Kadınların Süslenmesi ve Kokulanması
Bir kadının erkeklerin ilgisini çekecek şekilde süslenip, kokulanıp dışarı çıkması büyük günah-ı kebâirdir. Hanefîlere göre kadının giysisi topuk kemiğinin altından sarkıp yerde sürünüyorsa câiz değildir. Gelinliklerin yerde sürüklenmesi de bu hükme girer.
Ancak buradaki süsten kasıt, bütün erkeklerin ilgisini çekecek nitelikteki süslenme ve kokulanmadır. Bir kadın iyi giyinebilir, iyi bir manto, ayakkabı, çanta kullanabilir — bu süs hükmüne girmez. Erkeklerin ne kadar iyi giyinmeye hakkı varsa kadınların da kendi yaşam standartlarında giyinmeye hakkı vardır. Tesettürlü bir kadının mantosu kaliteli diye süslenme hükmü verilmez.
Derviş Kardeşlerin Kusurlarını Görmemek
Başkalarının eksikliklerini ve noksanlıklarını takip eden kimse, şeytanın vesvesesine katılır. Bir derviş kardeşin eksikliğini görmeye çalışmak yerine dînin genel hükmünü sorun. “Filanca kardeş şöyle yapıyor” diye sormak yerine “Bir kadının kokulanarak dışarı çıkmasının hükmü nedir?” diye sormak daha edeplidir.
Osmanlı: Din Devleti mi?
Osmanlı bir din devleti değildir. Osmanlı kendi referansını Kur’ân ve sünnet olarak almıştır ama içerisinde Hristiyan hukukuyla hukuklanan beylikler, kendi bölgesel dinlerine göre yaşayan pek çok kavim ve inanç topluluğu vardır. Din devleti olarak sadece Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri ve dört halîfe dönemini görebiliriz.
Osmanlı’yı din devleti olarak görürsek, yanlışlıklarını dinin yanlışlığı olarak görmek zorunda kalırız. Osmanlı’nın hataları, kusurları vardır ama biz onu savunurken hata ve kusurlarını yok saymak değil, yerine oturtmak gerekir. Din devleti Mehdî çıkıncaya kadar tekrar kurulmayacaktır.
Kardeşlik Hukuku: Zarar Verme
Kardeşlik hukuku noktasında tek ölçü şudur: kardeşlerinize zarar vermeyin. Sizden bir kardeşiniz zarar görmesin — bu hukuk yeter. Bir insana zarar vermeyen kimseyi bu ahlâk evliyâ eder. Canına, malına, eşine, aşına, ticaretine zarar getirmemek — dervişliğin en temel kardeşlik hukukudur.
Allah’ın Bildiğini Kuldan Saklamak
“Allah’ın bildiğini kuldan mı saklayacağım” deyimi yanlıştır. Allah’ın bildiğini kuldan saklarız ve saklamalıyız. Allah kusurları örtücüdür, günahları affedicidir. Bir kimsenin hatasını, kusurunu insanlara yayarsanız Allah belki onu örtüp affedecekti — siz şahitlendirmiş olursunuz.
İşlerinizde sıkıntı varsa herkese anlatmayın. Çocuğunuzun bir rahatsızlığı varsa herkese söylemeyin. Evde problem yaşadıysanız dışarıda anlatmayın. İnsanlar dedikoduya, gıybete, laf taşımaya çok müsaittir. Üzerinizi bozarsınız. Kendi özeliniz olsun.
Ebû Zer Hadîsi: Dokuz Tavsiye
Peygamber Sallallâhu Aleyhi ve Sellem Hazretleri Ebû Zer radıyallâhu anh’a dokuz şeyi emretmiştir:
- Ne olursa olsun Allah’a şirk koşma — vücudun parça parça kesilse, ateşe atılsa bile.
- Bile bile farz namazı terk etme — namazı terk edenden Allah’ın himâyesi kalkar.
- İçki içme — çünkü o bütün kötülüklerin anahtarıdır.
- Anne-babana saygılı ol — haksız olsalar bile edebini, saygını yitirme.
- Sefere çıkmanı emrederlerse gönüllerini almak için çık — anne-baban “Defol git” derse gönülleri olsun diye git.
- Haklı olsan bile başındaki Müslüman idarecilerle çekişme.
- Herkes seni bırakıp kaçsa bile sen savaştan (mücâdeleden) kaçma — dîni yaşama ve yaşatma mücâdelesine devam et.
- Malından önce ailene harca — başkasına cömertlik yapıp evlatlarına cimrilik yapma.
- Ailene sopanı kaldırma — hanımlarını, çocuklarını dövme; severek, ilimle, hikmetle terbiye et.
Çeşitli Fıkhî Meseleler
Mehir Konuşulmamışsa
Hanefîlere göre mehir konuşulmadıysa kadının iddet bekleme dönemindeki (üç ay) yaşam standartı kadar bir meblağ mehir olarak belirlenir. Hadislerde bir koyun, iki koyun, üç koyun miktarı zikredilir — bu o kadının geçim standardını temsil eder.
İmam Nikâhı Aileden Habersiz
Hanefîlere göre bir kız kendi başına nikâh kıyabilir. Ancak ailesi itiraz ederse ve oğlanın küfüvv (denklik) olmadığını iddia ederse nikâhı feshetme hakkına sahiptirler. Şâfiîlere göre ise velînin izni olmadan nikâh geçerli değildir.
Müslümanın Müslümana Savaş Açması
İki mümin birbirine savaş açamaz, birbirini öldüremez, kavga edemez. Kim önce kavgayı başlatırsa sorumlusu o olur. Kim önce silâh çekerse ve silâh çeken ölürse iki ölümden sorumlu olur.
Kaynakça
Hadîs-i Şerîfler
- Kadının kokulanarak dışarı çıkmasının zinâ hükmü — Sünen-i Tirmizî, Kitâbu’l-Edeb, Hadis No: 2786; Sünen-i Ebû Dâvûd, Kitâbu’t-Tereccül, Hadis No: 4173
- İzârı topuktan aşağı sarkıtma — Sahîh-i Buhârî, Kitâbu’l-Libâs, Hadis No: 5787
- Ebû Zer hadîsi (dokuz tavsiye) — Ahmed bin Hanbel, Müsned; Taberânî, el-Mu’cemü’l-Kebîr; İbn Hibbân, Sahîh
- “Dinde en son yıkılan kalem namazdır” — Ahmed bin Hanbel, Müsned; İbn Mâce, Kitâbu’s-Salât
- “İçki bütün kötülüklerin anahtarıdır” — Sünen-i İbn Mâce, Kitâbu’l-Eşribe, Hadis No: 3371; Ahmed bin Hanbel, Müsned
- “Kim bir Müslümanın kusurunu örterse Allah da onun kusurunu örter” — Sahîh-i Müslim, Kitâbu’z-Zikr, Hadis No: 2699
Fıkhî Kaynaklar
- Kadınların giyim hükmü — İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, Kitâbu’l-Hazr ve’l-İbâhe
- Mehir belirlenmemişse hüküm — Merğînânî, el-Hidâye, Kitâbu’n-Nikâh; el-Kâsânî, Bedâiu’s-Sanâi’, Kitâbu’l-Mehr
- Velîsiz nikâh (Hanefî-Şâfiî ihtilâfı) — İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, Bâbu’l-Velâye fi’n-Nikâh
- İki Müslümanın savaşması — Sahîh-i Buhârî, Kitâbu’l-Îmân; İbn Âbidîn, Bâbu’l-Bağy
Tarihî Kaynaklar
- Osmanlı devlet sistemi ve din devleti tartışması — Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğu: Klâsik Çağ; Ahmet Cevdet Paşa, Târîh-i Cevdet
- Yavuz Sultan Selim’in doğu seferi — İbn Kemâl, Tevârîh-i Âl-i Osman; Solakzâde Tarihi
Sohbetin Özeti
Bu sohbet, kadınların süslenme hükmünden derviş kardeşlerin kusurlarını görmeme edebine, Osmanlı’nın din devleti olup olmadığı tartışmasından Ebû Zer hadîsinin dokuz tavsiyesine kadar geniş bir yelpazede ele alınmıştır. Allah’ın bildiğini kuldan saklamak gerektiği, kardeşlik hukukunun “zarar vermemek” ile özetlendiği, mehir ve nikâh meseleleri, namazı terk edenin himâyesiz kaldığı ve içkinin bütün kötülüklerin anahtarı olduğu vurgulanmıştır. Sohbetin temel mesajı: edepli ol, kusur arama, dîni disiplinle yaşa ve ailene öncelik ver.
Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.
İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Sünnet, Halife, Dervîş. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı