Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette «Kibirlenene kibirlenir, yiğitlik yapmayana yiğitlik öğretiriz» nükresini tafsîl eder. Allâh katında hepimiz O'nun kuluyuz. Allâh indinde üstünlük, ancak takvâ iledir. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «İnsânlar! Sizi bir erkek, ve bir dişiden yarattık; birbirinizi tanıyasınız diye sizi kavimlere, ve kabîlelere ayırdık. Allâh katında en üstün olanınız, en çok takvâ sâhibi olanınızdır» (Hucurât 49/13) buyurmuştur. Sana kibirlilik yapana kibirlenmek câiz, ve hattâ bâzen gereklidir. Yiğitlik yapmayana ise yiğitlik öğretilir. Burada mes'ele, kibrin kime karşı gösterildiğidir: Allâh'a karşı kibir küfürdür; kibirli bir zâlime karşı vakar ise îmândır. Gerçek mü'mîn, güçsüzlere karşı mütevâzı, zâlimlere, ve kibirlenenlere karşı vakarlıdır. Hz. Ömer radıyallâhu anh, fakîrlerin yanında ağlar, zâlimlerin karşısında ise dağ gibi dururdu. Bu denge, İslâm ahlâkının özüdür. Kibirli bir nesil yetişmekte olduğunu görmek, büyük bir endîşe kaynağıdır. Ancak buna karşı duruş, aynı kibirle değil; ilim, hikmet, ve vakar ile olmalıdır.

Allâh Katında Üstünlük: Takvâ ile

Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: Allâh katında hepimiz O'nun kuluyuz. Allâh indinde üstünlük, ancak takvâ iledir. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «İnsânlar! Sizi bir erkek, ve bir dişiden yarattık; birbirinizi tanıyasınız diye sizi kavimlere, ve kabîlelere ayırdık. Allâh katında en üstün olanınız, en çok takvâ sâhibi olanınızdır» (Hucurât 49/13) buyurmuştur. Bu âyet bütün ırkçılığı, kabîleciliği, ve mertebeciliği reddeder; sâdece takvâyı üstünlük ölçüsü olarak kabul eder.

Kibirlenene Kibirlenmek: Sadakadır

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir manevî kâideyi tafsîl eder: sana kibirlilik yapana kibirlenmek câiz, ve hattâ bâzen gereklidir. Yiğitlik yapmayana ise yiğitlik öğretilir. Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Kibirlilere karşı kibirlenmek sadakadır» (Deylemî, Müsnedü'l-Firdevs). Bu hâl kibirlinin kibrini kırmak için bir terbiye yöntemi olarak meşrû'dur.

Kibrin Yönü: Kime Karşı?

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: burada mes'ele, kibrin kime karşı gösterildiğidir. Allâh'a karşı kibir küfürdür; kibirli bir zâlime karşı vakar ise îmândır. Cenâbı Hak âyeti kerîmede mü'mînin sıfatlarını sayarken «Mü'mînlere karşı alçak gönüllü, kâfirlere karşı izzetlidirler» (Mâide 5/54) buyurmuştur. Mü'mînin tevâzu yeri ile vakar yeri ayrıdır.

Hz. Ömer'in Dengesi

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir târihî misâli tafsîl eder: gerçek mü'mîn, güçsüzlere karşı mütevâzı, zâlimlere, ve kibirlenenlere karşı vakarlıdır. Hz. Ömer radıyallâhu anh, fakîrlerin yanında ağlar, zâlimlerin karşısında ise dağ gibi dururdu. Bu denge, İslâm ahlâkının özüdür. Hz. Ömer Bizans elçilerini kabûlünde sâde elbiseyle, kuru hurma yer hâlde karşılarken, kendi tâbîlerine de aynı sâdeliği örnek verirdi.

Kibirli Neslin Çıkışı: İlim ve Hikmet ile Karşılık

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'mînin görevini tafsîl eder: kibirli bir nesil yetişmekte olduğunu görmek, büyük bir endîşe kaynağıdır. Ancak buna karşı duruş, aynı kibirle değil; ilim, hikmet, ve vakar ile olmalıdır. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Rabbinin yoluna hikmetle, güzel öğütle dâvet et» (Nahl 16/125) buyurmuştur. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni güçsüzlere karşı tevâzulu, zâlimlere karşı vakarlı olmaya yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.

• Kur'ânı Kerîm: Hucurât 49/13, 11; Mâide 5/54; Nahl 16/125; A'râf 7/199; Hicr 15/88.
• Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-Edeb.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Îmân 147.
• Süneni Ebû Dâvûd.
• Süneni Tirmizî, Birr 61.
• Süneni Nesâî.
• Süneni İbn Mâce.
• İmâm Mâlik, Muvatta.
• İmâm Ahmed, Müsned.
• Deylemî, Müsnedü'l-Firdevs, Kibirlilere kibirlenme sadakadır.
• İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Tevâzu ve vakar bahsi.
• İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
• İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
• İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb, Hucurât 13 tefsîri.
• İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
• İbn Sa'd, et-Tabakātü'l-Kübrâ, Hz. Ömer'in tevâzûu.
• Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Kibir ve Tevâzu Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet Allâh katında üstünlüğün takvâ ile olduğunu, kibirlenene kibirlenmenin sadaka olduğunu, kibrin yönünün önemli olduğunu, Hz. Ömer'in dengesini, ve kibirli nesle ilimhikmet ile karşılığı tafsîl etmektedir.

Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Kibir ve Tevâzu Sohbetleri