Bir Şeyh Kendisini Ortaya Atıp Dilenmez — Şimdikiler Dilenci Olmuş
Bir şeyh kendisini ortaya atıp dilenmez. Sahih tasavvuf yolunda şeyh — geri çekilen, gizlenen, hizmet edendir. Mürîd ona gelir; o mürîdi peşinde dolaştırmaz. Şimdikiler dilenci olmuş. Sosyal medyada gözükmek, halka «benim şeyhliğimi kabûl et» diye yalvarmak, takipçi peşinde koşmak — bunlar şeyhliğe yakışmaz. Gerçek şeyhin alâmeti tevâzu ve gizliliktir.
Sahih Şeyh — Geri Çekilmiş
Sahih şeyh geri çekilmiştir. Kendi reklâmını yapmaz; «ben şeyhim» diye ortaya atılmaz. Hz. Peygamber sünneti budur. Sahâbei Kirâm da öyleydi. Evliyâullâh da öyle. Şâhı Nakşibend, İmâm Rabbânî, Mevlânâ — hiçbiri kendini büyük göstermedi. Halk onlara gitti; onlar halka «gelin» demedi.
Modern Dilenci Şeyhler — Tehlike
Modern dilenci şeyhler tehlikelidir. Televizyonda gözükmek, sosyal medya hesabıyla milyonlarca takipçi peşinde koşmak, kitap satışı için reklâm yapmak — bunlar dilencilik. Gerçek mânevî kişi bunlara ihtiyâç duymaz. Allâh onun reklâmını yapar; halk onu bulur.
Mürîdin Çabası — Şeyhin Aranması
Tasavvuf yolunda mürîd şeyhi arar; şeyh mürîdi aramaz. Mevlânâ Şemsi Tebrîzî’yi arayıp buldu. İmâm Rabbânî Hâce Bâki-Billâh’ı arayıp buldu. Mürîdin çabası gerek; şeyhin yardımı gelir. Şeyh mürîde yalvarmaz; mürîd şeyhe yalvarır.
Para Karşılığı Mânevî Hizmet — Sahte
Para karşılığı mânevî hizmet veren şeyhler sahtekardır. «Bir görüşme — 500 TL»; «üyelik aidatı — 100 TL/ay»; «kitap paketi — 1000 TL» — bunlar dilencilik. Sahih şeyh kendi maddî imkânlarıyla yaşar; mürîdden para almaz; aksine mürîde verir. Bu tasavvufun temel ölçüsü.
Tevâzu — Şeyhliğin Alâmeti
Şeyhliğin alâmeti tevâzudur. Kim kendine «şeyh» dedirtirse — şeyh değildir. Sahih şeyh «ben şeyh değilim, bir fakîrim, bir kulum» der. Buğday başağı doluyken eğilir; boş başak diktir. Şeyhin tevâzusu doluluğunun işâretidir.
Mürîdin Sorumluluğu — Sahih Şeyhi Bulmak
Mürîdin sorumluluğu sahih şeyhi bulmaktır. Dilenci, reklâmcı, parayla iş gören şeyhlerden uzak durmalı. Sahih şeyhin alâmetleri: Kur’ânsünnete bağlılık, tevâzu, sade yaşam, karşılıksız hizmet, ümmetin maslahatı için çaba. Bu kriterleri uygulamayan — şeyh değil; sahtekar.
Niyâz — Sahih Şeyhe Yönelmek
Niyâz: «Yâ Rab, beni sahih şeyhe yönelt. Dilenci, reklâmcı sahte şeyhlerden koru. Mürîd olmanın hakkını verme gücü ver. Sahih tasavvufun ölçülerini bana öğret. Şeyh olmak yerine — iyi bir mürîd, sâdık bir derviş olmayı nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi sahih yolun yolcuları eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Şeyh, Tevâzu, Mürîd. → Tasavvuf Sözlüğü