91. Mesnevi Şerhi 630-640 Beyit konusunda Mustafa Özbağ Efendi’nin değerli sohbetlerinden derlenen bu içerik, 91. mesnevi şerhi 630-640 beyit hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
91. Mesnevi Şerhi 630-640 Beyit Hakkında
en baştan 20’den alayım Biz O kadarsa coook atış Bizden Değildir Biz yayın yaydan ok atan Allah’tır bütün ev al ve fiili yaratan Allah’tır bu bir fiil yatır la faile illallah Allah’tan başka fail olan yoktur Allah bütün fiyatları yaratır bu İmamı Azam Hazretleri fiil yatın üzerinde iki tecelli Vardır 2qw vardır E tabi İmam Maturidi bunu böyle ardından imam-ı nesefi sonra da sabuni bunu böyle sadeleştirerek ten anlatmışlar Ya ben imamı azamdan Ne söyleyeyim siz sonra imama türden İmam nesefi den işte sabundan okuyabilirsiniz İmam Azam hazırdım ki he fiil yatın üzerinde iki kuvvet vardır ve bu meseleyi daha iyi kavrayabilmeniz için Mehmet Sait Yazıcıoğlu eski diyanet işleri başkanı Aynı zamanda da İlahiyat Fakültesi profesörün do Çentik tez doçentlik tezi olan insan fiyatının üzerindeki insan fiyatını anlatan Kuvvetleri anlatan bir küçük doçentlik tezi var aslında tüm sufilerin e Okul okumaya çalışan bilhassa Arabi ve Hz Mevlânâ Mesnevi ve Arabi’den fisu fütuhat okuyacak olan veya Mesnevi okuyacak olanların önce Mehmet Sait Yazıcıoğlu nun insan fiyatında Hürriyet diye öyle olması lazım herhalde kitabın ismi bu matüridi ve nesefi göre insan hürriyeti Evet teşekkür ederim Bu kitabı muhakkak okunması gerekir Bu kitabı okumayan kimselerin tekrar bunun altını çizerek ten söylüyorum Arabi’den füsus veya Fito at veya Mesnevi okumaları uygun değil Bu sebepten Çünkü insan fiyatındaki Hürriyet’in sınırını görecek orada bu ve insanın fiil yatının üzerindeki kaç kuvve var Onu bilecek Yoksa ince bir perde cebriye düşmesi ve Kadriye düşmesi muhtemeldir o kitabı okumayanlar mesela birisi Arabi İyi okuyor öğretim üyesi olma noktasında o kitabı okumamış cebriye düşmüş ben cebriyeci oldum dedi ne olur insan okumazsa onu şimdi biz o kakao katarsak o at ok atış bizden değildir ve o fiyatı yaratan Allah’tır Çünkü fiil yatın üzerinde 2qw birincisi insana ait insana ait onun kuvvetli Düzce irade Bu bir fiiliyatta ok atma Öyle değil mi ok atma o katmayı Biz istedik Ama bu Cüzi irade bu Eğer irademizi birisine teslim etmediyse koku Biz yaydık kendimiz birisi Biz ederse yaydık iyi bakın iradeyi birisine yayı gel geldik irademizi birisine teslim ettik attık ve irademizi birisine teslim ettik irade iradesi değil Yine Başımızda bir komutan var Başımızda bir imam var bize dedi ki buraya otur Biz olim ama o komutana irademizi O esnada teslim ettik oturmayı yaratan Allah bu ok ok yayı geldi koku fırlattı koku atma iradesi bize ait e Okul girişi yayın onu işte hareketleri her şey piyat yaratma Allah’a ait O yüzden diyor ki Ateş Bizden Değildir fiiliyat Allah yarattı Biz yayınız yaydan ok atan Allah’tır Biz o Oka Normalde göz dedik attık o oku Normalde atma işlevini yaratan Allah bu Cebir değildir Bakın bu Cebir değildir fiiliyata o yaratır bu gücümüz Bu cep varlığın manası dır allah c badıl bütün fiil yatları o yaratır fiyatların üzerinde yaratmada Cabbarlı vardır Allah’ım cemredir ve bütün fiil yatları o yaratır fiil yatların yaratılmasında cebriye et vardır fiil yaptırın yaratılmasında cebriye et vardır Allah’tan başka fiil yaptırın yaratacak bir şey yoktur ve bütün fiiliyatta bu manada Allah’ın yaratmasına muhtaçtır bütün fiyatlar sudur edecek olan bütün yaratma lar var Allah’ın Fi Allah’ın yaratmasına muhtaçtır Allah yar atmadıkça Allah yar atmadıkça o fiyat icra edilemez o fiyat meydana çıkamaz onu ancak Allah yaratır o cep varlığı almış da Allah’a yalvarmak içindir Bu cep varlığı fiil yatın tamamı yette Allah’ın Allah’a ait olduğunu anlatmak onu sik etmektir bu bunu görmek zikretmektir ve bütün fiil yatın yaratıcısının Allah olduğunu görmek bütün fiili atın yaratıcısının Allah olduğunu bilmek bütün fiyatın yaratıcısının Allah olduğunu görüp bunu Tefekkür etmek Bunu iç alemini sindirmek zikirdir o zikirdir bu zikirde evlâ bir zikirdir senin dilinle Allah’ı zikretme ne benzemez O senin eline tespih alıp sen kendin Die la ilahe illallah dediğini anlayamayacak bir şekilde la lay la lay la la la la la la la bu değildir Biz bunu Tefekkür edersen bütün fiil yatın yaratıcısının Allah olduğunu her daim zikirde duranlardan olursun Allah her daim bu ve her fiiliyatta onun sıfatların tecelliyâtı görürsün Bu sadece yaratma tecelliyâtı değil Çünkü Allah birşey yaratırken çok sıfatları tecelli eder ilim sıfatı Kudret sıfatı kuvvet sıfatı hakim sıfatı hiç bir şeyi cenab-ı hak yaratırken onun üzerinde çokça sıfatı tecelli eder da çokça sıfat tecelli ettiğinden sadece yaratma sıfatını Seyr etmezsin mı o bir sıfatın içerisine binlerce sıfatını koyar bir şeyin üzerine bir şey yaratırken binlerce sayısı sıfatları onun üzerinde tecelli eder ya o yüzden bu aynı zamanda zikir aynı zamanda Allah’a Bir yalvarış tır bu Alayı pinleme miz gücümüz olmadığına delildir iyi bakın bir şey daha ağlayıp dinliyorsa gücümüz olmadığında mı ağlayıp ineriz Biz Karnımız ağrır ağlarız bu karnımızın tedavi edecek güç yoktur bu Midemiz ağrır ağlarız Yok canım ız yanan ağlarız hiç bir şeye söz geçiremez hüzünlenir ve bu bizim güç yetiremez dediğimiz dendir bir güç yetiremez dediğimiz noktalarda ağlar Sızlar Zaten ben güç getirdiğimiz yerde ağlamak sızlamak en evladı olandır bir intikam almaya gücü yettiği halde intikam almak evlâ birşeydir erdemliktir Ama asıl erdemlilik İntikam almaya güç getirdiği nerede İntikam almamaktır asıl affetme be ceza verebilecek noktada iken Ceza vermemektir iyi bakın ceza verebilecek güçlü olan bir kimsenin ceza vermeyip affetmesi dir erdemlik olan Bu bir örneğin işten patrona ceza verebilir mi bir yanında çalışan işçi veremez bir işçinin kalkıp da ben patron affettim demesi boş muhabbettir senin patrona Gücün Yeterse git bir kil karşısına Ben hakkımı istiyorum da Ama asıl Hak arama budur bu gücünü gücünün yeteceğinden Hak arama Hak arama değildir bu gücünün yetmediği yerden Hak arama ha karamıdır bu gücünün yetmediği yerde var ama insanlar güce taparlar Güçlünün önüne geldiğinde Ela uç oluştururlar güçsüze girse üzerine abla Nurlar bu güçsüze abanmak erdemlilik değildir o zayıflığın ta kendisidir asıl güçlü olana abanmak erdemliktir asıl kendinden güçlü olana Hakkı haykırmak erdemliktir Sen neden bir zalim devlet başkanına Hakkı tebliğ etmek cihattan sayıldı Sen neden Zalim bir kimseye hakkı ve hakikati anlatmak en büyük Cihat oldu Ama neden bir küfür ehline Hakkı bu müslümanlar ne yapıyorlar şimdi ve birbirleriyle uğraşıyorlar birbirlerini tekfir ediyorlar ve Suriye’deki deaş denilen o terör grubu ne yapıyor la la la ilahe illallah muhammeden resulullah diyenler bombalıyor o canlı bombalar nerede patlıyor İstanbul’da patlıyor Ankara’da patlıyor Diyarbakır’da patlıyor Şırnak’ta patlıyor Hakkari’de patlıyor Hatay’da patlıyor nerede patlıyor la la ilahe illallah muhammeden resulullah diyenlerin içinde patlıyor o Müslümanlara tatlı ediyorlar Şehit ediyorlar Ama sen madem ki Hak ve Hakikat için yola çıktın neden İsrail’e savaş mıyorsun Sen neden İsrail’de bomba patlatıyor İyi madem sen kafirler için savaşmaya çıktın neden pentagon’da patlatıyorum bombayı İyi madem kâfirlerle mücadele edeceksin Sen neden Rusya’da patlatıyorum bombayı bu Madem kâfirlerle Cihad edeceksin Sen öyle işte adetin kendince ya Neden sen Amerika ile savaş mıyorsun neden Rusya ile savaş mıyorsun neden İngilizlerle Savaş mıyorsun da gidip masum Müslüman köylülerin bulunduğu yerde bomba patlatıyorsun bu ne işin var Hatay’da senin bomba patlatıyorsun bu ne işin var senin Diyarbakır’da bomba patlatıyor bu ne işin var senin kamyonları doldurup Madem Hak ve Hakikat yolundasın kamyonları patlayıcıları doldurup polisin önünde bombayı patlatıyor sun ne demek ki senin işin Hak ve Hakikat yolunda savaşmak değil senin için masumları katletmek masumları Şehit etmek Çünkü sen Kafirlerin elinde maaş olmuşsun Sen eğer Hak ve Hakikat yoluna çıktıysan git dünyanın en büyük zalim olan Amerika ile savaş Sen git ortadoğu’dan filistinlilere kan kusturan ölüm Yağdıran İsrail’e savaş var ama yok ya senin işin ne senin işin masumları katletmek zalimsin hainisin sen işte o yüzden bir kimsenin güçlüğe karşı hız zalime karşı kendinden Güçlü’den ona Hak ve Hakikat anlatması ona tebliğ etmesi Cihad ek vardır su ağlamamız incelememiz güçsüz olduğumuz zamanda da zayıflığı mızı gösterir asıl ağlamak asıl inlemek güçlü olduğunu halden bir başkasından İntikam almaya gücün yettiği halde Onun için ağlamaktır iyi bakın o kimse için ağlamak o kardeşin için ağlamaktır bu fakat utanma mızda dileğimiz değiş gördüğümüze delildir en utandığım kız ya bir iş yaptık utanılacak bir iş yaptıysak utanırız yüzümüze ederiz Bu da nedir o işi O utanılacak olan İşi kendi dileğimiz de yaptığımız dır bu bizim düz irademizi gösterir bu dileğimiz değiş yaptık düz irademiz buraya gelirken herkes dileğiyle geldi cüz iradesiyle geldi göz iradesiyle geldiği için Cenabı Hak O’na lütfen edecek sevap verecek ama biz cebriyeci değil Allah bize hayır yazdı Biz de hayrı istiyoruz şer yazsaydı şerri içecektik şehri istedik o yazdı O yüzden yaptık biz o noktada değiliz biz şerri de hayırlı da Yaratanın Allah olduğunu ama cüz irademiz de biz ya şehri seçtiğimizi ya da hayrı seçtiğimizde inanıyoruz bu dileğimiz değiş görmeseydik bu utanmadan ne oluyor İyi madem ki biz dileğimiz de değildi bu işimiz Neden utanıyoruz ki Ama ben bunu böyle örnekle erken arkadaşları diyorum ki Yanında birisi oturuyor Senin kolun istem dışı kalkıp adamın kafasını yumruk mu oluyor o ne var mı öyle olan yok Ancak uykuda o uykuda da yaptıklarınızdan sorumlu değilsiniz ama sakın bir kısım ve la Miller gibi düşünmeyin bu öyle demişti birisi bana hepimiz uykudayız dedi bu yaptıklarımızdan sorumlu değiliz ki dedi Niye dedim ben evde hadis var uykuda sanız öldüğünüzde uyanırsınız da kafanızı biraz burgu alayım ben de hadi Şerif var bu hepiniz uykuda sanız öldüğünüzde uyanırsınız hepiniz uykuda sanız o zaman hiçbirinizin sorumluluğu yok bu Başkan da gülüyor da Başkan var senin orada Mela filmleri bu birisi öyle desene diyeceksiniz bu hadisi şerif var uykuda olan yaptıklarından uykuda olandan akli dengesi trenden o unutan lan bu üç şey diyor bu üç halde olandan hesap kaldırılmıştır 3 şey unutmak uyku ve Akli dengesizlik Eğer bu üçünden diyor hesap kaldırılmıştır bu hadisi şerif Evet Ee kafanızı bulandırmayın başka bir adı Şerif insanlar uykudadır öldüklerinde uyanırlar ama hepsi sebebimiz uykudaysa cpec hamam birisi hiç kimse uyandırmasın bize Bu bir hadisi şerif da uyuyorsa uyandırmayın o uyuyorsa uyandırmayın bu ne oldu sorumluluk kalmadı veleddalin Amin sakın Aa öyle değil bu sakına Allah muhafaza eylesin Evet bu acıklanma bu utanma bu dertlenme dene bir birşey acıklanıyor Sak canımıza diyorsa bir şeyden dertleniyor Sak bir şeyden utanıyorsa kozaman bizim düz irademiz var iyi bakın benimdin aldım düz iradenin üzerine kuruludur tasavvufi Algın da cüzi iradenin üzerine kuruludur düz iradesiz bir söz konusu değil hocalar neden talebi terbiye için sıkıştırıyor fikir Neden kuruntulardan kuruntulara dönüp duruyor bir kimse birisini terbiye etmeye çalışıyordu değil mi Madem düz Zira da var Neden terbiye etmeye çalışması çalışıyor ki Madem cüzi iradesi Yok baba oğlunu neden terbiye etmeye çalışıyor Madem düz irade yok Yani neden o zaman insanlar birilerine bir şey öğretmeye çalışıyor sen tutar da onun cebirle iş gördüğünden haberi yoktur Allah’ın ay yüzünü Bulut altını gizliyor dersen Ne yani sen kalkar onun Onlar bu insanların hepsi de farkında değiller hepside cebirle iş görüyorlar ama cebri yaptıktan ama onlar farkında değil diyorsan buna güzel bir cevap var var ya birisiyle biz bu konuda konuşuyoruz diyor ki senin için bir şeyi almam diyor eline diyor aslında diyor senin cüz’î radan değil diyor yaklaşın Sağlı sollu kapının ağzı açılsın O senin eline Şemsiye almam diyor senin dördü Zira denmiş gibi görünüyor ama sen bir havayı bulutlu görüyorsun ve hatta yağmurlu görüyorsun yağmur yağacak diyorsun işte meteoroloji dinliyorsun eline şemsiye alıyorsun diyor Aslında bu düz iradenin dışında senindir hava şartları diyor Külli irade seni diyor şemsiye aldırdı öyle diyor Ben de dedim ki bizim Bayındır’da dedim kırık çok bizim bir arkadaşımız vardı dedim yaz kış dedim ben şeyle dolaşırdı Ne o böyle askılı akrep mi dinliyorsun O senin giydiğin ne içindeki akletme akrep de geziyordu yaz kış Yok böyle bir şey değil yani böyle akli dengesi Bozuk falan değil böyle kasılması da vardı onu yaz kış evlenince giyindi bu Hattab Ya ben diyorum ki ona Ondan sonra ya sen böyle evlendim Bütün herkes evlenir dedim ama birader Neyin var benim diyordu O yani akrep de dolaştığın bir şey yok olarak görüyordu o eski kadınlar yaşlı kadınlar vardı onu gördüklerinde hemen örtülerini çekerlerdi böyle bu onun o akreple dolaşıyor ya bundan utanırdı yaşlı kadınlar bu mahallede Vardı bizim Şimdi artık yani öyle kadınlar kalmadı böyle erkeklerde kalmadı O bizim orada pamuk sularlar yazın Adam pamuk tarlasında kimse yok ya üstünün Soyar adam çok sıcak bu o kadından onu görünce hemen örtülerini kapatırlar the pamuk tarlasında pamuk suyu adam buradan 200 metre 300 metre ileride dene ederlermiş insanlar biz buna bir güzel cevap var dinler tutarsan küfürden vazgeçersin dine uyarsın Bu hastalık çağında insan Özlem çeker inler durur hastalık çağı tümden uyanıklık tır Bu bir insanın bir tarafı ağrır Sızlar ya adam havra Allah’a yalvarır inler Öyle değil mi hasta çünkü hep Allah’ın Zikri dar Eğer Mümin İsa tövbe eder Allah’ı Zikreder Allah’tan şifa dilenir Allah onun acısını ağrısını sancısına şifa versin de uğraşır hasta borçlu o Borcuna sadık bir kimse ise gece gündüz yalvarır Allah’a ya Rabbi benim bu borçtan kurtaran Allah Allah cümle ümmeti Muhammedi borçtan kurtarsın bu borç hastalıktan daha ağırdır yaşayan bilir Allah Allah kimseyi borçlu ellemesin böylesine sıkıntılıdır ki Borçlu olmak insan yediğini içtiğini unutur sarhoş olur insan sarhoş olur o borcun altında yeni miniminnaktir ezilir borcun altında Allah cümle ümmeti Muhammedi borcun altında ezilmekten muhafaza eylesin sakın başıma gelmez demeyin ama sakın Kınamayın da Sen hiç başına gelmeyecek bir kimsenin başına gelir burnu kısa o burnunu nasıl kısmını da anlamaz Ama hiçbir yüklenmeyin bu hiçten Gözde bakmayın borçluya Sen hiç tepeden bakmayın Sen hiç unu tahkir etmeyin ben hiç ona kötü söz söylemeyin mı hiç ve o Eğer ama Allah’a inancı var Allah’la alışverişte ise Allah’ın emanın da ol ya Allah’ın emanetin da şu borçlu O yüzden her daim Eğer ödemek için niyeti varsa ve namuslu bir kimse ise Allah’la alışverişte dir hasta her daim Allah’la alışveriş dedi rafata uğramış bir kimse her an Allah’la alışveriş halindedir zalimin elindeki mazlumlar her an Allah’la alışveriş halindedir Bu bir elinizin altındakilere zulmeden Bir zalimin elinin altında bulunanlar her an Allah’la alışverişte dronla işte bir erkek eşine zulmediyor ve eşine haksızlık ediyor o lafıyla sözüyle hareketleriyle davranışlarıyla zulme diyor Ona yapmadığı bir haliyle ona iftira atıyor yapmadığı bir şeyi söylüyor ona Örneğin zulmediyor elinin altında Ya kadının söyleyecek gidecek yapacak edecek bir şey yok bu Eğer kadın kuvvetli olsa kadının parası olsa kadının malı mülkü olsa kadının arkasında annesi babası kuvvetli olmuş olsa o zulmeden adam kediye dönecek evde bu adam zulme diyor ya kediye dönecek ve hatta o kadın o adamı sevdiğinden her şeyine Katlanıyor o kadın onu Sevmese ne yapacaksın yapmıyorsun dese kalacak ve o zalimin altın elinin altında bulunanlar Allah’la irtibat halindeler sebebinin ki o zulmedenin sonu çok kötü karanlık Bu bir devlet başkanı zulmediyor tebaasına bir şey Efendi zulmediyor dervişleri ne bir Zakir zulmediyor dervişlere Bir işveren zulmediyor çalışanlara a oradaki çalışanlar o zulmün altında ya herhan Allah’la alışverişte ya Allah’la alışverişte ise Sakın ha Dokunma ona ama sakın sakın onu İncitme ama sakın onu hor hakir görme Allah Allah mazlumların yanındadır İntikamı çok acıdır Allah Allah masumların yanındadır masumların ve mazlumların intikamını açılmış şekilde alıp öyle bir tokat vurur O senin yedi sülaleni sallar böyle bir tokat vurur senin kötünü bile kurutur öyle bir tokat vurur O tokadın söz Otto kadın şiddeti arsa Lights tır ya Allah’ın gazabı şehadettir Ama Allah’tan af ve mağfiret Diler ve o tokadın yememek için bu işte Bu bir kimse bu manada hasta ise borçlu ise zalimin altında Mazlum ise her daim ne yapar Allah’la alışverişe derinler her yalvarır dua eder Allah’a Yaslanır Çünkü Oo başına gelen müsibetten sıkıntıdan dertten muzdariptir ve o kimse her an uyanık olur Ha demek ki bu insanlar uykuda ama onları uyandıran hal ve davranışlar var o ölmezden önce de onları uyarıyor bir şey uyandırıyor nedir hastalıktır beladır musibettir sıkıntıdır o insanların ne yapıyor uyandırıyor hasta oldun mu sen hasta oldun mu suçtan tövbe etmeye bağışlanma dilemeye koyulur Sun hasta olunca tövbe etmek Hz Ali radıyallahu anh Hazretlerinin sözüdür birisi gelir hastalığından bahsedersen bolca tövbe ettiler hadisi şerif var Hasta olduğunuzda tövbe ediniz diye bakın işlerinizde sıkıntı varsa vücudumuzda sıkıntı varsa evlerinizde sıkıntı varsa çocuklarınızda sıkıntı varsa etraflı olan diyalogdan hızda sıkıntı varsa günahlarınıza Tövbe edin ve eşinizle beraber oturun helalleşin günahlarınıza Tövbe edin Annenize babanıza sıkıntı yaşıyorsunuz oturun Annenize babanıza helal aşın Tövbe edin inin işinizde sıkıntı var oturun Tövbe edin ben kime haksızlık yaptım ben kime yanlışlık yaptım ben kime eksiklik yaptım diye oturup helallik edin helallik alın Tövbe edin tövbe bütün sıkıntılarınızı giderecek bir zikirdir eftali neydi Subhanallahi ve bihamdihi subhanallahil azim ve bihamdihi Estağfirullah el Azim kim bunu yüz sefer söylerse Ben Deniz köpükleri kadar günahı olsa Allah onu affeder hadisi şerif Allah Hz Peygamber sallallahu ve sellem Hazretlerinin ağzından çıkan her şey haktır hakikattır suçun çirkinliği görünür sana nasen tövbe edersen Sen Allah’a yaşlanırsan sen Allah’tan temizlenmeyi dilersen suçunun kirliliği suçunun çirkinliği suçunun kötülüğü görünür sana bakarsın Evet ben bu kardeşimizin hakkını yedim ben buna tepeden baktım ben bunu terledim ben bunu hakaret ettim Evet ben eşime hakaret ettim ben eşime tepeden davrandım Ben eşimle dalga geçtim yemek yapmış hasta kadar ben aldım yara çarptım bu eşim hasbel kadar evden çarşıdan bir şey almış gelmiş Ben kadın olarak onu bir nimet olarak görüp şükredeceğimiz teşekkür edeceğimi bunu mu aldın dedim nankörlük ettim ama ben evimin Kıymetini bilemedim Ben eşimin Kıymetini bilemedim Ben kocamın Kıymetini bilemedim Ben karımın Kıymetini Bilemedim ben bu sıcak yuvanın dağılmasına sebep oldum Neden benim olduğundan Neden benim tembelliğinden neden Benim Nimet bilme işimden neden dedikoduya düşmandan neden elin adamına bakmaktan neden elin karısına bakmaktan neden elin çocuklarına bakmaktan neden onun koltuğunu Ben özendim onun perdesini özendim onun arabasını özendim Allah’ın bana vermiş olduğu nimetleri görmedim unuttum ve gaflete düştü bu çirkinlikler görünür insanı da o kimse hakiki gönülden bir tövbe ederse yaptıkları gözünün önüne dökülür o yaptıkları gözünün önüne dökülürse bilin ki Cenabı Hak O’nu affedecek bu çünkü gözünün önünü döküldükçe o tövbe edecek gözünün döküldükçe tövbe edecek gözünün önüne döküldükçe tövbe edecek unuttuklarını dair cenab-ı hak hatırlatacak ona Neden onu affedeceksin onu temizleyecek ya gözünün önüne döküyor Bak şurada şunu dedin Bak burada bunu dedin Kiramen Katibin i mahşerden önce konuşturuyor bu dosyayı mahşerden önce temizliyor ve Dervişler tövbe derlerken günahlarını gözlerinin önünde görürler bu burunlarının ucunda görürler burnunun ucunda görünce yalvarır Ya Rabbi ben’im bununla sigaya tekme var ya rabbi Beni bununla Mahşer halkın önünde utandırma var ya rabbi günahlarımızda Peygamber sallallahü ve sellem Hazretlerinin önünde ve diğer peygamberlerin önünde bizi utandırma Sen düşünebiliyor musunuz Hz Peygamber sallallahü ve sellem Hazretleri oturmuş diğer peygamberler oturmuş Ashab Resulullah oturmuş cennetlik olan o aşere-i Mübeşşere o Asap o veliler oturmuşlar bu ve hesap yerine getirilen müslümanlar bir hadisi Şerif’te diyor ki o kimse sen öylesine utanır ki öylesine utanır ki Mahşer yerinde terk ediyor ya Rabbi Sen beni biranın düşün cehennemine attı Sen beni burada bu utancı yaşatma Ama bu Tancı yaşatma Ama neden o peygamberin gözünün içine nasıl bakacaksın ve diğer peygamberler Bunlar Muhammed’in ümmeti mi Ben mesela de bundan Muhammed’in ümmeti mi o zina yapanlar köpekler gibi diyor çatışarak al kollu o zina yapan o zina yapmış bu işte ben Nefsime uydum Cafe duydum Allah senin Tövbe mi benim tövbemi kabul etsin hepimizin bu Eğer kabul etmezse affetmezse veya DAF lt devam edersen Zinaya devam edersen bu Mahşer yerinde bu köpekler gibi çatışarak Tan halk olacaksın böyle halk olmak ister misin bu peygamberlerin önüne böyle çıkmak ister misin o peygamberlerin huzuruna böyle çıkmak bu Mahşer halkının önüne böyle çıkmak İyi ki miktar ne Allah’tan tövbe dinlenelim bu hırsızlık zina adam öldürme anne babaya İsyan ama haksız yere namuslu insanların namuslarını iftira etmek dil uzatma bu savaş meydanından Allah için Kur’an için sünnet için vatan için millet için savaşırken geri dönmek oradan kaçmak mücadeleyi bırakmak yok ciğerim hat meydanını terk etmek Ama bunlar utanılacak en büyük günah K baylar bir insan nasıl bakar o orada Mahşer yerinde komşusuyla zina edenler ve arkadaşlarının eşiyle zina edenler akrabalarıyla zina edenler Mahşer Yerine nasıl bakarlar birisinin yüzüne ne komşusuyla zinadan normal zinadan yedi kat fazla Günahkar sağ alt kolon Alt kat komşu üst kat komşu karşı kapı daire komşu komşu geriye çıkıyor Herkes birbirine bir şey beklemiyor Mahalle mahalle senin Mahallesi o kendi Sokağı Bu nasıl zina edersin orada da nasıl yan gözle bakarsın ben sana namus sesim etmişler nasıl yan gözle bakarsın nasıl mahşerde bakarsın insanların huzuruna adam sana kasasını teslim etmiş iş yerini teslim etmiş iş yerine anahtarlı vermiş sana seni sağlam görmüş seni Derviş görmüş ben seni Mümin görmüş Hacı görmüş İyi demişsin kötü İşe girerken bir daha bir SUV is karabaşı Veli Tekkesi ne müntesibi biz nasıl elini uzattın elin titremedimi kalbin tedavi yöntemi için titremedimi Bu nasıl için titremedi Bu nasıl için titremedi Sen nasıl söylesin kendi kendine sormadın mı ya ben bu büyük günah Kemal’in nasıl istiyorum diye ne olursa olsun Evet Tamam annene babana nasıl laf söyledin ya Ama sen Sufi kıyafetine Anne baba nasıl küfür ettin ben sana Anne baba nasıl ters davranıyor sen nasıl yaptın ve o zikreden dilinde nasıl Kıymet ettin zikreden dilinde nasıl iftira attın zikreden dilinle nasıl insanların namuslarını bilme doladım hiç Allah’tan korkmadın hiç bakkala gelmedi zikrettim ya sıkıntın aklına gelmedi mi hiç ki dikkatin aklına gelmedi mi Hani bir kadın vardı Hani onun bir da halasının oğlu vardı Teyzesinin oğlu vardı o kadına Musallat oluyordu O hani o kadın bir gün aç kaldı Sefil kaldı çocuklarınla perişan oldu yokluk farkı takalım da gitti o halası Molla dedi ki bana bir teneke buğday ve o da dedi ki sana bir teneke buğday veririm ama ha kendini bana teslim edeceksin kadıncağız ağladığı sızladı yalvardı yakardı çocuklar aç Per Perişan da gitti halasının oğlunun yanına kendisini teslim etme ağlıyorsunuz diyor yüzünü çeviriyor kafasını kaldıramıyor D’deki halasının oğlu Neden böyle yapıyorsun O da dedi ki Allah’tan korkuyorum Nikahsız sana kendimi teslim ediyorum ama çoluğum çocuğum aç sefil o yüzden dedi Allah’tan korkuyorum Adam dedi ki kalk bu kalk dedi kalk da bir teneke değil İstediğin kadar bu da yaz o sana dedi dokunmayacağım Ben istediğin kadar buğday al Hani geçmiş ümmetlerde yaşanmıştı ya ve o hani bir kaya gelip mağaranın dibinde dur duydu Biz aceleyle üç kişi kalmıştı Ya içeride birisi Herkes bir dua ediyordu Allah’a yakınlık bir şey vsl ediyordu Adam dedi ki Ya Rabbi Ben isteseydim Oha akrabamız kızına kadına dokunur dum istediğimi de yapardım ama onun Senden korkusunu gördüm senden korkusunu gördüm ve ben de korktum ve ona dokunmadım bu mağaranın önündeki Kaya gacır tak açıldı mı öbürüde ne dua etmişti dedi ki benim yaşlı bir anne babam var ben her gün akşam ona süt sardım koyundan keçeden ve her gün akşam onları için öylesi yatırdım bir gün yine biraz geciktim sütü sağ almıştım geldim baktım ki uyuyorlar elimde süt Bekledim diyor uyanınca kadar onlar sabaha karşı uyandılar Ben sabaha kadar elimde süt ve et dedim onların başında ve onlar uyandıklarında Dedim ki anne bacım babacığım özür dilerim sütünüz hazır şu küpü onlara sütlerini içirdi ve Gittin Ya Rabbi sen bu amelinden razıysan an bu ızdıraptan bu müşkülat Tan bizi kurtar gacır Kaya Biraz daha aralandı öbür kaçtı ellerini dedi ki Ya Rabbi sana malumdur Benim yanımda çalışan bir işçi vardı Bir gün çalıştı çobanlık yaptı bir gün ama tek tek Gitti Nereye gittiğini bilmiyoruz Ben onun bir günlük görmesiyle bir tane koyun aldım o koyun doğurdu onlar doğurdu onlar doğuran doğurdu doğuran doğurdu doğuran doğurdu bir müddet kocaman süre oldu bir mü tesamoll kimse geldi Dedi ki bana patron Ama senden bir günlük yövmiye alacağım var Ama ben ona dedim ki kardeş Aha şu sürü senindir Bende de bir günlük alacağım vardır Ben senin bir günlük alacağını bir tane koyun aldım o koyun doğurdu bir daha doğurdu bir daha doğrusu Lan bir daha doğrusu lan işte bu sürü senin Hepsi de al götür al götür bu senin ne dedik elini açtı Ya Rabbi sen dedi bu amelinden razı olduysan kabul ettiysem bizi bu sıkıntıdan kurtar kayaga cırt Açıldı bu üç kişinin vesileti bu meselelerden terv işim dedin nasıl gittin Zehra ettin ya Hiç mi aklına gelmedi iş bul hadisi defalarca anlattım Sen hiç bakkala gelmedi ya Hiç mi üzülmedin Hiç mi kulağında kalmadı Sen diyemedin mi Ben Nikahsız dokunamam diye sen yemedin mi ya Bu kadar mı hepsine uydun bu kadar maaşa düştün bu işte Tövbe tövbe eden burnunun ucuna geldikçe günahları ve her burnunun ucuna gelen günahı affettikçe tabi burnunun dile sızlamazsa o pis kokulardan Eğer burun koku alırsa o işlemiş olduğu günahlar bunun ucuna geldiğinde burnunun direği kırılır bu burnunun direği kırılır kokudan an Kalbine bir böyle bir değişik bir koku iner Allah cümlemizin günahlarını affetsin İnşallah bizim Burnumuzun Önüne de getirmesin Burnumuzun önüne gelirse gerçekten Biz o hali kaldıracak halimizde kalmayabilir Allah bizim Burnumuzun önüne getirmeden hatırımız a getirmeden lütfedip Mertcan’ın katından affetsin İnşallah işte böyle insan tövbe edince suçların çirkinliği görülür her gün suudiler neden tövbe ederler hem Hz Peygamber sallallahü ve sellem Hazretlerinin sünnetidir Hem aynı zamanda her tövbee dişte günlük o suçların çirkinliğini görürsün filan o çirkini görünce tövbesi nasıl tövbe olur ertesi gün o günahı istemem mi Evet kadar o günahı gördüğü yeniden yeniden yaşadığı ya onun o çirkinliğini gördü ya o günahı işlerken şeytan anlaştığını gördü ya suretinin şeytana döndün anladı ya tövbe ediyor Çünkü gerçekten oturmuş Subhanallahi ve bihamdihi subhanallahil azim ve bihamdihi Estağfirullah el Azim derken o kimsenin önünde o günahlar yineden böyle film şeridi gibi geçiyor ya o film şeridi gibi geçerken günah istediği anda suretinin istediği günaha göre b hayvana döndü ama köpeğe döndü Ama ipe döndü ama domuza döndü ama deveye da döndü ama kediye döndü ama işte Bilmem şuna Tilkiye döndüğünü dördü ya onu gördükten sonra veya Hatta direkt şey bu suretini kaldı direk Bu işin en acımasız tarafı şeytanı suretini görmek o günah ta kendisinin şeytan anlattığını görmek öyle günahlar vardır ki o kimse o esnada şeytanla şaşırır onun sureti şeytan suretine döner öylesine günahları vardır insanların ve insan kendisinin şeytan suretine döndüğünde ertesi gün hala da o günahı isteyebilir mi bu işleyemez bu işte tövbe ettikçe tövbenin hakikatine erişmek tövbe ettikçe o kimsenin o suretleri görmesi ve o kimseyi ve o günahın çirkinliğini Tamam niyetle gösterir o kimse artık o çirkinliği gördü ya oysa o günahı işlerken nefsi ve Şeytan ona çok hoş şeyler gösterdiler Hazal the Has Sen neden günah işledi Çünkü günah işlerken haz aldı ve onu görünce Hz Mevlânâ diyor ki Yine yola geleyim der onu gördüğün o çirkini der ki ben yola döneyim yine ben yine Dergah ama döneyim ben yine Zikri M döneyim ben yine tövbeme döneyim ben yine ibadetime döneyim ben yine bu yanlışlıklardan kurtulup hak ve hakikate döneyim der Doğru yol mu yola gelmeyi kurarsın autobay ile Sen yeniden doğru yola dönmeyi kendince niyet edersin azm edersin kurgular sın Eğer bu oto günahların çirkinliğini görürsen Bundan böyle buyruklara uymaktan başka bir iş seç miyim diye Ah de dersin söz verirsin Ve bundan sonra da artık ben ya Rabbi ya ben bu günahlara Bir daha dönmeyeyim ben bu yanlışlıkla bir daha girmeyin Ben yaptım çamura bulandım toza toprağa bulandım balçığa girdim ben her türlü yanlışlıkları yaptım eksiklikleri yaptım dilime hakim olamadım gözüme hakim olamadım kulağıma hakim olamadım elime hakim olamadım cinsel uzun hakim olamadım ayağıma hakim olamadım gönlüme kalbime aklıma nefsime hakim olamadım Ben her türlü yanlışlıkları eksiklikleri yaptım ama Sen benim gözümün önüne göründü çirkinlikleri Beni Affet ama biz bir daha yanlışlık yapmamak için söz verdik bizi sözümüzde sabit ele Biz yeniden bir atlattık kardeşlik yaptık İstanbul yolunda yürümeye Kur’an ve sünneti yaşamaya Yaşatmaya Ahd ettik o sözümüzde bizi duranlardan öyle la Ah de dersin sözleri sin demek iyideniyi Anlaşıldı şu ki hastalık akıl fikir veriyorsun uyanıklık bağışlıyor Demek ki hastalık bu manevi hastalıkla bu maddi hastalıklarin sana akıl fikir veriyor insanın doğru yola sevk ediyor insanı uyandırıyor insanı uyandırıyor bu Ey temeli arayan bu temeli bilkim de dert varsa koku alan odur Ey temel arayan kim de dert varsa koku ondadır sen Allah aşkıyla yanıp tutuştuğu ysan derdin ne en büyüğüne tutuldun koku Sendedir Sen Resûlullah sallallahü ve sellem Hazretlerinin izinden gideceğim diyorsan Onun için yanıp tutuşuyor San dertte Sendedir Derman da Sendedir güzel koku da sandır O kim daha uyanık da daha dertlidir bir Kim daha uyanık Sao daha dertlidir Uyanık olan hep dertlidir o yüzden uyanmayı istemezler pır gazlar uyanırsa dert sahibi olacak uyanırsa Allah verirsin yoluna düşsek O yüzden sufiler çok tatlıdır lar dertleri onların Allah’a yakınlaşmak tır dertleri Hz Muhammed Mustafa’nın yolundan izinden gitmek tren büyük tepki odur Oh kim gerçeği daha iyi anlamış sa beti benzi daha sarılır onun Kim bu gerçeği anlarsa Kim Allah yolunun Vatan yolunun millet yolunun din yolunun derdiyle dertlendi ise onun benzer Herkesten fazla sarılır manevi olarak bu onun cebrin ağlamışsın anlayıp dinlemeden Nerede onun Cabbarlı zincirini görüşün Hani madem koce birdy Madem ki zorla yaptırıyordu bu Ağlama dinlemem niye ağlayıp bilmiyorsam onun derdinden yanıp tutuştuğu ysan bil ki sen bu yolu kendi idrakine kendin istedin shins Zincire bağlanmış adam nasıl sevinir hapiste tutsak olan nasıl hürlük satar Mademki cebriye tvar Mademki kaderiye cilik var nasıl olur Mümkün mü Sen hangi hapiste Duran kimsenin davul zurna çaldırıp elenti kurduğunu düşündüğün Zahir olarak sen Zincire bağlanan bir kimse nasıl sevinir Zahir olarak mümkün değil ama Ama asıl hapishane bu varlık aleminde durmaktır en uzun zincir kendini Allah ve resulüne bağlamaktır Sen kendini kopma zincirlerle Allah ve resulüne bağlayanlar ancak sevinirler kendini bu dünya hapishanesinde olduğunu bilenler ancak üzülürler Derler ki sana koştuğumuzda hürriyetimiz Aa elimize alacağız ayağına bağladıklarını başına padişah çavuşların ı diktiklerini görüyorsun bu ayağına bağlıyorlar başına da padişah çavuşu dikiyorlar sende acizlere karşı Çavuşluk etmeye kalkışma Ama sen acizlere karşı Çavuşluk etme Ne sen yapacaksan git padişah Hadi Çavuşluk etsen acizleri bulmuşum kuvvet sizleri bulmuşsun onlara Çavuşluk yapıyorsun Onlara cebriye etçilik yapıyorsun Çünkü bu acizlerin huyu olamaz acizler bu işi yapamaz acizler sana Çavuşluk yapamaz acizler sana Sen yanlış yapıyorsun diyemez var ama sen acizlerin başında bunu kalkar söylersin insana itiraz etmek kimse yok çünkü Madem konun cebini görmüyorsun cebirden söz açma yok görüyorsan görüş belirtisi Hani hangi işe gönlün akıyor souichi yapma da kendi gücüne yapacak görür durursun bu Bir işi yapmaya gönlünde o işe karşı bir şey Oysa karşı bir ihtiyacı görürsen o işi yapmaya kendinde güç kuvvet görüyorsun ama bir iş yapmak istemeyince de Allah nasip etmedi diyor Sen neden yapmak istemedin yapmak isteyince var gücünde mücadele ediyorsun o işi icra etmek için demek ki cebri değil gönlün hangi iş akmazsa Neyi istemezsen O işte kendini cebri yapar da bu Allah’tan dersin Bu bir şey yapmak istemediği ince bir şey gitmek istemeyince bir şey icra etmek istemeyince tembellik yapınca diyorsun ki bu Allah’tan Allah bana nasip etmedi Biz hocam sohbete gelecektik ama bir türlü nasip olmalı Ha olur bu nice düğünler nasip oldu niçe efsane şeyler şeytanı şeyler hayvanı şeyler nasip oldu ama Zikrullah nasip olmadı Bana öyle diyorlar geleceğiz ama bir türlü nasip olmadı alın eden Ben şimdi Soruyorum neden bakıyor şimdi beklemiyor Neden sorusunu soracağımı neden o neden bu Allah’ı zikir en büyük iştir bu en büyük işe Seni göndermeyen şeytan diyor Ben şu yüze nefsin şeytan seni göndermiyor Vay Hanım ya Bugün de ders arama bak ben de seni dervişte evlendik Ama biz seninle ikimiz de dervishes ama bak ya Bu gece ne yapalım evde çekelim zikir bu Hanım onu diyor ya abi işte derse gidelim ya Bak ben çok yorgunum ama bak ya olmazsa sen al çocuğu git Sen bana evlenirken Derviş de evlendim kadın senden bu kadın bekarken Her perşembe derse giderdi her cumartesi derse giderdi e e evlendi sen göndermiyorsun hem Derviş’ten evlendi hem de Derviş göndermiyor Ondan sonra diyor ki efendim bir türlü nasip olmadı Sen mi Bunu bana diyorsun dedi mı böyle baktı sen yola çıktığında deprem oldu araban mı görüştü Ama sen yola çıktığında polis yolu kapattı geçemez misiniz dedi dönemde Ama sen yola çıktığında ne oldu bu ses yok Bu kriz mi geldi hastaneye mi gittin bu Tansiyonumu düştü düştün kaldın mı yolla da ambulansla seni hastanede mi Gözümü açtım hastanede gözünü açtıysan Sen zikre gelmiş gibisin zaten bu ay yok bizde böyle bir şey var Nasip Değilmiş bu ne yaptı cebriye düştü farkında değil tecdid-i iman ve tecdid-i nikâh gerekli şey demiyor Ben tembellik yaptım gitmedim kardeşim var ya tam o gün işte o filancanın fiş mancası geldi Onu da getir ediniz ekran Nasıl yani ya perşembe günü senin zikre gittiğini bütün Cümle alem duydu mu merak etme hiçbir Perşembe kimse sana gelmez eve geldi birisi kardeş Allah senden razı olsun yedik işte Hadi gidiyoruz neresi kola gidiyoruz Ne Zikrullah adam Her perşembe zikre gidiyor he he hanımın sülalesinden akraba gelirse adam zikre geliyor kendi sülalesinden gelirse adam gitmiyor bu hanımının sülalesine kinaye yapacak ya ya Kim geldi hanımın dayısı geldi hama Hanım biliyorsun ben her perşembe derse gidiyorum işte kendi kimdi ben dayımın edeceğim Vallahi ne dersen de ben derse gidiyorum O da iyi bırakıp derse geliyor ardından kendi dayısı geliyor ve Hadi Git var ama şimdi Nasıl bırakayım bıraktın ya hanımın dayısına Kelaynak kuşu gibi adam meydana Hadi şimdi de bırak ha Her perşembe evine misafir gelmiş al götür derse kim gelirse zaten birisini ikisini getirdi mi bütünsel alem duyar onu ve bütün sülale duyunca bir Perşembe da hiç kimse gelmez sana gelmez Bir dahaki Aman gitmeyelim Ne oldu şekilde götürüyor millete ya ne oldu ya sorma bir gittim bir Barış bir çağrışım bu ne yapıyorlar böyle kafalarını bir sallıyorlar hu derken bir sallıyorlar Vallahi benim kafam kapacak zannettim Ben dedim salla mıydın sen bu vallahi dedi benim kafam kopacak gibi oldu sen ne ama sallıyorsun sallama dedim Bu Nasıl yani basmaya dedim var ya sallama sakın sallamışsın artık dedim çaresi yok Sen onlardan olmuşsun dedi ama ben şimdi hucum oğlum dedi hücre olsun dedim götür Perşembe bir ucu yap milleti bak bak gelen giden oluyor mu Hatta biraz daha milleti böyle götürmeye kalkarsan bütün sülaleden kurtulursun bu sülaleden kurtulmanın açık yolu size ve hatta perşembeleri davet edin size gelmek istiyorduk Perşembe günü müsaitiz ama derse gideceğiz biz arzu ederseniz buyurun derse gidelim mi E tabi hanımıyla beraber götüreceğim Nasılsa kadınlarda toplanıyorlar orada ya yerde var Tamam bitti hiçbir sülale senin kapını açmayacak bu Emin ol bu örnek ben varım bu ne düğüne davet ediyorlar ne derneğe davet ediyorlar hiçbir şey davet etmiyorlar sonra bir bayramdan bayrama denk gelirsek biliyor musun işte teyzenin kızı vardı Ah Evet evlendi a mübarek olsun de ben de ben de replik hazır mübarek olsun Allah geçim versin Hiç demiyorsun Beni neden davet ettiğiniz neden etmediniz öyle bir şey hiç yalnız gece yarısı iki buçuk üçten sonra telefon çalarsa akrabalardan bil ki bu ölüm var o düğüne davet etmiyorlar cenazeleri telefon açıyorlar Selâmün aleyküm Aleykümselam teyze oğlu acı haberi sana vermek istedik Inna lillâhi ve inna ileyhi raciun işte filancanın fiş mancası vefat etti Allah rahmet eylesin Ey Yarın filanca zamanda cenaze kalkacak Allah razı olsun Benim yarın dersim var falan ciğerde Bu benim böyle sözlü Oraya hazırlık yaptılar Ondan sonra Hakkınızı helal edin Allah inşâallah ben onu affı mağfiret eylesin Benim rapim de bu aldı Artık onu bir müddet sonra Şimdi onuda söylemiyorlar bu peygamberler dünya işlerinde cevizdir kafirler ahiret işlerinde cebri buraya da inşâallah önümüzdeki hafta buradan devam edeceğiz Bey’in numarasını söyleyeyim 640 640 birden devam edeceğiz inşâallah hakkını helal et bu Selâmün aleyküm.
91. Mesnevi Şerhi 630-640 Beyit – Sohbet Notları
Kaynak
Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet kaydından yazıya aktarılmış ve düzenlenmiştir. Orijinal video kaydı yukarıdaki YouTube oynatıcısından izlenebilir.
İlgili Sohbetler
Bu konuyla ilgili diğer sohbetler: Mustafa Özbağ Efendi Sohbeti – 17.07.2025, KADİR GECESİ / SEMA / DUA 27.04.2022, Gelibolu Mevlevihanesi Kutlu Doğum Programı – 21 Nisan 2013. Tasavvuf geleneğinde bu konular ele alınmaktadır.