Ayrım Yok, Ayrıştırma Yok — Bu Bizim Ahlâkımız ve İnancımız

Ayrım yok, ayrıştırma yok — bu bizim ahlâkımız ve inancımızdır. Tasavvuf insanları ırk, mezhep, dil, sınıf üzerinden ayırmaz. Allâh’ın bütün kulları kardeştir; ve dervîş bu kardeşliği yaşar. Modern dönemde ayrımcılık yaygınlaştı; ama tasavvuf bu yanlışa karşı durur. Kucaklayıcı bir tavır — bu, sahih dervîşliğin alâmetidir.

İslâm’ın Eşitlik İlkesi — Veda Hutbesi

Vedâ Hutbesi’nde Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem «Arab’ın Acem’e, Acem’in Arab’a, beyazın siyaha, siyahın beyaza üstünlüğü yoktur; üstünlük ancak takvâ iledir» buyurmuştur. Bu, İslâm’ın temel eşitlik ilkesidir. Tasavvuf bu ilkeyi yaşatır. Dervîş kimseyi ırk üzerinden küçümsemez; hepsini kardeş görür.

Mezhep Ayrımı — Tasavvufa Yabancı

Mezhep ayrımı tasavvufa yabancıdır. Hanefî, Şâfiî, Mâlikî, Hanbelî — hepsi sahih mezhebler. Aralarında küçük farklar var; ama özde aynı dîn. Dervîş bu mezheblerden birine tâbî olur; ama diğerlerini de saygıyla anar. Mezhep tartışmaları, fanatizmler dervîşe yakışmaz.

Dil Farkı — Allâh’ın Âyeti

«Sizi dillerinizin ve renklerinizin değişikliği de O’nun âyetlerindendir» (Rûm 22). Yâ’nî dil ve renk farklılığı Allâh’ın bir âyeti; ayrılık sebebi değil, birliğin zenginliği. Dervîş bu hakîkati bilir; ve Türk, Arap, Kürt, Acem — hiçbirini diğerinden üstün ya da düşük görmez. Hepsi Allâh’ın âyetlerinin tezahürü.

Sosyal Sınıf — Anlamsız

Sosyal sınıf tasavvufta anlamsızdır. Fakir-zengin, eğitimli-eğitimsiz, asîl-sıradan — bu ayrımlar Allâh katında geçersiz. Dervîş hepsiyle aynı saygıyla muâmele eder. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem köleler ile zenginleri aynı sofrada oturturdu. Bu örnek dervîşe yol gösterir.

Modern Ayrımcılıkların Kaynağı — Cehâlet

Modern ayrımcılıkların kaynağı cehâlettir. Birbirini tanımayan insanlar birbirinden korkar; ve ayrıştırır. Eğer tanırlarsa, ortak insanlığı görür; ve kucaklar. Dervîş bu tanışma köprülerini kurmaya çalışır. «Sizi şubeler ve kabîleler hâlinde yarattık ki tanışasınız» (Hucurât 13). Tanışmanın gâyesi ayrılık değil, bilinmek.

Tasavvufun Birleştirici Rolü — Tarih

Tasavvufun tarihte birleştirici bir rolü vardır. Anadolu, Balkanlar, Hindistan, Endonezya — tasavvuf bu coğrafyalarda farklı halkları birleştirdi. Mevlevîler, Bektaşîler, Nakşîler — hepsi farklı kavimleri kardeş yaptı. Bu birleştiricilik bugün de gerek. Modern müslüman bu rolü yaşatmalıdır.

Niyâz — Kucaklayıcı Dervîş

Niyâz: «Yâ Rab, beni ayrım yapmayan, ayrıştırmayan bir dervîş eyle. Vedâ Hutbesi’nin eşitlik ilkesini yaşamamı nasîb et. Bütün insanları Senin kulun olarak görmemi; ırk, mezhep, dil, sınıf üzerinden kimseyi küçümsememi nasîb et. Tasavvufun birleştirici rolünü yaşatmamı sağla.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi kucaklayıcı mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Kardeşlik, Eşitlik, Tasavvuf. → Tasavvuf Sözlüğü