Küçük Edebsizlikler Daha Büyüklerini Doğurur
Küçücük edebsizlik büyük edebsizliği doğurur. Küçücük lekeler birleşir, büyük lekeler olur. Küçücük sevgisizlik birleşir, büyük sevgisizlik olur. Küçücük hatâlar birleşir, büyük hatâlar olur.
Biz hatâyı «küçücük» deriz, gözümüzü yumarız. Onun edebsizliğine göz yumarsak, o küçücük edebsizlik büyük edebsizliklere doğru yol açar. Ve bizim küçücük gördüğümüz o edebsizlik döner, bize kocaman bir edebsizlik olarak geri gelir.
Sûfîlerin Edebe Riâyeti
Sûfîler bunu o kadar çok önemsemişlerdir ki, kendilerinin ve etrâflarındaki her oluşumun edeb dâiresinde yürümesine gayret göstermişlerdir. O dâirede yürümüyorsa, kendilerini disiplin ederek o dâirenin edebine kendilerini uydurmuşlardır. Çünkü eğer o edebe riâyet edilmezse, muhakkak ki sonunda büyük yangınlar çıkar. Sûfînin gözü daima küçük edebsizlikleri yakalamak ve hemen düzeltmek üzere terbiye edilmiştir; tâ ki büyük yangınların önüne geçilebilsin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Edep, Silsile. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.