Abdal kelimesi hadis-i şeriflerde “ebdal” olarak geçer ve Anadolu’da “abdal” şeklinde kullanılır. Bu, müzik yapan çalgıcılarla sınırlı değildir. Kırşehir bölgesi ve Ankara kazalarında yaşayan abdal toplulukları hem çalarlar hem mani söylerler, şiir okur ve yazarlar. Meşhur sanatçı Neşe Ertaş abdal sınıfından gelmişse de, manevi açıdan konuştuğumuz abdal kavramı bunlardan farklıdır.

Abdâl kırk kişidir içlerinden birisi öldüğünde Allah onun ye Hakkında

Abdal, “bedel” kelimesinin çoğuludur ve Cenab-ı Hakk’ın seçkin ve seçilmiş kullarını ifade eder. Bu kimseler yeryüzünün manevi direkleridir. Kütüb-ü Sidde adlı eserde abdal hakkında kapsamlı bilgiler bulunmaktadır. Hadis kitaplarında deccaliyet ve fitne konuları arasında yer alan bu konuyla ilgili tüm rivayetler, Kütüb-ü Sidde sahibi tarafından bir araya toplanmış ve açıklanmıştır.

“Bedel” kelimesinin çoğulu olan “ebdal” unvanı, bu kimselerden biri ölünce yerlerine başka birinin konmasından kaynaklanır. Böylece bu manevi direklerin sayısı dünya üzerinde hiçbir zaman eksik kalmaz. Bazı insanlar son mürşid-i kamilin kendi şeyhlerine ait olduğunu ve ondan sonra mürşid-i kamil gelmeyeceğini söylerler. Ancak bu görüş, Hazreti Peygamber’in hadis-i şerifine muhalefet ettiği için ciddi bir hata teşkil eder. Velilerle ilgili ayet-i kerimeleri inkar etmek, hatta küfre girmek gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.

Ebu Nuaym’ın Hilyelül Evliya’da yer alan Aff ibn Malik’ten rivayet edilen haberde, ebdalların Şam bölgesinde bulunduğu belirtilir. Bu kutsal kimseler sayesinde yardım görülür, rızka nail olunur, yağmur yağar ve düşmanlara karşı zafer elde edilir. Şam halkı da onlar sebebiyle azaptan korunur. Hazreti Ali efendimizin rivayetine göre ise ebdallar kırk erkektir ve bunlardan biri öldüğünde Allah yerine başka birini koyar.

İbn Ömer’den nakledilen hadiste, her nesilde Müslümanların en hayırlı olanlarının beş yüz kişi olduğu, ebdalların da kırk kişi olduğu belirtilir. Bu iki grup hiçbir zaman eksiklik yaşamaz. Onlardan biri vefat ettiğinde, Allah Teâlâ hemen yerine bir başkasını tayin eder ve böylece bu manevi teşkilat sürekli kaimiyetini koruyor.

Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.

İlgili Sözlük Terimleri: Mürşid. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı