Bütün Varlık Allâh’ın Ailesidir; Zulüm Yasak
Bütün varlık Allâh’ın ailesidir; hiçbir şeye zulmedemezsin. Hz. Peygamber «Bütün mahlûkât Allâh’ın ailesi gibidir; Allâh’ın en sevdiği kul O’nun ailesine en hayırlı olandır» buyurmuştur. Bu, geniş bir merhamet anlayışı. İnsana, hayvana, doğaya — hepsine zulüm yasak. Mü’min bütün yaratıklara saygıyla yaklaşır.
Allâh’ın Ailesi — Geniş
«Allâh’ın ailesi» — geniş bir tâbîr. Bütün mahlûkât. Allâh hepsini yarattı; hepsini besliyor; hepsi O’nundur. Mü’min bu ailenin hizmetkârıdır; zalimi değil. Bu görüş Anadolu tasavvufunun merkezinde. Yûnus Emre’nin «Yaratılanı severiz, Yaratandan ötürü» felsefesi bu anlayışı ifâde eder.
İnsana Zulüm — Büyük Günah
İnsana zulüm en büyük günahlardandır. Kul hakkı en zor affedilen hak. Hz. Peygamber «Müflis, kıyâmette ameli olmayan değil; ameli olmasına rağmen kul hakkı yüzünden iflâs eden kişidir» buyurmuştu. Yâ’nî mü’min ne kadar ibâdet ederse etsin — kul hakkı varsa iflâs eder. Bu yüzden zulümden kaçınmak kritik.
Hayvanlara Merhamet — Sünnet
Hayvanlara merhamet sünnettir. Hz. Peygamber «Susuz köpeğe su veren cennete girdi; kediyi hapsedip ölüme sebep olan cehenneme girdi» buyurmuştu. Hayvana muâmele bile âhirette hesâb işi. Modern fabrika hayvancılığı bu sünnete aykırı; mü’min etik kaynakları tercih etmeli.
Doğaya Saygı — Çevre Koruma
Doğaya saygı çevre korumadır. Hz. Peygamber «Bir mü’min ağaç eker veya tohum atar; bundan bir kuş, insan veya hayvan yerse — bu onun için sadakadır» buyurmuştu. Çevre koruma sünnet. Modern iklim krizinde mü’min aktif rol almalı.
Su İsrafı — Yasak
Su israfı yasaktır. Hz. Peygamber abdest alırken bile suyu israf etmezdi; bir nehir kenarında bile. «Nehir kenarında abdest aldıkta da israf yasak» buyurmuştu. Modern dönemde su kıt; mü’min daha dikkatli olmalı.
Aileye Hayırlı Olmak — Sevimli
Allâh’ın en sevdiği kul O’nun ailesine en hayırlı olandır. Yâ’nî insanlığa, hayvanlara, doğaya hayırlı olmak — Allâh’ın sevgisini kazandırır. Hizmet et — sevimli ol. Zulmet — sevimsiz ol. Bu basit denklem mü’minin hayât tarzını şekillendirir.
Niyâz — Aileye Hayırlı Bir Mü’min
Niyâz: «Yâ Rab, beni Senin ailene hayırlı bir kul eyle. İnsanlara, hayvanlara, doğaya zulmedmememi nasîb et. Çevreyi koruyan, su israf etmeyen, ağaç diken bir mü’min yap. Modern çevre krizinde aktif rol almamı nasîb et. Senin sevdiklerinden olmamı nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi merhametli mü’minler eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Zulüm, Merhamet, Çevre. → Tasavvuf Sözlüğü