Allâh Haddi Aşanları Sevmez

«Allâh haddi aşanları sevmez» (Bakara 190; Mâide 87). Bu Kur’ânî bir prensiptir. Hadd — sınır demek. Allâh kullarına sınırlar koymuştur: Helâl-haram, sevap-günah, ölçü ve denge. Haddi aşan kişi bu sınırları ihlâl etmiştir. Allâh sınırlara saygı göstermeyen, ölçüsüz davranan kişileri sevmez. Mü’min hadleri korumalı.

Hadd — Allâh’ın Sınırı

«Hadd» Allâh’ın koyduğu sınırdır. Bâzı şeyler helâl, bâzıları haram; bâzıları farz, bâzıları sünnet. Bu sınırlar bilinmeli; aşılmamalı. Hz. Peygamber «Allâh hadleri koymuştur, onları aşmayın» buyurmuştur. Aşan kişi günahkâr; Allâh sevgisini kaybeder.

Aşırılık — Hadd İhlâli

Aşırılık hadd ihlâlidir. Aşırı yemek — sağlık haddi aşıldı. Aşırı uyumak — vakit haddi aşıldı. Aşırı sevmek (Allâh dışında) — sıralama haddi aşıldı. Aşırı eğlenmek — ölçü haddi aşıldı. Bütün aşırılıklar Allâh’ın sevmediği. Mü’min her şeyde orta yolu seçmeli.

İbâdetlerde Aşırılık — Sünnete Aykırı

İbâdetlerde bile aşırılık vardır. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem üç sahâbenin aşırı ibâdet niyetini düzeltti: «Ben sizin en çok korkanınız ve takvâlınızım; ama bâzen oruç tutar bâzen tutmam, bâzen namaz kılar bâzen uyurum, kadınlarla evlenirim. Kim benim sünnetimden yüz çevirirse benden değildir.» Aşırı ibâdet de sünnete aykırı.

Modern Aşırılıklar — Yaygın

Modern dönemde aşırılıklar yaygın. Aşırı tüketim, aşırı çalışma, aşırı dijital kullanım, aşırı eğlence. Bütün bunlar hadd ihlâli. Mü’min modern aşırılıklara direnmeli; ölçülü yaşamayı seçmeli. Bu denge mü’minin sağlık ve mâneviyâtını korur.

Orta Yol — Mü’minin Tarzı

Orta yol mü’minin tarzıdır. «Ümmetimi orta yolda yaşat» Hz. Peygamber’in duâsı. Ne aşırı ibâdet, ne ibâdetsizlik. Ne aşırı tüketim, ne tamâmen vazgeçme. Ne aşırı dünyâya bağlılık, ne tamâmen inzivâ. Orta yol — mü’minin doğru tarzı. Bu denge Allâh sevgisini kazandırır.

Hadd Aşımı Sonuçları — Ağır

Hadd aşımı sonuçları ağırdır. Birinci sonuç: Allâh sevgisini kaybetmek. İkinci: Mâneviyâtın bozulması. Üçüncü: Sağlığın bozulması. Dördüncü: Aile ve sosyal hayâtın etkilenmesi. Beşinci: Âhirette hesâb vermek. Mü’min bu sonuçlardan kaçınmak için hadleri korumalı.

Niyâz — Hadleri Koruyan Bir Mü’min

Niyâz: «Yâ Rab, beni hadleri koruyan, orta yolu seçen bir mü’min eyle. Haddi aşmaktan beni koru. İbâdetlerde de, dünyâ işlerinde de ölçüyü tutmamı nasîb et. Modern aşırılıklara direnmemi sağla. ‘Allâh haddi aşanları sevmez’ âyetini hatırlatarak sınırlarımı korumamı nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi haddi koruyan mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Hadd, Aşırılık, Orta Yol. → Tasavvuf Sözlüğü