Sufi: Allah Kulunu Zannı Üzerine Bulur
Hadis-i kudsîde bir kul hesap yerine getirilir, cehennemlik olduğu bildirilir. Cehenneme götürülürken kul döner bakar. “Neden baktın?” diye sorulur. “Ben Allah’ı affedici bilirdim, beni affeder ümit ederdim” der. Cenab-ı Hak nida eder: “Allah kulunu zannı üzerine bulur. Affettim, koyun onu cennetime.”
Siz Allah’ın üzerinde hüsn-ü zan beslerseniz, Cenab-ı Hak size iyilikle, rahmetle, merhametle muamele eder. İyilik düşünürseniz iyi olursunuz, kötülük düşünürseniz kötü olursunuz. Ümit kesmek küfürdür. Günlük hayatta da; “Ben bu işten başarılı olamam” dersen olamazsın — hüsn-ü zannını kaybetmişsindir. “Allah’ın izniyle başarırım” dersen Allah işini asan eder.
Hüsn-ü Zan ve Su-i Zanın Ainası
Bir kısım ehl-i tasavvufun düştüğü bir hata vardır: harama helale dikkat etmeden, Allah’ın affına güvenerek bile bile günah işlemek. Bu çok yanlıştır; ameldeki sıkıntılar telafi edilir ama itikattaki sıkıntıların telafisi çok güçtür. İtikatta gevşeklik olmayacak.
Kula su-i zan, Allah’a su-i zandır. Kula teşekkür etmeyen Allah’a da teşekkür etmemiştir. Müminlere iftira atarken Allah’a iftira attığını, müminlerin hakkını gasp ederken Allah’ın hakkını gasp ettiğini farkında değildir insan. Sen ne isen onu zannedersin; cömert herkesi cömert görür, cimri herkesi cimri görür.
Sufi Kimliği: Su Gibi İnatçı
Sufi en inatçı kimsedir — doğruda, iyide, güzellikte, hayırda, mücadelede, cihatta, çalışmakta en inatçı kimliğe sahiptir. Onların yumuşak görüntülerinin altında hırsın en şedidi, inatın en şedidi vardır. Su gibidir sufi: bir yere vurur tıf tıf tıf, deler. Su hem soğutur hem ısıtır, hem yakar hem kül eder, hem deler hem yapar.
Aşık en hırslı olandır. Maşukuna karşı en hırslıdır, en ümitli olandır, en fazla korkandır. Sufi gevşek ve lâyık bir kimse değildir. Onu geri döndüremezsin; hayırda durur, o noktada hırs besler.
Aile İçi Hukuk: Zulmetmeyin
Din güzel ahlaktır. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri “Beni Rabbim terbiye etti, ne güzel terbiye etti” ve “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim” buyurmuştur. Güzel ahlak nafile namazdan ve oruçtan evladır.
Erkek kardeşler asla eşlerini dövmeyecekler, olur olmaz bir şey için çocuklarına vurmayacaklar. Kadınlar eşlerine olur olmaz şey için tartışmayacak, Kur’an ve Sünnet dairesinde eşlerine tabi olacaklar. Çocuklar anne babalarına tabi olacak; anne babalar çocuklarına zulmetmeyecek.
Bu hukuka riayet edemeyeceksen evlenme. Bir kadını idare edemeyeceksen evlenme. Çocuklarının iaşesini sağlayamayacaksan evlenme. Eşlerin birbirlerine zulmü yok; Kur’an ve Sünnet dairesinde kalacak, bu hukuk gözetilecek.
Kredi ve Faiz Meselesi
Hanefi fıkhına göre bir kimse krediyle iş yapabilir mi? Evet, yapabilir. Hanefiler darülharpte harbî ile müminin arasında faiz yoktur demişlerdir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti dini bir hukukla hukuklanmamıştır, laiktir; bu noktadan hareketle Hanefiler “orası darülharptir” demişlerdir.
Ama ticaret bilgisi olmayan, alım satımdan haberi olmayan kimse kredi çekip yatırım yapmasın — ütülür. Gönül ister ki hiç kimse bankaya girmesin, böyle bir şeye gerek kalmasın.
Hazır Gıda Eleştirisi: Natural Yaşayın
Hazır gıdalar maneviyatı etkiler. İnsanlar yediklerinden, içtiklerinden etkilenirler. Doğal olmayan, otantik olmayan her şeyden uzak durun. Hazır süt içmeyin, hazır yoğurt yemeyin, hazır meyve suyu almayın, gazoz, fanta, kola içmeyin — sağlığınızı, vücudunuzu, içinizi, dışınızı, cebinizi bozar.
Fantayı içeceğine iki limon al limonata iç. Çikolata yerine bir kilo hurma ye. Kışın domates, patlıcan, biber yeme — mevsiminde olan ne varsa onu ye. Kurutulmuş, güneşte kurutulmuş, ilaçsız, doğal ürünler tüketin. Otantik, natural — hepsine dönün.
Kırk Gün Kuralı
Eskiler kurban hayvanlarını kırk gün önceden alıp temiz yiyecekle beslerlerdi. Büyükbaş hayvanlar kırk gün temiz yiyecekle beslenirlerse etleri temizlenir; küçük hayvanlar en az dört, en fazla yedi gün. Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri buyurdu ki “Kırk gün devam eden bir şey kalıcı olur.” İnsan da gönlünü kırk gün muhafaza ederse temizlenir.
Kendinize Hedef Koyun
Bir derdiniz olsun, bir hedefiniz olsun. Deyin ki günde on bin tevhid çekeceğim. Deyin ki günde üç sayfa kitap okuyacağım, beş sayfa tefsir okuyacağım, on hadis ezberleyeceğim. Bir yılda bir kitap bitireceğim. Sufisiniz — sufi tevhid çeker, Allah’ı çok zikreder. Önüne bir hedef koy, ona gayret et, ona ulaş.
Hayaliniz olsun: yüz ilahiyatçı yetiştireceğim, yüz neyzen yetiştireceğim, yüz semazen yetiştireceğim. De ki cami yaptıracağım — yürü, arsa al, toprak al, yürü. Hedef olmazsa adam boş gelir boş gider. Herkes kendi dairesinde en iyisini yapmaya çalışsın.
28 Şubat ve Baskın Anıları
28 Şubat döneminde baskınlar yaşandı. Ders günlerinde “bu gece basacaklar sizi” diye söylentiler çıkardılardı; şeytan en korkağa bu söylentileri fısıldar. Birkaç sefer basıldık; herkes sıraya dizildi, kimliğini söyledi, adresini söyledi. O gün korkutucu olan baskınlar, şimdi arkaya dönüp baktığımızda tatlı anılara dönüştü.
Şeytan vesvese verir; doğru yolda olduğun için gelir sana. Meyhanedeki adamla uğraşmaz şeytan, o zaten kucağında. Namazda, zikirde aklına ne gelirse gelsin devam et — şeytan doğru iş yaptığından dolayı sana musallat olur. Bir yola intisap etmişsen, bağlanmışsan, doğru yoldasın; sabit dur, inat et.
Kaynakça
- Hadis-i Kudsi: Buhari, Tevhid 15; Müslim, Tevbe 1 — “Allah kulunu zannı üzerine bulur”; Buhari, Rikak 38 — velilere düşmanlık ve nafilelerle yaklaşma hadisi; “Kırk gün devam eden kalıcı olur” hadisi
- Hadis-i Şerif: Müslim, Zikr 2 — “Allah’a hüsn-ü zan besleyiniz”; Buhari, İman 29 — “Din kolaylıktır”; Tirmizi, Birr 62 — “Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim”; “Güzel ahlak nafile namazdan evladır” hadisi; “Azı dişinizle sımsıkı yapışın” hadisi (ahir zaman)
- Fıkıh Kaynakları: Hanefi mezhebi — darülharpte faiz meselesi ve kredi kullanımı; aile hukuku: eşlerin hakları, boşanma şartları, çocukların iaşesi; Türkiye’nin darülharp statüsü tartışması
- Tasavvuf: Sufi kimliği — su metaforu ile inatçılık ve hırs; havf ve reca noktası; aşığın hırsı ve ümidi; nefis terbiyesi; kırk gün kuralı ve manevi temizlenme
- Sağlık ve Beslenme: Hazır gıdaların manevi ve fiziki zararları; natural/otantik beslenme; hayvan etlerinin kırk gün temiz besleme ile temizlenmesi; tavuk etinin üç-yedi gün bekleme kuralı
- Tarih: 28 Şubat dönemi baskınları ve dergah anıları; Nevşehir hatıraları; şeytanın vesvesesi ve piyon kullanması
- Akaid: Allah’a hüsn-ü zan beslemek — ümit kesmenin küfür olması; itikatta gevşekliğin tehlikesi; kula su-i zannın Allah’a su-i zan olması
Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi
İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Tevhîd, Sünnet, Dergâh. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı