Cep Telefonlarını, İnterneti, Bilgisayarları Yerli Yerinde Kullanmak — Teknoloji Edebi
Cep telefonlarını, interneti, bilgisayarları — yerli yerinde kullanmak. Bunlar — Allâh’ın bize verdiği imkânlar; ama yanlış kullanılırsa zarar verirler. Telefon — eğer ailenle daha sık temas etmek için kullanılırsa nimet; ama sürekli ekrana bakıp aileyi unutmak için kullanılırsa lânet. İnternet — eğer ilim, sohbet, hayır için kullanılırsa nimet; ama gaflet, şehvet, israf için kullanılırsa lânet. Bilgisayar — eğer iş, eğitim, hizmet için kullanılırsa nimet; ama oyun, eğlence, vakit harcamak için kullanılırsa lânet. Mü’min — bunları niyetli ve disiplinli kullanmalıdır.
Teknoloji — Allâh’ın Lutfu
Teknoloji — Allâh’ın insânlığa lutfettiği bir nimettir. İnsân bunları icat etti; ama icat kabiliyetini Allâh verdi. Modern teknoloji — büyük imkânlar açıyor: anında iletişim, sınırsız bilgi, kolay seyahat. Bunlar — kötü değil. Önemli olan — niyet ve kullanım. «Bismillâh» ile başlayan her teknoloji kullanımı — ibâdete dönüşebilir. «Bismillâhsız» — gaflete sürükler.
Telefonun Kullanımı
Telefon kullanımı: 1) Annebaba, akraba, dostlarla temas — sılai rahm. 2) İslâmî kitap dinleme uygulamaları. 3) Kur’ân tilâveti uygulamaları. 4) Kıble bulma, ezan vakitleri. 5) Sohbet kayıtları izleme. 6) Hayır kurumlarına bağış. 7) Ümmete faydalı paylaşımlar. Bu kullanımlar — telefonu ibâdet aracına çevirir. Aksine — sosyâl medya bağımlılığı, gereksiz oyunlar, anlamsız videolar — telefonu gaflet aracına çevirir.
İnternetin Kullanımı
İnternet — büyük bir okyanus. İçinde her şey var; iyi de kötü de. Kullanımı: 1) İlmî araştırma — vahyi, sünneti araştırma. 2) İslâmî yayınlar — sohbet, makale, kitap. 3) Hayır kurumlarına destek — bağış, gönüllülük. 4) Bilinçli sosyâl medya — sünneti yaymak, hayır paylaşmak. 5) Eğitim — uzaktan İslâmî kurslar. 6) İletişim — aileyle, dostlarla. 7) İş — helâl kazanç. Kötü kullanım: pornografi, kumar, dedikodu, israf.
Bilgisayarın Kullanımı
Bilgisayar — iş ve eğitim aracı. Mü’min — bunu üretkenlikte kullanmalı; eğlencede değil. Yazılım geliştirme, içerik üretme, araştırma, eğitim — bilgisayarın asıl kullanımları. Uzun saatler video oyunu, dizi, film — vakit israfıdır. Hadîs: «İki nimette pek çok insân aldanmıştır: sağlık ve boş vakit.» Boş vakti boş şeyle harcamak — bu aldanmadır.
Ekran Disiplini
Modern dönemde — ekran bağımlılığı yaygın. Çözüm: ekran disiplini. 1) Günlük süre sınırı — örneğin 2 saat. 2) İbâdet vakitleri telefonsuz — namaz, oruç, zikir esnasında. 3) Aile vakti telefonsuz — yemek, sohbet, oyun. 4) Yatak odası telefonsuz — uyku saatleri. 5) Sosyâl medya hesaplarını sınırla — bütün uygulamaları yüklü tutma. 6) Hayır içerik üreticileri takip et — fâsıkları takip etme. 7) Çocuklara da bu disiplini ver. Bu adımlar — bağımlılığı kırar.
Niyet Belirleyici
Teknolojinin değeri — niyete bağlı. Aynı telefon — bir kişide ibâdet aracı; başkasında günah aracı. Bilgisayar — bir kişide ilim aracı; başkasında oyun aracı. Niyet temiz ve hedef hayır ise — teknoloji yardımcı. Niyet karışık ise — teknoloji tuzak. Mü’min her teknoloji kullanımını niyetle başlatmalı: «Bismillâh, bu telefon ile şu hayır için kullanacağım.» Bu disiplin — teknolojiyi yarar haline getirir.
Çocuklara Teknoloji
Çocuklara teknoloji vermek — büyük bir sorumluluktur. Erken yaşta verilen telefon — kişiliği bozar; empati gelişimini engeller; bağımlılık yaratır. Çözüm: 1) Mümkün olduğunca geç verme — 12-13 yaşa kadar bekleme. 2) Kontrollü kullanım — uygulama filtreleri. 3) Birlikte kullanma — annebaba gözetiminde. 4) İslâmî içerik teşviki. 5) Açık konuşma — internetteki tehlikeleri anlatma. Bu — modern ebeveynin en zor mücâdelelerinden biridir.
Niyâz — Teknoloji Edebi
Niyâz: «Yâ Rab, beni cep telefonunu, interneti, bilgisayarı yerli yerinde kullanan bir mü’min eyle. Bunları Sen’in lutfun bilen; niyetle ibâdet aracı olarak değerlendiren bir kul eyle. Telefon ile sılai rahm, Kur’ân dinleme, sohbet kaydı izleme, hayır bağışı — bu hayırları yapma fırsatı ver. İnterneti gaflet, şehvet, israf için kullanmaktan beni koru. Bilgisayarı üretkenlikte; vakit israfında değil. Ekran disiplinini hayatıma yerleştir. Çocuklarımı teknoloji bağımlılığından koru; sahih içerik tüketimi öğret. Modern hayatın imkânlarını — Sen’in rızân için kullanan bir mü’min olarak yetiştir.» Allâh muhâfaza eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Teknoloji Edebi, Niyet, Vakit. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.