Allâh Kalbimizden Geçenlerden Bizi Hesâba Çeker mi?
Allâh kalbimizden geçenlerden bizi hesâba çeker mi? Sahih cevap: Hz. Peygamber buyurdu ki «Allâh ümmetimi içinden geçirdiği vesveselerden, eyleme dönüştürmedikçe veya konuşmadıkça hesâba çekmez» (Buhârî, Müslim). Yâ’nî kalbe gelen vesveseler — eğer kabûl edilmez, eyleme veya söze dönüşmezse — günah değildir. Ama eğer mü’min vesveseyi kabûl eder, niyet eder, söze veya eyleme dökerse — hesâbı vardır.
Sahih Hadîs — Vesvese Affedilir
Buhârî ve Müslim’in rivâyet ettiği hadîs: «Allâh ümmetimden kalpten geçen vesveseleri affetti — onları söze ya da eyleme dönüştürmedikçe.» Bu hadîs mü’mine büyük rahatlama getirir. İstenmeyen kötü düşünceler — şeytân vesvesesidir; mü’min onları reddeder; reddettiği sürece günah değildir.
Vesvese ile Niyet — Fark
Vesvese ile niyet arasında büyük fark vardır. Vesvese — kalbe gelir, mü’min onu istemediği için reddeder. Niyet — mü’min kabûl eder, plân yapar, eyleme dönüştürmeyi düşünür. Niyetin günahı vardır; vesvesenin yoktur. Mü’min bu farkı bilmeli; gereksiz endişeden kurtulmalı.
İyi Niyet — Sevap
İyi niyet sevap kazandırır. Mü’min bir hayır yapmayı niyet ederse — yapmasa da niyetinden dolayı bir sevap yazılır. Yaparsa — on sevap yazılır. Niyet etkilidir; kalpteki iyi düşünceler ödüllendirilir. «Ameller niyetlere göredir» (Buhârî).
Kötü Niyet — Günah
Kötü niyet ise — Allâh’tan korkup vazgeçilirse sevap; vazgeçilmez ama yapma imkânı bulunmazsa kötü niyet günahı yazılır. Eğer kötü niyet eyleme dökülürse — tam günah yazılır. Bu nüanslar mü’mini eyleme geçmeden önce uyandırır; vazgeçmeye davet eder.
Vesveseden Korunma — Eûzü
Vesveseden korunma için mü’min «Eûzü billâhi mineşşeytâni’rracîm» (kovulmuş şeytândan Allâh’a sığınırım) der. Felak ve Nâs sûreleri okur. Allâh’ı zikreder. Bu uygulamalar vesveseyi uzaklaştırır; kalbi sâkinleştirir.
Aşırı Endişe — Şeytân Tuzağı
Aşırı endişe — «kalbimden bir kötü şey geçti, ben günahkârım» düşüncesi — şeytân tuzağıdır. Şeytân mü’mini umutsuzluğa düşürmek için bu vesveseleri kullanır. Mü’min Hz. Peygamber’in hadîsini hatırlamalı; vesveseyi reddetmeli; Allâh’ın rahmetine güvenmelidir.
Niyâz — Kalp Selâmeti
Niyâz: «Yâ Rab, kalbime gelen vesveselerden beni koru. Onları kabûl etmemek, eyleme dökmemek tevfîkini ver. İyi niyetleri kalbime yerleştir; kötü niyetlerden uzak tut. Hz. Peygamber’in müjdesini hatırlatan, aşırı endişeden koruyan bir kalp ver. Eûzü-Besmele dudaklarımdan eksik etmeme.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi kalp selâmeti olan mü’minler eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Vesvese, Niyet, Kalp. → Tasavvuf Sözlüğü