Üç Sevgi — Allâh, Peygamber, Mü’min Kardeş
Mü’minin üç temel sevgisi vardır: 1) Allâh sevgisi. 2) Hz. Peygamber sevgisi. 3) Mü’min kardeş sevgisi. Bu üçü bir mü’minin sevgi hayâtının temel sütunlarıdır. Birini ihmâl etmek diğerlerinin de eksilmesine sebep olur. Mü’min hepsini birlikte beslemeli. Bu, klasik İslâm anlayışıdır.
Birinci — Allâh Sevgisi
Birinci ve en üst sevgi Allâh sevgisidir. «Îmân edenlerin Allâh’a olan sevgileri en şiddetli olandır» (Bakara 165). Mü’min her şeyden çok Allâh’ı sever. Bu sevgi diğer her sevgiyi yerine koyar. Allâh sevgisi olan kişi diğer sevgileri de doğru hizalar.
İkinci — Peygamber Sevgisi
İkinci sevgi Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem sevgisidir. «Sizden biriniz ben ona babasından, evlâdından ve bütün insanlardan daha sevgili olmadıkça gerçek îmân etmez» (Buhârî). Yâ’nî gerçek îmân Hz. Peygamber sevgisini gerektirir. Bu sevgi sünnete uymayı doğurur; mü’mini şekillendirir.
Üçüncü — Mü’min Kardeş Sevgisi
Üçüncü sevgi mü’min kardeş sevgisidir. «Mü’minler ancak kardeştir» (Hucurât 10). Bu kardeşlik Allâh’ın emri. Mü’min mü’mini sever; ümmet bağı kurar. Hz. Peygamber «Kendisi için istediğini kardeşi için istemeyen îmân etmiş olmaz» buyurmuştur. Yâ’nî bu sevgi îmân alâmeti.
Üçünün Birleşmesi — Mü’minin Yüreği
Bu üç sevginin birleşmesi mü’minin yüreğini tamâmlar. Sâdece Allâh sevgisi — yalnız kalır. Sâdece Peygamber sevgisi — eksik. Sâdece mü’min sevgisi — temelsiz. Üçü birlikte: Yürek tam. Mü’min bu üçlü yapıyı korumalı; ve dengeli besleyelim.
Sıralama — Önemli
Üç sevginin sıralaması önemli. 1) Allâh — en üstte. 2) Peygamber — ikinci. 3) Mü’min kardeş — üçüncü. Eğer sıralama bozulursa — îmân tehlikede. Meselâ mü’min kardeşi Allâh’tan üstün severse — şirke yaklaşılır. Sıralama korunmalı.
Sevgi Üçgenin Beslenmesi
Sevgi üçgeni beslenmelidir. Allâh sevgisi → ibâdet, tefekkür, dua ile. Peygamber sevgisi → sünnet öğrenme, siyer okuma, salavât ile. Mü’min sevgisi → sohbete katılma, ihvân halkası, hizmet ile. Üçü birlikte beslendiğinde sevgi yapısı sağlam.
Niyâz — Üç Sevgi Sahibi Bir Mü’min
Niyâz: «Yâ Rab, beni üç sevgi sahibi bir mü’min eyle. Allâh sevgisi, Peygamber sevgisi, mü’min kardeş sevgisi — üçünü birlikte yaşatmamı nasîb et. Sıralamayı doğru tutmamı sağla. Sevgi üçgenimi besleyen amelleri yapmamı nasîb et. Bu sevgilerle yüreğim tam olsun.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi üç sevgili mü’minler eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Üç Sevgi, Allâh, Peygamber. → Tasavvuf Sözlüğü