78. Mesnevi Şerhi 535-543 Beyit konusunda Mustafa Özbağ Efendi’nin değerli sohbetlerinden derlenen bu içerik, 78. mesnevi şerhi 535-543 beyit hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
78. Mesnevi Şerhi 535-543 Beyit Hakkında
Mesnevi Şerhi konusunda Mustafa Özbağ Efendi sohbeti. Bu yazıda Mesnevi Şerhi hakkında tasavvuf perspektifinden önemli bilgiler ve değerlendirmeler bulacaksınız. bu Nice Dağ gibi gönülleri koparmıştır kurnaz kuşu iki ayağından başaşağı a As a koymuştur o o anlayışı hatırı keskinleştirmek la Allah’a yol bulunmaz bu padişahın lütfen Ancak kırılmış dökülmüş gönüllere alır katına nice define gömenler nice kıyı Bucak kazanlar o hayaller kuran ve Zira maskara oldu gitti bi öküz kim oluyor ki sen ona maskara olasın toprakta nedir ki onu mutlu olacak olacakmışsın bir kadının kötü bir iş yüzünden yüzü Sarardı mı Allah onu çarptı da Zühre yıldızı yaptı o o o ve Hz Mevlânâ nereye gitmiş bir kadını Zühre yapmak çarpmaktır da Toprak olmak bahçı kesilmek çarpılmak değil midir Ay inatçı Can seni güzelim gökyüzüne götürürken Sen tutmuşsun aşağılara balçık e silmişsin bu akılların bile Kıskandığı öyle bir varlığı şu alçaklık yüzünden çarptım gitti kurnaz kuşu iki ayağından başaşağı asa koymuştur o Allah Allah nice Güçlü kuvvetli Gönül kuvvetli görünenleri bu Nice Dağ gibi gönlü olanların hepsini de bir ecel yeliyle siler süpürür bir üfürme ile bir rüzgarla helak edersen nice kurnazlar vardır o kurnazlar kendi kurnazlıkları nın oyununa gelirler bu nice tuzak kurucular vardır cenab-ı hak onların kurmuş olduğu tuzakları kendilerine düşürür ya hani ayeti kerimede Allah tuzak kurucuların en Hani tuzak kurucularının tuzaklarını bozucudur da ve o tuzakları bozandır O kim kurnazlık yaparsa kendi kurnazlığın da bu olur gider kime haksızlık yaparsa kendi haksızlığın da boğulur Gider kim zulmederse kendi zulmünde boğulur Gider kim asilik yaparsa kendi İsyanında boğulur Gider kim günah K baylara devam ederse kendi büyük günahların da boğulur gider o Allah Allah onu bu manada ayağından başaşağı sal atar kenara anlayışı hatırı keskinleştirmek Allah’a keskinleştirmek L Allah’a yol bulunmaz padişahın lütfu ancak kırılmış dökülmüş gönüllere alır katına Siz çok zeki olabilirsiniz Ama siz çok böyle aklınızı keskinleştir e bilirsiniz Ama siz kafanızda 40 tane Tilki dolaştırıp kim 40 tane tilkinin kuyruğu birbirine değdirmeye bilirsiniz ama bununla Allah’a yol bulunma O sizin çok zeki olmanız çok kurnaz olmanız sizin Allah’a yol bulmanızı sağlamaz o cenab-ı hak gönlü kırıklarla beraberdir cenab-ı hak hüzünlü gönülleri Sever o yüzden Cenabı Hak böyle ve toplum içerisinde iki sınıf vatandaş gibi görünen Gönüllüleri sever Hani hadisi Kutsi de hadisi Şerif’te Hz Resulullah sallallahü ve sellem Hazretleri buyurur ya Bir topluluğu birisi girdi oturdu Ondan sonra çıktı hiç kimse Onun farketmedi ehli Cennet görmek isterseniz ona bakın da kırık gönüllü hüzünlü o kimsenin gönlü bu noktada Allah için yanıp tutuşan bir gönül Gül al Allah’ın huzuruna gidecek olan gönüller onlardır bir yoksa çok zeki olanlar değildir Allah peygamberleri çok zeki olanlara vermedi bu matematikçilere fizikçilere astrofizikçiler ve peygamberlik inmedi o peygamberli peygamberler şefkat merhamet muhabbet timsahı insanlardı alçak gönüllüler’de tevazu lar tevazulu uydular her biri fukar Aydın var ama hepsi de İsmet sahibiydin ve hepside hikmet sahibidir ve hepsinin de gönüllerinde Allah muhabbeti Allah aşkı vardı nice define dönenler nice kıyı Bucak kazanlar o hayaller kuran vezire maskara oldu gittigi öküz kim oluyor ki sen ona maskara olasın toprakta nedir ki onun otu olacakmışsın Ya bu çok eski bir hikayedir Allah Adem Hz Mevlânâ Celaleddin Rumi hazretleri bu hikayeden bahseder Hindistan’da bir hazine olduğu söylenir Hindistan’da ki o Hazineyi bir gün bir kimse onlar iğne taparlar ya bu ineği tapınışı iş var mı tapınışı da çıktığı yer olarak böyle söyler Kimileri Doğrudur yanlıştır bir şey diyemem o hazine arayan hazineciler Ama bir gün ineğin bastığı yer çöker çökünce doğruya bakarlar oraya bakınca birisi oradan hazine bulur ineği kutsallaştırılması var Böylece Sağ ol böyle işte İnekler hazine’nin başında duracak diye ineğin peşinde koşmaya başlarlar Hani etrafınızda hazine arayanlar vardır ya onlar hep Bir Efsanenin peşindedir hep bir harita vardır o haritaya göre O ağacın beş metre ilerisinde 8 metre gerisinde 18 metre şurasında hazine vardır böyle bir fısıltı gazetesidir ya bu o hazineciler hep böyle bir şeyin peşindedir lar Bir haritanın peşinde ve birisi gelmiştir çok önceden orada büyüklere birisine söylemiştir filanca ya da hazine var diye ve herkes gözünü oraya Diker o muhakkak orada hazine var denir şimdi inek dolaştırıyor muhatabı şimdi alet dolaştırıyor lar önceden inek dolaştırdı lardı Kimisi Doğru Uzun peşine takılır işte Bilmem Hangi cins horoz işte define olan yerde ötermiş o horozu yetiştirirler o horoz koltuğun altında define olan yere gider yani aklını aklını ayvana bağlayan horoza bağlayan iğne bağlayan zavallılar işte Hz Mevlânâ da diyor ki öküz kim oluyor ki sen ol maskarası oluyorsun var ya öküz kimsen bir define yapıyorsun sen bir define ararken öküzün maskarası oluyorsun sen Dünyada dünyada dünyanın peşine düşmüşsün öküzün maskarası oluyorsun Tabi bunu bir hadis-i Şerife bağlamak da mümkün ümmetim ne zaman öküzün kuyruğuna sarıldı helakını beklesinler ve kökü süzün kuyruğuna sarılmak ne demektir ölüm metne zamanki cihadı bıraktı mı ekip biçmeye başladı hayvancılığa başladı O zaman helakını beklesin helak olduk bu Ümmet Cihad etmiyor şu anda ne bu böyle sivilleri katlı dan katlı derken de Tekbir getirenler Cihad ettiklerini düşünmesin ler Ben bunu hafta Diyanet’in Hutbesi çok güzeldi bu tebrik ediyorum kim hazırladı ysa Diyanet’in Hutbesi muhteşemdi uzun zamandan beri böyle muhteşem bir hutbe dinlemedim ben ve bu geçtiğimiz Cuma günü yani Dünkü hutbe bu Diyanet için muhteşem mi bu dönün okuyun nohut Bey gerçekten var yani din IŞİD’in elinde kaldı ne yazık ki bu Diyanet harika bir futbol hazırlamış ya o yüzden Normalde ve Müslümanlar Cihad derken sivilleri katletmek değil o Cihat derken bu devletin polisine askerine kurşun sıkmak değil Cihat derken sivil insanların gelip gittiği yerlerde terörist faaliyetler düzenleyip orada bomba patlatmak değil masum Ankara’daki Garda key insanların ne suçu vardı bu veya dizedeki insanların ne suçu vardı veya Diyarbakır’daki insanlar ne suçu vardı topluluğun içerisinde bomba patlatmak bu ve hatta gece uykusundan uyandırılıp ellerini arkadan bağlayıp elbisesini Kurşun sıkıp Şehit etmek nereye koyacağız Bu görev yapan polislere askerlere ile terörist ve faaliyetlerde bulunup o caddelere sokaklara belediye araçlarıyla kazıp içine Tonlarca bomba koyup orada asker veya polis araçları geçerken patlatmanın nesi insanı o vazifesini yapan dal gibi 20 yaşındaki çocuk yaştaki genç askerleri bi Şehit etmenin onlara tuzak kurmanın bu nesne insan var Bunun nesi hak mücadelesi Allah Allah muhafaza eylesin Cihat bunlar değil ama bunlar değil Bu bir arabanın üzerine bombayı toplayıp Ondan sonra onları patlatmak Cihat değil bu Fransa’da Almanya’da nerede olursa olsun ve hangi ülkede olursa olsun ve sivil insanları katletmek Cihat değil o masum insanları katletmek Cihat değil yakmak yıkmak Talan etmek yağmalamak Ama bunlar İslami değil insani değil bu kaldırım taşlarını söküp işte alışveriş merkezlerine bankalara milletin Dükkanı taşlamak ne kadar insan ilik O hasta vardım ambulans çağırıp ambulans şoförünü oradaki hemşire ambulans arabasını yakmak insani değil ve insani değil bu ne hale geldik bu ve insanlık hızla de halete doğru koşuyor var ya bu Avrupalılar işte Evet çok hataları var çok yanlışları var çok eksiklik dedi var var bu işte ortadoğu’yu kana buladılar buladılar Ya bu nasıl bu işte Irakta Suriye’de olanca Müslümanın kanını döktüler döktüler ve döktüler var ama bu sizin gidip de onların sivilleri katletti hakkını vermez size bir kilo şu mu ya bomba attı Size gidip de başka bir örneğin Niye orta bomba atma hakkını vermez size o Müslüman zulme demez Müslüman kalkıp da sivilleri katla demez bu Mümin ancak askeri üniformalı kimselerle savaşır O da devletin emriyle e Devlet emreder savaşırsın e Devlet emreder savaşırsın kendi kafandan da savaşamazsın Allah muhafaza eylesin işte öküzün kuyruğuna yapışınca Ümmet helak oldu oldu cihadı bıraktılar mücadeleyi bıraktılar nefisleri ile mücadele etmeleri gelir gerekirken bunu bıraktılar Buradan da mu tarafa doğru yol bulabiliriz Bu bir kadının kötü bir iş yüzünden yüzü Sarardı mı Allah onu tatlıda Zühre yıldız yaptı bu zihne yıldız yaptı deyince Allah Alem Hz Mevlânâ Harut ve Marut hikayesi atıfta bulunuyor Hanım meşhurdur ya Harut ile Marut iki tane yani Melek diye isimlendirme isimlendirilir Bunlar Ben bunların Melek olmadıklarına İnanırım ya Allah’ın çok varlıkları var değişik gezegenlerde değişik hayat standartları var O Hayat standartlarında yaşayan iki varlık 12 mahluk Ama bunlar insanların yeryüzünde kan dökücü olduklarını görünce zum edince görünce haramlara girdiklerini görünce kendi kendilerine Diyorlar ki biz yeryüzünde yaşasaydık Bunlar işlemezlik Cenabı Hak da onları imtihan için yeryüzüne gönderiyor bunlardaki ilimde Bir başkalarında yok insanlarda yok bu Simya ilmi de denilebilir bu na na değişik zikirlerle değişik formüllerle değişik Olağanüstü haller tecelli ettiriyorlar bu ve insanlara bunlar her gün şey yapıyorlar ve her gün de cenab-ı hak bunları akşam namazından sonra tekrar yaşadıkları alana çekiyor her sabah gönderiyor her akşam Bunlar tekrar geriye gidiyorlar İşte en sonda Bunlar kendilerince günaha girmeyecek de mi söylüyorlar ya o beldede bir kadın var bu kadın dillere bu akıllara ara kendince duygulara hükmeden bir kadın sohbeti güzel Kendisi güzel dilitatlı bütün O şehrin halkı o kadınla beraber olabilmek için can atıyor en sonda bunun namını bunun bu noktadaki maharetini Harut ve Marut da o duyuyor ve onlardan o iksirli sözünü iksirli sözü öğrenmek istiyorum bu biri var tabi böyle bir tezgah kuruyor diyor ki bu iki Harut ve Marut hiç kötülük yapmaya O ana kadar hiç haram istemiyorum O Kadın diyor ki beni elde etmek ister misiniz Hayat ben sizinle beraber olmak isterim ama benimle içki içmelisiniz diyor Sen benimle içki içmelisiniz diyerekten onları içiriyor içirdikten Sonra onlara kötülük yapacak ve Olaf sız dinleyecek ya beni rahatsız eden bir erkek var diyor Eğer onu öldürürseniz diyor o zaman Ben sizinle beraber olurum o erkeğin öldürüyorlar Bunlar ve onlar o iksiri sözü de kadına söylüyorlar ve kadın bu yapmış olduklarından Çok pişman oluyor meseleyi kısadan keseyim öylesine tövbe ediyor öylesine tövbe diyor ki bir rivayette Zühre yıldızı ve sirius yıldızı ama batılılar Siri istiyor ya bu daha dolar Türklerin Çoban Yıldızı ve Ortadoğu’nun da söyle Yıldızı cenab-ı hak onu Yıldız ediyor bu onun tövbesinden dolayı ve Hz Mevlânâ Allah annem oraya atıfta bulunduğu bulunuyor buradan diyor ki bak bir kadın kötü bir iş yüzünden yüzü sarardı da Allah onu tatlı da zor yıldız yaptı O pişman oldu yaptıklarına pişman olunca cenab-ı hak onu Yıldız haline getirdi Allah’ın tövbesini kabul ettiğinin en aşağısı Yıldız oldu o öyle bir Allah Biz bir kadını zorla yapmak çarpmaktır da Toprak olmak balçık kesilmek çarpılmak değil midir aynı Atçı Allah Allah taktığımız üzere Yıldız yaptığı çarpılmak oldu da sen aşağıların aşağısı oldun ya sana hayvandan daha aşağı aldın o çarpılmak değil mi Sen haramlara daldın ya nefsine uydun ya nefsinin oyunlarına kaldın nefsinin oyunlarını kalınca cenab-ı hak demedi mi Ben size ahsen-i takvim üzerine Yarattım Ama siz nefsinize uyarsanız hayvandan daha aşağı mahluk olursunuz evet Hadi bul çarpılmak değil de ne ki yok can seni güzelim gökyüzüne götürürken Sen tutmuşsun aşağılarda batıke silmişsin Allah Allah seni bu âlemden Kurtarmak ister Allah seni bu alemde istemezse Hey nefis Rabbine mutmainne olarak Dön Allah seni mutlu ayın olarak dönmeni ister ve Cenâb-ı Hak senin her an Miraç halinde olmanı ister Namaz müminin miracıdır neden namazı terk edersin neden namazın Miraç olmasın oruçlunun nefesi cenab-ı hak kamistan dar gibi olur Sen neden oruç tutmasın kim Allah’ı zikrederse Allah jonuzi kadar Allah’ın seni zikretmesin İstemez misin Allah’ın zikrettiği balçıkta yaşar mı Allah’ın zikrettiği karanlıkta kalır mı Allah’ın zikrettiğini Biz aşağıların aşağısı diyebilir miyiz bize Cenabı Hak kendisine muhatap alırken kim beni zikrederse ben de onu zikrederim derken sen onu zikrine Neden sırtını çevirip de hayvandan maaş abi mahluk olursun Sen onun zikrinden neden yüz çevirir de kendini aşağıların aşağısına atarsın bu Ey insanoğlu gafil olma Allah’ı zikret ve o para Allah’tan sana bir emanet bir imtihan olarak geldi zekatını hesapla verilecek olan yerlere var Cimriler den olma Ey insanoğlu Hac sana farz kılındı nereye kadar mal toplamak için uğraşacaksın haccını yap o kadını yap bu günlük sadakalar Cömertler denol birisinin sıkıntısını gider birine faydalı O sizin en hayırlınız etrafına zarar vermediniz buyurdu Hiç olmazsa zarar verme aşağıların aşağısına düşme seni halife yarattı ben seni Kendine benzer yarattı abi mi kendi suretimde Yarattım dedi Onun suretine uygun yaşa bu onun suretine uygun yaşa ya onun suretine uygun yaşamak onun ahlakıyla ahlaklanmak neden onun ahlakıyla ahlakını pta yücelere doğru kanat çıkmasın Sen mu toprağa ait değilsin topraktan yaratıldın bu beden toprağa itsen cenab-ı hak kendi ruhundan üfledi sana o kendi nurundan verdi kendi ruhundan üfledi Sen kendini bu aleme ait kabul etme Vur tekmeyi ayağını yere doğru yukarılara doğru Yüksel Allah’ı zikredip bu Günahlarından tövbe aşağıların aşağısında durma ve Bir Günah isteyeceğim de uğraşma günah işlemek için gayret sarf etme Bu ne yapmak lık o günah işlemek için kahve sarfediyor bu ne körlük o günah işlemek için koşuyor nereye koştur bu nereye koştum günaha koştun bu aşağıların aşağısına doğru gidiyorum ve her günah istemez aşağıların aşağısına Doğru Gitme bu insanlar Allah’a konuşacakları na na günaha koşuyorlar o cenab-ı hak Diyor ki ey insanlar Allah’a Koşun Bu dönüşünüz ancak onadır İyi o zaman Allah’a koş günaha koşmuş bu günaha konuştuğun müddetçe aşağıların aşağısına doğru gideceğim yapma yapma o cenab-ı hak Tabiri caizse açmış kollarını bana koysun diye bakıyor senin annenden de şefkatli Senin babandan da şefkati senin kocandan da şefkati senin karından da şevkati senin çocuğundan da şefkatli ama sen annene anneciğim özür dilerim desem kibirlilik yapar kafasını çevirir seninle baba yapma etme ya ben bir yanlışlık yaptım Özür dilerim de gitmedim Bela oğlum çocuğum yok da da kibirli insanlar Kadın kocasından özür diliyor adam kendisini zannediyor bu tahta oyunda dolaşıyor yoğunlaşmış Gönlüm da gönlü firavun ulaşmış ve eşlerini Sizden özür diler geri dönerse aleyhlerine yol aramayın ayeti kerime duruyor da gönlü filan ulaşmış bu kadıncağız özür diliyor yok dönmüyor ona o erkek özür diliyor kadından kadın affetmeyeceğim diyor da gönlü firavun ulaşmış Allah’ını değildir bu insanlar nasıl ilahlık yapıyor bak Allah kim tövbe ederse tövbesini kabul ederim diyor o cenab-ı hak tövbe edenlerin tövbesi kabul et yani beyan ederken insanlar özür diliyorlar insanlar özürleri kabul etmiyor Allah Allah diyor ki Kim beni zikrederse ben onunlayım bu ne kadar şefkatli merhametli O kim tövbe ederse tövbesini kabul ederim Ey Habibim sana benden sorarlarsa de ki onlara ve onlara dua onlar dua ettiklerinde dualarını kabul ederim ya kimin Ya sen Nerede dolaşıyorsun Ey insanoğlu Sen git maşallahın aşağısına Gitme uzaklara batırma kendini Sen kendini batırma dön ona da ona göre dön ona doğru koş dönün senden para istemiyorum namazını kıl ya orucunu tut tut ahlakımı güzelleştir ahlakımı güzelleştir çocuklarınıza iyi örnek olun ahlakınızı güzelleştirin evlerinizi Cennet bahçesine çevirin evlerinizde kötü sözler kullanmayın yanlış kelimeler kullanmayın anne babalar Çocuklarının yanında kavga etmeyin çocuklarınızın yanında kötü sözler kullanmayın çocuklarınızın yanında yanlış nahoş şeyler yapmayın çocuklarınızın yanında Namaz kılın oruç tutun Allah’ı zikredin çocuklarınızı namaza zeka orucu alıştırın eşlerinizi namaza zeka orada çalıştım şey yapmayın ve kendinizi ve çocuklarınızı ateşe atmayın o kendi elleriniz Ateş atmayın o Cenabı Hak sizi kendi katına yükselen lerden olasınız istiyor ve bu farzları yerine getirip nafilelerle Allah’a yaklaşıp Allah’ı Sevmek Allah bizi onlardan eylesin Canım seni güzelim gökyüzüne götürürken Sen tutmuşsun aşağılarda balçık e silmişsin aşağılarda bahçı kesilme bu İddaa bet kurtul akılların bile Kıskandığı öyle bir Vallahi şu alçak yüzünden çarptın gitti bu akılların hayal edemeyeceği tasavvur edemeyeceği o varlığı Allah’a ihanet etme nankörlük Etme sırtını dönme Rabb’im bizi muhafaza eylesin şimdi bir Dikkat et de gör şu kendini çarpmıştı nasıl bir şey bu öbür çarpılmaya karşı pek hem de pek aşağılık bir çarpılmış O şimdi kendine bir teşekkür etti Evet şimdi al kendini karşına kendini bir hesaba çek Ama sen neler yapmışsın ne halt işlemişsin ne aşağılık işlerle iştigal etmişsin bir gör Allah seni affetsin İnşallah Hakkınızı helal edin Geceniz hayırlı olsun inşâallah Selâmün aleyküm.
78. Mesnevi Şerhi 535-543 Beyit – Sohbet Notları
Kaynak
Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet kaydından yazıya aktarılmış ve düzenlenmiştir. Orijinal video kaydı yukarıdaki YouTube oynatıcısından izlenebilir.
İlgili Sohbetler
Bu konuyla ilgili diğer sohbetler: İCAZETNAME TÖRENİ TEK PARÇA (BURSA) 16 EYLÜL 2021 , KADİR GECESİ / SEMA / DUA 27.04.2022, İZMİR Bayındır Kutlu Doğum – Efeler Şehit oluyor. – 28 Nisan 2013. Tasavvuf geleneğinde bu konular ele alınmaktadır.