Bakara Suresi’nin 9. ayetinde Allah, müminleri aldatmaya çalışanlardan bahseder. Ancak bu kişiler aslında yalnızca kendilerini aldatırlar ve bunun farkında bile olmazlar. Hadis-i şerifde de belirtildiği üzere, ameli geri bırakanı nesebi ileri götüremez. Bu, dini hayattaki hakikati açıkça ortaya koymaktadır.
Allah’ı ve müminleri aldatmaya çalışırlar oysa yalnız kendil Hakkında
Bu tür insanlar toplumu aldatmak için çeşitli argümanlarla silahlanmışlardır. Dedelerinin kim olduğunu, ailesinin hangi şeyhler sülalesine mensup olduğunu övünerek konuşurlar. Soylarının değerli olduğunu, şeyhler sülalesinden geldiklerini iddia ederler. Oysa bu durum, dini hayatta hiçbir işe yaramaz. İnsan amel etmedikçe, soyundan gelen hiçbir değer onu kurtaramaz.
Bu aldatıcılar etrafındaki insanları soyları ve geçmişleriyle etkilemeye çalışırken, aynı zamanda başkalarından merak ve ilgi beklerler. Bir kişi “Ben nereye bağlı olduğumu bilmiyorum, öğrenmek istemiyorum” dediğinde, onlar bunu kabul edemez ve kendilerinden bir değer çıkarmaya çalışır. Çünkü onlar için, kendi değerlerini göstermek ve diğerlerinin hayranlığını kazanmak çok önemlidir.
Bazı kimseler ise geçmiş büyük şeyhler ve derviş Hallacı Mansur gibi ilim ve marifet sahibi insanlara benzemek isterler. “Eğer Hallacı Mansur zamanımızda yaşasaydı benim elimizi öperdi” gibi iddialarla konuşurlar. Oysa Hallacı Mansur gece günde yetmiş bin tevhit çekerdi, yüz rekat namaz kılardı. Bunlar saatlerce devam eden ibadatlerdir. Eğer biri ömrü boyunca bu kadar ibadetle uğraşmamışsa, bu rivayetleri abartı olarak nitelemesinin hakkı yoktur.
Bu tür iddiaları eleştiren birine “Demeseydin iyiydi” derler. Çünkü onlar, çevreleri tarafından hayranlıkla dinlenmeyi seven kişilerdir. Kendilerini büyük şeyhler ve mürşitler seviyesine yükseltmek ve bunu kabullendirmek istiyorlar. Etrafındaki insanlar da onları bu hayretle, sessizce dinlerler ve itiraz etmezler. Bu da bu aldatmacı davranışın devamını sağlar.
Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.
İlgili Sözlük Terimleri: Dervîş. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı