Kur’ân-Sünnet Dairesinde Sevdiriniz, Nefret Ettirmeyiniz

Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem buyurur: «Sevdiriniz, nefret ettirmeyiniz; kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız.» Bu, tebliğin altın kuralıdır. Mü’min İslâm’ı anlatırken kolaylaştırmalı; insanları İslâm’a çekmeli, kaçırmamalı. Bu, Kur’ân ve sünnet dâiresinde olmalı; yâ’nî dîni gevşetmek değil, anlatımı yumuşatmaktır.

Hadîsin Bağlamı — Tebliğ Edebi

Bu hadîs tebliğ edebini öğretir. Hz. Peygamber sahâbeyi tebliğe gönderirken bu prensibi söylerdi. «İnsanları kazanın, kaybetmeyin» demektir. Çünkü öfkeyle, sertlikle anlatılan dîn insanlardan uzaklaştırır. Yumuşaklıkla, sevgiyle anlatılan dîn insanları çeker. Bu farkı bilmeyen tebliğci başarısız olur.

Kolaylaştırmak — Allâh’ın Emri

Kolaylaştırmak Allâh’ın emridir. «Allâh sizinle kolaylık ister, zorluk istemez» (Bakara 185). Yâ’nî dînin tabîatı kolaylıktır. Eğer mü’min dîni zor gösteriyorsa — yanlış gösteriyor. Hz. Peygamber «Bu dîn kolaydır; kim onu zorlaştırırsa, onu yenemez» buyurmuştur. Bu yüzden zorlaştıran mü’min hem kendine hem başkasına zarar verir.

Kur’ân-Sünnet Dairesi — Sınır

«Kur’ân-sünnet dâiresinde» — sınır budur. Kolaylaştırmak Allâh’ın hudûdunu çiğnemek değildir. «Namaz kılmasan da olur, oruç tutmasan da olur» — bu, kolaylaştırmak değil; dîni terkettirmektir. Mü’min Kur’ân-sünnet çerçevesinde kolaylaştırır; çerçevenin dışına çıkmaz. Bu denge önemli.

Nefret Ettirmek — Tehlikeli

Nefret ettirmek tehlikelidir. Mü’min İslâm’ı sert, korkutucu, hoşgörüsüz şekilde anlatırsa, dinleyenler İslâm’dan nefret eder. Bu, mü’mine büyük bir günah getirir. Çünkü Allâh «Kâfirlerin Allâh’tan başka taptıklarına sövmeyin; sonra onlar da bilgisizce, düşmanlıkla Allâh’a söverler» (En’âm 108) buyurmuştur. Yâ’nî öyle bir tebliğ tarzı seç ki — düşmanlık üretmesin.

Hz. Peygamber’in Yumuşaklığı — Örnek

Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem yumuşaklığı ile tanınırdı. Tâifte kendisine taş atılınca «Yâ Rab, kavmime hidâyet ver, çünkü onlar bilmiyorlar» dedi. Bu yumuşaklık, sertlikle elde edilemeyecek hidâyetleri elde etti. Sahâbe Hz. Peygamber’in bu yumuşaklığını gördü; onları kazandı. Modern mü’min de bu yumuşaklığı öğrenmelidir.

Modern Tebliğin Hataları — Sert Anlatım

Modern dönemde bâzı müslümanlar sert anlatımı tercih eder. Tehdit, korkutma, suçlama — bunlar onların yöntemi. Sonuç: İnsanlar dînden kaçar. Halbuki Hz. Peygamber’in yöntemi farklıdır: Sevdir, kolaylaştır. Mü’min bu sünnete dönmelidir. Yoksa tebliğ başarısız olur; ümmet azalır.

Niyâz — Yumuşak Tebliğci İçin

Niyâz: «Yâ Rab, beni sevdiren, kolaylaştıran bir mü’min eyle. Nefret ettirmekten, zorlaştırmaktan beni koru. Kur’ân ve sünnet dâiresinde kalmamı, ama anlatımımın yumuşak olmasını nasîb et. Hz. Peygamber’in yumuşaklığını gönlüme yerleştir; Tâifteki sabrını bana ver. Sertliğin başarısız olduğunu bilen bir tebliğci eyle.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi sevdiren mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Tebliğ, Kur’ân, Sünnet. → Tasavvuf Sözlüğü