Allâh’ı Tanıma Yolunda Yürüyorsak Ölümden Korkmayız
Bu âlemde Allâh’ı tanıma ve bilme yolunda yürüyorsak, ölümden korkmayız. Çünkü ölüm bu yolun bir kapısı; düşman değil. Mü’min ölümü «Rabbime kavuşma» olarak görür. Tasavvuf yolu mü’mini ölümle dost yapar; ondan kaçma değil, kabûl. Bu, mâneviyâtın getirdiği bir özgürlük. Modern insan ölümden korkar; çünkü dünyâya bağlı. Mü’min ölümü bekler.
Mârifetullâh Yolu — Hayât Boyu
Mârifetullâh — Allâh’ı tanıma — yolu hayât boyu sürer. Bu yolun başı dünyâda; sonu cennette. Mü’min dünyâda başlar; cennette devâm eder. Ölüm bu yolun bir adımıdır; son değil. Bu bilinç mü’mini ölümden korkutmaz; tersine, sevindirir.
Ölüm Korkusu — Dünyâ Bağlılığından
Ölüm korkusu dünyâ bağlılığından kaynaklanır. Mü’min dünyâya bağlı ise — ölüm onun için kayıp. Dünyâya bağlı değil ise — ölüm rahmet. Tasavvuf yolu dünyâ bağlılığını kırar; ve ölüm korkusunu siler. Bu, sufînin özgürlüğüdür.
«Rabbime Kavuşma» Düşüncesi
Mü’min ölümü «Rabbime kavuşma» olarak görür. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem ölümünden önce «Yâ Rab, en yüksek refîk!» diyerek vefât etti. Bu, kavuşma anının sevincidir. Sahâbe Hz. Bilâl ölüm anında «yarın sevdiklerime kavuşacağım» diye sevindi. Bu tavır mü’minin ideali.
Modern İnsan — Ölümden Korkar
Modern insan ölümden korkar. Çünkü materyalist düşünce; ölümden sonra hiçbir şey yok zannediyor. Veya cennete inanmadığı için âhirete hazırlık yok. Sonuçta ölüm korkutucu. Mü’min farklı: Âhirete inanır; cenneti umar; ölümü gerek bir geçit görür. Bu fark inanca dayalı.
Ölüme Hazırlık — Mü’minin Hayâtı
Mü’min hayâtı boyunca ölüme hazırlanır. Sâlih ameller, tövbe, helâl rızık, sünnet üzere yaşam — hepsi hazırlıktır. Hz. Ömer «Hesâba çekilmeden önce kendinizi hesâba çekin» derdi. Yâ’nî hayât boyunca ölüm hesâbı için hazırlanmalı. Bu hazırlık mü’mini rahat ölüme götürür.
Hâtime — Son Nefes
«Hâtime» — son nefes önemli. Hz. Peygamber «Ameller son hâline göre hesâb edilir» buyurmuştu. Bir ömür hayır yapan biri son nefeste sapsa — kaybeder. Bu yüzden mü’min son nefese kadar tedbîr almalı; «hüsn-i hâtime» için duâ etmeli. Allâh’tan iyi son nefes dilemek mü’minin sürekli duâsı olmalı.
Niyâz — Ölüm Korkusuz Bir Mü’min
Niyâz: «Yâ Rab, beni mârifetullâh yolunda yürüyen, ölümden korkmayan bir mü’min eyle. Ölümü ‘Sana kavuşma’ olarak görmemi nasîb et. Dünyâ bağlılığından beni kurtar. Sahâbe gibi ölümü sevinçle karşılayan bir kul yap. Hüsn-i hâtime nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi ölümden korkmayan mü’minler eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Mârifet, Ölüm, Hâtime. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.