Peygamber Efendimizin Amcası Ebû Leheb — Temiz Soyağacının Dışındadır
Hz. Peygamber Efendimiz’in amcası Ebû Leheb — temiz soyağacının dışındadır. Çünkü Ebû Leheb, Resûlullâh’a şiddetle düşmanlık etti; tebliği engellemeye çalıştı; karısı Ümmü Cemîl ile birlikte İslâm’a karşı durdu. Allâh onun adıyla bir sûre indirdi: «Ebû Leheb’in iki eli kurusun, kurudu da» (Tebbet 1). Bu, soyağacı şerefinin yetmediğini gösterir; îmân olmadıkça akrabalık fayda vermez. Hz. Peygamber’in amcası bile cehennemliktir; çünkü îmân etmedi.
Tebbet Sûresi — Allâh’ın Hükmü
Tebbet sûresi Allâh’ın Ebû Leheb hakkındaki kesin hükmüdür. Çok şaşırtıcıdır — Allâh Kur’ânda bir kişinin ismini ve karısının ismini geçirip lânetliyor. Bu sıra dışı; çünkü Ebû Leheb’in suçu sıra dışı: Peygambere açıkça düşmanlık. Sûre kıyâmete kadar okunacak; Ebû Leheb kıyâmete kadar lânetlenecek.
Soyağacı Yeterli mi? — Hayır
Hz. Peygamber’in amcası olmak — soyağacı şerefi olarak en yüksek seviyededir. Ama bu yetmedi. Ebû Leheb îmân etmediği için — sûre indi; lânetlik oldu. Bu Müslüman aileler için ders: çocuğunun veya akrabanın îmân etmesi onun şahsî tercîhidir; akrabalık otomatik kurtuluş değil.
Hz. Hamza’nın Tersi — Aynı Aileden Şehîd
Hz. Hamza radıyallâhu anh — Hz. Peygamber’in başka amcası — îmân etti; «Esedullâh» (Allâh’ın aslanı) unvanını aldı; Uhud’da şehîd oldu. Aynı aileden iki amca; biri cennetlik (Hamza), biri cehennemlik (Ebû Leheb). Fark — îmân. Aynı kanı taşıyan iki kişi farklı yere gidiyor; çünkü tercîh farklı.
Modern Ders — Akrabalık Yetmez
Modern dünyâda da aynı ders. «Babamın imâm hatipli olması beni Müslüman yapmıyor». «Annemin örtüsü beni kurtarmıyor». Her bireyin Allâh’a olan ilişkisi kendisine âid. Aile mîrası iyi bir başlangıç sağlar; ama bireyin kendi îmânı ve ameli gerekir.
Ebû Leheb’in Hatâsı — Düşmanlık
Ebû Leheb sâdece îmân etmemiş değildi; aktif düşmanlık yapıyordu. Hz. Peygamber’e taş attı; tebliği engellemek için çaba sarf etti; karısı ile birlikte Peygamber’in yoluna diken döktü. Bu sertlikte düşmanlık — Allâh’ın la’netini kazandırdı. Sıradan inkârcı bile bu kadar şiddetli kınanmadı.
Yaşayan Ebû Lehebler
Bugün de yaşayan Ebû Lehebler var. İslâm’a aktif düşmanlık eden, mü’minleri rahatsız eden, dîni alay konusu yapan kişiler. Onlar Müslüman bile olabilir (Ebû Leheb akrabalık olarak Müslüman ailedendi). Ama eylemleri lânet sebebi. Mü’min bunlardan uzak durmalı; onlara meyletmemelidir.
Bireyin Sorumluluğu
Bireyin sorumluluğu Ebû Leheb kıssasında çok net. Allâh «Kıyâmet günü kimse kimsenin yükünü taşımaz» (Necm 38). Babamannemakrabam Müslüman olabilir; ama benim hesabım bana âid. Şahsî îmân, şahsî amel, şahsî ahlâk — bunlar bireyin yapması gereken işler.
Niyâz — Bireysel Sorumluluk
Niyâz: «Yâ Rab, beni Ebû Leheb’in yolundan koru. Akrabalık şerefiyle aldanmaktan beni uzak tut. Bireysel olarak Sana îmân, ibâdet ve hizmet eden bir mü’min eyle. Çocuklarımı, akrabalarımı Müslüman olmaları için onlara duâ ediyorum; ama onların kararına saygı duyarım. Hz. Hamza’nın îmân yolunda yürümeyi nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi bireysel sorumluluk taşıyan mü’minler eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Ebû Leheb, Tebbet Sûresi, Hz. Hamza. → Tasavvuf Sözlüğü