Kaza: Hac Dönüşü Tespitler: Ümmetin Ahlak Meselesi

Cenab-i Hak nasip etti, hacca gittim. 92’de gitmistim, 2005’de gittim tekrar. Yillar icerisinde ummet-i Muhammed’in uzerinde tespit edilmis olan eksiklikler devam ediyor. 92’de ummetin problemi ahlakiydi. 2005’de ahlakiydi. 2014’de yine ahlakiydi. Kendi icimize baktigimizda kendi kendimizi yeterli gorebiliriz. Bu bir hastalik. Ama disariya baktigimizda bu hastaligin daha buyuk oldugunu goruruz.

Eger bir toplumun temel dairede Islam’in olmazsa olmaz ahlak olculernine sahipse, o toplulugun ayrisacagina, cozusecegine, yenilecegine inanmiyorum. Eger bir toplum ahlaken yuksek seviyeye ciktiysa, o ummetin dagilmayacagina, parcalanmayacagina, yikilmayacagina inaniyorum.

Anne-Babaya İyilik: Edebü’l-Müfred Dersleri

Allah’tan sonra itaat edilmesi gereken ikinci merci insanin babasidir. Anne-babaya iyilik yapmak, babaya itaat etmek emredilmistir. Anne-babasina karsi saygisini, sevgisini, muhabbetini, hurmetini yitiren topluluklar koksuz agaca benzerler. Bir ruzgarda buflenip yikilip gideceklerdir.

Etrafinizda insanlar vardir, anne-babalarina iyilik yapmazlar, etrafa iyilik yapacagiz diye ugrasirlar. Anne-babasina iyilik yapmak nefsine zor gelir, agir gelir. Ama etrafa iyilik yapinca ‘cok iyi bir insan’ denecek ya, met edilecek, alkislanacak. Iyiligin birinci dairesi insanin annesi-babasidir. Ondan sonra esi, cocuklari, arkadaslari, karesleri, akrabalari, komşulari.

Evlatlar Arasında Adalet

Gucu yerindeyken evlatlarin arasinda esitsizlik davranmayacaklar. Evlatlarina adil olacak. Zulmetmek yok. Bu herkes icin gecerli: Bir zakir icin de, bir ustad icin de. Etrafindaki kardeslerne eksik yanlis davranamazsin. Kardesler arasinda adaletsiz davranmak, kardeslere zulmetmektir.

Tarihten Dersler: Hz. Osman ve Muaviye

Hz. Osman Efendimiz devletin basindayken onu secen asere-i mubesser sagirken, arkasinda Muaviye’nin goz yumluguna inanilir bu meseleye. Capulcular Hz. Osman Efendimiz’in evini muhasara ettiginde 5.000 askeri vardi Muaviye’nin Medine’nin disinda duran. O buna mudahalede bulunmaz. Onlara der ki: ‘Benim emrimi bekleyin.’ Hz. Osman sehit edildikten sonra o askerler pilini pirtisini toplarlar, Sam’a donerler.

Baba Resul isyani Selcuklu’nun batmasina sebep olmustur. Selcuklu Devleti ilk defa dusmani olan Bizanslilardan yardim alarak Baba Resul isyanlarini bastirmistir. Kordurlerin Osmanli’nin icindeki Jonturkler, Ittihatcilar da kordur. Osmanli’nin yikilmasina sebep olmuslardir.

Bugünkü Emperyalizm ve İslam Dünyası

Ayni emperyalist gucler diyorlar ki: ‘Sizi tekrar bolecegiz, parcalayacagiz. Biz kendimiz savasmayi kalkarsak halkimiz bizi topa tutar. Siz birbirinizi katlein, biz de size bol bol silah satalim.’ Islam dunyasinda uyanis basladi. Uyanis baslayinca bu uyanisi yeniden dizayn edip birbirlerine dusman kesip yeniden butun petrolun ve paranin batiya akmasi lazim.

Biz sufiler olarak askeri gucumuz yok, siyasi gucumuz yok, fazla ekonomik gucumuz yok. Bizim gucumuz guzel ahlak. Kardesligimizi tesis etmek zorundayiz. Turkuyle, Kurduyle, Arabiyla irki ne olursa olsun hepimiz kardesligimizi tesis etmeliyiz.

Kaza Namazı Meselesi

Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri zamaninda gecmisten kaza namazi diye bir sey yoktu. Namaz yeni farz olmustu cunku. Ama bir kimse Musluman olduktan sonra namazini kilmiyorsa onu kaza yapmakla mukelleftir. Bu fetva Hz. Ayse validemizin ve bayanların hayiz donemlerinde kaza etmelerinden kaynaklanir.

Hz. Peygamber Hendek Savasinda ogle, ikindi ve aksam namazini kilamadi. Savas bittiginde once ogleyi, sonra ikindiyi, sonra aksami, sonra yatsiyi kildi. Bir seferde de sabah namazina uyanamadigi zaman gun dogduktan sonra once sunnetini, ardindan farzini kildi. Hanefi, Safii, Maliki, Hanbeli ulemasinin fetvasi ve istihatleri ile kaza namazi sabittir.

Şeytanın Zikrullah’a Engeli

Bir kimse cemaatle zikre gelirken bin bir tane seytan onun eteginden asilir. Dukkani kapatacaksin, musteri gelir. Yola gideceksin, trafik sikisir. O gune kadar bir sey soylemeyen sana bir sey soyler. Evde yemek her gun 6’da hazir olur, o gun 8’de hazir olur. Seytan sizin damarlarinizda da dolasir. Kaybedince sizi hasta eder en son.

Kim Allah’i zikrederse Allah da onu zikreder. Bana bir ibadet getirin bu ibareyi tasisin uzerinde. Yok. Allah’i zikretmek en buyuk istir. Namaz kilanlarin hangisi daha faziletli? Allah’i zikredenler. Oruc tutanlarin hangisi faziletli? Allah’i zikredenler. Cihat edenlerin hangisi faziletli? Allah’i zikredenler. Hz. Omer Efendimiz, Hz. Ebu Bekir Efendimiz’e diyor: ‘Ya Ebu Hafs, Allah’i zikredenler butun sevabi aldı goturdu.’

Evlilikte Acele Etmek

Cocuklarinizi en kisa surede evlendirmek anne-babanin uzerine sarttir. Evlenme cagina gelmis erkek ve kiz cocuklarini evlendirmek anne-babanin en onemli vazifelerinden birisidir. Cocuklarinizi uzun nisanlilik donemlerne katmayin.

Konustunuz mu? Konustunuz. Anlastiniz mi? Anlastiniz. Onunuzdeki hafta evlenin. Getir dugunlugunu. Iki tane canak, bir tane kapak, bir tane yastik, bir tane yorgan. Allah yolunu acik etsin. Bitti. Haram haramdir. Ben su dergaha girdigindan beri hemen carpabuk evlendiririm.

Tövbe ve Geri Dönmemek

Gelin tovbe edin. Bir sefer tovbe edin. Ikinci sefer tovbe etmeyin. Bir sefer tovbe edin. Donmek yok. Kabe’yi biraktin, burada biraktin mi orada kaldi. Bir daha geri donme. Allah senin en buyuk yardimcindir.

Seriatla gunah ve yasak olan hakikatte de yasaktir. Ama seriatta mubah olan hakikatte kisintiya ugrayabilir. Yolculuga cikan kimse orucunu bozabilir, ruhsattir. Sen azimeti tercih edeceksin. Sufiler azimetle yaparlar.

Kaynakça

Hadis-i Şerif Referansları

• Anne-babaya iyilik hadisi (uc kez anne) – Buhari, Edeb 2; Muslim, Birr 1
• Guzel ahlaki tamamlamak icin gonderildim hadisi – Ahmed ibn Hanbel, Musned 2/381; Beyhaki, es-Sunenu’l-Kubra
• Allah’i zikredenler butun sevabi aldi hadisi – Tirmizi, Daavat 6; Ahmed ibn Hanbel, Musned
• Hendek Savasi’nda kaza namazi – Buhari, Mevakitus-Salat 36; Muslim, Mesacid 309
• Sabah namazina uyanamama hadisi – Muslim, Mesacid 309-311; Ebu Davud, Salat 11
• Seytan insanin damarlarinda dolasir hadisi – Buhari, Bed’ul-Halk 11; Muslim, Selam 23-25
• Sultan size Kur’an ve sunnet dairesinde davranmazsa hadisi – Muslim, Imare 42-44
• Zinanin kisimlari hadisi (gozlerin zinasi nazar) – Buhari, Kader 9; Muslim, Kader 20 (Ebu Hureyre rivayeti)
• Ummet bir delikten iki kere isilmaz hadisi – Buhari, Edeb 83; Muslim, Zuhd 63

Ayet-i Kerime Referansları

• Nisa Suresi, 4/59 – Allah’a, Resulune ve emir sahiplerine itaat edin
• Isra Suresi, 17/23-24 – Anne-babaya uf bile deme, onlara merhamet kanatlarini ger
• Mücadele Suresi, 58/22 – Iman etmeyenlerle veliligin kesilmesi
• Bakara Suresi, 2/190 – Size savas acanlara karsi savasin, haddi asmayin

Fıkıh ve Tasavvuf Kaynakları

• Imam Buhari – Edebul-Mufred (anne-babaya iyilik babi, bu sohbetin ana kaynagi)
• Kaza namazi meselesi – Hanefi: Serahsi, el-Mebsut; Safii: Nevevi, el-Mecmu; Maliki: Ibn Rusd, Bidaye; Hanbeli: Ibn Kudame, el-Mugni
• Hz. Ayse validemizin hayiz doneminde kaza etmesi – Buhari, Hayz 20; Muslim, Hayz 69
• Baba Resul isyani ve Selcuklu tarihi – Aksarayi, Musameret ul-Ahbar; Ibn Bibi, Selcukname
• Dar ul-Harp fikhinda faiz meselesi – Imam Ebu Hanife ve Imam Muhammed gorusu (Serahsi, el-Mebsut, Siyer babi)
• Azimetl ruhsat farki – Imam Gazali, Ihyau Ulumiddin; Ibn Abidin, Reddül-Muhtar
• Evlilikte acele etme ve uzun nisanlilik – Ebu Davud, Nikah; Tirmizi, Nikah (cocuklari evlendirme vazifesi)

Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi

İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Kâbe, Dergâh. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı