Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette dârü'lharpte yaşayan Müslüman erkeklerin gözlerini haramdan sakındırma mecbûriyetini Nûr sûresinin 30. âyeti ışığında tafsîl etmektedir. Cenâbı Hak «Mü'min erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakındırsınlar, ve avret yerlerini muhâfaza etsinler. Bu onlar için daha temizdir» (Nûr 24/30) buyurmuştur. Bu âyeti kerîmenin hükmü dârü'l-İslâmdârü'lharp ayrımı yapmaz; mü'mîn nerede olursa olsun gözünü haramdan sakındırmak mecbûriyetindedir. Dârü'lharpteki ahlâkı umûmî daha açık ve daha tahrîk edici olduğu için bu hüküm orada daha sıkı bir tatbîkât gerektirir.
Nûr Sûresi 30: Mü'min Erkeklere Hitâb
Mustafa Özbağ Efendi sohbete âyeti kerîmeyi okuyarak başlar: «Cenâbı Hak Nûr sûresinde mü'min erkeklere hitâb ederek 'Söyle, gözlerini haramdan sakındırsınlar; avret yerlerini muhâfaza etsinler. Bu onlar için daha temizdir' (Nûr 24/30) buyurmuştur.» Bu âyeti kerîme erkeklerin gözlerini haramdan sakındırma yükümlülüğünü doğrudan Cenâbı Hakk'ın emri olarak ortaya koyar. Âyetin nüzûl sebebi de mühimdir: Resûli Ekrem efendimiz devrinde gerek dâhilî gerek hâricî bir takım fitnelere karşı mü'minleri ahlâkî olarak korumak için inmiştir. Hüküm bütün zamanları ve mekânları kapsar; dârü'l-İslâm'da olsun dârü'lharpte olsun mü'mîn için bağlayıcıdır.
Dârü'l-Harpte Bakış Sıkı Bir Mücâhededir
Mustafa Özbağ Efendi dârü'lharpteki bakış meselesinin daha hassâs olduğunu vurgular. Dârü'l-İslâm'da topyekün ahlâkı umûmî, kıyâfet kâideleri, ve içtimâî adâb sokaktaki tahrîki sınırlarken; dârü'lharpte sokak, plaj, market, iş yeri, okul, üniversite — neredeyse her mekân görsel olarak tahrîk edici bir vaziyettedir. Mü'mîn erkek bu şartlar altında gözünü haramdan sakındırmaya çok daha sıkı bir mücâhede ile devâm etmek mecbûriyetindedir. Resûli Ekrem efendimiz hadîsi şerîfte «Bakış İblîs'in zehîrli oklarından biridir. Kim Allâh korkusundan onu terk ederse, Allâh ona kalbinde tatlılığını duyacağı bir îmân verir» (Hâkim, Müstedrek; Taberânî) buyurmuştur. Bu hadîsi şerîf dârü'lharpte yaşayan mü'mîn için âdetâ bir reçetedir.
Bakışın Manevî Cezâsı
Mustafa Özbağ Efendi haram bakışın manevî tahrîbâtını da îzâh eder. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Allâh gözlerin hâinâne bakışını ve göğüslerin gizlediğini bilir» (Mü'min 40/19) buyurmuştur. Hâinâne bakış kalbin tahrîbâtına sebep olur; kalp kararır, manevî zevk azalır, ibâdetlerin lezzeti gider, ve kişi tedrîcen îmânın tatlılığından mahrûm kalır. Resûli Ekrem efendimiz bir başka hadîsi şerîfte «Bakış zinâsı vardır» (Buhârî; Müslim) buyurmuştur. Bu «bakış zinâsı» tabîri haram bakışın küçük bir mesele olmadığını, bilakis kalbe işleyen, manevî hayâtı tahrîb eden bir günâh olduğunu gösterir.
Avret Mahallini Muhâfaza Etmek
Mustafa Özbağ Efendi âyeti kerîmenin ikinci kısmı olan «avret yerlerini muhâfaza etsinler» ifâdesini de îzâh eder. Avret mahalli erkek için diz kapağıyla göbek arasıdır; kadın için yüz, eller hâriç bütün vücûttur (Hanefî mezhebi ölçüsünde). Bu mahallin muhâfazası iki yönlüdür: hem onun başkasına gösterilmemesi hem de zinâdan, livâtadan, istimnâdan, ve diğer cinsî haramlardan korunması. Cenâbı Hak âyeti kerîmede mü'minlerin sıfatlarını sıralarken «Onlar avret yerlerini muhâfaza ederler — ancak eşleri ve câriyeleri müstesnâ» (Mü'minûn 23/5-6) buyurmuştur. Avret mahallinin muhâfazası mü'minliğin temel sıfatlarından biridir; ve mü'mîn dârü'lharpte olsun dârü'l-İslâm'da olsun bu sıfatı korumak mecbûriyetindedir.
Daha Temizdir İfâdesinin Hikmeti
Mustafa Özbağ Efendi âyeti kerîmenin sonundaki «Bu onlar için daha temizdir» (zâlike ezkâ lehüm) ifâdesinin hikmetini îzâh eder. Cenâbı Hak emrini gerekçelendirerek bu emrin mü'minin temizliği ve manevî safiyeti için olduğunu beyân buyurmuştur. Gözün haramdan sakınması yalnız bir yasak değil, bir lütuftur; mü'minin manevî temizliğine, kalbin tasfiyesine, ve nefsin terbiyesine vesîledir. Cenâbı Hak başka bir âyeti kerîmede «Allâh bunlardan murâd ettiği bunca temizliği murâd ediyor» (Mâide 5/6) mealinde buyurmaktadır. Mü'mîn bu temizliğe ulaşmak istiyorsa gözünü, kulağını, dilini, kalbini, ve elini haramdan sakındırmak mecbûriyetindedir.
Manevî Mücâhede ve Halvetiyye Yolu
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'minin gözünü haramdan sakındırma mücâhedesinde Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî desteğine işâret eder. Esmâ-i ilâhî zikri, halvet, sohbet, ve mürşidi kâmile ittibâ ile mü'minin nefsi terbiye olur, kalbi tasfiye olur, ve haram bakıştan kendiliğinden çekilir bir ahlâka erer. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Onlar bütün dış görünüşleri ve içlerinde sakladıkları şeyleri Allâh'ın bildiğini de bilirler» mealinde buyurmaktadır. Mü'mîn Allâh'ın gördüğünü bildiği müddetçe gözünü haramdan korumak ona çok kolay gelir. Bu manevî terbiye dârü'lharpte yaşayan mü'mîn için bir kal'a, bir sığınak, ve bir rehberdir; ve mü'mîn bu yola tâbi olduğu müddetçe ahlâkî bekâsını koruyabilir.
- Kur'ânı Kerîm: Nûr 24/30-31; Mü'minûn 23/5-7; Mü'min 40/19; Mâide 5/6; A'râf 7/26.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-İsti'zân, bakış bahsi.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Kader, bakış zinâsı hadîsi.
- Süneni Tirmizî, Kitâbü'l-Edeb.
- Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü'l-Edeb.
- Hâkim, el-Müstedrek, bakış-İblîs oku hadîsi.
- Taberânî, el-Mu'cemü'l-Kebîr.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb, Nûr sûresi tefsîri.
- İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
- İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, gözün âfetleri bahsi.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, ed-Dâ' ve'd-Devâ' (el-Cevâbü'l-Kâfî).
- İmâm Süyûtî, ed-Dürrü'l-Mensûr.
- İbn Hacer el-Askalânî, Fethu'l-Bârî.
- İmâm Nevevî, Şerhu Müslim.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- İmâm Kuşeyrî, Risâle, bakış ve hayâ bahsi.
- Mustafa Özbağ Efendi, Şerhi Virdi Settâr.
- Aziz Mahmûd Hüdâyî, Câmi'u'l-Fadâ'il.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Darü'l Harp Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet Nûr sûresi 30. âyetinin mü'min erkeklere hitâbını, dârü'lharpte bakışın sıkı bir mücâhede gerektirdiğini, haram bakışın manevî cezâsını, avret mahallinin muhâfazasını, «daha temizdir» ifâdesinin hikmetini, ve Halvetiyye yolunun manevî desteğini tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Seri: Darü'l Harp Sohbetleri