58. Mesnevi Şerhi 389-399 Beyit konusunda Mustafa Özbağ Efendi’nin değerli sohbetlerinden derlenen bu içerik, 58. mesnevi şerhi 389-399 beyit hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
58. Mesnevi Şerhi 389-399 Beyit Hakkında
Mesnevi Şerhi konusunda Mustafa Özbağ Efendi sohbeti. Bu yazıda Mesnevi Şerhi hakkında tasavvuf perspektifinden önemli bilgiler ve değerlendirmeler bulacaksınız. bu yardımların bizimle oldukça o aşağılık hırsızdan korkar mıyız hiç da bir adımda binlerce tuzak bile olsa sen bizimle olduktan sonra hiç Gam yok bize ya hani Fatiha Suresinde en sonunda ihdinas sıratel müstakim sırat ellezine en’amte aleyhim var yani Ya Rabbi bizi sırat-ı müstakim de eyle ve o İnam ettin ihsan ettiğin o lütfettin ikramettin peygamberler var ya Evet bizim onlarla beraber eyle ve bu OHAL yani o kimse o Cenabı hakla beraber olan bir kimsenin bir şeyden korkmasına bir şeyden çekilmesine bir şeyden üzülmesine ihtiyaç kalmaz ya hani sen bizimle olduktan sonra hiçbir hırsız bir zarar vermez Sen çünkü gözetleyici Sin Sen çünkü muhafaza edicisin Sen çünkü koruyucusunun sen bir annenin şefkatinden milyon test Bize Şefkat Listen Sen bir anne babanın korumasından trilyon kes bizi fazla korursun sen bütün herkes ve her şey ve bütün herkes ve her şey bize tuzak kursa ve sen o tuzak kurucuların tuzaklarını Kendi başlarına makus eylersin en büyük tuzak kurucusuna en tuzak bozucu Sensin bütün insanlar tuzaklarını kursalar sen bize yardım ettiği müddetçe o tuzakların hiçbir anlamı kalmaz ve bütün Büyücüler büyülerini gösterseler emelsan bizim elimizde bir asa versen o asa-yı Sen at desen meydana o bütün büyücülerin bu asalların yaptığı büyülerin hepsinde o asa YouTube atı verir kenara O yüzden sen büyücülerin büyüsüne desen tuzak çıların tuzağına da bu noktada bize kötülük yapacak olanların kötülüğünde yegane önleyecek olan sensin Hani Hz Peygamber sallallahü ve sellem Hazretleri bu amcasının oğlunu atının terkisine bildirmiş ya Diyor ki ey oğul iyi dinle Bütün insanlar sana kötülük yapmayı istese Allah müsaade etmedikçe hiç kimse bu yaptıkları kötülüklerin sana bir zarar olmaz sana kötülük yapamazlar bütün insanlar sana iyilik yapmak için hazır dursalar Allah müsaade etmedikçe hiç kimse de sana iyilik yapamaz iyilik yapmaya müsaade eden müsaade bu müsaade çıkaran Allah kötülüğü önleyecek kötülüğe dur diyecek sana olan tuzakları engelleyecek olan da Allah o zaman sen Allah’la beraber Sen Gam yok Allah’la beraber Sen sana kasavet yok Allah’la beraber Sen sana tuzak yok tuzak olsada tuzak onun tuzağa ve o düşürecek seni tuzağa o düşürsün seni Gama düşürecek Seo düşürecek o düşürsün seni yokluğa düşürecek Seo yokluk onun onun yokluğuna düşmüş ama sen onunla beraber Sen bu sefer bu noktada bir sıkıntı yok bir problem yok Asla herhangi bir yanlışlık yok eksiklik yok o yüzden Hazreti Mevlânâ diyor ki Senin yardımın bizimle beraber oldukça ya o aşağılık hırsızlardan korkmayız biz sen bizimle beraber olduktan sonra binlerce tuzak kurulmuş ne olacakki hiçbir anlamı yok hiçbir kıymeti yok hiç bir ifadesi yok Her gece beden tuzağından canlarını kurtarırsın tahtaları sökersin Ben her gece büyük beden tuza bu beden tuzağı sana ait bu bedeni sen verdin bize ve bu nedenle kendi ruhundan ruh üfledin O nasıl her gece kendinden üflemiş olduğunu bu bedenden alıp çıkarıyor San onu bu tuzaktan kurtarıyor San bizi de her türlü tuzaktan kurtarırsın sınc anlar her gece şu kafes ten kurtulur hiçbir şeyle ilişkileri kalmaz ne kimseye buyruk yürütürler Ne kimsenin buyruğu altına girerler geceyi düşünün uykuyu düşünün uyuduktan sonra sizin ruhunuza birisine emri mümkün mü size birisinin emretmis mümkün mü size birisinin acı vermesi mümkün mü size birisinin tuzağı mümkün mü sizin birisine Emre etmeniz mümkün mü sizin herhangi bir şey yapmanız mümkün mü değil o Çünkü sahibine gitti O ip kendisini var eden ve kendisini üfleyene gitti o senden emaneti aldı Sende emanet duruyor Allah’ın sizde emanet eder Cenabı Hakk’ın sizin size üfle diyorum o emaneti aldı götürdü sizden alıp götürünce Sizin ona söyleyecek bir şey yok Ona dur diyecek noktada değilsiniz onu engelleyecek noktada değilsiniz o sizin değil Çünkü vakti saati geldiğinde gidecek Kim olursa olsun o zaman biz de bir şey var biz denmiş gibi görünen ama bizim değil biz de bir şey var biz denmiş gibi görünüyor bizimmiş gibi görünüyor ama bizden değil o bizi dinlemiyor hiç bu onun Biz de alakası yok ve o bizim emrimize değil ve o bizim evimizde değil o bizim İsnat ikimizde değil o bizim idrakimize bağlı değil o bizim ihtiyaçlarımıza bağlı değil o bizim aklımıza bağlı değil ve sende akıl var hadi ruhuna söz geçir geçiremiyor Sun ne kadar Dila ettirsin ruhuna söz getir getiremiyor musun ne kadar zenginsin ruhuna söz geçir getiremiyor musun bütün dünyanın askerleri senin emrinde olsun bir tane Ruha söz geçiremiyor Sun bir tane Ruha bütün paranın dünyanın parasının üzerine otur bir tane Ruha söz geçiremiyor sun ve bütün materyal ister toplantılar de bir tane Ruha söz geçiremiyor bütün varsa Efendiler toplantılar birisinin ruhuna söz geçirsin geçiremiyor otursun birisini ruhuna söz geçirsin alsın alamıyorum bu birisinin ruhunuz Abdurrahman alsın alsın mümkün değil felsefenin metafiziğin inançların inananların inanmayanların topyekûn hepsinde toplasak hepsinin de Sınıfta Kaldı çamura battı ya bu batış bu birisinin ruhuna söz geçirir yok bu kendinize geçiremiyor sunuz nefsinize söz getirebilirsiniz yemek istiyor yeme diyebilirsiniz içmek istiyor içme ve oturmak istiyor oturma uyumak istiyor uyuma bu söz geçiriyorsunuz bir yere kadar da bir yere kadar Allah ruhunu za söz geçiremiyor sunuz ya o yüzden nefiste mücadeledir ruhla değil ve gururla değil ve bütün inançlar nefsin üzerine kuruludur Ama siz ancak nefsinize söz geçirebilirsiniz bu da belli dairede dir bir Siz ruhunuza söz getiremezsiniz ruhunuza söz geçirmek kalkarsanız cehaletini çıkar ortaya da bir başkasının ruhuna da söz geçiremez siniz bu martavalı hepside ne var ya orada burada böyle üfürükçüler cinciler işte Astronotlar mı astrologlar bir sürü var ya o boş boş o cinli tarifesini ruh zannediyorlar o çok basit birisinin ruhuna söz geçir Ben geçiriyorum hala kesin benim yanıma Ben Yasin Hz Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretlerine verilmeyen ona mı verildi o âdem aleyhisselâmdan itibaren bir hiçbir Peygamberi verilmeyen ona mı verildi vurur Ruhlara söz getirselerdi bu insanların nefislerine söz getirselerdi Nuh Aleyhisselam eşinin iman etmesini istemez miydin o Adem Aleyhisselam oğlunun tatil olmasını ister miydi de yut Aleyhisselam eşine söz geçirmek istemez miydin ve o gitti Gumball adı luta dedi parlak misafirler geldi ve eşi gitti Kanmaz da da bir başkası değil Ha demek bir başkasının ruhuna Siz söz geçiremiyor musunuz bir başkasını nefsine söz geçiremez siniz o sizi dinlerse söz geçirirsiniz o size itaat ederse söz geçirirsiniz söz geçirmiş olsaydı Hz Hazretleri amcasına söz geçirdi dedesine söz getirdi Evet şimdi böyle millet şehirlerden Keramet bekler Ya işte oğlu serkeşlik yapıyor Şeyh Efendi Büyütülecek onu oğlunuz herkesi geçecek var ya o kimse isterse o dua yerine tecelli eder o kimse istemez Sen ne yapacaksın ki bu eğer öyle bir şey olsaydı Hz Peygamber Efendimiz bütün müşrikleri bir dua ederdim mesele biterdi bu Mekke’yi Feth etmek için yeniden ne Ama o kadar asker toplasın ki ki çıkardım Mekke’nin başında bir daha bir okur büyüklerde bütün Mekke İslam olurdu bir okur büyük verdi bütün Arap Yarımadası İstem olurdu bir okur büyüklerde bütün dünya İslam olurdu bu adetullah bu değil demek sünnetullah bu değil yok ama biz de böyle enterasan beklentiler var birileri bundan nemalanıyor lar birileri bundan para kazanıyorlar birileri bundan makam sahibi oluyorlar ve onu senden de istiyor ama Biz diyoruz ki biz din anlatıyoruz kardeş Kur’an ve Sünnet anlatıyoruz bu tip şeylerle işimiz yok Bu tip şeyler de bilmiyoruz zaten diyorum ha Ona göre işte Ben böyle zayıf hiçbir şey anlamıyorum öyleyim de yani hiç kaale alınacak bir kimse değil Neden bir üflemedim onu ya onun bir izleseydim tamamdır ne diyecektim ki olur dua ederiz olur inşâallah Ama bunun 3-5 gün dua edeceğiz ha ha anla Ee koltuğun altına Biz af sıkıştır O Bizim milletimiz enteresan parasını alırsan kıymetlisin bu aldatan kandıracaksın üçgen var yani düşünebiliyor Geçen gün birisi söyledi zatın birisi varmış dua etmek için herkesi sinemalara salonlara toplanıyor Muş giriş ücretli o herkes yazıyormuş şeyinin o isteğini Ondan sonra bir salatu selam okuyorlar mış versin Allah’ım inşâallah deyip dua seansları herkes paraları veriyormuş çıkıyormuş ya dedim ya Bu nasıl bir şey dediler ya işte yani senin haberin yok mu Yok dedim ben ve televizyonlarda çıkıyor bu adam Lan oğlum nereye televizyon seyredeceğim Ben dedim gece gündüz yoldayım ben ya Ben dedim eve geliyorum iki iki buçuk ama bazen 5 bu nereye televizyon seyredeceğim dedim be dediler böyle birisi var Ee işte kadın telefon açıyor belim ağrıyor veline gözü ağrıyor gözüne millet telefon atıyormuş toplanıyor Muş herkes para veriyormuş bir dua bitti iş Allah’ın izniyle ne kadar güzel geçen gün de enteresan bir şey dinliyorum yolda gidiyorum İzmir’e giderken ah ah Evet Şeyda televizyonda bir adam Kuranı Kerim satıyor bu ama kitabı size göndermiyor var ya bana 50 tane Kuran’ı Kerim’i alacağım dedin dinliyorum hata yapmamak için yani Allah’ım dedim ya Bu nasıl bir şey ama bağırır kendimizi yerden yere vuruyorsunuz Yani eğer bir yerde birisi Kuran’ı Kerim’i Yoksa onu sorumlusu sensin artık ya git atacağım kendini bir yere at böyle bütün Ne yapacaksan yap bir ağlıyor bir böyle sızlamıyor Business sesini değiştiriyor Eyvah sonu önemli ama onlar gönderiyorlar kurslara Kuran’ı Kerim’i Ama sen göndermiyorsun Ama sen sadece parayı veriyorsun ama onlar senin yerine gönderiyorlar Allah dedim ya Bu nasıl bir şey iyi alıştı herkes kandırmaya insanları bu zekatı var senin yerine o dağıtacak kurbanı var senin yerine O da uçak ne olduğu belli değil Bu bir banka hesabı kurbanlarınızı kesiyoruz nereye gidiyor bu Afrika’ya gidiyor şuraya gidiyor buraya gidiyorum Aa memlekette at yok bizim demek ki bu hem bir taraftan diyorlar ki memleket İyi idare edilmiyor memlekette açlık sefillik var Bir taraftan da zekatlar kurbanlar memleketten dışarı gidiyor ya Bu nasıl tenakus Bunu anlayamadım de aynı şey ve Müslümanlar uyanın o uyanın artık o gidin kurbanınızı kendiniz kesin o gidin derinizi kendiniz bir yere verin iyi görün verdiğiniz yere o gidin zekatınızı kendiniz verin görün verdiğimiz yere bu BİM adetiniz kendiniz yapın ve bu vekalet mahkumlu çok sıkıntılı ve idrar ki yerinde değil o zaruretten dolayı vekalet vardır Sarı rap’ten bu mahkumu musun kısıtlı mısın zaruretin mi var bu hem fiziki olarak hem aklı olarak bir mahkûmunun kısıtının mı var mi Evet kahve da Hac yapılıyor Yapılıyor Tamam sen sağlıklı değil sen gitme ne sen Osmanlı Devleti gibi bir devlet başkanı Sen Gitme bu kıyasladı Şeyma kendi kendine Osmanlı’da padişahlar vekalette gidiyordu ya ben sen padişah mısın he üç kıtaya hüküm ediyorsun ya sanki o gitmeyecek zaten bu adam kendisini padişahla eş değerdi tuttu var ama benim işim var İyi sana farz zaten İşin olduğu için Ama sen gideceksin bu fabrika batar diye düşünüyorum bu birisini gönderiyor öldün öldün olacak ve bunun gibi Allah muhafaza eylesin aldatan şarlatan çok Selam millet ruhları toplayıp sohbet ediyormuş Ya kardeş Kendine gel ben seni kimin ruhuna söz geçirecek Kim kimin nefsine söz getirecek Allah muhafaza eylesin geceleyin Zindanda kilerin Zından haberleri yoktur padişah adamlarının da geceleyin devletten haberleri yoktur demek ki gece olun olunca uyudu su zindandaki nin Zindandan haber oldu muydu cezaevinde yatıyor adam uyuduğu zaman Zindandan haber var mı yok o uyuyunca ruh ondan çıktı gitti Zindandan haberi yok adamın geceleyin diyorum padişah adamlarını da geceleyin devletten haber yoktu bu gece yapılacak bir iş var mı Yok Onların da devletten haber yok Gündüz Çalışıyorlar ya bu devlet dairesinde ki memurun bu gece devletten haber var mı yok Nerede devlet yok ama var ama yok bunun için senin için yok Mesai bitti Vedat Amin amin o adamın bir iş yeri var Normalde işyerinde çalışırken gece işyeriyle işi var mı Yok bu da onun gibi binek arziyan da mı vardır ne böylesine bir düşünce ne filanın hayali vardır nedir Facebook’un hayali bitti gece yattı uyudu mu Kimse çar zarar yok şunun hayali bunun ayarı yok Bitti neden hepside geçti gitti emanet sendeydi emanet alındı gitti senden emanet senden alınıp gidince seninle bağlantısı kalmadı senin gündüz güveler gündüz ki heyecanım gündüz ki korkun gündüz üzüntün uyumadan önce her ne yaşadıysan Hepsi de bitti gitti senden hiç bağlantısı kalmadı Ama sen gece yattığın yerde ruh senden çekildikten sonra senin senin yaşadıklarını alakalı hiçbir şey kalmadı arifin uyanıkken de hali budur o ne demek ki Arif için uyanmış uyanmamış önemli değil Senin uykudaki halin Arifler için uyanıkken hali Sen çar zarar endişesini uykuda atıyorsun ama Arif olmak uyanıkken atmak onu Sen falanın hayalini Facebook anın hayalini kuruyorsun o uyudum gitti sende de Arif uyanıkken falanın Facebook’u anın hayalini kurmuyor yer falanın Facebook’u anın hayalini bir erkeğin kadını hayal etmesi bir kadının erkeği hayal etmesi Bu şehre Tea noktada de bu Helal dairede Sen bu böyle şey Fethi ayakta tutmak ibadet Bu bir kadının eşini sabahtan akşama kadar şehvet da hayalinde tutması ibadet bir erkeğin hanımını öyle şehvetle Normalde ayakta tutması şehvetini Hayal noktasında ibadet Bunda bir sıkıntı yok böyle hayallerimizide ibadet o adamın hanımını düşünmesi hala bir şey o kadının kocasını düşünmesi Ala bir şey düşünsün başka adamı düşüncenin kocasını düşünsün başka kadını düşüncenin eşini karısını düşünsün ve bu ibadet hükmünde mi Bunu biz böyle ibadet hükmünde görmezler İnsanlar bir insanın bu noktada eşini Hayal lemesi kadın erkek hiç önemli değil ibadet hükmünde de birbirine olan ihtiyacını artırır birbirine olan muhabbetini artırır birbirine olan rabıtası ne arttırır birbirine olan muhabbetini artırır bu lazım eksik insanlarda bu o eksik ama biz de sanki Burası yanlışmış gibi insanların buradan uzaklaştırıyor lar bu burası yanlış değil Utanılacak bir şey de değil bu ne bu böyle Çelik Görülecek bir şey Bu bir kadının kocasını düşünmesi ve onu istemesi gayet normal ve doğal ibadet hükmünde bir erkek için de böyle ibadet hükmünde Nafile Namaz kılmış gibi bina file gece ibadet etmiş gibi a bunu Normalde bunu söylemiyor Ama bunun haricindeki Hayaller memeleri söylüyor Hz Mevlânâ Cafe Ela’nın hayalini korumak fişman canın hayalini kurmak diyor Bunlar uyuduğunda bitter adam fabrika hayali kurar ya uyuduğunda bitter adam işte çok zengin olma hayali Kuran uyuduğunda bitter bununla ve Hz Mevlânâ Bunları normalde Allah muhafaza eylesin diyor ki bugün böylesine bir diyor filanın hayalim nefes Man Can hali bunlar diyor sen de uyuduğunda bitecek ama diyor ariflerde bu zaten bitmiştir diyor ne demek ki ariflerde böyle kendince kendi dairesinde insanların sıkıntıları yok işte çağırdı Yok zarardı yok sütü yokmuydu bunlardan geçmiştir onlar diyor var Bunlardan geçmiştir yani bunlardan geçmiştir Ne demek bunlar onun için üzüntü sebepleri değildir Ama bunlar onun için sıkıntı sebepleri değildir onlar kar deseler zarar deseler onları çok etkilemez o arifin hali bu insanların uykudaki hali gibi dur diyor insanlar uygun uyuduklarında karları zararları nasıl bittiyse de ariflerde diyor bu makbul manada uykudadırlar ama onlar uykudadır onlar hadisi Şerif’te onlar dünyaya karşı uykudadırlar diyor Allah dostları dünyaya karşı uykudadırlar heva ve hevese karşı uykudadırlar onlar gece gündüz dünya hallerine karşı uykuya dalmışlar dır onlar gece gündüz önemli değil O Allah’ın dostları o veliler o peygamberler o ve o Allah yolunda koşan ma ma Allah’ın isminin yücelmesi için mücadele edenler onlar dünyayı dünyalık meseleler için uykuya dalmışlar dır onlar dünyaya Aşık değillerdir bir dünyanın peşinde koşmazlar bu dünya onların peşinden koşturur da onlarda dünyayı ahiret lerine binek ederler ya o yüzden onlar dünyaya karşı uykuya dalmışlar onlar Rabbin elinde evirip çevirdi kalem kesilmiş lerdir onlar cenab-ı Hak’kın elinde kalem mesafesindedir bir şey yazar ya o kimse yazdığında Ahmet yazdı denir kalemi görmezler ne var mı cebinizde kalem kendi kendisine yazacak olan yok kalemi bir tutan var İyi o zaman bir kimse kalem yanlış yazarsa kalem yanlış yazdı diyeni Duydunuz mu O kim diyor Mustafa yanlış yazmış Mustafa Özbağ olarak söylüyorum bu Demiyor hiç kimse kalem yanlış yazdı neden kalem Mustafa özbak’ın elinde ama onlar öyle kimselerdir ki Allah’ın elinde alet gibidir onlar Ya Hızır Aleyhisselam’ın kıssası hatırla Hani Musa aleyhisselam bir sohbetinde sordular ben İsrail’le dediler ki bu zamanda senden daha Alim bir kimse var mı Musa aleyhisselam dedi ki yok zannediyorum yok zannediyorum Deyince bu cenab-ı Hak’kın Gücüne gitti dedi ki Ya Rabbi tur-i sina’da bana karşı uzaksın biraz bana karşı mesafeli sin Ben ne yaptım da bana karşı böyle bir mesafe koydun cenab-ı hak dedi ki Yağmur sağ sen hani falanca yerde sohbet ederken birisi sordu senden daha halimize at var mı Sen de yok dedin ya Evet ona üzüldüm dedi Ben ona Gücendim Sana dedi ne var mı ki ya rabbi dedi Var dedi falanca yerde bir kızıl pulun var ne Erkol o Musa aleyhisselam yanına yardımcısını aldı Ha bir de tuzlanmış balık aldı yanına dedi ki balığı yanına al balık dedi ne zaman denize kendisi koştu o zaman dedi oradaki zat benim kulumdur onda sende olmayan ilim vardır ya hani gitti ya Ya siz bilirsiniz Hızır kıssasını gitti de ona işte ona dedi ki ben sana talebi olacağım sendeki bu ilmi öğrenmek istiyorum O da dedi ki Bizim Yolumuz acıdır Bizim Yolumuz normal değildir mı böyle Gülerek ahenkli bir şekilde yol değildir Bizim Yolumuz ya bizim yolumuzda acı vardır Bizim yolumuzda sıkıntı vardır O bizim yolumuzda senin ayağına basarlar koluna basarlar başına başla basarlar kolunu kırabilirler ayağını kırabilirler yol bu O kendini bak işine bizim evimiz öğrenmek için uğraşma yok dedi ben illaki bu ilme Vakıf olmak istiyorum dayanamazsın dayanırım söz verdi ya hani o esnada işte bir çocuğu bi tokat vurdu Hızır Aleyhisselam çocuğu öldürdüm ne dedik ya sen katil oldun sen bu çocuğu nasıl öldürürsün ne dedik ya Musa burada Yolumuz seninle bitti anında Bir dakika bir gol bir dedi ki ben sabredenlerden olacağım orada Musa ile Selam çocuğu öldürdüm ve bütün herkesin kafasını oynattığı yer burası bu da aklının canavarla şıp bütün tefsircilerin Buraya nasıl tefsir edelim nasıl burayı halledelim diye bu kalemleri kırıp YouTube’da yer burası bu burası Bunu bir türlü sindire mi Yolla Musa aleyhisselam çocuğu öldürdü Bir tokatla o Çünkü o öldürme Musa ya ait değildi ve hızlı ait değildi hızdır Allah’ın elinde kalem mesafesin deydi bu kalem mesabesinde ama sakın birisini öldürmeyin ha ve bu Allah’ın elinde kalem olanlara ait Sen kendi kendini de kalemle görenlerden görme ya o yüzden sen Kur’an ve sünnete sımsıkı yapmış var ama birisi senin aklının almayacağı bir şey yapıyorsa bekler Sus dinle Dur bekle Sus dinle ve o Allah’ın elinde kalem olabilir ya hani bir hadis-i Kutsi var kul farzlarla Allah’ın emrini yerine getirir en güzel şekilde Allah’ın çok hoşuna gider nafilelerle Allah’a yaklaşın Allah’ı sever Allah da onu sever Allah Allah onu sevince gören gözü duyan kulağı bu tutan eli yürüyen ayağı olurum Allah Allah onunla görür onunla duyarsa onunla tutar onunla yürür ve bu onun işi ve bu bizim gibi aciz kulların işi değil bu Allah’a yakinlik noktasında hakkel yakin noktasına gelmiş kimseler bu onlar Allah’ın kalemi gibidir elinde de Allah’ın aleti gibidir Onlar cenab-ı hak dinini onlarla mu kim tutar cenab-ı hak dinini onlarla ayakta tutar cenab-ı hak dinini onlarla anlatır onlar cenab-ı Hak’kın namusları dır yeryüzünde o cenab-ı Hak’kın sırrını taşırlar cenab-ı Hak’kın ilmini taşır Lab cenab-ı Hak’kın emanetini taşırlar yeryüzünde bu onlar Allah’ın bu noktada Hz Mevlânâ diyor ki kalemi gibidir Bu harika bir tesbih da Al eline kalemi Yaz kim yazdı Ahmet yazdı Mehmet yazdı bu parmağınla mı yazdın Hayır Kalem ne yazdın yaz anne ne Orta yerde o alet kalem o Cevdet Usta Arabayı tamir etti elinde cırcır O ne oldu şey var Anahtar o Cevdet in lakabı neydi Devlet bu carpe eden Cevdet öyle tanıyorlar piyasa Kerpe’de nyanın kerpeten gibi elleri kuvvetli Maşallah Eller böyle zaten Allah Allah muhafaza eylesin bebek koysa bazen insan kendi kendini düşünüyor adam herhalde tuzla buz olacak bazen ki like ihtiyaç duymuyor zaten Bu bir kas ve şahit oldum Böyle yükleniyor Arabanın bir tarafını kaldır veriyor kiriko git git altına uğraş çıtır çıtır kaldırmalı fazla bazen Oley kendinde mi O esnada değil mi bilmiyorum ben öyle seyrediyorum onun böyle ama tutup kaldırır veriyor bir tarafından hangisi olduğu önemli değil kafa ortalarını sağlam Yoksa lar aldıracak feeder verecek böyle kaport elinde kalacak bugün halı şey no söyle Ver şunu lastiğin üstündeki ne diyorlar çamurluk çamurluk mamurluk tampon filan elinde kalacak bugün zaten ara bağırsak parça kopacak bu kaldıramayacağım diye bir şey yok Bir de carpe eden bir şey sıkıyor ya elinle kuvvetli Aman sıkıyor şimdi elinde ne var carpe eden var bu ve elinde bir alet var alet de yapıyor ama ne oldu Cevdet yaptı oluyor o zaman bir taş attı the kırdı Ne oldu Mustafa camı kırdı bu taşı söyleyen var mı yok Allah sizi bir yerlere taşımaya çalışıyorum O kim kırdı camı bu Mustafa ama Mustafa’nın elinde ne vardı taş vardı bu taşı suçlayan var mı hiç bu Mustafa da diyor mu taşkırdı Ben kırmadım diye bu süklüm püklüm geliyor ya Dedem Allah rahmet eylesin Ne yaptın mı bana öyle diyordu Ne yaptın Bende ses yok ve o böyle camı kırılan bir şey sınıfta ona da al parası git camını taktır tdm Kim laf söyleyecek Allah rahmet eylesin o camı kırdı yalnız biri o camı kıran taş değil bu taş mı Mustafa mı Ya Hacı Mehmet kim kırdı ya o o çok güzeldi Allah Allah kalemi yarattı bu kaleme dedi ki yaz hadisi Kutsi bakım bir tanem dedi ki Ne yazayım bu kıyamete kadar olacak olanları yaz bu kalem o kendi ilmimi yazdı o kendi kafasından geçen mi yazdı mı Hayır ne yazdı ya Allah’ın emrini yazdı Öyle değil mi bu kalemin Suçu Ne buna ama biz kalem Böyle yazmış Kahrolsun kalem ediyor mu şey demiyoruz Biz şimdi Taş ediyor musun ey Taş Sen ne ama benim canımı kırdın Yok yok diyoruz ki sen attın bu ne sen attın o o o bu taşı atan var O kim atmış taşı bu taşı atan sorun mu bu taşı atan sorunlu şimdi ayeti kerime oturdu o cenab-ı hak de da Hz Peygamberin ediyor ki sen ne yapmadın Ben attım ve o taşı diyor Sen atmadın Gerçekte ben attım ama kim attı görüntüde Hz Peygamber var Allah Hz Peygamber sallallahü ve sellem adetini fiyatını cenab-ı hak üzerine aldı dedi ki ben attım sen öldürmedin ben öldürdüm dedi Bir daha bu Hızır’ın öldürmesi kimmiş Allah dediler bak Allah demek ki istersen öldürüyor öyle Bu bir çocuğu da öldürüyor İyi o zaman kimse bir çocuk birisi öldürdü de hesabı çekmeyecek şimdi ya Alman keyifli oluyor bu Nereye geldiniz Hoş geldiniz Ama siz geldiniz Bu nasıl geldiniz ama ben şimdi Nasıl düşüneyim Ya Hacı Mehmet kalktı Bayındır’dan geldi mi diyeyim Ya sen nereden geldin Allah gönderdi sen biliyorsun yani onun gönderdin seni Sen gelmedin o zaman o kulağından tuttuğu dıddı buraya öyle mi ne yazdı bir başkasına yazmadı demek Ama sen kıymetlisin demek Bak bu da güzel O ne kadar kendini kıymetli görüyor o yazdı diyor Allah onu yazmış Demek ki var Sen böyle düşünürsen kafanı Secdeden hiç kaldırmam lazım büyük lütuf bu İyi o zaman namazı da o yazdı sana öyle mi o Ay Vay vay öyle ya perşembe zikrinde mi o yazdı sana Evet ee oo sana ne kadar şeyler yazmış of of of of of of of mı böyle düşününce insan değil mi nimetin karşısında o zaman bu Zikri yazmış kim beni zikrederse ben de onu zikrederim Ey Vay vay O kim beni zikrederse ben de onu zikrederim ouzzi credo yazdıysa Eyvah Eyvah Bu perşembe günü zikirde olmayanlar elini kaldırsın E o zaman sizlere yazmamış Vallahi çok böyle bu noktada yalvar Yakar olacaksınız ben buna yazmış bu Eyvah Eyvah Bu yazı yazılırken eli görmeyen kişi Hz Mevlânâ Celalettin Yılmaz yeter bizi bugün bayağı savuracak demek ya Ben bugün bayağı bayağı bizi savuracak yani gördüklerimizi kendi kendimize farklı bir noktadan bakmaya başlayacağız yazı yazılırken 50 görmeyen kişi yazıyı kalem in oynamasıyla yazılıyor zanır bre tabi Can Normalde Şimdi böyle simülasyonlar var ya işte bir kalemi görseniz Siz kalem yazıyor Kendi kendinize ne diyeceksiniz kalem kendi kendisine yazıyor eli görmeyen 50 tanımayan kimse bu kalem kendi kendine yazıyor diyecek Allah Allah bu manada görünmekten münezzeh ya kalemi görse bir kimse Allah’ın elini görmemiş ol sadece ki kalem kendi kendisini yazıyor bu Veya siz oturursanız kalemin yazısından bir işaret çıksa bir ışık çıksa ve o işaretle ışıkta sadece kalem görünse karanlıkta eliniz görmemiş olsa bir kimse diyecek ki kalem kendi kendisine yazıyor demek ki bazen göremediğimiz Eller oluyor bazen körlük lerimiz oluyor aslında o el var bir aldatmaca ile biz o eli görmüyoruz bu aslında bir el var orada gerçekten de Ama bizim bazen göz tembelliğimizden dolayı kalemdeki kalemi tutan eli görmüyoruz bu kalemi tutan eli görmediğimiz gibi bi çocuğu öldüren eli de görmüyoruz çocuğu öldüren 50 görmediğimiz gibi babamızı öldüren eli de görmüyoruz bugün annemizi öldüren eli de görmüyoruz bizden bir şeyi alan eli görmüyoruz bize bir şey veren eli görmüyoruz O bize bir şey ikram eden eli görmüyoruz ama biz o bize bir şeyi İhsan eden eli en iyi görsek pek elin sahibini de göreceğiz DJ skee bu elimde sahibi vardır brealey görsek diyeceğiz ki bunun arkasında bir şey vardır bir güç vardır bir kuvvet vardır ama biz Cevdet Arabanın bir tarafından tutup kaldırır veriyor diyoruz Cevdet in kolu kaldırıyor demiyoruz bu devletin eli kaldırıyor demiyoruz dikkat edin o cevdet’i görüyoruz elini görmüyoruz Cevdet in kolunuda görmüyoruz Diyoruz ki Cevdet Arabanın bir ucundan kaldırdı kim kaldırdı Cevdet bu aya kolu vardı ya kolunu görmedik oy koluna Aşina aldığımız var çünkü Bu Polo sıfatı ya o pulu elinde bir aleti ya kendinden ya ve o kendine bağladığımız dan Cevdet in kolu kaldırdı var mı diye yok Cevdet kaldırdı arabayı Cevdet kaldırıyor bu birisi ölünce de de Cevdet öldürdü olmuyor O ne oldu sormaya bu kanser adamı öldürdü ha Ya sorma Ne oldu göçükte kaldılar hı Hadi siz Allah öldürdü değil atarlar Siz için ve bu bize göre değil bu ders bizim için var ya bu ötelerden bir gelenlere ait bu o eli görmezsen kalem yazdı DC de ama Elva bir deli görmezsen Cevdet kaldırdı diyeceğim var ama fena kızdı mı bir Tahta Kalem yazıyor eli görmezsen kalem yazılıyorsun eli görmedin Bir taraftan birisi de arabanın bir köşesinden kaldırıyor onun elini görmüyorsun onu da diyorsun Cevdet kaldırdı bu kalemin arkasındaki eli gördün kalemin arkasındaki Eğer kime ait Allah’a ait O zaman ne yap ne diyeceksin Allah Allah yazdı öyle mi Ee o yazıyor kalem kalemin arkasında eli gördüm bu ya kimin eli ben aldım bu kağıdı Tuttum bu kağıt kimin elinden tutuldu Mustafa Özdoğan Öyle değil mi kim tuttu kağıdı bu Mustafa Özbağ bir kalem aldım tabi Kalem var mı okuryazarı olan yalnız daha kalem o yazıyor O kim Ne oldu ya bu kadar şüpheci olmayın ne gördüğünüzü söyleyin kim yazdı bu Mustafa Özbay yazdı A ben mi yazdım bunu bu kalem yazdı onu değil mi Ama kalem Kimin idraki ile yazdı da benim itirafım ne yazdı O benim kuvvetimle yazdı benim kudretim Ne yazdı benim dediğimi yazdı Benim istediğim yazdı benim kafamda ne varsa onu yazdı Ben ne istiyorsam onu yazdı öyle mi o lan buraya istediğim yazabilir miyim O benim bu yazdım hukuk kanun hükmünde olursa buna itiraz etti kimse var mı en iyi mâşâallah Ama bu kavga Niye kardeş o zaman Ama bu kavga niye ve bu hayatınızdaki kavga niye ve bu kalem senin elindeyse sen yazdıysan şu istemediklerinden bana hesabını ver yazdıysan Sen neden kendine Kötü yazdın ve Bu yazgı başkasına aitse sen Ne şikayet ediyorsun o zaman ve bu yazın beraber yazdıysanız beraber Yazdığınız Sen neden prensin diyorsun o zaman şimdi o cevdet’i görüyorsun Allah’ını görmüyorsun O kim tutturdu kaldırdı arabanın ucundan Cevdet Cevdet enğelli neden demedi Ne Cevdet kaldırdı ya Eli kaldırdı Hayır Cevdet kaldırdı iyi İyi tamam kabul ettim Evet Ee kalem yazdı kim yazdı arkasında kim var Mustafa ben mi yazdım Evet bu yazdığımdan Ben mi sorumluyum Evet size ne o zaman bu kavga niye Allah Allah Arif’i şu halinden Biraz canı göstermiştir aklı da zaten Duygu uykusu kapmış gitmiştir Allah diyor Allah ariflerin halinden biraz canım Siz bize gösterdi biraz canım Allah Allah ariflerin halinin tamamını göstermiş olsa siz dayanacak güçte onu dayanamazsınız Allah Allah Arif’in halini insanlara Ayan Beyan etmiş olsa sağa Allah’a riffleri kat ederler bu kaldıramaz insanlar bu insanlar ariflerin sırlarını da kaldıramazlar o Çünkü Allah kulunun zannı üzerinedir Ama ariflerin üzerinde Allah ayağın beyandır Allah Allah peygamberlerinin üzerine Ayhan bey andık ya o yüzden Hz Mevlânâ derki mesnevisinde Derya ben gömlekle güzelle yatmak istemem O kim der bunu Hüsamettin Çelebi ne der ki ben gömlekle güzelliğe yapmak istemem ve Hüsamettin Çelebi cevap verir Hz Mevlânâ der ki o güzeller güzeli gömleğini çıkarırsa ne sen kalırsın ne ben kalırım ne de Belin kalır da ne demek ki Hüsamettin Çelebi daha ârif-i billâh Olmamış ârif-i billâh olmadığından diyor ki Hazreti Mevlânâ Sen de Arif’i billah olmadın sen o güzeller güzeli nio nazlılar nazlısın ıo kudret ve kuvvet elinde tutan ıo hâkimiyetin tek sahibi olanı o malikül mülk olanın sırrına sana açsam bu onun sırrını sana açsam sende kalmasın bende kalmam diyorsun için Sırrı ifşa ettiğinden o Çünkü Arif’i billah lar Allah’ın yeryüzündeki namusu Ekber leri gibidir ve Hz Mevlânâ diyor ki ve onları Size az bir şey gösterdi aklına zaten Duygu uykusunun kapmış gitmiştir Onların akıllı da zaten onların akılları bu noktada Duygu kalkmış gitmiş sevdaya gitmiş âşıklık ya Gitmiş canların eleksiz niteliksiz bir olaya gitmiştir canları da esendir bedenleri de onlar canlarını ruhlarını niteliksiz ve nicelik siz Dedi Allah’a teslim etmiş daha Allah niteliksiz yani sıfatlara sığmaya ya Allah’ın hiçbir teşbih atası durmak mümkün değil teşbih Ettiğiniz her şey o değil o canlarını o Arif’i billah lar Allah’a vermişler herşeylerini bu derken bir ıslıkla gene tuzağa çekersin onları bu cenab-ı Hak ne yapar bir ıslıkla sabah olur hepsinin de ruhlarını ne yapar hepsine yine iade eder bir ıslıkla 4 düdük çaldı Mesai başladı hürana Ruhlar kendi alemlerin den tekrar bedenlere cesetlere doğru tufa brika işçisi gibi her biri Hani fabrikada dır başladı var Herkesi rahat dışarı çıkıyorduk başladı herkesin Ray içeri giriyor bunun gibi bütün Ruhlar bedenlere bütün ruhlardan bedenler dışarı büyüdük cenab-ı bütün köyünde de her şey yarattı verdi bütün tersinden itop alacak alacak götürecek bu düdük senin elinde mi ne yok bu düdük onun elinde var bir düdük senin düdük değil gelmedi sana kaldı orada bitti O kim deymiş düdük mı onda O kim öldürdü var bir düdük gelseydik gelecek demek son düdüğü elinde tutan ona çalmamış ve Büdü elinde tutan var Hı hı ıslık çalıyor ıslık bu O uzaktakini önceden ses yetiştirmek için ıslak ıslıkla çağırırlar the köyde yaşayanlar bilir iyi bir kilometre İki kilometre ilerdeki kimse ıslıkla çalan öyle mi yapıyorsunuz çal bakayım bir fıstık ve bu ıslak mı ha Bak bak mâşâallah sübhanallah fıstık bu haber veriyor ıstıkla seslenmiyor Bak bir şey demiyor gel demiyor git demiyor Biz ıslık ve Hz Mevlânâ muhteşem O ne güzel Tesbih Etmiş bu video ıstıkla yine tuzağı tekersin onları bir fıstık çalarsın tekrar Ruhlar uygun adım herkes cesedine karışman yok görüşen yok şaşıran Yok yanlışlıkla başka bir yere gittiğim yok erkek uyuyor erkek kalkıyor erkek uyuyan kadın uyanmıyor bu sabah yine babamın erkek gibi düşünüyorum diye bir kadın gördünüz mü bu sabah uyandığında Çocuk’u yanıyor hiç adam uyanan gördünüz mü yok bu bir dostluk düşünün 7 milyar insan var 7 milyar insanın ruhu birbirine karışmıyor Ama artık ruhun var olduğunu en büyük materyel İster bile kabul ettiler Ruhlar insanda var bir düdük sabah oldu Ruhlar üstüme halinde herkes cesedine hürana geldi herkese setine girdi Aynur’u aynı şekilde kalktı martesi gün hatırlıyorsun Ama bir gün öncesine hatırladım ya Aha ben perşembe Ben geçen hafta cumartesi Hacı Mehmet’i gördüm Evet ya Allah Allah sen gördün demek Ay sen unutmadın demek harika O ne zekisin Maşallah Sübhanallah düdük Bir Islık ne demek ki ne demek ki gelmezse söz geçiremiyor kimse ve bütün hepsi gelirken senin çocuğa gelmemiş ve bütün hepsi gelirken babana gelmemiş bütün hepsi gelirken annene gelmemiş bütün hepsi geliyor komşuya gelmemiş var ya sana geldi ona geldi ona geldik komşuda gelmesi lazımdı abi ona gelmemiş Ne oldu e ıslık çalmamış olsa hiç kimsenin ki çalmayacak de herkesin ki çalmış ha Ona çalmamış ne demek ki herkesin de bir özel ıslığı ve Hz Mevlânâ bunu toplu söylemiş ama herkesin özel bir ıslığı varo özel ıslığı gelmezse bitti Bu veleddalin Amin Esselatu Vesselam Aleyke Ya Rasulallah bir sela ama hepsini de payını aramaya koyulur tursunov ıslık geldi hepside aldı Tekrar Herkes ne yapıyor payını arama başlıyor kendi payına o kendi payını aramaya başlıyor bu ne arıyor musun he he payına Demek ki Ne düştü belli son değil mi bi portakal mı düştü Elma mı düştü son değil mi tayın Ne oldu Belli mi Belli ki öyle mi Ee ne arıyorsun o zaman gelsin kendisi O bize de aramak düştü diyorsun ha ha sen baykuş olmamışsın daha demek ne demek ki baykuş oldun mu ve o aramıyormuş ya baykuş biliyorsun değil mi baykuş hikayesini yine bir TED açalım ya değil mi Güzel muhabbet hani böyle bir dervişin birisi oturmuş bir ara deliğe Dervişler öyledir Dervişler istemezler Dervişler ile ilgilenmezler sufler nerede yapacağım nerede kalkacağım burada mı yapacağım burada mı kalkacağım ne yiyeceğim Ne içeceğim Şen ilah Temel suhuflar ama sakın sakalınızı sağlığınızı cübbeni xesu filminizi namazınızı orucunuzu dünyaya alet etmeyin sakın bu alın terimizin kimseye Şen ilah demeyin bu sohbete gidecektik arabam var mı zikrullaha gidecektik arabam var mı yok Biz şöyle bir hizmet edeceğiz bize para Biz filan ciğerde Zikrullah yapıyoruz da Ee bizim orası için para lazım Biz falan diğer de şöyle bir yok Ne okursa açacağız bu sufilerin geleneğinde yoktur bu ama biz cami yapmak için bile para toplama yız bu elinize Cami derneklerinin koçanlarını alıp para toplamak yoktur sofilikte ve sufiler para toplamaz lar ve sufiler para istemezler sufiler dini ibadetlerini bir ücret karşılığında yapmazlar ve sufiler parayla hadis okumazlar sufiler parayla Kur’an okumazlar sufle parayla sohbet etmezler sufiler parayla Zikrullah etmezler sufler parayla kitap yazmazlar Dini kitap ve sufiler dini ibadetlerinden ve dini hizmetlerinden bir kuruş para almazlar hediye almazlar hazretlerinden ashabından birisi geldi Birisi onu Kuran’ı Kerim’i öğretmişti o Kuranı Kerim öğreten kimse birisi yayını hediye etti ona Bana Kur’an hediye ettin diye o Kur’an öğreten kimse gitti Hz Peygamber Efendimiz dedi ki sallallahü ve sellem Hazretlerine bu yayınlarını alabilir miyim dedi ki sallallahü ve sellem O senin cehennemin olur ve sufiler kaç para diye Sema etmezler Yok ya burada Sema açacağız bize Kaç para verecekler Sakın ha ha Biz de yok zaten de umuma söylüyorum Sema edenlere söylüyorum o para alma alarak Tan Sema olmaz Ben Kuranı Kerim parayla okunmaz bu 41 Yasin okuyormuş parayla alınmaz sufiler alma bir sufinin açısından Bizden Değildir onlar bu hediye almaz Tanrı doyurmak istemez Yok böyle bir şey yok Bu din Allah için iman Allah için ibadet Allah için birisine hizmet etmek dini hizmet Allah için ama biz ucuz işçilerden olmayalım mi Evet işte böyle Sufi Bir yerden Ziyaret ederken böyle b.o.
kasabada ona kimse böyle davet etmemiş böyle bir şey de yok gitmiş Kanka Kasabanın kenarında terkedilmiş Virane bir yere geçmiş öyle akşamüstü işte bekliyor Orada artık geceyi orada geçirecek Çünkü gece yolculuğu yapmak bu manada tek başına caiz değil la leylek L baykuş sohbet ediyorlar başlamışlar leylek gelmiş yerine konmuş lak demişim baykuş kardeş sabah seni bıraktığım yerdesin demiş Hiç kımıldama mışım bunu tembellik Bunlar aymazlık Sen nasıl bir kurşunlanmış ya yok böyle bir şey Ne demiş bak ben rızkımı aradım gittim buldum karnımı doyurdum geldim bir baykuş Böyle bir görüntü bakış fırlatmış daha onu lak bir şeyler söylemiş çoktur böyle lek tabiatı insanlar o bakmaz işine başkasını için takip ederek ve ondan sonra da bu nereden geldi sana Allah Allah rahmet eylesin Şerife’nin Karşısında bir komşu varmış ne diyormuş ki Dervişler bakıyor bu adama Selam bugün gelmişler Şeyh Efendi’nin yüzüne söylemişler tebessüm etmiş Neyse bir misafir grubu gelmiş Efendi 9 10 kişi gelirler kendi onlar işte bir tatlı getirmişler değilmiş inancı komşu çağırın bana Şeyh Efendi pek Öyle yapmadın mı canına tak etmiştir mi Mübarek en genç ağırmış onu gelmiş o Buyur demiş ona şu tatlı Yav şu misafirler de alınmış tatlı sana ikram mi Şu misafirler İyidir içeri yatır göndermemiş bu gelen bir kilo tatlı gidecek olan 10 tane misafir ya Abdullah Efendim Hakkını helal et Ya öyle demek istemedik Estağfurullah demiş Bu tatlı bunlar getirdiler hediye olarak bana demiş getirmişler misafir bunlara Bunlar demiş şu an kişiyi diri çift gönder bu etraftan öyledir insanlarla ama baykuşa bana bir görüş bir bakış fırlatmış böyle yukarı doğru demiş elele kardeş demiş bu cevabı Sen istedin artık ne demiş sen gidersin sabahtan akşama kadar demişti lak edersin demiş Senin zikr indiğinde demiş O senin zikrin kalbinde değil demiş Ama sen dil ile zikrediyorsun demiş gidiyorsun demiş rızık için yılanı çıyanı yiyorum geliyorum demiş 34 böcek solucan yiyip geliyorsun demiş demiş Sen bizde mi Şöyle zikrederiz ki bir sefer zikrederiz Sizce namak demiş rızkımızı ayağımıza gönderilmiş ne demiş seyret Bak derin bir nefes almış hu demiş ama derken böyle arkaya doğru kaykılmış gitmiş gözleri karışmış kendinden geçmiş bir Anıl’a bir sükunet sonra biz sirk elenmiş gözünü Açmış bakmış ki üç tane serçe kuşu cik yanında bu daha kendinden geçmiş hali devam ediyor birisinden pençesini vurmuş almış öbür 2’sinde kanadından Azad etmiş kaldırmış bir gözünü kafasında da gözünü kaldırmış demiş ki ey la klavye demiş ama biz demiş bir sefer zikrederiz tam zikrederiz bu zikrettiğimiz denemiş zikrettiğimiz de bizim rızkımızı fazlasıyla önümüze getirir ihtiyacımız olanı alırız gerisinde azaldı ederiz demiş her gelişinde ne yaparmış Azade dermiş baş kuş gibi olmak varmış haklarınızı helal edin cenab-ı hak cümlemizi affetsin sürçü lisan eyledi isek affola kalbinizi kırdıysak bilerek bilmeyecek üzdüysek affola el-fatiha maselevat.
58. Mesnevi Şerhi 389-399 Beyit – Sohbet Notları
Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet kaydından yazıya aktarılmış ve düzenlenmiştir. Orijinal video kaydı yukarıdaki YouTube oynatıcısından izlenebilir.
Kaynak
Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet kaydından yazıya aktarılmış ve düzenlenmiştir. Orijinal video kaydı yukarıdaki YouTube oynatıcısından izlenebilir.
İlgili Sohbetler
Bu konuyla ilgili diğer sohbetler: İCAZETNAME TÖRENİ TEK PARÇA (BURSA) 16 EYLÜL 2021 , FAİZ-RİBA 12.11.2022 MUSTAFA ÖZBAĞ EFENDİ SOHBETLER , Manisa Alaşehir Kutlu Doğum Sema – 6 Nisan 2014. Tasavvuf geleneğinde bu konular ele alınmaktadır.