Gazali’den Sorular 4 konusunda Mustafa Özbağ Efendi sohbeti. Bu yazıda Gazali’den Sorular 4 hakkında tasavvuf perspektifinden önemli bilgiler ve değerlendirmeler bulacaksınız.
Ejbay. Geçen haftadan kaldığımız yerden devam edeceğiz. Gazali sohbetlerine inşâallah. Hakk’ın kardeş rahatsızmış mesajatlı gelemeyeceğim diye Rabbim şifahar seni şalla. Bir pasajı geçen haftokumuştuk tekrar inşâallah okyalım buradan devam edin. Anandolundaki İslam nasıl yavaş yavaş şekilleniyorum. Evet, güveyinin vefatından sonra gazali Nizamün mülkün himayesine girer ve ona birkaç projye verir. İlmini. Saafi fıkın güçlermesi için kullan. Her değilim, hem fikram, hem de siyasete büyük bir tehlike olan bağıtın ileye karşı bir red diye yaz.
Gazali bunun hakkını verir. Bir süre sonra bağıdata atanır. En üst ilbini makam olur. Halife kadar ünlenir. Ama bir projye adamıdır devlet biroksatsesi emrede ve yerine getirir. Borduruldu din adamı olmuştur. Daha sonra bunun pişmanın duyar ve itiraf eder. Okudumuz pasaj buydu. Enşallah bu pasaj’a böyle adım adım yine aynı meslemi sohbetlerinde kegibi.
Böyle hani orada beyip beyip devam ediyordu. Burada parara parara hafta inşâallah devam edeceğiz. Anadolu’daki İslam nasıl yavaş yavaş şekillerini yok. Abi anadolu’daki İslam’a gelmezler önce yani İslam henüz daha anadolu’ya gelmeden türklerimi müslüman olması bu bir süreç ve türkler normalde müslüman olduktan sonra denile bildir ki ilk böyle devlet olarak İslam’ın kabul edilişi normalde sultan turul zamanda denir ama ondan önce çarbeye, çarbeye den de önce türkler normalde ta emirler zamanında yavaş yavaş İslam olmaya başlamış.
Tardır. İslam olmolarına en büyük etken emirlerim, baskısından ve zulmünden ortasiye doğru giydiret eden ehlibe et ve ehlibe eti sevenlerle İslam’a tanırlar ve tanışırlar ve normalde türklerin İslam olması bu açından bakacak olursak hani yakın tarih olarak Hazret-i Ali Radev’la An Hazretler ne sorradır ama birçip geriye doğru gidersek türkler İslam’la Hazret-i Peygamber Salullar ve Selam Hazretleri zamanında tanışmış değildir.
Birçip dahil ile bir gidersek bu sosyal meddede çok tartışıldı ben bunu böyle söyledim diye bu ben tartışılsın diye konuşmadım türkler nuhun oğlundan itibaren İslam’dırlar çünkü İslam’dır derken Muhammed’i İslam noktasında değil burada inançları kültürleri yaşam tarzları ibadet şekilleri normalde adenden itibaren hepsinin bütün dinlerde şunu bir kisifer nuhun, nuhun not alalım bir yere bütün dinlerin temelinde İslam vardır sapkın dinlerin temelinde dahi İslam vardır sorradan onlar yoldan çıkmıştır şimdi bugün müslümanların yoldan çıktığı gibi yani bugün müslümanlara baktığımızda büyük İsmin’e baktığımızda yaşadıkları ayrıdır inandıkları ayrıdır tabi adenden itibaren türkler nuhun tibaren müslümandırlar bu manada İslamdırlar tabi zaman içerisinde değişik değişimlere kültürlerin etkisinde kalmış hülan bu huzum tarihi mesela ama resmi olarak işte çağırı daha da devlet bazında İslam olmaya başlarla önceden Türklerde Normada şehir devletleri de vardır yani kan ve hakan sonadan sultan ismin alır İslamların kandır hakandır beydir yani devlet başkanı odur ismi odur la kabudur Normada işte ama hani büyük kan büyük bey ölür kaç olamlar üç olamlar üçe ölür üçe ölür bir kaç şehir elinde bir kaç şehir olan böyle beyilikler vardır o normalde üçünki kanın ve hatta beyilik yaparlar bu o zaman için şehir devlete bunlar ve Avrupa da da şehir devletleri vardır yani sonadan bizzansın çatısı altında toplanırlar zaman zaman büyük imparatörlutlar ama büyük imparatörlutlar yıkıldıktan sonra Avrupa kütü kütü de hani bugün işte yeni bölge Türkiye mesela yedi böyle yedi böyle yedi böyle yedi belli böyle devam ederken turul zamanında artık devletini değil niysan ama henüz daha o zaman anandolu da ta eme büçük müslüman köyler vardır mesela işte eme büler zaman evvel insaraz zettel İstanbul’un feticini bizzanslarla anlaşma yapılır bizzanslarla anlaşma yapılır sorun dışında halada Arabcağı yuvardır ya İstanbul’la ben yerini bilmiyorum ama ismini biliyorum mesela Arabcağı tam emeviller zamanından kalmadı o zaman için o muazsa deye kaldırmak için anlaşma yaparlar işte şu kadar buraya bizim insanımız burada oturacak yerleştik bir köy gibi düşünün kukukları kendine ayet olacak İstanbul kukukuk camileri olacak tekkeller olacak medere seler olacak bu anlaşma ile muazsa reikaldırırlar tabi o bizzanslar ne zaman böyle bir kargaşa çıktı ilk kılmıştan geçirdikleri kimseler bunlardır yani o orada konuşlanan müslümanlarlır şimdi öyle olunca hani anladolu ya Türklerin ve müslümanların gelişi İstanbul olarak müslümanların gelişi emeviller zaman da ama Türklerin anadolu gelişi çok eski örk olarak baktığımızda bunlar normalde İslam öncesi Türkler anadolu ya gelirler İslam öncesi bu ayri konuşma ayri bir tartışma şimdi bizim okullarımızda gerçek tarih öğretilmez adım milletim drama o gerçek tarih bizim okullarda öğretilmez siz tarihinizi bilirsiniz bilirsiniz uyanırsınız çünkü ne olduğunuzu kimnenizi kişilinizi görürseniz kimnenizi kişilinizi görürseniz birer böyle cihattiyo olur çıkarsınız ve hatta savaşkan bir millet olduğunuzu görürseniz yani Türk millet savaşkan bir milletir savaştırır tarih boyunca savaşmıştır hani Avrupallar barbar diyorlar tarih bu tarih bu tarih bu tarih bu tarih bu tarih bu tarih uyanırsınız kişil geçer ben çal Personal Стak bak Ben yü jeans var ya biz de fenomenler.
Yemişsak böyle konuşmaları yemişsak bakımları böyle göğüsünün kollarına temizlemiş. Bütün vücudunun kılarını pirip hak etmiş. Tauk gibi yoldurmuş bir adam düşünü. Dudaklarını patlatmış. Yanaklarını botoks yaptırmış. Yani ne nasıl bir adam sen? Adam. Yani bu bakın bu yüz yıldan beri, yüz elli yıldan beri türklerin üzerinde uygulanan bir proceder. Türk erkekleri kadınlaşması gerekir. Kadınlaşması gerekir. Neden? Kadınlaşan bir erkek hanımına söz geçirmeyecek. Hanımının namusına bakmayacak. Kızlarının namusına bakmayacak. Oğlunun namusuna ahlakına bakmayacak.
Mahallenin namusuna ahlakına bakmayacak. Oturduğu şehirin anamızın ahlakına bakmayacak. Yani işgale hazır olacak. Savaşacak bir delikan ne olmayacak. Böyle toprak dur. Avrat dur. Anadır. Atdır. Silahdır. Böyle işte cihattır. Bönleketi korumaktır. Bunlardan uzak duracaksınız. Bunlar sert olaylar hepsi de. Siz bu toplumunun farkında değil. Kimler fenomen yumuşaklar. Bunlar toplumun gençleri kimler özeliyor.
fenomenler özeliyor. Yumuşak bunlar. Yumuşacık. Bunlar böyle ne tarafı çekersen otu uyuşturucu partileri. Seks partileri. Toplu partiler. Tabii ama çende müslümansın. Sen de yumuşa yumuşuyorlar zaten. Onlar da parayı görünce an ediyor ya. Ümmetim diyor dünyadan bozulur. Kadından bozulur. Paradan bozulur. Makamdan bozulur. Bozuluyorlar. Ama burada ki temel amaç yumuşak her kekler. Farkında mısınız? Kadınlar artık sert erkek istemiyor. Adını maç o erkek. Kadının istediği yerini açacak adamına seslenmeyecek. Kız istediği yerini açacak adamına seslenmeyecek. Kız eve sevgilisini getirecek. Babona seslenmeyecek. Anne seslenmeyecek. Daha böyle feminel mi diyorlar? Yeni dildek. Kadınısı erkekler. Ya ne yapıyor? Avrupa’da mesela işte adam kızı sevgilesini eve getiriyor. Babaya babış kodacak. Tabii. Baba babalık yapmayacak. Anlayan delik yapmayacak. Yiymiş olacak herkes. Sebe işgalı açık olacaksınız.
Her türlü işgalı açık olacaksınız. Keh açıkız. Değilini olarak kültürer olarak biz alam. Alak olarak adet gelenek, örph olarak biz işgal edilmiş öz yeteğiniz. Ama hala da siz erkeksi takılıyorsunuz. Bundan da yontulması lazım. Şimdi yontulacak ki işgal edileceksiniz. Öbür türlü işgal edilemezsiniz. Siz böyle işte dişinizi tırnağınıza takar. Böyle eliniz adamı boğumaya kalkarsınız. Bunlardan vazgeçmeniz lazım. Yamnağımız bundan vazgeçseniz. Ya ne bu gericilik bu? Ne işte yıllardır. Ben atmış 5 yaşındayım.
Televizyonlar yeni modeldunda televizyonlarda çıkan konuşma ciler hala da kızlık zarınımı konuşuyorsunuz. Yani geri kaldınız. Bu ne bakın bütün her işeğesiz buraya bağlarsınız. Düşünebiliyor musunuz. Evli bir kadın 5 tane erkek dolayışsa nikahında bir sıkıntı yok. Resmin nikahı duruyorsa bir problem yok. Normal. Fetfası da var. Dihanetten. Yani ne yapacaksınız?
bunu yurtacaksın. Öyle erkeklikle gidip namus dört üçlü dört budur. Yani düşünmeyeceksin. En güzel şarkımız da namus belası. Namus neymiş? Belaymiş. Düştüm muapustanlarına namus belası ne kardeş. Namus neymiş? Belaymiş. Bunlar yavaş yavaş olan şeyler. Birisi sizin ülkenizi iş kal etmeye kalkarsa ritmik olarak cevap verirsiniz. Hani bir kurbağı metoför var ya. Diyor ki kurbaayı kaynayan kazannı için altarsımız hızla sıçılar buradan çıkardıyor. Ama kurba ediyor. Soğuk bir kazannı için ne koy.
Kazanın başlayın asıtmaya diyor. Bir mitte sonu diyor. Kurba orada haşlanır diyor. Yani ölür. Ritmik hareket vermez. Şimdi sizi yavurla sizden daha iyi size analiz eder. O yüzden kadınlaşman sıra azım erkeklerin biraz daha. Bir hasdaka haranların içine biraz daha rahatını içerisine biraz daha lüksün içine girmesi lazım ki iş kalede açık olasınız.
Din olarak da bozulmanız. Zahzım ahlak olarak da bozulmanız. Zahzım hakanı gelmiş. Hoş geldin. Görmedim ya. Dormandir bu mesela örnek görüm bu konuya girmeyecektim ama bakın bir ahabede elini kolunu salda salda ekidiyor. Bir her iş kal ediyor. Ben yıllardır diyorum ya. Yarın öbürgün seni iş kaletmeyeceğine ne malum. Evet. Şimdi meyuzuyu toparlayalım. Türkler savaşlı bir millet ve turu şahsam anında ne yapıyor? İşte İslam’ı devletliğini olarak kabul ediyorlar ve o zaman edeceğiz. Sert çıklılar. İran daha ırakta. Bugün ceorafi olarak isimlendirdim. Zazer beyeceğim de doğan odulu da hakimiyete altını alıyorlar. Bu turur dönemin doluyor. Yani artık devletin sınırları genişiyor. Irakta şiyi hakimiyete ne bu alt alıyor. Sultan turum. Atmazsa halefelini kendi kontrollere altın alıyor. Sultan turum variz bırakmadan ölüyo.
Ama Sert çıklı bu bölgede hakimiyete ne kuruyor. Ve Sultan turum variz bırakmadan ölünce büyük Sert çıklı. Lutatına kardeşi çağırı beyin. Oğlu Alparsan geçiyor. Aslında Alparsan geçerken yani çağırı beyi devre rekten geçiyor. Bunun da altının biticelim Alparsanı tanımamız için. Babasa çağırı beyi devriyor, tahta oturuyor. Alparsan öyle bir kimse. Ve oğlu Alparsan geçiyor. Sultan Alparsan döneminde de sadece yürüler büyümeyi sürdürüyorlar. Gürcistan oluyor. Alparsan. Ve Kuzey Suriye hâkim yet altına alıyor ve doğu anında oldukuz.
Sertçuklu hâkim yetini sağlamlaştırıyor. doğu anadolu dedim. Sertçuklu’nun batısı. Yani bizansla komşuyor. Yukarıda Gürcistan dediğinizde o zaman için Gürcistan normalde yukarı Hazar Türklerinden onları da hâkim yeteler altına alıyor. Gürcistan yukarı Hazar’dan gelen Türkler onlar yanınız hıristiyan müştüman değil ona. Oğlu Gün için. Gürciler sonradan İslam ile tanışıyorlar.
Alparsan’dan sonra Suriye’nin güneğine emirlerini gönderdiği gibi bizzat kendisi de hallebü kuşatarak alıyor. Alparsan. Ve Alparsan mısır hedef seçtiği halde halepten hareket edeceği zaman bizans imparatoru dördüncü naman olsun. Anadolu’daki hareketini haber alıyor ve hızla geri dönüyor. Biniyetmiş bir ağız dostundan mal azıgeti olasında yapılan savaşı soltan arkbastan malum kazanıyor ve Türkler böylece anadolu’da bir İslam devletinin temeller atılıyor, biniyetmiş birden sonra. Bakın biniyetmiş birden önce hem emirler zamanda abbasiler zamanda anadolu’ya gelen bir kısım.
Hani müslümanlar var ama ve lakin bunların bir ağırlıklar yok bir yaptırım. Hiç bir şeyler yok ve böylece anadolu’da anadolu’da bir Türk İslam meden etti başlıyor. Bunu böyle özellikler başına Türk koyuyorum çünkü Türklerin keldince dini anlayışları ve algılamaları ve yaşamaları hani sohbetlerden ayırılmıyor. Aşağı mezopotamıyor, yukarım mezopotamıyor.
Yukarım mezopotamıyor. Noctasında din algıların ve anlayışları biraz daha Türklerin farklı ahmet yesevinin etkisi var. Aşağı mezopotamıyor, su filini öğrenmiş ama yukarım mezopotamıyor, su fili yaşamıştır ve yaşatmıştır. Mesela yese ve elinde Cumhurası, elinde Cumhurası ile köy köy dolaşıp bütün Türkleri İslam bayra altında toplar. Mesela Türklerde savaşın harcinde edebiyatları da kuvvet eder. Hani mesela şimdi böyle bir tarihi film falan çekiyorlar ya işte onlar da Cumhurası çalıp böyle şiirler okuyorlar, ilahiler okuyorlar falan.
Türkler biraz daha baris zamanında şiir seldirler. Mesela o sertçukuların son dönemine denkeli ve Yunus Mesela. Diyevanım vardır, Hazret-i Pirin Mevlan’ın diyevanım vardır, Hazret-i ve Hazret-i ve Diyevanım vardır. Ve Anantolu’da mesela o Anantolu’ya haz İslam’u harmanlayan bu manada Hazret-i Mevlan’a Yunus emre, Hazret-i ve Lili burada bu toprakları sonradan acı bayramında koyabiliriz.
Bu toprakları aşağımıza potamaya İslam’u değil. Yükarım Mevlan’u ile İslam’u ile yorur. Bu normalde Anantolu’da artık bu Anantolu’ya doğru gelirken Türkler yanlarında kendi kültürlerini kendi inan sistemlerinde getirirler. Tabi İslam’u yorna fiyası bu arada daha geniş bir nyufuza dağıılmıştır. Çok mühürnü kültür vardır Mesela. Aşağıda Kuze Afrika’da Fatim’i devlet vardır. Fatim’i devlete farklı bir devlet yapılan masıdır. Yani normalde aslında baktığımızda o zaman için Selçuklu’ya baktığımızda doğuda bizzans var. Normalde aşağı doğru indiğimizde Kuze Afrika’da Fatim’i devlet var ki musra kadar gelir, musra kadar işgal eder.
Ne kadar işgal eder, enteresandır o Fatim’üler. Bati’ninlik var işini içerisinde hağriciler var. Onu o zaman bir sürü bu noktada Selçuklu’nun içinde etkiliyen ve dışardan etkiliyen unsurlar var. Ama Anadolu’ya İslam yerleşirken, Bati’ninlikten hağricilikten, Fatim’inlikten İsmali’ye’den ve eski Yunan Fesifesinden uzattırlar hepsi de.
Enteresan bir şey, bir de Türkler de çok böyle ince, ince, hanım medresellere kapanım, ilim örgünün böyle bir dertleri yok. Çok savaşıyorlar çünkü devamlı. Yani o Selçuklu’dan önceki Türk Beyliklerine bakarsanız savaşmadıkları bir yaz yok. Hep savaşmışlar. Hep savaş halindeler. Kışın, kıştıklarına çekiliyorlar, atlarını besliyorlar, kılıçlarının biliyorlar, kalkanlarını tam rediyorlar, yaz gelince cihada çıkıyorlar. Çünkü geçimleri ganimet, Türklerde çok sanat yok, Türklerde çok ticaret yok, Türklerde çok zirahat yok, Türkler savaşarattan geçimlerini sağlıyorlar.
Ganiymen, İslam’da da, rızgın en hayırlısı birinci derizi de, ganiymendir. İkincisi ticaretdir. Ve Selçuklu, konuşlanmış şehir devletinden artık böyle geniş, coğraf ve hükmeden bir devlet olunca olunca çok hukulluk, çok dillilik var. Şimdi Selçuklu, buradan buraya geçerken emevilerin ve abbasilerin yanlışlıklarında görüyorlar. Şimdi bu yanlışlıkları da normalde net olarak dillendirelim ki Selçuklu ile emevilerin ve abbasilerin arasında ki farklı görüyorsun.
Yani normalde emeviler mesela Halifeli direkt saltanata çeviriyorlar. Zaten yapmış oldukları en büyük yanlışlıklardan hannik kaplardan birisi bu, normalde, en büyük, benim kendimce fikrim bu, en büyük, en büyük, en büyük hayinliklerinden birisi bunu hayinlik olarak netelendiriyorum. Dini siyasallaştırıyorlar. Şimdi sohbet edinleyenler emevici olanlar çok kızacaklar bana. Emeviler dini siyasallaştırıyorlar. Yani şunu çok açıklıklar rahatlıkla söyleyebilirim. Hazret-i Ebu Bakür Ömer Osman Ali ve Hazret-i Hasan’dan sonra dini emeviler zamanında komple siyasallaşıyor.
Böyle olunca dini bunun da altını çizin. Dini siyasetin emrine veriyorlar. Şimdi Selçuklu ile arasında ki hani o anandolu İslamıyla ben öyle nintelendireyim onu emevilerin uygulamış olduğu devlet, din ve siyaset üç genelinde farklılıklar. Yani emeviler İslam dünyasına en büyük hannikleri burada muruyorlar. Yani siyaset nasıl bir din istiyorsa siyaset bakım nasıl bir din istiyorsa emeviler siyasetin istediği gibi dinliği organiz ediyorlar.
Hani bazen bazen diyorum ya hani böyle kısa bir şey örnek veriyorum diyorum ki hala da biz emevilerin cumaansını kılıyoruz. Bakın dikkat edin buna. Hazret-i Peygamber’in cumaansını nasıl da önce namaz sonra hud Peydi. Hazret-i Ebu Bakür Ömer Osman Ali Hazret-i Hasan Efendimiz’e kadar cumaalar böyle kılındı. Önce namaz sonra hud be. Bayram namazları gibi bayram namazın nasıl kılıyorsunuz? Önce namaz sonra hud be. Aynı şey. Bakın bayram namazıyla cumaan namazının kılınış şekli aynıdır.
Bayram namazında imam önce namazı kıldırır, ondan sonra hud beye çıkar. Hud ve den sonra gelir tekrar minber ve turu dua ettirir. Bir tane bayram namazı bu kadardır. Cuma da aynıdır. Cuma önce namazı kıldırır, imam Hazret-i Peygamber 4-5 halife de böyle kalmıştır. Önce cuma kılınır ardından hud be o kılınır.
Emeviler bunu değiştirirlerler ki önce hud be o kılacak. Sebe bir şudur. Çünkü hud be de elli baytık ötüleyen Hazret-i Hüseyin Efendimiz’in hata yaptığını hatta Hazret-i Hüseyin Efendimiz’in küfür üzerine. Bahyi ilik yaptığı için küfür üzerine ödünün fethasını veriler şeylerde hud beler de. Tabi Hazret-i Alev Efendimiz ve Hazret-i Hasan ile Hüseyin’i Seven Ehli Bey sevgisi taşıyanlar bu hud beyi dinlemek istemezler. Çıkarlar camiri boşaltırlar bu sefer emeviler hud beiler namazı yerine değiştirir.
Şimdi diyanette aynı namazı devam ettiriyor. Osmanlı’da aynı şekilde devam ettirdi. Dikkat edin. Saçtuklular da aynı şekilde devam ettirdi. Yani o emevinin o uygulamasını kendilerini aldılar ve normade mesela emevilerde embü eksikliklerden birisi İslam’ın adaletini yok ettiler. Adalet mekanizması Herkesi eşit düzeyde yaşatılmadı. Yani sen arapsan sana olan adalet ayrı mevaliysen yani arap değilisen ona uygulanan hukuk adalet ayrı.
Emevilerde bu çünkü ırçılık başladı araplar birinci derece de müslüman ve birinci derece de ırk arap olmayanlar. Mevali onlar birinci derece de büyük müslüman değil birinci derece de ırk da değil. Aynı şimdi suğuttak ekibi diğer arap ülkelerinde ki gibi. Bakın oradan günümüze geliyorsunuz şimdi günümüze geldiğinizde de suğuttak iyi müslümanlar dini bilenler. Suğutlardır araplardır diğerleri kim olursan o dini bilmezsiniz. En iyi onlar bile. Ve normalde emeviler bunun ırkada iyi alı.
Hazret-i Peygamber Salullar ve Selamazretleri. O kadar yasaklamazına rağmen. Kur’anın ırkada iyi alı. Kavmiye içili yasaklamazına rağmen bunlar ne yaptılar. Ne işte kendince ırçılığı devam ettiler. Bunlar şimdi bu emevilerin bu halleri tutunlar daha birçok bu konuda şey var. Ben ana başlık olarak 4 başlıkta bunlar topladı. Daha birçok bunları ince incelersek mesele a işte kur’anın yorumlanması tefsir edilmesi hadiçlerin yorumlanması tefsir edilmesi.
Fıkı hın, bu noktada fıkı edilirken değişik yani kur’an vüsünnetin ölçü değil yani. Sultanın ölçüsüne göre fıkıın değişmesi gibi bunlar var ve Selçuk bunlar. Abbasiler dedi bu devam etti. Selçuk bunlar. Bunların içerisinde salt kur’an sünnet de arasında bir din yaşama gayret var. Çünkü batenilik bir taraftan haşaşiler bir taraftan ismeyle bir taraftan onu o son aşağıda Fatimiler bir taraftan bunlar böyle Selçukrunun etrafını çevreleye şeyler. Ülkeler ve anlayışlar ve bizans bir tarafta Selçuklar bunlar’ın içerisinde. Ve Selçuklar bu noktada kendilerince kendi din yorumlar ilma ve devlet yorumlarına ayakta tutuyorlar ama Selçukruların. Selçuklu devleti şehir devletlerinden toplanmış bir devlet olduğundan devlet yararşı tam olarak oturmuş değil. Dini hiararşı da tam olarak oturmuş değil. Siyasi hiararşı da tam olarak oturmuş değil.
Şimdi devam ediyoruz. Güveninin vefatından sonra gazaleyiniz amül mülkün himayesine girer ve ona bir kaç proce verilir. İlminin safi fıkın güçlenmesi için kullan, hem de inan, hem fikran, hem de siyasetten büyük bir tehlik olan batenilaya karşı bir reddiye hayat. Güvenikimdir güveni bir eşari kelamcısıdır. Gazaley kimdir o da eşaridır. Güvenikimdir bir şafi fıkıydır. Gazaley kimdir? Gazaley de şafi fıkıydır. Şimdi bazen arkadaşları ihya okuyacak olanları diyorum ki, ihya dikkatli okuyum.
Gazaley şafidır ve eşariidir kendisi o yüzden ihya dikkatli okuyum diyorum ben. Yani senin fıkın hanefi fıkın ve hakide olarak mağıturi daha kaydın sağlan değilse, gazaley dikkatli okuyum. Bakın gazaley dikkatli okuyum, ihya yokucanız zaman. Şimdi zamanında Selçuklu’nun içinde, Selçuklu’nun içerisinde şeyi mütezili görüşleri savunan eşarliğinde güçlenmesini istemeyen büyük Selçuklu’nun vezerim vardır.
Amidül mülk el kundurui bu kundurui bu Selçuklu’nun çeyidir. Vezeri ağzamıdır yani bugünün başbakanıdır. Bu kundurui güveniye düşmandır. Çünkü güveni sünidir, eşar edir ve kendisi şaf edir. Ama kundurui bunlar tarihi notlar. Kundurui kendince şi ve mütezili görüşe sahiptir. Böyle olunca kundurui ile güveni hasta bin oktada değillerdir hatta güveni sürgüne bile gönderilir. Bu kundurui tarafından. Ama ne zaman turul bey ve fad eder ve normalde turul bey ve fadettikten sonra Alpazsan devletin başına geçer. Alpazsanın ilk yaptığı icra kundurui vezerlikten olmaktır. Kundurui vezerlikten alır ve nizamül mülkü baş vezer yapar. Nezamül mülkü ile Alpazsanın yolunun birleşti yerdir burası. Ve tehlike meydan dadır bu tehlike. Alpazsan kendi beyliği zaman da zaten bu tehlikeleri teşpid ettik bu tehlikelerle savaşan bir kimsedir.
Gazali’den Sorular 4 Hakkında
O yüzden çavru bey devri kendisi tahtı oturur ve nizamül mülkü baş vezeri yaparak tehlikeleri de ona söyler. Bu sefer nizamül mülk yakından tanıdığı güveni nizamül müdreselerinin başına baş ahalim. Ve bugün ne diyorsunuz üniversiteli ne yüksek kurumu ne? Retör olarak güveni atar. Ama tabii normalde güveni nizamül müdresilerim müdresilerim. Ama normalde güvenin ölümü ile sünni kelamın bunu o kadar o gün için en yük. en tehlikelerde diyeceğimiz bir kimse vefat etmiştir.
Bu boşluktur, devlet açısından da boşluktur. Gazali bunun en büyük adayıdır. Çünkü ekol olarak güveyinin ekolündedir. Nizamül Mülkün ekolündedir, güveyinin ne vayatınıza mümülkü başa koyalım. Devlet çünkü başta, güveyinin ve gazali, üçü aynı paralelde insanlardır. Gazali, normalde, nizamiye, medreselerinin başına geçer. Ama gazali henüz daha o zaman yeni başa geçtiğinde bir sistem kuramcısı değildir.
Tepik bir onun sonuna eşareyi, şafi, alimidir ama çok yetkindir ilim olarak. Kelandır, fıkıdır, hadisdir, tefsirdir, arabça, hakimdir, kimi ayamatamatiya, hakimdir, bildiğiniz, dolu dolu bir ilimehledir. Ve, müthiş, zekalı bir kimseder, çok pratik, zekaladır. Gazali, kendi çadaşlarından daha üstün bir zekaya sahiplir. Daha üstün bir ilme sahiplir. Ama sistem adamı değildir. Bu eleştir ya çıktır, konuştuklarım. Ama sistem adamı değildir. O mu sistem adamı eden, o mu sisteme encekteden, sisteme otuturan yerleştiren adap eden, nizamü müthür. Hendiğinden, henfikren, hendi siyasetem, büyük bir tehlik olan, batınlaya karşı bir reddiye yaz. Evet, nizamü müth, devlet adına pura cevretten tam bir devletçi insanlar. Öyle bir devletçi insanlar ki, alpastan tam bir cihatçı bir kaldır, sultandır. Mizamü müthet tam bir devlet organizasyoncur bir insandır.
Alpastan fetheder, nizamü müth fethettiği yerleri imar eder. Yeniden ihya eder. Şimdi siz bir yeri kılıçta alırsınız. Ama oraya akıllı yönetmeniz gerekir. Irfanlar kültürle yönetmeniz gerekir. Kılıçta almak yetmez çünkü. Rizamü müthbunun farkındadır. Alpastanın fethettiği yerleri imar eder. Çarışılar kurar, sanat kallığı destekler, örnekliyorum işte ahlimleri destekler. Ve her fethediler yere, bir nizam yemedir, seler kurulur, camiler kurulur, çeşmeler yapılır. Hanlar yapılır, fakir, fukara, halka, akçeler, dalatılır, orada tarım, el verişti hale getirir, hayvancır, gal verişti hale getirir, ticaret el verişti hale getirir.
Ve Selçuklu bu manada yani Müslüman veya gayr Müslüman un surlar tarafından sevilen bir devlettir. O yüzden sadçuklu, sultanım ve fahdettiğinde herkes üzülür. Ve normalde, nizamül müthbunun ortada, hende aynı zamanda, nizamül müthb, dini olarak da, dini olarak da.
Bizim batın elikdir, ismaliyedir, fatimidir işte. Cahferi olmayan şia, cahferi olmayan altının özellik çeşiciyorum. Bakın herkesin yanında bir yer var, cahferirlik ayrıdır şia ayrıdır. İmamı cahfer bizim de imamımızdır, imam azamın dofacasıdır. Bugün ki şia ile cahferirliği veya imamın cahferi karıştırmayın. Özellik altını çeşiciyorum. İmamı cahfer ehli veiktir. Onun inancı kuramaşın nektir. Kendisi suvidir, aynı zamanda, aynı zamanda suvidir. O yüzden bugün ki şia ile cahferirli ayrı. Ben özellikle yani cahferirleri ve cahf imamın cahferi ayrı.
Cenâb-ı Hak benim dilimi onan laf söylemekten sakındırsın. Sizde de sakındırsın. Ehli veiktir. O yüzden bizim dilimiz ona uzammaz. Allah muhafaza elesin. Şimdi normalde, nizam mülkle beraber. Alpastan, ana dolu da, ana dolu da, Türk İslam’sen tesini oturtturmaya başla. Bu şimdi böyle bir kısım, işte eme veci, arapçı, canları, nusikar, bu Türk İslam’sen tesi deyince hani ne oluyor sülandarlar.
Benim analizim bu. Bu ne karşı çıkanlar karşı çıkabilirler. Ama karşı çıkanlarken, benim önüme belge koyacaklar. Belgesiz konuşmayacaklar. Ve normalde işte o zaman için, Selçuklu devlet. Yani askeri yapılanması, hangi normalde siyasi yapılanma, hem normalde, bu çok her alan da savaşların kazanılması, isyanların bastırılması, normalde o zaman ortaca da, deline bilin, bölgenin en güçlü devleti haline gelir. Ve, nizam mülk, Selçuklu’ye yıkmak, lillerlerin ortadan kaldırmak amaciyla, ülkede terör estiren. Burayı da kızacaklar şimdi.
Ülkede terör estiren, Hasan Sabbah ve havanesinde yok eder. Tabii normalde, o dönemin en büyük devletin içerisindeki, tabiricay ise tehlikelerden, birisi, batın eliktir. İsmailiktir. Haşaş iliktir. Bunlar hani ülke, sınırların içerisinde, şeydir, tehlikedir. Nasıl şimdi bizim için bize, selefe, habi, bir tehlikedir. İçimize koydular, bakın geçen gün daha üç tane da polis şeyde oldu.
Yok işitti, yok da, yok, harf kalmadı. Bunlar normalde, nasıl bizde şimdi, gitti üç tane polisimizi öldürdüğü, şehidetti, yedi tane polisimiz, yani yaralandı, bunlar silahlanmışlar. E tabi bu fakir de yıllardanları söylüyor. Bunlar, siyahinin, korduğu, örgüt bunlar diyorum ben. Siyahinin, korduğu, örgüt, o zaman için, bu batınirler de, bu haşaşıyla de, bu İsmailiktir, aynı. Bunlar devletin içerisinde, or gibi, yapılanmışlar, oturmuşlar, hatta, böyle, bunları destekliye, ve zırlar bile var. Şimdi, bunlar bir mesela örnekliyorum.
Bu işim de işittir, dayiştir, bir yerlerden destek almasalar, böyle örgütlene bilirler mi? Böyle silahlanabilirler mi? Demek ki, bunlar devletin, belli, kananlarında, yuvalanmışlar ki, bu memleketaat koşturuyorlar. Yani pekaka, devletin, veya birilerinin, desti olmadan, böyle güçlene bilir miydi? Bizde, bizde halliseye gidiyorduk o zaman, lise deken, kurdar ve azadiydi.
Bunların, İsmail. Bunlar genelte devgeniş yolurdu, kurdar ve azadiyordu olurdu, devs olcollurdu, sonatik koca oldu bunlar. Bunlar, böyle, tikkojuların da içinde vardı. Şimdi, halkanın canı sıkılacak bu tesbiltere, ama bunların sizdular, mesela, sol örgütlerin içerisinde, sizdular. Evet, mesela, bu, selafi, ve habi takımı da, yani bizdenmiş gibi görünür değil mi? Bütün Müslümanları, tekfir ederler. Bakın bir Müslümanı, tekfir ediyorsa, kendisine, Müslüman diye, bir kimsen, o tehlikelidir, ona dikkat edin. Onun, kökü dışarıdadır.
Şimdi, o zaman içinde, normalde, salçuklunun, içerdeki, bunu, düşmanı, ismeyle, kaşhaşilik, ondan sonra, batınilik, bunlara karşı da, fikri, savunma, yapması gerekir, devletin. Uzumanki devlet anlayışı. Böyle olunca, gazali, bu konuda, büyük görev düşer. Bu, bu, büyük görev nedir? Bunlara karşı, fikri, fikri, felsefi, cevaplar verilmesi lazım. Dini, fikri, felsefi, cevaplar verilmesi lazım.
gazali, bu, parantesi içerisinde, parada, fade, gazali, bunun hakkını veril, bir süre, sonra, bağda, taatanır, el, ilmi, makam olur, halife, kadar ünlenir. Evet, gazali, parantesi içerisinde, parada, sünnün siyasetin güçlendirilmesi, sünnü bir devletin güçlendirilmesidır. Çünkü, fuki, fuku, fuku, ahlaki, bir seviyede, ve o, fuki ve ahlaki seviyi, siyaset, merkezinde de, birokratik olarak da, bilmesi ve yaşanması gerekir. gerekir. Bakın İslam fıqı, düz bir fıqı olsa ahlak olmamış olsa bir işe aramaz o. Fıqı ahlak ve birleşmesi gerekir. Ahlak ve birleşince siyasetin de siyasetin de bu fıqı ve bu ahlak ve kendini design etmesi gerekir. Siyaset kendini böyle design edince bir okrasi de kendini böyle design eder. Yani siz bir devletin ve milletin kokuşmuşsuktan kurtulabilmesi için Fıqı ahlak siyaset bir okrasi.
Bu dört unsurun dört unsurun ortak noktada buluşması gerekir. Yani siyaset dediğimiz devletin başındaki bugün işinin siz Cumhurbaşkanı dersiniz o zaman için Sultan Fıqı atabiyoca, hem ahlaklı olacak. Ahlakı önde tutacak. Eğer Sultan’da fıqı ve ahlak yok ise Sultan’da fıqı ve ahlak yok ise o zaman hani siyaset de yok o zaman bir okrasi de de bozulma oluyor. O zaman bir okrasi de adalet yok. Fıqı yok ahlak yok. Bir okrasi de.
Bir okrasi dedin ne sadçuklu Sultan’ın onu o sana ve zırlar onu o sana varliler onu o sana askeri komutanlar kadınlar yani mahkemenlerde hükmeden kimseler. İşte sadçuklu bu noktada daha doğrusu gazali aslında burada çok büyük bir görevi fayda. Nasıl çok büyük bir görevi fayda siyaset bir çevreler yani devleti çevreler devletesin örkoya ve normalde öyle bir haline hale getiril ki gazali mesela gazali abbasiler gibi Sultan’ın kutsallaştırmak yoktur.
Gazali de emeviler gibi Sultan’ın kutsallaştırmak yoktur. Gazali de gazali de fahatimiler gibi devlet başkanı aynı zamanda Allah’ın alife soları görmek yoktur. Gazali de şia gibi normalde oradaki ayetunlaha Allah’ın haleife soları görmek yoktur. Siyaset mekanizması olarak gazali’nin aslında bunu noktada getirmiş olduğu ölçü, o gün kücaraf ya da ve o gün kü devletler düzeninde muhteşem bir şeyler. Ve normalde gazali hem haltla devleti siyaseti bir okrasıyı alimleri hepsini bir çöpe çevre çövreleyecek bir sistem kurab.
Bu sistemi kurarken de onun yazdığı iyi ya bu kondam muhteşem bir eser aline gelir. Bakın o zaman için. Düzcesiniz ki sen iyi ya yokudun muhair. Ama iyi ya o zaman için vazifesini yerine getirir. vazifeyi yapar yani iyi ya. Ve normalde bu müfıkıttedim şey hukuktur ha aynı zamanda.
Yani normalde gazali bu noktada komple bu yaşam tarzı yaşam ahlakı devletin hukuk ve siyaseti çevrelenmiş olur. Yani en büyük vazifelerinden birisi bu atin iliye ve diye yazmasıdır. Yani bu atin iliktene vardır gizli bir imam vardır. Temen fesifik olarak gizli bilgi vardır bu atin ilikte ve bu atin iler o zaman için devlet düşüvi sadakat örne gösterirler. Yani devlete değildir sadakatları. Bağıl bunundukları sultanı değildir sadakatları. Kendilerci bir gizli bir imamları vardır.
Böylece hukuklar da gizli. Dır tefsirler de gizli. Dır her şeyleri gizli dır. Bu serç yoklu devleti için bir tehditdir. Büyük bir tehditdir. Aynı zamanda. Çünkü bunlar o zaman için işte değişik. Böyle şu ikastler düzenli olarak devlete devlet adamlarına karşı ve zırlada karşı alimlara karşı. Yani bir yerin vali sivar suyu.
Kastüzenini bir yerde alim, bir kimse var. Onu suyu kastüzenini bu. Batin neler öyle durdu yerde durmuyorlar yani. İçerde bir pek haka gibi düşünün. Bir işit gibi düşünün. Batin ele. Bugün nasıl devlet için iki büyük tehlikeyse batin ilikte o zaman için devlet için tehlike. Ama üçünü tesbid ettim kendimce. Gazali batinili tekür etmemiş çok. Dedim ya çok üstün zekaldı. Batinili meşru yetini zedelemiş. İlmiyle. Ve o ilmiyle meşru yetini zedeleyince zaten halkın ona karşı olan tevazusu halkın ona karşı olan saygısı ve devletin ona bakış açısı daha da pek işmiş.
Ama gazali bunu yaparken tasavvufu o günlüğe kadar çünkü bu eme ve abbasi damarı. Şimdi ki olduğu gibi tasavvufa karşılar düşmanlar. Şimdi suudular nasıl tasavvufa düşman ya. Ve oradan yetişen kendilerini alim görenler de tasavvufu siz farklı bir dines aipseniz teklire diyorlar ya.
Gazali benim yaptığı önüne en önemli işlerden birisi tasavvufu sistemini için alır. Bakın tasavvufu sistemini için aldır. Şu an anandolu da elli tasavv var ise hala fikri plan’da gazaliye bağlıdır bu. Gazali çünkü o gün için tasavvufu tasavvufu normlarını koyar. Öğüçü sünü koyar kur an ve sünnet çizgisine getirir. Kur an ve sünnet çizgisine getirir ve anadolu İslam’ın temeli böyle atılır. Anadolu İslam’ın dediğimiz İslam’ın hanım çünkü halkan kardeşin terimidir.
Anadolu İslam’ın olarak veya Türklerin İslam’ın olarak o bu terimi çok kullanır. Sen var bir de. Ben de onun kullandığı terimden devam ediyorum. Anadolu İslam’ı halkın kabul etti. tasavvuf su fili. Artı Sünni Fıkı Artı Devlet Meşruğu’yu yetiyor üzerinden kurulur. Sen çökülüza. Gazali de. çıklının içerisinde gazalıyla beraber meşruğumlaşırsın. Yani bir ehli sufi meşru dur, serçı kuru da.
Abbas ede veya emevler de meşru değildir. Şimdi meşru olmadığı gibi. Ama anadolu İslam anlayışında bir sufi mekanizma meşru dur. Bu gazalıyla kendine yer bulmuştur, yol bulmuştur. Şimdi bakmayın sordan anadolu sufiliğini bırakan bir kısım. Ehli tarikat. Bakın burası çok keskin birçiz gelir. Şimdi anadolu da iki sufi yolu, iki tarikat yolu vardır. Birincisi ahmet ye seviden gelen kanaldır. Bu ahmet ye seviden gelen kanan Hazret-i Mevlânâ işte hacı bektaş veli, hacı bayram veli, Yunus emred.
Bu kanan budur. Bakın bu kanan budur. Bir kanaldı vardır. Aşağı meza potam yadan gelir. Bugün o kanal şöyle nitelendirebilinir yine taştancam ben ama nakşi bendilerin hali di koludur. Bakın nakşi bendirik bir türki kanaldır yani ahmet ye seviden gelen kanaldır o. Ama sordan bu kanan yanına hali diliği alır.
Ve asım hali di kanal şu anda baskındır nakşi bendilin üzerinde bu kanal yani bu hali di kanal aşağımıza potam ya İslamunu dayatır insanlara. Şimdi yine tartışma büyücektürkiyede büyüsün bu kanal Cumhuriyetten önce bir kısım şehleri ve ahalimleri ingilizlerle dırsak temazındadır. Ve bu benim kendimce analizin bu dırsak temazı hala da devam eder. Bakın hala da devam eder. Anadolu sufi ve İslam anlayışında tek fircili koptur. O laila ilalamu amı derme sürülullah dediğim üttetçe ne günahı işler seçilsen içkide ise cumardoynuna safı uçta yapsa ne bilemine anasının gözünü yaparsayapsın o inkar etme dedi.
Müslümandır. Bizim kardeşimizdir. Bu Ahmet yesefiden gelen kanaldır. Şarap da içer içkide içer Esrard da içer içer. Ama onun yanına git Allah’a hapeygamber’e bir laf söylesene ceartak yırtar.
Anlı güvenden kuruşunu çakka kersin. Onun yanında sen Allah’a hapeygamber’e laf söyleyemezsin. Ama o aşağılme zopatamiyeden gelen ler süktüm püklüm sümüklüm pettelidir. Bu Osman’ın son döneminde İngilizlerle anlaşan dergahlar vardır. Bunların içerisinde ben hala da devam ettiğine inanılır. Kalbi inancım bu bin. Bunlara gerekirse medyadan ve bunların davranış biçimlerinden size şahibunlar delillendirebilirim. Delillendirebilirim. Bunların ağababaları İngiliz kraliyetidir. Şimdi Anatolu İslam’u dediğinde Anatolu İslam’u dediğimizde bu saatçokullardan Osmanlılara geçerken de bu devam eder.
Bu saatçokullarda gazaleyi konuşuyoruz. O zaman için normalde Anadolu İslam’ında gazaleyi Anadolu’da yaşamamış olmasına ramen etkisi büyüttür. Nereden etkisi büyüttür? Sufi kanaldan dolayı etkisi büyüttür. Ama hangi Sufi kanal yukarımsi batammiyon Sufi kanalı. Çünkü Cehrin zikri yapar gazaleyi cehrin zikri karşı bir şey yoktur duruz defans yoktur ve normalde Anadolu İslam’u ve Sufi dediğimiz dergahlardan medreselerde ihya okunur ihya’dan ölçüler getirirler Sufi li kadına da dervişlik kadına da ve çünkü Anadolu tasavufu hani yorulamaya kalkarsak Sünnedir yüzde doksandokuzu ve daha kavrayıcı daha tolteranslı daha kapsa yicidir daha mörhametlidir keskin deyildir çok keskin deyildir toplumun içerisinde yer bulur insanların içerisinde yer bulur ayırıştırmaz ötekileştirmez ayırıştırmaz ötekileştirmez sucu bu cüdemez yani alkol kullanan da onun kardeşidir namazı kılmıyorsa da bir kimsolun kardeşidir namaz dinin farzlarından birçidir ama namaz kılmıyor diye onun küfür nefeta vermez o yüzden mesela gazali Şafi olmasına rağmen Anadolu İslam’ı hanefidir bakın Anadolu İslam’ın nasıl kendine yol ayırıyor çünkü Şafi’yi fıkı sertdir keskindir bayanlar haklarına la lesinler beni herkes tanımıştır tanıcağı kadar bir kadın başvortüsü kullanmasa şafiye göre küfür ebledir keskindir bu türlerin kabul edeceği bir şeyde yildir bu mesela bir kimsiyici ki çiyorsa şafiye göre küfürlür mağatma, imamazam mağatur’ü diçiz ki sonu küfür ve imatmaz haramış demişler tövvet Allah seni affedarda görçeği de budur zaten bakın gerçeği de budur senden baştan özür dileyim bizim kardeşlerimiz halkanı kabullenir başından itibarenin herkes de sever halkanı halkan kardeşimiz tipik bir solcutur solcutam vazgeçmenin de adım asla evet hatta ilk zamanlar bana söylediklerine biliyorman acım bak gelcem orada soru soracağım bana bir şey yapmazlar demorlar şaka sana da söylese öyle söyleyeyim yok gel bizi alışkınız diyorum ben sen merak etme istediğine hapsız soruları sorduymum ama daha hala da başım tavana değil mi de bana sözü var öyle sorular hazırlayacağım sana dedi dikkat et başını tavana vuracaktı bekliyormuş soruları şimdi o yüzden ana dolu İslam’ı bakım biz bunları kaybettik biz bunları kaybettik çok acı şey bunlar bizim de bir tarikat farklı bir tarikat farklı tarikatlar bile birbirlerini ötekileştiriyor zamanlar birbirlerini ötekileştiriyor ama ana dolu da İslam kurulurken mesela bir mevlevi bir bekta işi ötekileştirmiyor bir bektaşı bir hani kadir iyi rufayı ötekileştirmiyor bir bayramı ötekileştirmiyor ana dolu su fili İslam’ı dediğimizde bu var mesela bunu bana şevendanlatmış de Allah’a rahmet eylesin çorumiden önce çorumnudan önce hacala eder efendim zamanında çorumda bu harek gecelerde bütün dergahlar bir yerde toplanır en yaşası zikrullah yaptırır sohbeti yaptırır duaaya yaptırır dağılırlarmış çorumla en yaşlısı yani o şu tarikat üstün bu tarikat üstün değil yaşa hürmetedip en yaşlısı ne yaparmış zikrullah heri idare eder orada zikrullah yapılır dualar yapılır işte gülbentler okunur herkes onmulara gece böyle yadermiş düşünemiliyor musunuz işimde bunu böyle düşünemiyor musunuz?
öyle değil mi? düşünemiyor bakın nereye gelmişiz yani şu kapıyı açık tutmamızı daha iyi böyle nasıl yaparın? nasıl kapı açık olur? bunda başka bir şey var o tu sekiz yıldır benim kapı açık kadar benim kapı dedim benim saaf ededim zikr yaptım yerler benim kapı değil de o tu sekiz yıldır ders yaptığımız zikr yaptığımız yerlerim kapısı açıkdır emniyeti gelir, mitte gelir ne bile gizli sergiz gelir kim geliyorsa galseniz de kapı açık arkezer o tu sekiz yıldır açıkdır gerçekten gerçekten bu dur sebep bir sufi benim de başka bir matematik yoktur gerçekten bir matematik yoktur yani matematik kuran suyunu matamiletleri matamil matamiletleri kimsenin parası poluğum mallı mülkü biz iyi gülendirmez kimsenin siyaseti o subusu biliz biz iyi gülendirmez kapı açık diliyen gelir örnek gelmiş buyursun galseniz bizim kapı açık arkezedir ondan sonra fırsansı yaseta ayakaktığı uçta Mustafa bozbeti gel gelmedeyim yüzün varsa gelse gelse gülsün gelse kapı gelce yüzde azımı insan bu bu anadolu sufi anadolu islamadır bu sen dergan kapısını kapatamazsın fakiride gelir zenginide gelir anevlem alimide gelir zalimide gelir cahili de gelir açıda gelir tokuda gelir devletmeye murda devlet görelisi de gelir herkes gelir bu anadolu islam inancılır anadolu sufi bu sen kimseye ötekireştiremezsin daha ileri kristine anata gelir yaudisi de gelir gelir ateistide gelir dinisi de gelir hepsi de gelir hepsi de gelir hepsi de hepsi de soracak oldu bir soru varsa soru sohbeti dinler zikrullah dinler isler yürü gider bakar işine burda bir kimse gerçek manada ben sufiğim diyorsa herkese hizmet eder herkese toleranslı davranır herkese ağırlar gönderir bizim vazifemiz bulur bu anadolu islamadı bununla balkanları gitmişler balkanları fethetmişler balkanlar da herkese islam olmuş daha faatih gitmezden üstatlar gitmiş velirler siz sarı saltuk henüzda faatih yokken gider ta şeyden manisadan yürü gider neydi aivaslı da bunlar çünkü o yukarı meza potamya yani horasani erler dediğimiz kimseler bunlar teloranslı hani harun eşit çıkar ya hutbe ya elhamdirlillah herabillah alemindar veylildane bağırırırdan elhamdirlillah herabbilmimi ney harun eşitin kardeşidir bakar bir şey demiz ona tekrar hutbe başar elhamdirlillah Rabbil alemimi inabar alehamdirlillah herabbilmimi inabar sonra der ki kardeşim ne var söyle er Allah alemlerin Rabbise kutlık vardır sen neden müstümmanlara bir teneke bu iday gayrı müstümlere yarın teneke bu idayda utursundan bakın veylildane sufi bir insandır dermiştir dermiş budur sen bu bizim parteden ona yardım edelim bu filmce parteden ona yardım edelim diyemezsin sen bu filmce parteden işa alalım bizim parteden değil o yüzden anadolu İslam’ı coşk olur anadolu İslam’ı tevazuludur anadolu İslam’ı aşkı Allah aşkı peygamber aşkı sevgilisini aşkı bakar sevgilisini gözlerine darki senin gözlerinde kayboluyorum demez senin gözlerin ben de kaybolsun diye aşkı anadolu sufi taşıda sever otuda sever anadolu sufi bu ceyde sever atıda sever kılıcıda sever anadolu sufi Allah için vatan için millet için hiçbir şey düşünmez anadolu sufi sedimde oşk gazi ünmanını almak için cihada çıkar bir şey için rütbesi gazi ünmanını almadır derviçleriyle beraber çıkar hem de cihada vatan savumasını derviçleriyle beraber gider ben bu derde hımla kuvanç duyarım gurur duyarım benim içinde bunundum bu derde kuvay millet katılın vatan savumasını bir değil katılmış dergattır biz İngiliz boşması değiliz bir siyahiyosması da değiliz biz bozması da değiliz biz bu vatan için bu vatan için tekrar söylüyorum bu vatan için dergaha olarak cihada çıkmış kuvay millet katılmış bir dergaz hem parasıyla hem derviçleriyle parasıyla nasın nizariye halife gönderir nizariye dek Halife bildice altın atus bunları dargahı m Frog dargahı durunma cihada an bin zor federal nin ben acie izin altın oradan bir şey atmaz.
Hacalay’dara kanlı, çorun acım usta kan diye evreder. Evrediyom oradan işten altın al evlendir ve o bir teneka altın kuvvayı milleye verilir. Vatan savunmasına. Vatan savunmasına verilir. Benim balı bulunduğum derga ingiliz yosması değil. Benim balı bulunduğum derga siyahye bozması değil. Vatan yosması da değil. Benim balı bulunduğum derga dışardan sabateistlerin masonların ingiliz kraliyet ailesinin yöneteceği bir dergahta değil. Onların algılarıyla onların bizlere nüzlerine bizim üzerimize yuktan mellereyle yoldan dönecek olan da bir dergahteyiliz biz.
Evet. Vatan için can verilecekse veririz. Veririz gözümüzü kırkmayız hiç. Kim vatan a gözünü dikerse gözünü oymayız kafasını götürüz onu. Evet devletta istemediğimiz şeyler olabilir devlet yöneticileri istemediğimiz şeyler yapar devlet bizim devletimizdir. Evet devlet düşmanı olmadık hiç olmayız da. Vatan düşmanı da değiliz. Vatan düşmanı da olmadık.
Askerimize polisimize silah torutmayız doğru tam bizden değildir. Devletimize silah dorukmayız, doğru tam bizden değildir. Bizden değildir. Benim herkiden vatan soğummasında yürümüş insan. Anne dedim, efe benim. Yunan’ı kovalan kovalayanlardan. Baba dedim, Yunanistan’da Yunan’ın zulma altında iniminim inmemiş sırtında yaraları olan o yaralarla öğlen insan. Cenâb-ı Hak’a handi diyorum, ben arayıp da bulmadım, bu dergâğı. Cenâb-ı Hak benim önüme getirdi. Ve ben derviştiğimi başında bunu öğrenince tuyların diken diken oldu dedim ki yarpıyor.
Beni nasıl bir dergaha müntesi beyilemişin? Bu benim için çok önemli. Evet, ana dolu irfana dediğimiz, ana dolu İslam’ı dediğimiz, ana dolu sufili dediğimiz budur. Ahlakı güzel olacak. Fıkı hı hı hı hı hı hı hı hı hı hı hı hı. Bir mi olacak, adaletsiz olmayacak, dervişlerin parasına malonan mülküne gözünü dikmeyecek, istemeyecek, dilencilik yapmayacak.
Sufiyi dilermez çünkü. Müslüman dilermez, Müslüman andırmaz bile. Ne diyor hayatı kerimede, onlar fukara oduklara halde, kendilerini fukara döstermezler. Ha, işte ana dolu İslam’ı dediğimiz bu. Şimdi bu tabi. Selçuklular ana doluya gelirken, yukarı meza potamya sufili ile geliyorlar. Gazalebün’un, tıknini koyuyor ortaya. Ama medreselerde okutuluyor. Fakat normalde, enterasan bir şeydir. Bakın bunun üzerinde ayrıldıktan bir araştırmaya maklasımdır. Anadolu sufiyleri genel anlamda hanefidir. Şafi değil. Güneyi dolda ve doğuda çok az bir şekilde şafiler vardır.
Genelde hanefidir. Şimdi, müziği buradan toparlıyoruz yine, şeye geliyoruz. Ne yapar alafa gelir. Ama bir projada mıdır? Devlet bir okusası, emreder ve yerine getirir. Bodurolu din adam olmuştur. Daha sonra bunun pişmanını duyar ve itiraf edin. Şimdi projada mı mıydı? Evet. Sen hayır diyeceğim bekledin ama.
Projada mıdır? Evet. Gazaleb projada mıdır? Evet. Bunun bir kısım böyle hane çok özür dilerim. Kendisini gazalecik öğrenler karşı çiçekler. Ama bu benim evetim. Ama alı değil. Sıradan bir anlam yok bunda. Bir kısımın projada mıdır? Yani bu nedir? Az önce emevilerin düştüğü çok russöledim ya. Din siyasetin emrine göre. Şimdi dünya üzerindeki İslam’i veya gayri İslam’i. Devletlere baktığınızda hepsinde din siyasetçilerin emrindedir. Yani din devletlerin emrindedir. Dayatılmış bir din yaşar.
Her isteyenin Yahudisi Müslümanı Dört binin üzerinde dünya üzerinde din var. İnan sistem var. Şimdi gazale, nizam mümkün himayesinde. Nizam’i emrediresellerinin başmü derlisi olur. Devletin ideolojik krizlerine çözüm üretir. Bakın bu şu anda bütün devletlerin bence muhtaç olduğu bir şey. Devletlerin ve tebağının ideolojik krizlerine cevap vermek. Yani bir kapitalis sistem var.
Gazali’den Sorular 4 Sohbeti
Kapitalis sistemi karşısında ideolojik olarak cevap vereceksiniz. Bir fayes sistemimiz var. Fayes sistemimizin karşında ideolojik bir cevap vereceksiniz. Bir hukuk sistemimiz var. Bozuk çarpık yanlış. Teyfi buna ideolojik cevap vermelisiniz. Gazale bunu yapar. Şimdi bunu böyle düşündüğünüzde gazale muhteşem bir işlem mutşabiliyor. Ama gazale projye adamıdır. Ama saray alimi değildir. Yani nasıl saray alimi değildir? Yani devletin akıldanışmanıdır. Devlet ona akıldanışır. Ama o devlet için düşünür. Bakın devlet için düşünür.
O devletin emrinde değildir. Buranın altını defa alarca çizerem. Devletin alimi devletin emrinde devlet için düşünem bir kimse. Yani gazale’nin bütün kitaplarına araştırsanız. Allah beni affesin. Ben de ana akın kitabları şey olarak. Ne o? Bilgisayarda yüklenmiş vaziyette. Hani altı yedi tane ihya dahil buna. Kütüpü hanem de var benim ama.
Yani ihya var. İşte bir üç dört tane daha böyle küçük risal elleri var. O felase fetül. O kitabı var. Yani normalde şey olarak böyle bilgisayar ortamında olmayan altı yedi tane kitabı var. İyi ya da ahil buna. Ama hemen hemen bütün kitabları. Ben bilgisayarımda kütüpü hanem de var. Büyük mümkün. Tırç’e çevirmiş bütün kitabları. Mesela. Gazale’de şunu tesbi de demezsiniz. Ben de demezsiniz. Ben de demezim. O yüzden buraya not olarak aldım.
Sultan gazale’de Sultan mağsun değildir. Gazale’de devlet başkanın kutsal değildir. Gazale’de devlet ve mutlak değildir. Kutsal değildir. Enteresen bir şeydir. Mesela gazale hiç bir zaman hiç bir eserinde ve kavramış birçiminde. Halife’de mağsun kılmaz. Yani Halife’de dinle. İstan dininin en üst otaritesi. Öyle değil mi? Halife’lik o İslam’da.
Neden gazale gazale bunların o gün için tarihi anlamda eksikliklerini ve yanlışlıklarını görmüştür çünkü. Gazale’yi değildi. İbni Rüştü getirmiş. Olsaydık evet. Gazale’nin burada keskin durduğur noktalardan birisi de. Felsefik olarak defanslıdır gazale. Gazale’nin bu noktada harunun geçen ders dedi değil mi? Hana gazale’de. Hane. Çok geniş bir çarçevede. Felsefik. Açılımı yoktur. Ama o gün küdüzden bir çarşın da gazale mi? İbni Rüştü mü? Gazale. Çünkü düzenin kurulması gerekir. Devlet. Millet. Kaynaşmasının olması gerekir. O yüzden mesela gazale. Bildiğiniz Halife. Halife mağsun olarak görmek oysa emebirlerde. Abbasilerde. Fatimilerde. Batimilerde. Şiyada. Halife mağsun dur. Şimdi siz Halife mağsun. Ettiğinizde ne gelir? Ne gelir? Ne biliyor musunuz? Pappa’da mağsun. Şimdi Halife mağsun kılarsanız. Halife herhangi bir İslam’ın hukuksa meselesini ortadan kaldırabilir. Yetkisi vardır.
Mağsun dur. Pappa’daynıdır. O yüzden gazale. Kur’an sünnet çizgisinde durur. Akkayet noktasında da Kur’an sünnet çizgisinde durur. İbadet noktasında da Kur’an sünnet çizgisinde durur. Sultanım ve devleti de Kur’an ve sünnet çizgisine getirir. Devlet. Meşru olacaksa Kur’an sünnet hukukunu İmmak zorunda. Adaletde olmak zorunda. Devletin Meşru yedi. Adaletten geçer. Ve gazale de sultanın Meşru yedi. Kur’an sünnetten ve adaletten geçer. O yüzden hani bunları böyle net bir çizgi şeklinde koyunca ben onu saraya alim olarak görmüyorum.
Ben onun boğudurumu akim olarak da görmüyorum. Ve adeyişik menfeslerin eleman olarak da görmüyorum. Şimdi boğudur oldu. Din adamı dediğimizde teknik olarak evet. Maaş alıyordu. Bunu reddetmiyoruz. Devleti görelim değil mi? Bugün ki diyanet işleri başkanı gibi. Ama buradaki meselesi ben bu fakir. Maaş bağlamında mu bakacağız?
Balımlılık derecesine veya balımlılık noktasına mu bakacağız. Ben maaş bağımlılı olarak görmüyorum. Ama gazale devletin ve devleti yönetenlerin yanlışlıklarına evet diyecek bir şahsi etti. Bu mesela devleti mesurolaştırmak için dini en yük yükseydi. Devlet adamlarını ve ota devret yokrasını mesurolaştırmak için dini hükümleri hükoku eee büyükseydi. O zaman derdim ki devletin ve siyasetine emrinde bir maaş odrosu. Maaşını kaybetmemek için gelene amgiden paşam demiş. Ama öyle değil. Devletin bir sınır çizdiyse dini o gün devletin hükoku aslında saatçıklılar tam bir dini hükoku yoktur.
Devletin değişik çünkü tabaların vardır. değişik hükkuklar vardır. Ama bütün taba devlet önünde hükkuk sal olarak eşit düzeyde hükkuk sal sistem önünde devletin tabası hakkını alabiliyorsa o zaman biz ona normalde yani devletin elemanı gözüyle bakamıyorum ben onu.
Çünkü iyi ayabaktığımızda mesela iyi ya da örnekliyorum bunu. zulmeden sultanlara karşı çok ağırı tamlardır. Mesela gerçekten bir şey olmadı halde şeylik yapanlara karşı çok böyle ağır sözler vardır. Hani bugün ki dille söylencek olursa din cüccarlarını gazali gömer. Dini kendisine sütre edip arkasından her türlü namussuzlu yapan birokratları siyasetçileri sultanları gömer gazali. Böyle bakın ben buradan bakınca gazali hani devletin elemanı ilmiş gibi gelmiyor bana. Eee bu böyle hani bordrol mahkumların yapabileceği bir şeyler değilim de.
bordrol mahkumu olanlır alim. Hani devletin işlediği fethay verir. Hani ne diyorlar şimdi? bordrol mahkumu alimler. diyorlar ki bordrol mahkumu diyorlar. bordrol mahkumu modrol mahkumu boldrol mahkumlar ne diyorlar mesela evveasyon miktarekadar faiz cahiz der diyorlar. bordrol mahkumu boldrol mahkumu ne diyor? bir kadın resim olarak kimle evli ise evli on tane adamada dola sen niqahtı kıyımla iç kimseyle kadınlar gece başka bir adamla biliyor musun?
? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? Yani o batın ile karşı reddiyeyi incelemenizi isterim, incelediğinizle mesela böyle solona nekteyilir hiç ilmedir, batın ilin, meşru, yet sandalesini altından çeker. O fakirin tesbite. Yani ben batın ilin, bu böyle incelemiş bir kimse değilim, soru gelince gazalin edemiş batın iliklerler kalu o zaman baktım. Ben kendimce tesbite mi o?
Dedim ki oturdukları sandalaya koltuğu atından çekmiştirim. Yani reddi etmiyor seni ama oturduk koltuğu çekiyor, devriliyorsun. Mützize kahv. O yüzden mesela gazale batın içilir, teklir bile etmemiş. Entera sanmayca teklirciliği yoktur gazalinin. Ama devletin emrinde olmuş olsa teklirelerdir. Ama belirlişim de devletin emrinde olanlar var ne var? Selefi vahabim var, herkesi teklireliyom ediyor.
Türkiye’de meşhur bir tarikat var. Mütleri teklire ediyor mu ediyor? Türkiye’de partiler kuruldu. Kendilerini o ay atılmazsa teklirebilir. Bakın bunlar aynı menfesden beslenen insanlar. Aynı menfesden. Yani ahalimleri var. Yani tarikatlarım var. Siyasetleri var. Şimdi ahalimler aynı çizgi de değilseniz teklire diyorlar. Sizin teklire yönlendiriyorlar. Çekleri var. Onlar da teklire diyorlar. Siyasetçiler var. Onlar da teklire diyorlar. Bakın bir teklire oturu oluştu ülkede. Ve bu teklireciler aynı merkezden beslenen kimseler.
Ama gazalinin batınilere karşı, isme aileye karşı. Ve o tatimilere karşı teklire yok. Enterasan bir şey değil mi? Hatta gazalife sefecileri bile tekliretmiyor. Gazalinin yönlendiriyor muhteşem. Oturduğu sandalaya çekiyor. Yani felsefecilere cevap olarak Türkçeleştirilen teklâfülü. Teklâfülü de felsefecilerin oturduğu doktorini çogurucuyor. Sandalaya çekiyor altlarından. Batimilere de aynı şekilde yapmış. İsmaleye de aynı şekilde yapmış.
Dailerisi o gün kişi aile de aynı şekilde yapmış. Bu böyle o yüzden gazalayı çok taşlarlar zaten. Mesela gazalayı taşlayan belli ekollar vardı. Mesela şeyi ateşler gazalayı. Modernist düşünce gazalayı taşlar. Hani İbmi Rüştmü gazalemi dedi. Evet bunun tartışması vardır mesela taşlarla gazalayı. Oysa gazalayı kendi zamanında kendi zamanında. Gerçekten ve gerçekten muhteşemiş yapmıştır. Bugün eleştirebiliriz. Ve Selçuklu. Yani Alpastan Alpastan’dan öncesi amcası. Turul. Bakın bunlar tarihi gerçekten. Bunlar tarihi gerçekten.
Eğer turlun, cihat ve savaşma aşkı, cesareti, direyeti, turlun, alpastanın, alpastanın, İslam’ı savunma, vatanı savunma, devleti savunma ve devleti kuvvetlendirme ve bununla alakalı Nizam yemedere selleri ve gazalayı olmamış. Olsaydı siz bugün olmazınız. Çok ciddi söylüyorum bunu. O gün küdüzden de erki bu türkler bu türkler. Bu türkler. Bu ölümü gözünü kırmadan ölümle oyun oynaya.
Tabiricayız ile ölümle devlet geçen. O türkler olmamış oysa de bunu ırçılık olarak söyleyene hiç umurumda değil. O türkler olmamış oysa değil. Şuanda İslam dünyası bizansın önünde köleysi. yazın bunu kenara. Köleydi. Bütün İstanbul’un yasıl köleydi. Bütün İstanbul’un yasıl. Bizans her şeylerini haştı seferleri ile yok eder. Şimdi her şeyimiz yok ettiği gibi. Evet bu tarihi bir tesbi bunun ırçını olarak da görmeyin. Bak tekrar söylüyorum. Turun hangar hane, turun hangar.
Evet ve yeni alpastlan. Ve dizahın bir mütve gazali bu ır bu hani devlet millet ve ulamak kaynaşması olmamış olsaydı. Evet haştı seferlerin önünde yok olmuştuk. Haştı seferlerine girmeyin. Girersem şimdi siz herkese düşmanı olursun. Haştı seferlerine yardım eden şey hazır. Günün şey hazırdır. O gün için. Haştı seferlerine yardım eden batınilerdir.
Haştı seferlerine içeriden yardım eden ismâliyedir. Haştı seferlerine yardım eden fatimilardır. Haştı seferlerine yardım eden abbasik alıntılardır. Haştı seferlerine yardım eden eme bir kalıntı vardır. Haştı seferlerine yardım eden oradan ne kadar unsur var ise çelçuklunun içinde vedişinde her sede haştın seferlerinin çok afedersiniz. Yalakasıdır bozmazıdır. Evet. Tarihilgar Çektir bu. Allah’ın bunu istedinizler de paylaşın umrunda değil. Umrunda değil bakın o gün ki bu mekanizma, o gün kümekanizma İslam’ın yasını ayahtı tutmuştur.
İslam’ın yasını ayahtı tutmuştur. Gazalinin felsefesi eksikleri. Gazalinin bu noktada mecebi olarak katı dur durur. Daha da evet. Bugün baktığımızda öyledır. Gazaliyin mecep çizgisini eşari şafi çizgisini veya sünnü çizgisini çok keskin bir şekilde koyan. Lazımdır o gün için. Siz oyuna oyna şah zamanınız yoktur. Çünkü düşman sarmıştır etrafınızı.
Sünüşman etrafınızı sarmıştır. Siz devleti ve milleti ayakta tutmakla mükellefsiniz. Bugün düşman ülkenin etrafını içerden ve dışarıdan sarmıştır. Bugün da aynıdır. Bugün da aynıdır. Bugün de içerden selepesi vahabisi içerden satılmış İngilizacanları dışarıdan nahtı o şemişe saltında Amerikanın yapılanması ülkeyi işgali hazırdır. Ekonomik olarak ülkeyi işgali hazırdır. Silasi olarak ülkeyi işgali hazırdır. Külpür olarak zaten işgal edilmişiz. Diyin olarak işgali hazırdır. Siz cihat ayetlerini unutacaksınız. ülke savunmasını unutacaksınız. Ekonomiyonutacaksınız. Fahiz’i unutacaksınız.
Fuhuişi unutacaksınız. Uyuşturucuyla içkıyla, içkıyla, uyuşturucuyla çıplaklıkla beniniz doncak sizi. Evet ülkede uyuşturucu yaşı ona anayınmıştır. Fuhuiş yaşı onu çayınmıştır. Evet, insanlar geçim derdinde dır. Evet, işgali hazırdır. O gün içinde selçıklı işgali hazırdır. İçeride karışıklıklar vardır. O yüzden roman diye hocam komutasında bizans gelir. Bir yetmiş bir aşılmış olsaydı bugün siz olmazdınız.
O yüzden gazale çipariş adam değildir. O günün zir ve o günün zir ve aklıdır. O günün ben insanlar o gün vazifelerine yaparlar nasıl bir vazife yaptığı soradan meydana çıkar. Eleştirirler. Sonra ki nire ve teleştirirler. Haklarıdır herkesin. Buna bir şey demem. O yüzden pişmanlı ve itirafı gazalinin devlete hizmet etmiş olmaklığından değildir nefsindendir. Ben onu su filiye vahlıyorum. Hani Hazret-i bir derdi. Dindinde kaldı cancazın. Bu yeni şeyler söylemek lazım. Sufiler öyle derler. Düğüne pişman olurla. Darki daha fazla sevseydim. Daha fazla yaşasaydım. Daha fazla derinle sevdim. Bu hani bir de gazalinin ben ona inanıyorum. Niye çok saftır. Saafidir. Ama o niyetinin saafili ve saflığını sorradan gelenler bulunıklaştırır. Hani bir Hazret-i Mevlan’a vardır. Bir de Mevlan’a cilat vardır ya.
Hani bir arabi vardır. Bir de arabi cilar vardır ya. Bunun gibi bir imamazam vardır. Bir de imamazam cilar vardır. Ne? Anetik. Ne nire nefisinin? İmamazam evini evini ikılmaz için mücadele ettin. Nire nefisinin? Bu onun gibi de o yüzden bu muannada. Yani gazalim esela son iki yılını bağlatı bırakır gazalim. Şama geçer. İstifah eder, derletler. Darki yeter yaptım o zife. Şama geçer. Şama eme ve cahamisi de iki yıl kapatır kendini.
Cahamini minare sene kapatır. Evet. Bunun ben gazalinin pişmanını olarak görmüyor. Yani bu artık. Darki ben yolum yakın artıklandı. Nefis matematini, bizetlerim lazımlar. O yüzden benim için hani gazalinin bağlatı tarketmesi vazifeden kaçması değil. Benim için bir isyanla değil o. Yani her sufide var olan bir itsel hesaplaşma vardır.
Bunun büyük sufiler genel olarak kendi o itsel hesaplaşmalarından dolayı inzi vaya çekilmek. Halvet etmek isterler. Darki bu kadar harada, gürüle, bu kadar haneye, böyle koşuşturmam mücadele. Onun sana darki biraz böyle bir iç hesaplaşma yapalım. Bir geriye çekilelim. Bunu itikaf gibi görün. Hani hazır peygamber, salurlar ve selamazlıklarımızın usum ongülünde itikaf eder. İçim selam konuşmamazlık. Devamına haneye Cenab-ı Hakkıl’a haşır meşir olurdu. Oysa hep öyleydi. Ama yine böyle bir kendini böyle bir tabiricayesi inzi vaya çekerdi.
Bu da gazalayı yakışan bir şeydir. Aynı şeyleri büyük biriler yapmıştır hep. Bunu bu sufi, öğretisini içerisinde vardır bu. Hani halvet etmek. Bir böyle kendara çekilmek. Şimdi bunu normalde kardeşler, arkadaşlar bunun biraz belki de farklı algılaya biriler. Hani ben de bazen derim ya.
Hani böyle bir çekileyi misliyorum kendara. Bu böyle o duyguyu yenimiyorsun. Sonra düşünüyorsun. Onca kardeş var arkadaşlar şu var bu var. Hadi bir daha kendince bir rüyabi hal bir şey oluyor. Tekrar haneye yusunduk koş, yürü devam edeyim. Bu böyle bir şey, gazalede benim gördüğüm. Böyle bir haneye içe sapslaşma değilim. Ve hatta biraz böyle halvet etmek. Biraz kendine başbaşa kalmak olarak. Ben onu öyle niteler ediyorum. Böyle şey değil.
Normalde şimdi bu pararaf tam ve pararaf tam bakaraktan genel olarak gazaleye baktığımızda. Mesela gazaleye devlet dışında bir İslam tasavur etmez. Şimdi harkanın eleştirelim, noktasına değil. Gazaleye devlet de İslam’a içiçe koyar. Devlet dışı bir İslam tasavuru yoktur gazalede. Şimdi imniur üçlü söyledi ya. Mesela gazalede bugün kandımda radikal biraz gönlükçilik yoktur.
Bunları harkan memnun olsun diye söylemiyor. Yani teşbittilerim dedi. Eee gazali daha sistem içi bir insandır. Ama sistem içi insanlarken onu şu yönünü de esgeçemem. Sistem içinde kalaretten sistemi, ahlaki kurallarla donatmak ister ve donatır. Sistemindaşında kalmaz, kendisini sistemin dışına koymaz. Ama sistem ahlaki ve hukui ki olmadı. Gazaleye sistemi ahlaki ve hukui. Hukui ki noktaya çekmeye çalışır. Sınırlandır. Sağatur’un bir umuş hakkınız helal edin. Sonçası bu noktada bu gecenin son sözü.
Vaktiniz aldım hakkınız helal edin. Buradan da bölmek istememişim demek ki yürümüş gitmişim. Gazaleye benim son yazdım parararaftan okuyacağım. Her inanan gibi her insan gibi mağ olsun bir ahlım ve ader bir şey değildir. Hazret-i peygamber salulları ve sellem az dettenin. Dışında mağsuniyet karinesine sahip olan hiç kimse yoktur çünkü İslam inancımda.
Hiçbir şey hiçbir ahlim hiçbir devlet başkanı mağsuniyet karinesine sahip değildir. Herkesin hatası yanlışı eksikin oksana günahı olur. Hadeşeride hiç bir kimse yoktur ki bir günah onun perçeminden tutmamış olsun. O yüzden Gazaleye mağsuniyet karinesinin içinde değildir. O da her mümün gibi bir tarafı insandır sonuçta. Gazaleye körük körüne iktidarın memuruda değildir. O devlet de temas etmiş bu temastan ben yara aldığına da inanıyorum. Bu temastan yara almıştır. Çünkü devlet de temasteden her şey her ahlim.
Her şey her ahlim yara alır. O yüzden sufiler devlet de temast etmemek için akşırı özen gösterirler. Yara almamak için. Ve bu yarayı yara almış ama bu yarayı ilimle ahlakla tedavi etmenin yolunu aramış ve o yol doyurmuş. Son kelamın bu hakkınızı herhalde de nerfati ama selamın.
Önümüzde kaptak yamıt kopacak amin. Önümüzde kaptak yamıt nasıl kopacak? Nizamün müksiyasi iktidarın kaynanı ilahi bir güce. Allah’a ve dinle, yani İslam’a dayanır. Mahne belli ise dünya bir bir seküler gerekçelerin işaret eder. Allah’ın yönetime yetkisini her çadahal karasından seçti. Belli kişilere verdiğini ifade eden, nizam mümük. Dolayısıyla Sultan’a itaat etmenin bir anlamda Allah’a boyun emek anlamına geldiğini ifade ederek siyasal iktidarı güçlü bir teyolojik temen sınav. Mahkeveli ise kitabı hükümdarda bunu karşı çıkar ve iktidarın kaynanı toplum sal dinamiklerde ara.
Konuyu dağıtmayalım, nizam mümük, nizam yemedere seleninin müfredatını batininik ismalı ve şeylik karşıtı bir anlayış da oluşturur. Gazalinin batinin ile ve şeyli İstanbul’u işe ilan ettiği batinin elini içyuz’u atlı eseri ünlüdür. Buradan devam edecek. Önümüzde kaptak çetin bir sohbet bekliyoruz.
Allah izin verir de, enşallah. Sağlık afiyet verirse devam edeceğiz buradan, inşâallah. Aktarınızı eğlalık. Tabii huzurlarınızda böyle bir konuyu bizim önümüzde getiren halkan kardeşi de teşekkür ediyorum. Benim böyle bir araştırma cihapıyor. Ben yeniden böyle işte kitablara yeniden böyle bir araştırmalara danıyor. Bundan sonra kepentler kapalı bende iletişim yok. Ben bunları araştıracağım. Hamd olsun buraya getireceğim diye, beni de güzel bir uğraşın içerisine sevk ediyor. Kendisine buradan teşekkür ediyorum. Allah razı olsun. Arkadaşlardan özür diliyorum. Bütün derviş kardeşlerden. Onların böyle özel meseleleri ile ilgilenecek zamanım kalmıyor. O yüzden bu konuda da kardeşler inşâallah haklarını elal etsin. Etmeyen varsa da söylesin ellerle başmıyorsunuz. Biliriz. Yani o kadar da elimizde arnı toplamıyor yani. Bunda tehdit olarak avguluyor. Sana zagül evilirseniz sıkıntı değil.
Bizim tamarlarımızda kan belli, biz normal değiliz. Hiç olmadık zaten. Olmayın da zaten. Evet normal, olmay biraz deyolum. Evet. Ülkeye ayakta tutacak olanlar delilerdir. Vatanı savunca kullanlar delilerdir. Dini imanı, İstanbul savunca kullan delilerdir. Hımbal, çümükre insanlardan hiçbir zaman bir fayda kalmaz. O yüzden ülkeyeyle bekliyor belideyi. Bak, elin adamı, elin kolunu sallaya sallaya gitti işgal etti. Ben hep yıllardır söylüyorum ya. Ya arın buraya olmayacağı ne mahallım diyorum. Güvenmeyin işkim sevve iş bir devlete. Bizim çevremiz sarılmış vaziyette, ülke olarak uyana koyacağız. Bir olacağız, dikkat edeceğiz. İçeriden ve dışarıdan her türlü her şey olabilir. Bu yüzden muhakkak ve muhakkak dikkat edeceğiz. Dikkatte olacağız, inşâallah. Destur.
İlgili Sohbetler
Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için Tasavvuf – Vikipedi sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Gazali’den Sorular 4 konulu bu sohbet Mustafa Özbağ Efendi tarafından gerçekleştirilmiştir. Daha fazla Gazali’den Sorular 4 sohbeti için sitemizi takip edebilirsiniz.