İslâm — Hem İnsanın Dış Temizliğine Hem de Çevrenin Temizliğine Ehemmiyet Verir

İslâm hem insanın dış temizliğine hem de çevrenin temizliğine ehemmiyet verir. Hz. Peygamber «Temizlik îmânın yarısıdır» buyurmuştur (Müslim). Müslüman bedeni temiz, kıyafeti temiz, evi temiz, mahallesi temiz, çevresi temiz olmalı. Bu sâdece bedensel sağlık için değil; aynı zamanda mânevî hâlin bir ifâdesi. Pislik içinde yaşamak — İslâmî değer değil; aksine yasaklanmış.

«Temizlik Îmânın Yarısı» — Hadîs

Hz. Peygamber «Temizlik îmânın yarısıdır» buyurmuştu. Bu derin bir tabir. Îmânın yarısı temizlik olunca — temizliği ihmâl eden mü’minin îmânı tam değildir. Bu hadîs bedenel, mânevî, sosyal temizliği kapsar. Mü’min hayatının her boyutunda temizliğe dikkat etmelidir.

Beden Temizliği — Günlük

Beden temizliği günlüktür. Günde 5 vakit abdest alan mü’min — sürekli temiz. Düzenli gusül; saçtırnak bakımı; ağız temizliği (Hz. Peygamber misvak kullanmayı çok tavsiye etti); kıyafetin temiz olması. Bu detaylar İslâmî kültürün ayrılmaz parçası.

Ev Temizliği — Sosyal Sorumluluk

Ev temizliği sosyal bir sorumluluktur. Müslüman evi temiz olmalı; misafir geldiğinde mahcûb olmamak için değil — Allâh’ın evinde yaşıyor gibi temiz tutmak için. «Allâh güzeldir, güzelliği sever» buyurmuştu Hz. Peygamber. Temizlik bir tür güzelliktir; mü’min güzelliği sevmeli.

Çevre Temizliği — Toplumsal

Çevre temizliği toplumsal sorumluluktur. Müslüman sokağa çöp atmaz; ormanı kirletmez; suyu israf etmez; havayı kirletmez. Hz. Peygamber «Yoldaki engelleri kaldırmak — sadakanın bir türüdür» buyurmuştu. Bu hadîs çevre temizliğini ibadetlere katar.

Su İsrafı — Yasak

Su israfı yasaktır. Hz. Peygamber abdest alanın yanına geldi; «Su israf etme» dedi. «Akar nehirde alıyorum, israfı olur mu?» dedi. «Evet — şeytân pisliğinin ortasında bile israfı olur» buyurdu. Modern dönemde su krizi var; mü’min suyu israf etmemeli; tasarruflu kullanmalı.

Hayvanlara Şefkat — Çevre Eğitimi

Hayvanlara şefkat çevre eğitiminin parçasıdır. Hz. Peygamber bir kadının kediyi aç bıraktığı için cehennemlik olduğunu, başka bir kadının susuz köpeğe su verdiği için cennetlik olduğunu söyledi. Hayvan koruma — İslâmî bir görev. Sokak hayvanlarına yemek vermek, evcil hayvanları kötü davranmamak — mü’minin sorumluluğu.

Modern Çevre Krizi

Modern çevre krizi — iklim değişikliği, plastik kirliliği, orman tahribi, su kirliliği — İslâmî perspektiften büyük bir problem. Müslüman bu konularda öncülük etmeli. Tüketimi azaltmak, dönüştürmek, yenilenebilir kaynaklar tercîh etmek — mü’minin görevi. Çevre koruma sadece sivil toplum işi değil; dînî bir vazife.

Niyâz — Temiz Çevre

Niyâz: «Yâ Rab, bana ‘temizlik îmânın yarısı’ bilincini sâbit kıl. Bedenim, evim, mahallem, çevrem temiz olsun. Su israfından, çevre kirletmekten beni koru. Hayvanlara şefkat duyan bir mü’min eyle. Yoldaki engelleri kaldırma sadakası ile sevap kazanmamı nasîb et. Modern çevre krizinde sorumlu davranan biri olarak yetiştir.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi temiz mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Temizlik, Çevre, İsraf. → Tasavvuf Sözlüğü