafazakar yapılanmanın arasındaki en büyük uçurumlardan birisi budur ikisi de doğru hastalıklara parmak basarlar orta yerde bir hastalık vardır ama çünkü bir rahatsızlık vardır bir çuban vardır bir ci rahat vardır orda Anadolu’daki muhafazakar yapılanma bunun zaman içerisinde tedavi edilip değişime ve dönüşime uğramasını tavsiye eder kaos çıkarmadan kavga çıkarmadan devletle çatışmadan ama Türkiye’deki ve dünya üzerindeki sol yapılanma eline silahı alıp bunlara kim karşı çıkarsa onunla mücadele eder zaten onların mücadele sistemi silaha dayalıdır onlar fikri ilk etapta aşılamayı düşünürler aşıladıktan sonra adamın eline silahı verirler bunun tek çaresi savaşmaktır silahlı mücadeledir silahlı mücadeleyi devam ederler Mars’tan Lenin’den Engels’ten tutun Mao’ya kadar bütün komünist ve sosyalist yapılanma sonuçta silahlı mücadeleye yönelik ve dönüktür biz ise devletimize ve lâ ilâhe illâllah Muhammeden Resûlullâh diyen kimseye silah döndüremeyiz asla onun fikri ne olursa olsun onun düşüncesi ne olursa olsun Türkiye’deki muhafazakar yapılanma devletle ve halkla savaşmaz bir yapı devletle ve halkla savaşıyorsa bu toprakların yapısı değildir o tekrar altını çiziyorum Türkiye’deki herhangi bir yapı devletle ve halkla savaşıyorsa o yapı bu toprakların yapısı değildir onun başı dışarıda kuyruğu buradadır bu yapının başı dışarıda kuyruğu buradadır kuyruğuyla ortalığı bulandırır kuyruğuyla ortalığı karıştırır şimdi burada az önce işçi hakkı ile alakalı bir mevzu oldu ya bizdeyse mesela bu muhafazakar yapı bunu sorar bakın ben bir iş yerinden haklarımı aldım mahkemeye verince bir daha alıyor mahkemeye vermesi almıyor ben biliyorum o meseleyi diyor ki mahkemeye vereyim mi vermeyeyim mi o şimdi kendince bir kuruma karşı dini düşünmeye çalışıyor örneğin o yakrenodan çıkarıldı tazminatları verildi öyle yapıyorlar ya genelde bunu yaparken de mesela o işçi belli bir zaman çalışırken maaşları yükselmeye başlıyor kapitalist sistem 10 yıl çalışıyor 10 yıl çalışınca onun maaşı 3 milyar 3.5 milyar oluyor ondan sonra 10 yıllık olanları bir tırpanlayıp atıyorlar dışarı çünkü bir daha devam ederse 20 yıllık olunca maaşı olacak 6-7 milyar lira 6-7 milyar lira olunca onun kapitalist sistemin boğuşuna gitmiyor ne yapıyor 5 yılda bir 6 yılda bir çok vasıflı olmayan iskelete dokunmadan habire işçileri çıkarıyor dışarı onlar zaten o işçilerin mahkemeye gideceğini biliyorlar mahkemeye gittikten sonra mahkemeleri kazanacaklarını da biliyorlar bunları bile bile yapıyorlar onlar hesaplarını kitaplarını yapıyorlar nerede zarar edip nerede kar edeceklerini biliyorlar merak etmeyin siz onlar sineğin yağının tozunu hesaplarlar sineğin yağından bırakmazlar onlar sineğin yağının tozunu bile hesaplarlar onlar hesapsız kitapsız yapmazlar o yüzden verin mahkemeye hakkınızla verin mahkemeye bir de karşınızda böyle Müslüman böyle ay ne Müslüman yok sen ona bakma aldanma kanma sen ya derviş kardeşim aldanma kardeşim kanma bırak sen isterse derviş kardeşin olsun ister öz kardeşin olsun bırak sen mevcut hukuk ne mevcut hukuka göre nasıl davranman gerekiyorsa öyle davransa o böyle acıları çekmiş bir kimseyim ben abi öyle önemli mi abi ya ne demek abi ya getir şu senedin arkasına bari yazalım ne kadar ödediğimizi abi valla ya hacı baba burada değil de hacı baba memlekete gitmiş de yazamadık da aaa biz bir daha ödedik bir de suçlu olduk yok kardeş tecrübe ya şimdi yaşayacakmışız birisi bir şey diyor senedin aldın mı diyorum ben bana söylen şey şu bir şey olmaz ki olur abicim bana olduktan sonra sana haydaydı olur al senedini ödüyor musun sen evet al senedini ödedin mi sen ödedin al çekini oradan çekini al sen ödedin mi evet ya çekiver de ondan sonra sen parayı aldın ya bir bir şey mi olacak oluyor olacak diye bir şey yok oluyor ben söylüyorum ev almış bu ev kimin diyorum ben ben aldım diyor kimin tapusu kimin üstüne ee babamın üstüne ev babanın aslanım senin değil sen babana bir tane ev almışsın ya benim değil değil ya babanın ev babam söyledi ama kardeşlere dedi ki buradan bunlara bunu ver değil kardeşim ya geç bırak babanın önünde herkes şahan gibi gelecek oturacak kim yaptı bunun parasını kim verdi diye sormayacak herkes alacak oradan alacağı herkes alacak alacağı hakkıymış geç sen onları ya bunu bırak kardeşim senin değil o senin değil tapusu senin üstüne mi evet ama bu senedir tapusu senin üstüne bu senin araba kimin üzerine ruhsatta iş kimsenin üzerine arabanın ama benim ya kardeşim değil Allâh Allâh iddia etme hadi götür sat durun hadi balışla birisin arabayı tamam değil tapusu seninse eyvallâh o zaman senin Allâh muhafaza eylesin o yüzden mevcut hukuk ne diyorsa siz mevcut hukukun dairesinde durun mevcut hukukun dairesi neyse kendinizi ona göre gardınızı alın bir de en büyük sıkıntıyı darbeyi böyle bu acı şey ama kendini böyle Müslüman gösterenlerden yersiniz yakınlarınızdan yersiniz uzaktaki bir kimse bir şey yapamaz size ona karşı tedbir alırsınız çünkü yanınızdakinden kardeşinize tedbir almazsınız sıkıntıyı oradan yersiniz kuş güvercin bakmak caiz midir haberleşme için kullanılıyorsa caizdir haberleşme güvercinleri vardı ya bununla alakalıysa bu caizdir haberleşme aracı olarak normalde bir kimse güvercin besleyebilir mi her cevap evet aslında beslenmesi gerekir mi haberleşme için evet devletin bu konuya dikkat etmesi lazım devletin her ile hatta yapabilirse büyük ilçelere güvercinle haberleşme avı kurması lazım stratejik olarak her ile mümkün ise büyük ilçelere önemli yerlere stratejik yerlere güvercinle haberleşme avı kurması gerekir her ile atlı birlikler haralar kurması gerekir askeriyenin stratejik bölgelerde atlı birliklerinin olması gerekir askeriyenin katırların büyük katana beygirlerinin arkasında taşıyabileceği küçük çapta toplar havan topları ne bileyim değişik böyle roketler beygirlerle atlarla gidebilecek iş görebilecek küçük birlikler kurması gerekir hatta bu birlikleri stratejik olarak dağların değişik yerlerinde bölgelerinde konuşlandırması gerekir aynı bu birliklerde de böyle güvercine dayalı haberleşme araçlarının oluşturulması gerekir örneğin uludağının böyle yamacında bir merkezinde böyle bir elli kişilik atmış kişilik bir birlik var atlı birlik o atlı birlik ulu caminin yamacında konuşlanacak örneğin çanakkale’de de ne dağları var orada? kaz dağlarında olacak uludağdaki güvercinlerle kaz dağlarındaki güvercin arada muhakkak uçuş mesafesine göre ayarlanacak haberleşmenin olması gerek eğer bu kardeş böyle güvercin böyle haberleşme noktasında bakıyorsa caiz yok hayır bu noktada güvercin uçurmak için bakıyorsa hadîs-i şerif var biraz ağır bunların kafası biraz kuş kafasına dönüyor sonra aklı kuş aklına dönüyor küçük çocukların evde böyle kuş beslemeleri bir hayvan beslemeleri de caiz hadîs-i şerif çok güzel enescik diyor kuş nasıl? enescik hazreti Enes radıyallâhu anh hazretleri malum 6-7 yaşında annesi getirip hazreti peygamber salallahu ve selam hazretlerinin yanına bırakıyor iyi değilsin ona hizmet etsin diye onun da bir kuşcağızı var hasta oluyor hasta olunca hazreti peygamber salallahu ve selam hazretleri ey enes demiyor enescik kuş nasıl oldu? o yüzden bir kimsenin kafası enescikse o baksın zaten kafası enescik olanlar böyle kuş uçuracağız muş uçuracağız diye uğraşır damlarda dolaşır bu oyuna sabahtan akşama kadar kuş uçuracağız diye uğraşır allah muhafaza eylesin evin üstünde buldırcın bakılabilir mi? buldırcın bakılabilir etinden faydalanmak yumurtasından faydalanmak için tavuk gibi o hükme girer o o yüzden buldırcın bakılabilir bunda bir beis yok oruçluyken sürülen jel orucu bozar mı? ilaç olarak sürülen kullanılan jel ve kremlerin orucu etkisi nedir? normalde ilaç olarak sürülen jellerin ve kremlerin orucu bozar mesela hanefiler bir tek göze krem sürülürse onun sona göze damla damlatılırsa bundan bir faydalanma yoktur diye buna müsaade etmişler ama öbür türlü ağrı kesici ağrıyı dindirici bu tip şeyler ne olacak? tedavisi pansuman olacaksa bunlar normalde oruçlu oruca niyet etmezden önce gece pansumanları olacak çünkü jellere merhemlere müsaade edilince sıkıntı var hanefilerin bir kısmı bunlara cevaz vermişler gene bir yerlerden okursunuz ya hanefilerin cevaz verdiği şeyi nasıl caiz değildir dedi dersiniz ama şu anda askeri amaçlı kullanılan jeller ve kremler var bunlar açlık hissettirmiyor insana hatta vücuda aşırı derecede kuvvet yüklüyor direnç yüklüyor o yüzden jelle gir çık oruç tut zaten orucu oruç olmadı o yüzden şart düşüyorum burada Allâh bizi affetsin amin Allâh her çobanı devam ediyoruz aile fertlerine ve eşe infak etmeye etmekle alakalı hadislere devam ediyoruz inşâAllah saatte ona geliyor ama hiç olmazsa birkaç tane okuyalım inşâAllah sünnet yerini bulsun Allâh her çobanı her sorumlu kimseyi üzerine aldığı işten sorguya çekecektir onu korudu mu yoksa ihmal mi etti diye hatta erkekleri aile fertlerinden dolayı sorguya çekecektir demek ki bir kimse bir işi üzerine alırsa Allâh o işten o kimseyi sorumlu sorumlu tutacak ondan sorguya çekecek o kimseyi ders aldı ya o dersten sorguya çekecek çünkü üzerine işi üstlendi iman etti iman ettikten sonra iş üstlendi üstüne iman etsen bir dert etmesen bin dert iman ettin iman ederek ben Allâh’a iman ettim dediğin anda hemen arkası geliyor meleklerine de iman edeceksin ya ben sadece Allâh’a iman edeceğim imanın kabul olmadı bu olmadı çünkü ya Allâh’a iman eder etmez hemen meleklerine hemen peygamberlerine kitaplarına din gününe hayırın ve şerrinin Allâh’tan olduğunu iman edeceksin kadere iman edeceksin kabir azabına iman edecek iman ettin sorumlusun imanından iman ettin hemen islamdan da sorumlusun ya namaz kılacaksın oruç tutacaksın ancak içen sorumlusun bir şeye söz verdin bunu yapacağım dedin sorumlusun bir şeyin mesuliyetini üzerine aldın sorumlusun ondan birinci derecede mesuliyetini üzerine aldığından dolayı birinci derecede Allâh onun hesabını soracak senden başka bir hadîs-i şerifte elinizin altındakinlerden sorumlusunuz diyordu ya bu da ne? bu da söz verdiklerimizden bu da normalde üzerine aldı bir şey üzerine aldıysan ondan sorumlusun öyle sorumsuzluğun yok değil ondan sorumlusun sen üzerine aldığın şeyden sorumlusun onun kendi iç hukukuna göre nereye kadarsa ondan sorumlusun sen Allâh bize o sorumluluklarımızı yerine getirenlerden eylesin hatta erkekleri aile fertlerinden dolayı sorguya çekecektir çünkü islamda ailenin reisi erkek aile reisi erkek birinci derecede ailesinden sorumlu olan kimse eşinden varsa çocuklarından sorumlu onların Kur’ân ve Sünnet dairesindeki hayatlarından onların Kur’ân ve Sünneti yaşayıp yaşamadıklarından sorumlu o kimse o sorumluluğunu yerine getirecek çocuğun ebeveynden hakkı üçtür hadîs-i şerif bir doğduğunda hayırlı bir isim konması iki ona dininin öğretilmesi çocuğun dininin öğretilmesinden birinci derecede sorumlu olan ebeveyn anne baba anne babalar olarak biz çocuklarımızı çok iyi yetiştirmeye çalışıyoruz almadıkları ders ve kurs bırakmıyoruz ama dinini öğretmekte sınıfta kalıyoruz ahlaklarını öğretmekte sınıfta kalıyoruz çocuğun birinci derecede dinini öğrenmesinden sorumlu ebeveyn’dir anne babadır bir üçüncüsü ne ona bir sanattan ziraattan ticaretten bir şeyden ona çalışıp ayaklarının üzerinde durup ihtiyacını görebilecek şekilde bir meslek öğretilmesi bir iş öğretilmesi bundan aile reisleri sorumlu bunların hesabını Allâh’a versekler Rabb’i muhafaza eylesin Allâh her çobanın üzerine aldığı işten sorguya çekecektir Allâh her üzerine alınan bir işle alakalı o kimseye ne yapacak sorguya çekecek Allâh sorgusunu kolay eyleyenlerden eylesin amin bu hadîs-i şerifin üst metni hepiniz biliyorsunuz bunu ben kısadan kesip bitireceğim bu sayfayı erkek kendi ailesi içinde bir çobandır ve idaresi altındakilerden sorumludur hizmetçi efendisinin malı hususunda bir çobandır ve eli altındakilerden sorumludur kısaca hepiniz birer çobansınız ve idareniz altındakilerden sorumlusunuz herkes kendince kendi dairesinde bir idarecidir en kötüsü kendisinin idarecisidir herkes herkes kendi iradesinin ve idaresinin altında olan her şeyden sorumlu ya benim etrafımda hiç kimse yok benim hiç kimseden sorumlu değilim kendinden sorumlusun kendine çeki düzen var kendini düzelt birinci sorumluluk bu zaten sen kendini düzeltemezsen ailenin çoluğunu çocuğunu düzeltemezsin sen kendi nefsinle nefsinle mücadele etmezsen sen çoluğunun çocuğunun ailenin nefsinle mücadele etmesine yardımcı olamazsın önce kendini kendince nefis terbiyesinden geçer nefsini böyle haklılılardan büyüklardan ululuktan ululardan görmesinden uzak tut Allâh muhafaza eylesin inşâAllah devam edeceğiz önümüzdeki hafta inşâAllah hakkınızı helal edin wa laman nahu la ilaha illallah Fatiha Âmîn, ecme, Destûr.
Kaynakça
Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbetinden derlenmiştir.
Kaynak video: YouTube
İlgili Sözlük Terimleri: Mürşid, Nefs, Sünnet, Dervîş. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı