Allâh’ın La’neti — Hakk ve Hakîkati Unutan Makam Sâhiplerinin Üzerine
Allâh’ın la’neti hakk ve hakîkati unutan makam sâhiplerinin üzerinedir. Makam sorumluluk verir; mes’ûliyet ister. Makam sâhibi adâletle hükmetmeli, Allâh’ın emrine uymalı. Eğer hakkı hakîkati unutursa — saltanatın, koltuğun, paranın peşinden giderse — Allâh’ın la’netine uğrar. Çünkü mes’ûliyetini ihmâl etmiş; halkı yanlış yöne sevk etmiş; emâneti zâyî etmiştir. Bu Kur’ânî bir prensip.
Makam — Emânet
Makam Allâh’ın verdiği bir emânettir. «Şüphesiz Allâh size emânetleri ehline vermenizi emrediyor» (Nisâ 58). Makam emânet; ehline verilmeli; ehli olan da emâneti adâletle taşımalı. Suistimal — emânete hıyânet; en büyük günahlardan.
Hakk’ı Unutan — La’netlik
Makam sâhibi hakk’ı unutursa la’netliktir. Allâh’ın yolundan saparsa; halkı yanıltırsa; zulüm ederse — Kur’ân onları la’netler. «Allâh’ın la’neti zâlimlerin üzerinedir» (A’râf 44). Bu la’net dünyâda ve âhirette geçerli. Dünyâda — felâket, huzursuzluk; âhirette — cehennem.
Hz. Peygamber’in Uyarısı — Yöneticilere
Hz. Peygamber yöneticileri sertçe uyarmıştır. «Allâh, halkına çoban kıldığı bir kimse onlara nasîhatte hâinlik ederse — cennet kokusunu duyamaz» (Buhârî). «Halkı aldatan bizden değildir» buyurmuştu. Yönetici emânetdâr; halkına nasîhat edici, dosdoğru hükmedici olmalı; aksi takdîrde la’netlik.
Saltanat Sevdâsı — Helâk
Saltanat sevdâsı yöneticiyi helâk eder. Koltuk uğruna doğruyu söyleyemez olur; halka yalan söyler; harâma göz yumar; zulme rızâ gösterir. Bu yol kısa vâdede güç verir; uzun vâdede yıkım getirir. Firavun, Nemrûd, Hâmân — saltanat sevdâsından helâk olanların örnekleri.
Sâlih Yönetici — Kurtuluş
Sâlih yönetici ise kurtuluştadır. Hz. Ömer örnek: adâletiyle kıtaları fethetti; gece sırtında un taşıyacak kadar halkına yakın. Ömer b. Abdülaziz örnek: 2.5 yıl yönetti, halkı zekât verecek kimse bulamaz oldu. Sâlih yönetici Allâh’ın rızâsındadır; halkı huzurda; kendisi cennette.
Halkın Görevi — Hakkı Hatırlatmak
Halkın görevi de yöneticiye hakkı hatırlatmaktır. Hz. Peygamber «Cihâdın en faziletlisi — zâlim sultânın huzûrunda hakk sözü söylemektir» buyurmuştu. Sessiz halk — zâlim yöneticiye ortak. Mü’min cesâretle hakkı söylemeli; ama hikmetle, edebli.
Niyâz — Sâlih Yönetici Talebi
Niyâz: «Yâ Rab, bize sâlih yöneticiler nasîb et. Hakk ve hakîkati unutan, la’netliğe uğrayan yöneticilerden bizi koru. Eğer biz makam sâhibi olursak — hakkı unutmaktan, zulüm etmekten, halkı aldatmaktan bizi koru. Hz. Ömer ve Ömer b. Abdülaziz’in yolunda yürümeyi nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi adâletli yöneticilerin yönettiği bir ümmet eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Makam, Emânet, Adâlet. → Tasavvuf Sözlüğü
Ek kaynaklar:
- Kur’an-ı Kerim, Nahl 16/125; hikmet ve güzel öğütle davet ilkesi.
- Kur’an-ı Kerim, Ahzab 33/21; Resulullah’ta güzel örnek oluşu.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, takva, ihlas ve güzel ahlak bölümleri.
- İmam Gazali, İhya-u Ulumi’d-Din, kalp terbiyesi, ahlak ve ihlas bölümleri.
- Buhari, İman ve Rikak bölümleri, niyet, ihlas ve ahlak rivayetleri.
- Müslim, Birr ve Sıla bölümü, güzel ahlak ve kardeşlik rivayetleri.
- Tirmizi, Birr ve Sıla, zühd ve deavat bölümleri.
- Nevevi, Riyazü’s-Salihin, ihlas, takva, zikir ve güzel ahlak bölümleri.
- İbn Hacer el-Askalani, Fethu’l-Bari, ilgili Buhari rivayetlerinin şerhi.
- Kuşeyri, er-Risale, tasavvuf adabı, hal ve makamlar bahisleri.