Sevgili Adımı Anmaz Olmuş — Allâh’ı Anmamanın Kalpteki Acısı ve Zikrin Şifâsı
«Sevgili adımı anmaz olmuş» — bu cümle, âşıkın sevgilinin gafletine yakınmasıdır. Tasavvufî bağlamda — Allâh’ın kuluna gönderdiği sitemdir; «sen benim adımı anmıyorsun, ben senin için zaten en yakındım.» Bir mü’min Allâh’ı anmamayı alışkanlık edindiğinde — kalbi soğur, ruh sızılanır, hayat anlamını kaybeder. Çünkü insân Allâh’ı anmak için yaratılmıştır. Allâh’ı anmamak — kendini unutmaktır. Zikir — Allâh ile kalbi diri tutan, ruhu canlı tutan, hayata anlam veren ibâdettir. Bu yazıda Allâh’ı anmamanın acısı ve zikrin şifâsı işlenir.
Bakara 152 — «Beni Anın Ben de Sizi Anayım»
«Fezkürûnî ezkürküm» — Beni anın, ben de sizi anayım (Bakara 152). Bu — Allâh ile kul arasındaki en güzel ahdleşmedir. Kul anar; Allâh karşılığında anar. Allâh’ın kulu anması — kuldaki ruhu, kalbi, hayatı tâzeleyen bir nimettir. Allâh’ın anmadığı kişi — ölü gibidir; çünkü ruhu beslenmez. Anılmak için anılmalı. Kul önce başlar; Allâh karşılığında verir.
Anmamanın Sonucu — Kalbin Soğuması
Allâh’ı anmayan kalp — soğur. Soğuk kalp — sevemez, hissedemez, ibâdet zevki almaz. İlk zamanlar mü’min Allâh’ı zikretmenin lezzetini bulurken — gaflete düştüğünde bu lezzet kaybolur. Sonra ibâdetler tatsız olur; sonra hiç yapmamaya başlar. Bu — yol kaybının başlangıcıdır. Kalbin soğumasının sebebi — Allâh’ı anmamak. Tedâvîsi — yeniden anmaya başlamak.
«Sitem» Çağrısı
«Sevgili adımı anmaz olmuş» — bu bir sitem ifadesidir. Allâh sitem etmez gibi; ama hikâye dilinde — sanki Allâh «Beni unuttular» diye yakarıyor. Bu — kulu uyarıcı bir ifadedir. Mü’min bu sitemi duyduğunda — utanmalı; kalbinde bir hicâb hissetmelidir. «Ben Allâh’ı anmadım; Allâh ise her ân beni yaşatıyor.» Bu utanç — uyanışın başlangıcıdır.
Zikrin Şifâsı
«Elâ bizikrillâhi tatmainnu’lkulûb» — Bilin ki kalpler ancak Allâh’ın zikriyle huzûra erer (Ra’d 28). Kalp huzûrsuzluğunun ilâcı — zikir. Bunalım, kaygı, anksiyete — modern hastalıklar; ama temellerinde Allâh’tan uzaklaşma var. Allâh’ı çokça zikreden kişinin kalbi — sâkindir. Bu — modern psikolojinin de kabul ettiği bir şey; meditasyon, mindfulness adı altında zikrin sırrını arıyorlar. Asıl şifâ — Allâh’ın isminde.
Modern Gafletin Sebebi
Modern insân niçin Allâh’ı anmıyor? Sebep çok: 1) Sürekli ekran — telefon, TV, sosyal medya kalbi meşgul ediyor. 2) Hızlı tempo — durup düşünmek için zaman bırakmıyor. 3) Materyal cazibe — para, kariyer, statü hedef hâline geliyor. 4) Sahih dînî eğitim eksikliği — zikrin değerini bilmiyor. 5) Çevre baskısı — dindar olmak «modaya uygun» değil. Bu engeller, sürekli zikrin önünde durur.
Zikir Disipllini
Zikir disipllini nasıl kurulur? 1) Günde belirli zikir sayıları belirle — örneğin 100 lâ ilâhe illâllâh, 100 estağfirullâh, 100 salavat. 2) Bunu her gün tekrarla; ihmal etme. 3) Hayatın aralarında — yolda, işte, yemek bekleyişinde — kısa zikirler yap. 4) Ezandan sonra, namazdan sonra — özel virâlar oku. 5) Zikir tesbîhini elinden bırakma. Bu sıklık — kalbin uyanmasına yol açar.
Niyâz — Sürekli Anma
Niyâz: «Yâ Rab, Sen’i anmamı kalbime nasîb et. Bakara 152’nin sırrına erdir — Beni an ki Ben de seni anayım. Sevgili adını anmayan bir kul olmaktan beni koru; Sen’in sitemine maruz bırakma. Kalbim Sen’i anmadığında soğumasından beni muhâfaza eyle. Modern gafletin sebeplerinden — ekran, hız, materyal, çevre baskısı — beni uzak tut. Zikir disipllinini hayatımda kurabilmemi nasîb et. Sürekli, derin, samîmî bir şekilde — Sen’in adını ananlardan eyle. Kalbimin Sen’in zikriyle ıtmînâna ermesini nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Gaflet, İtmînân. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/41-42; Allah’ı çokça zikretme emri.
- Kur’an-ı Kerim, Bakara 2/152; beni anın ki ben de sizi anayım.
- Kuşeyri, er-Risale, zikir ve muhabbet bahisleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, zikir, dua ve muhabbet bölümleri.
- Nevevi, el-Ezkar, zikir ve dua adabı bölümleri.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı ve makamlar bahisleri.
- Hucviri, Keşfu’l-Mahcub, tasavvufi terbiye ve mürşidlik bahisleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, zikir ve ahlak bölümleri.
- Sühreverdi, Avarifü’l-Maarif, sohbet, zikir ve dergah adabı bahisleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, zikir, takva ve güzel ahlak bölümleri.