Mustafa Özbağ Efendi bu kısa sohbette «Hediyeyi küçük görüp kibirlenme» nasîhatini tafsîl eder. Bir kimse sana bir şey getirdiğinde — ister kıyâfet olsun ister başka bir hediye — onu küçük görmek, hakîr görmek gizli bir kibirdir. Sana kullanılmış bir kıyâfet getirilmiş olabilir; ihtiyâcın varsa kullan, ihtiyâcın yoksa muhtâç birine ver. Ama onu hakîr görme; zîrâ hediyeyi küçük gören kibirlenir. Hediyeyi küçük görmek, aslında hediyeyi getireni küçük görmektir; bu da kalbî bir hastalıktır. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem buyurmuştur: «Hediyeleşin; çünki hediye, kalpteki kini giderir» (Tirmizî, Velâ 6). İslâm'da hediyeleşmek, kardeşlik bağlarını güçlendiren, ve kalplerdeki düşmanlığı gideren bir sünnettir. Hediyenin maddî değeri değil, gönülden verilmiş olması önemlidir. Bir hurma bile olsa, hediye gönülden geliyorsa makbûldür. Kibirlenmek ise hediyeyi reddetmenin en tehlikeli biçimidir. «Bu benim seviyemin altında» diye düşünmek, nefsânî bir hastalıktır. Hakîkî dervîş, gelen her şeyi Allâh'tan bilir, ve şükreder.
Hediyeyi Küçük Görmek: Gizli Kibir
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: bir kimse sana bir şey getirdiğinde — ister kıyâfet olsun ister başka bir hediye — onu küçük görmek, hakîr görmek gizli bir kibirdir. Sana kullanılmış bir kıyâfet getirilmiş olabilir; ihtiyâcın varsa kullan, ihtiyâcın yoksa muhtâç birine ver. Ama onu hakîr görme; zîrâ hediyeyi küçük gören kibirlenir.
Hediyeyi Getireni Küçük Görmek
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir manevî tahlîli tafsîl eder: hediyeyi küçük görmek, aslında hediyeyi getireni küçük görmektir. Bu da kalbî bir hastalıktır. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Birbirinizi küçük görmeyin» (Hucurât 49/11) buyurmuş; hediye getiren mü'mîn kardeşi de küçük görmek bu yasağa dâhildir.
Hediyeleşin Hadîsi
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir hadîsi şerîfi tafsîl eder: Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem buyurmuştur: «Hediyeleşin; çünki hediye, kalpteki kini giderir» (Tirmizî, Velâ 6; Beyhakî, Sünen). Bu hadîs hediyenin sosyalmanevî bir ilâç olduğunu, kalpteki kiniküfrikibri eritmek için Resûli Ekrem efendimiz tarafından emredilmiş bir sünnet olduğunu ortaya koyar.
Komşuna Koyun Paçası Bile Olsa
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir hadîsi şerîfi tafsîl eder: Resûli Ekrem efendimiz buyurmuştur: «Komşun bir koyun paçası bile hediye etse, onu küçük görme» (Buhârî, Hibe 1). İslâm'da hediyeleşmek, kardeşlik bağlarını güçlendiren, ve kalplerdeki düşmanlığı gideren bir sünnettir. Hediyenin maddî değeri değil, gönülden verilmiş olması önemlidir. Bir hurma bile olsa, hediye gönülden geliyorsa makbûldür.
Hakîkî Dervîş: Gelen Her Şey Allâh'tan
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'mînin görevini tafsîl eder: kibirlenmek ise hediyeyi reddetmenin en tehlikeli biçimidir. «Bu benim seviyemin altında» diye düşünmek, nefsânî bir hastalıktır. Hakîkî dervîş, gelen her şeyi Allâh'tan bilir, ve şükreder. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Size dokunan her nî'met Allâh'tandır» (Nahl 16/53) buyurmuştur. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni hediyeyi kabûle, hediyeyi getireni hürmetle karşılamaya, ve gelen her şeyi Allâh'tan bilmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur'ânı Kerîm: Hucurât 49/11; Nahl 16/53; A'râf 7/199; Lokmân 31/18; Furkān 25/63.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-Hibe 1, Komşuna koyun paçası hadîsi.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Birr.
- Süneni Ebû Dâvûd.
- Süneni Tirmizî, Velâ 6, Hediyeleşin hadîsi.
- Süneni Nesâî.
- Süneni İbn Mâce.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Beyhakî, es-Sünenü'l-Kübrâ.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Hediye ve gizli kibir bahsi.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb.
- İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Kibir ve Tevâzu Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu kısa sohbet hediyeyi küçük görmenin gizli kibir olduğunu, hediyeyi getireni küçük görmeyi, hediyeleşin hadîsini, komşuna koyun paçası bile olsa hadîsini, ve hakîkî dervîşin gelen her şeyi Allâh'tan bilmesini tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Kibir ve Tevâzu Sohbetleri