«Bir Kemik Parçası İçin Köpeklerle Dolaşmak»
2325 beyitten devâm ediyormuşuz. Bir kemik parçası için köpeklerle dolaşmakta içi boş ne gibi inleyip durmaktasın? Bu normalde geçen beyitlerden kalan yâni bedevî ile hanımının arasında geçen konuşmalar. Tabii buradan bedeviden kasıt ne? Hanımından kasıt ne? Bunu ayrıca analiz edebiliriz ama o konuşma devâm ediyor. Evet. Bir kemik parçası için köpeklerle dolaşmakta. İçi boş. Ne gibi inleyip durmaktasın? Bana öyle horlukla kötü kötü bakma ki damarlarının içinde dolaşan sırları söylemeyeyim.
Kendi aklını benden fazla görüyorsun. Ya şu az akıllı olan beni nasıl gördün? Büsbütün aşağı değil mi? Çirkin kurt gibi üstümüze atlama. Senin gibi insanı utandıracak akla sâhip olmaktansa akılsızlık daha iyi. Aklın insanlara ayak kösteği olunca o akıl akıl değildir. Yılan ve akreptir. Bedevînin hanımı bedeviye söylüyor bunları. Bir kemik parçası için köpeklerle dolaşmak, dalaşmakta içi boş. Ney gibi inleyip durmaktasın?
Kemikten Kasıt: Dünyâ Menfaati, Rüşvet, Kayırmacılık
Buradaki kemikten kasıt hepiniz anlamışsınızdır zâten. Normalde dünyâ menfaatleri yâni işte küçük büyük insanın dünyâ menfaatleri için normalde küçülmesi öyle söyleyelim. Çünkü köpeklerle dalaşma denilince o kişinin o menfaati elde etmek için içine girdiği kavga, rekabet, aşağılık işler, düzenbazlıklar. Çünkü o hani kemik parçası deyince içerisine devlet erkanındansa rüşvet, kayırmacılık, ihalede yolsuzluk, fan fin fon işleri. Yâni bunlar normalde o kimseyi küçülten şeyler.
Mevlânâ ve Köpekler: «Bir Kemik Parçası At da Gör»
Yâni o kimse hani Hazret-i Mevlânâ dervişleriyle yürürken bakmışlar köpek köpekler kucak kucağa yatıyorlar. Ondan sonra demiş ki dervîşin birisi, «Efendim» demiş, «Ne güzel bunlar barış içerisinde böyle kucak kucağa yatıyorlar.» Hazret-i Pîr demiş ki, «Bir kemik parçası at da gör onları.» demiş. Önlerine, içlerine bir kemik parçası at da gör. Yâni normalde sûfîymiş gibi, dervîşmiş gibi, üstatmış, şeyhmiş gibi görünen bir kimsenin önüne bir kemik parçası at da gör.
Oo çok baba dervîş. Çok samimiler. Önlerine bir kemik parçası at da gör onun dervişliğini veyâhut da onun iyiliğini önüne bir kemik parçası at da gör. Veyâhut da onun dürüstlüğünü, onun samimiyetini önüne bir kemik parçası at da gör. Allâh muhâfaza eylesin.
Nefis Terbiyesi Alınmazsa Dostluk ve Kardeşlik Bozulur
O yüzden insanoğlu nefis terbiyesini bitiremediyse, nefis nefis terbiyesinden vazgeçtiyse, geri döndüyse o normalde küçük dünyâ menfaatleri için dostluğunu da bozar, arkadaşlığını da bozar, kardeşliğini de bozar. Normalde kaç kardeşler? Üç kardeşler, dört kardeşler dünyâ menfaati için birbirlerine düşerler mi? Evet. Veyâhut da işte para dönen dergâhlar, cemaatler para dönüyorsa orada o paradan dolayı birbirlerine düşerler mi?
Evet. O çünkü normalde kendince o dünyâ menfaatinin peşine düşer. İnsan eğer ki nefis terbiyesi almadıysa, nefsiyle mücâdele etmediyse ne yapar? Normalde o dünyânın peşine koşar.
Uhud’ta Dünyâ Sahâbeleri Bozdu; Bir Bardak Çaya Dersi Satma
Uhud’ta dünyâ bozdu sahabelere. Allâh Resûlü sallallâhu aleyhi ve sellem hazretleri Uhud tepesinden ayrılmayın. Ben emretmeden, ben size haber göndermeden oradan ayrılmayacaksınız dedi. Ama Uhud’ta bir galibiyet oldu. Galibiyet olunca Uhud’taki okçular, tepedeki okçular bize ganimetlerden bir şey kalmayacak deyip Uhud dağını terk ettiler. Tepeyi terk edince Halit bin Velid o zaman müşriklerin komutanı atlı birlikleriyle onların terk ettiğini gördü.
Bu sefer arkadan dolaştı. Müslümanlara çok büyük kayıplar verdi. Demek ki dünyâ menfaati için dava insanı, dava insanı dünyâ menfaatine bozulmayacak. 5 liraya, 10 liraya küçük menfaatl bozdurmayacak kendini. Ve kendisini onu bozdursa o normalde kendini ateşe atmakla kalmıyor. İçinde bulunduğu davaya da ihanet etmiş oluyor. Hâinlik etmiş oluyor. Aynı şey dervîşler için de geçerli. Sen bir rahatın için dervişini bozma. Bir bardak evde fazla çay içeceğim diye zâkirsin, çavuşsun, nakipsin, ne gabbassın, ne sen nesin.
Sen derse geç kalma. Bir bardak çaya dersi satma. 5 kuruşa, 10 kuruşa dervîş kardeşini satma. Biz zengini görünce fukara dervîşleri kapının önüne koyma. Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden normalde bâzen insanlar o küçük dünyâ nimetleri için kendilerini bozarlar. Etrafını da bozarlar. O yüzden insanlar belirli bir yol takip ediyorlarsa dünyâ menfaati için kardeşleriyle olan hukukunu bozmayacak. Kendisini de bozmayacak.
Hadîd 20: Dünyâ Hayâtı Bir Oyun ve Eğlencedir
Hadîd sûresi âyet 20. Bilin ki dünyâ hayâtı sâdece bir oyun, bir eğlence, bir süs, aranızda bir övünme meselesi. Mal ve evlatların çoğalmasından ibarettir. O zaman dünyâ hayâtı bunlardan ibaret. Ve bunların hepsini de bırakıp gidecek misiniz? Evet. Âyet-i kerîme sonunda onu söylüyor zâten. Bu bir yağmura benzer ki bitirdiği bitki çiftçilerin hoşuna gider. Sonra o bitkiyi kurmaya yüz tutar. Bir de bakarsın ki sapsarı kesilmiş. Daha sonra da çerçep hâline gelir. Ahirette ise şiddetli bir azap. Allâh’ın bağışlaması ve rızâsı vardır.
Dünyâ Nimeti İçin Yoluna, Davana, Kardeşine Zarar Verme
Sen bu geçici dünyâ nimetleri için sen yoluna zarar verme. Geçinci dünyâ nimetleri için sen tarîkat-ı aliyeye zarar verme. Sen dünyâ nimeti için içinde bulunduğun davaya zarar verme. Dünyâ nimeti için sen kalkıp da tarîkatına, üstâdına, şeyhine, yoluna hâinlik yapma. Sen dünyâ nimeti için kardeşlerinle aranı bozma. Annenle babanla aranı bozma. Dünyâ nimeti için, birkaç parça mal için, birkaç eşyâ için, birkaç altın için sen kendini satma.
Davanı satma. Sen kalkıp da hem dava insanıyım deyip de 5 10 kuruş rüşveti görünce o davanı satma. Demesinler. X partililer de rüşvet alıyor diye davanı satıyorsun. Demesinler bu cemaat de paraya doymuyor. Demesinler bu tarîkatın başındaki kimse de paraya doymuyor. Duyduk ki işte böyle yapıyormuş. Duyduk ki şöyle yapıyormuş demesinler. O yüzden dünyânın geçici nimetleri için sen etrafına normalde zarar verme.
Köpek Tabiatlı Olma; Âdemoğlunun İki Vâdi Dolusu Malı
Sen bunu normalde o ancak köpekler o kemik için havlarlar. Sen köpek tabiatlı olma. Sen Âdem’in çocuğusun. Muhammed Mustafâ’nın ümmetiysen ve Muhammed Mustafâ’nın yolundan gidiyorsan sen dünyâ nimeti için bunları yapma. Allâh muhâfaza eylesin. (Âmîn.) O yüzden Hazret-i Peygamberin hadîs-i şerîfi muhteşem. Âdemoğlunun iki vâdi dolusu malı olsa üçüncüsünü ister. Ademoğlu’nun gözüne ancak toprak doldurur. Allâh tövbe edeni bağışlar. O zaman sen onlardan olma.
Milyon Dolarları Olup Doymayanlar
Adamın milyon dolarları var. Daha ortalığı yutcağım diye uğraşıyor adamın. Milyar dolarları var. Daha ortalığı yutcağım diye uğraşıyor adamın. Devâsâ paraları var. Ne yapacaklarsa o paralarla adam daha hâlâ daha fanfondan para aktaracağım diye uğraşıyor. Yiyeceğim, yalacağım, yutacağım diye uğraşıyor. Doymuyorlar. Ne rüşvete doyuyorlar, ne kayırmacılığa, ne namussuzluğa, ne şerefsizliğe doymuyorlar. O yüz neden onlar? Çünkü dünyâyı kendilerine ilâhlaştırmışlar.
Gücü kendilerine ilâhlaştırmışlar. Hani geçen haftadan bir âyeti kerîme vardı ya. Çokluk onları bir ömür boyu aldatmış. Çok olacak. Devâsâ paralar olacak. Aldatıyor bu onları. Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden normalde hani insan kendince doyuma ulaşacağını zanneder.
Haram Kursağa Girerse Doymak Bilmez; Hazret-i Ali: «Dünyâ Bir Leştir»
O kapı açılırsa, dünyâ sevgisi o kimsenin içine yerleşirse o doymak bilmez. O doymak bilmez. Haram bir kimsenin kursağından girmeye başladı mı o doymak bilmez. Bakın o Ona verikçe doymaz. O verdikçe doymaz. Ona her gün milyonlarca rüşvet almış olsa doymaz o. Bir villası var bir villada daha. Bir villası var bir villada. Bir villası var bir villada. Bir villası köpeklerinin, bir villası kedilerinin. Doymak bilmez insanlar. Allâh muhâfaza eylesin.
En güzel de Hazret-i Ali efendimizin sözü. Dünyâ bir leştir. Onu isteyen kimse köpeklerle kaynaşmakta sabırlı olmalıdır. Dünyâ bir Onu isteyen kimse köpeklerle kaynaşmakta sabırlı olacak. Yâni dünyâ bir leş. Sen o dünyâya sâhip olmak istiyorsan köpeklerle berâber haşır neşir olacaksın ve köpeklere karşı da sabırlı olacaksın. Neden? Herkes çünkü üşüşüyor onun başına. Allâh muhâfaza eylesin.
Hak Aramak ile Harama Üşüşmek Ayrıdır
O zaman o şunu yalnız ayırt edelim. Bir kimsenin hak araması, hakkını araması dünyaperestlik değildir. O kimse adâlet arıyor. Adaleti aramak farklı bir şeydir. Hakkın olmayan rüşvettir, istismardır, kayırmacılıktır. Haramla alâkalı şeylere üşüşmek ayrı bir meseledir. Bir kimsenin helâl dâirede ticâret yapması ayrı bir bir meseledir. Ayrı meseledir. Ama helalını haram karıştırıp ele geleni yemeye çalışması ayrı meseledir. Bunun ikisini ayırt edelim.
Çoluk Çocuk İçin Çalışan ile Milletin Elindekini Çarpan
Bir kimse eşini, çoluğunu, çocuğunu geçindirmek için çalışıyor. Var gücüyle mücâdele ediyor. Onun o doğru bir noktada. O sünnet-i seniyye işliyor. O hak noktada. Ama bir kimse de var milletin elindekini çarpacağım diye uğraşıyor. Bir kimse de var ortalığı dolandıracağım diye uğraşıyor.
Dervîşlerinden Para Toplayan «Şeyh Efendi»
O dervişten almış para. O dervişinden almış. O dervişinden almış. Aman kimseye söyleme. Ondan 100 milyar almış. Aman kimseye söyleme. Ondan 50 milyar almış. Aman kimseye söyleme. Ondan 30 milyar almış. Ondan 40 milyar almış. Ne? Kim bu şeyh efendi? Sonra dervîşleri bana söylüyorlar. Böyle böyle tespit ettik. Ne yapalım? Geçmiş olsun dedim. Nasıl alacaksınız dedim. Borç veriyorsanız elinde elinizde bir senet var mı? Yok. İşte şeyhimizden isteyemedik. Allâh’tan dedim üstün mü? Allâh diyor ki akit yapınız. Borç aldıysan borç senedi ver. Borç senedi al ondan. Almamışlar.
İslâm Dünyasının Vampirleri
Zâten bunlar İslâm dünyasına zarar veriyor. Bırakıyor böyle İslâmî bıyık diye bir bıyık çıkardılar ya böyle ne var ne yok böyle kardeşim kardeşim kardeşim rüşveti çuvalla götürüyorlar. Kardeşim kardeşim kardeşim milyon dolarlarla konuşuyorlar. Dün hiçbir şeyleri yoktu. Bunlar İslâm dünyasının, İslâm dünyasının vampirleri bunlar. Bunların dünyâya gözleri doymuyor. Bir türlü doymuyor. Çünkü alın teri değil, emek değil. Çünkü o hazır.
Normalde dervîşlerden parayı toplamış. Hârika bir hayat yaşıyor adam. Dervîşler de parayı nasıl alacağız diye kara kara düşünüyor. Birisi de gelmiş bir esmâ ver de paramızı alalım. Lan ben dedim öyle bir esmâ bilsem ticâretten dünyânın alacağı var benim dedim bir tânesi gelmiyor.
«Bir Esmâ Ver», Belediyede Memur ve «Kıyâmet Kopmuş»
Öyle bir esmâ bilsem dedim önce kendime okuyacağım ben onu dedim. Nasıl dedi bas dedim 15 yıl olmuş 20 yıl olmuş adam bana ödememiş dedim. Onları bıraktık biz dedim ticâretten çıkarken dedim nereye bir esmâ bilsek biz okuyacağız. Ama normalde bunlar yola zarar veren insanlar veya bir herhangi bir zâkir o dervişten almış borç para. Öbürkünden almış öbürkünden almış. Adam hârika ev almış kendisine. Nerede çalışıyor bu adam? Belediyede memur.
Bildiniz memur. Ulan nasıl aldı bu evi? Bu şey efendi dedi, «Git Mustafa Efendi bak şu işe karar ver.» dedi. Gittim soruyorum bu evi nasıl aldın? Belediyede memursun. Yok filânca hurdacı arkadaş varmış da işte o demiş ki senin paranı çalıştırayım. Filânca bilmem kim varmış da orada onu çalıştırmış, burada bunu çalıştırmış. Ulan dedim parayı tanıdığımızdan beri biz ticâret yapıyoruz. Biz böyle çalıştıramadık. Sen nasıl çalıştırdın bunu dedim.
Bir daha incele, bir daha bilmem ne yap. Oho! Kıyâmet kopmuş ortalıkta. Kıyâmet kopmuş. Bunlar yola zarar veren insanlar. Ha şimdi gitsen adam gene ağa paşa hakamı gene sürdürüyor. Yâni hayat devâm ediyor onun. Tabii Şeyh Efendi’nin de bir numaralı savunucusu. Allâh muhâfaza eylesin. (Âmîn.)
Menfaatperestlik ve İçi Boş Ney Gibi İnlemek
O yüzden o menfaatperestlik insanın yoluna da zarar verir. Ticâret haktır, alışveriş haktır, çalışmak haktır. Bunda bir sıkıntı yok. Ama sen normalde böyle bir küçük dünyâ menfaatleri için aleverelere, daleverelere giriyorsan o sıkıntılı. O yüzden içi boş ne gibi inlemek de bu bağlamda yâni o arzusunu gerçekleştiremiyor. O arzusunu gerçekleştiremeyince de kendi kendine boyuna ne yapıyor? Sürekli yakınıyor. Sürekli o yakınma perdesinde hep ihtiyâcı var onun.
Hep işler kötü. Hep sıkıntı da o içi boş. Ney gibi? O yüzden neden etrâfı ona bir şeyler, dünyâlık bir şeyler versin diye Allâh muhâfaza eylesin.
«Damarlarında Dolaşan Sırları Söyletme»
Bana öyle horlukla kötü kötü bakma ki damarlarının içinde dolaşan sırları söylemeyeyim. Ya normalde kadın diyor ki bana öyle horlukla kötü kötü bakma. Damarların içerisinde dolaşan sırları bana söyletme. Yâni normalde diyor ki kadın bedeviye, «Sen» diyor, «böyle ahkâm kesme bana. Ve ben sana bu doğruları söylediğim için, bu hakîkatleri söylediğim için bana da kötü kötü bakma.» Neden? Sen dışarıdan göründüğün gibi değilsin.
Dışı Başka, İçi Başka: Sırmalı Cübbe
Şeyhimin tabiriyle dışın yeşil türbe için estağfurullâh tövbe. Senin dışın şeyh hârika. Kavuğun yerinde kocaman sırmalı cübbelerin üzerinde muhteşem bir görüntün var senin. Sana bakan der ki ya işte tam aradığımız şeyh bu ama için estağfurullâh tövbe. Sen ortalığı talan etmişsin. Sana dışarıdan bakan ne güzel bir dervîş, ne güzel bir sûfî. Saçın sakalın yerli yerinde hârika. Ama için çıpıt çarşısı. Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden normalde hani onun dışı başka, içi başka.
O yüzden diyor ki damarlarının içinde dolaşan sırlar. Senin diyor damarlarında dolaşan sırları bana anlattırma, bana söyletme. Senin için başka görüntün başka. Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden normalde sûfî gözüyle baktığımızda normalde onun içerisinde öyle gizli arzular, öyle gizli planlar, öyle gizli kendince düşünceler var ki onları ortaya koymuş olsak şeytan bile kaçacak ondan. Şeytan bile ondan kaçacak. Bedevînin hanımı diyor ki, «Sen gizli sırlarını bana açıkl. Senin» diyor, «haikatini bana söyletme. Gerçek yüzünü bana söyletme.»
Mâide 7: Allâh Göğüslerin Özünü Bilendir
Maide sûresi âyet 7. Şüphe yok ki Allâh göğüslerin özünü yâni kalplerde saklı olanı hakkıyla bilendir. Allâh senin içini bilendir. Senin damarlarında dolaşanı bilendir. Allâh senin içini dışını bilendir.
Ferâset Nûru: Seni de Bilen Vardır
Muhakkak ki Allâh ferâset nûruyla nurlandırdıklarını nurlandırdıkları da seni bilir. Cenâb-ı Hak bir kimseye zikrullâhın nûruyla nurlandırdıysa o senin de kalbinden geçenleri bilir. O senin de damarlarında dolaşanı bilir. O yüzden zannetme ki senin kalbinden geçenler bilinmiyor. Zannetme ki sen ne düşündüğün senin bilinmiyor. Zannetme ki senin damarlarında ne dolaştığı bilinmiyor. Kendi kendini de öyle zannetme. Temelli şeyhini saf zannetme.
Temelli mürşidini saf zannetme. Veyâhut da sen kendin safsın ya kendin gösterişe düşmüşsün. Şatata şatafata düşmüşsün ya. Diğer şeyhleri de öyle görme. İçlerinden bir tanesinde ferâset nuru vardır. O ferâset nûruyla senin ne halt yini bilir. Senin ne işlediğini de bilir. Senin ümmete zarar vermek için yola çıktığını da bilir. Ümmetin parasına, puluna konmak için yola çıktığını bilir. Ümmetin elindeki evini, arsasını, hanını, hamamını almak için yola çıktığını bilir.
Milletten para toplayıp cami yaptırıyoruz, medrese yaptırıyoruz, tekke yaptırıyoruz deyip de villalarda yaşadığını bilir. Senin birisi çıkar bilir. Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden sen kendince kendisini kendini sakladım zannedersin. Sen kendince oradan 3 be kuruş alırsın. 3 be kuruşu aldın. Üttürdüm, yodurdum, unutturdum veyâhut da ben bunun yaptım, ettim zannedersin. O aldığın parayı da bilir o. Ferâset nûruyla nurlan nurlanan insan zannetme ki bilmez.
Allâh muhâfaza eylesin. (Âmîn.) O yüzden senin damarlarında dolaşan o neyse o gizli arzular, gizli istekler, damarlarında dolaşan o hâin düşünceler, o damarlarında dolaşan nefsâniyet, şeytâniyet, onu bilen vardır muhakkak. Sözünüzü ister gizleyin ister açığa vursanız fark etmez. Şüphesiz o kalplerin özünü hakkıyla bilendir.
Mülk 13 ve Hadîs-i Kudsî: «Gören Gözü Olurum»
Mülk sûresi âyet 13. Nasıl Cenâb-ı Hak biliyorsa senin kalbinden geçeni, senin kalbinden geçeni Hazret-i Muhammed Mustafa da bildi. Hazret-i Muhammed Mustafa bildi. Onun normalde varisleri de bildi. Sen kendince bilmezler olarak düşünme. Çünkü gören gözü, duyan kulağı, söyleyen dili, tutan eli, yürüyen ayağı olurum. Hadîs-i kutsisini unutma. Sen kendi kendine bilen, gören, duyanı bilmez zannedersin. Ama muhakkak bilen, gören, duyan birisi vardır.
Birisi Allâh’ın gözüyle görür, kulağıyla. Allâh onun kulağı olmuştur. Duyar. Sen görmedi zannedersin. Görür. Cenâb-ı Hak ona gösterir. Senin evini de gösterir. Senin yolunu da gösterir. Senin düşünceni de gösterir. Senin damarlarını da gösterir. Göstermez zannetme. Sebep Allâh muhbirlik yaptığından dolayı değil. O Allâh’la görür. Allâh’la duyar. Allâh’la tutar. Allâh’la görür. Hadîs-i kutsiyi unutma. O zaman o hadîs-i kutsi bütün ümmet için ölçü orada duruyor.
Sen sözünü gizle. Âyet-i kerîme öyle diyor. İster gizler ister açığa vur. Sen gizlesen de açığa vursan da o kalplerin içinden geçene sahiptir o Allâh. Ve velî kulunu korur. Velî kulunu muhâfaza eder. Velî kulunu gösterir. Velî kulunu aldatmaz. O sen kendi kendine gelin güve olma. Allâh muhâfaza eylesin.
Kibir İnsanı Perişan Eder
O yüzden başkasını küçümsemek, başkasını normalde kendisini daha değerli görmek, insanlarını tepeden bakmak, kibirli davranmak, Allâh muhâfaza eylesin. Başkasının kusurlarını araştırmak. Otur dervişliğini yap sen. Sana ne başkasından? Otur sen yoluna devâm et. Sana ne başkasından Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden o kibir, kibir insanı perişan eder. İnsanı olduğundan fazla göstermeye çalışır. İnsanı hak ve hakîkatten uzaklaştırır.
Ama bil ki senin damarlarından geçecek olanı da bir bilen olur. Bil ki senin kalbinden geçecek olanları da bir bilen olur. Allâh muhâfaza eylesin.
«Kendi Aklını Benden Fazla Görüyorsun»
Kendi aklını benden fazla görüyorsun. Ya şu az akıllı olan beni nasıl gördün? Sen kendi aklını benden çok fazla görüyorsun. Vardır ya dervîşler vardır. Akıllarını çok yüksek görürler. En akıllısı o. Şeyh Efendi Allâh rahmet eylesin öyle derdi. Zâkir’in dedi küstahı şeyhine akıl verir. Oğlum dedi. Zâkir’in küstahı şeyhine akıl verir. Dervîşin küstahı da dedi zâkirine akıl verir dedi. Allâh muhâfaza eylesin. E o normalde kendi aklını normalde hani bedeviye yâni kocasına söylüyor.
Kadın diyor ki kendi aklını benden fazla görüyorsun. Ya şu az akıllı olan beni nasıl gördün? Yâni sende mâdem bu kadar akıl yüksekte ben az akıllıyım. Beni nasıl gördün? Hani sen yüksekten bakıyorsun çünkü yüksekten bakan aşağıdakini görmez diyor. Allâh bizi affetsin. O yüzden normalde beyte baktığında çelişkili gibi görünüyor. Çelişki değil yâni. O bedevînin hanımı diyor ki kendisini akıllı görüyorsun. Evet. Kendini akıllı görüyorsun.
E kendisini de kendisini de o az akıllı sayıyor. Az akıllı söylüyor. O yüzden normalde akıl derecelerini ölçmek yok burada. Burada akıllı olduğunu düşünen kişinin kendi hükmünü sorgulamasını istiyor. Kendi kendini sorgulasın istiyor. Sen çok akıllısın. Ben az akıllıyım. İyi beni nasıl gördün o zaman? Ben azım ya. Yâni bunu görmemen lâzım. Azım çünkü. Hani sana denk olmuş olsa göreceksin. Benim az akıllı olduğumu nasıl gördün diyor.
Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden normalde bir insan kendini akıllı görebilir mi? Görebilir. Bunda bir problem yok. Ama kendi aklını başkalarından üstün görüyorsa, kendi aklını yüceltiyorsa, akılestlik yapıyorsa bu tehlikeli. Burada Hazret-i Pîr onu söylüyor.
Eşine ve Çocuğuna Ahmak Demek; Şeytan Gālip Gelmiş
Hani bâzı erkekler vardır ya eşlerini ahmak görürler. Sen ahmaksın, aptalsın, geri zekalısın. Bir de bunu benim gözümün önünde söylüyor. Tartışmışlar. Benim önümde söylüyor bunu. Dayanamadım dedim. Nasıl konuşuyorsun ya? Hiç mi utanmadın? Dedim. Benim önümde böyle konuşmaya eşine karşı nefret ettiğim kelimeler bunlar. Bir insan eşine, çocuklarına ahmak, geri zekalı, embesil, hayvan, domuz, yılan, akrep bunları söylemez. İslâm ahlakında yok bunlar.
Sen kadın kocasını küçük göremez. Erkek eşini, karısını küçük göremez. Ona saygısız davranamaz. Ona özensiz davranamaz. Bir kadın kocasını küçültür mü? Bir erkek eşini küçültür mü? Hele dervîşler, dervîşlik adabı, erkanı, ahlâkı ince ahlâktır. Siz eşinize böyle davranamazsınız. Siz eşinize el kaldıramazsınız. Kadın erkek, siz eşinize, eşlerinize kötü sözler kullanamazsınız. Siz çocuğunuza kötü sözler kullanamazsınız. Bir anne baba çocuğuna ahmak, geri zekalı, embesel der mi?
Bilemediyse bir şeyi bilemedi. Çalışmadıysa çalışmadı. Sen çocuğuna ahmak, geri zekalı, embesil, hayvan, domuz, eşek. Ne bunlar kelimeleri kullanıyorsun? Hiç mi edep adap görmedin? Hiç mi terbiye görmedin? Sokak çocukları kullanmaz bunu ama normalde kullanıyor insanlar. Bir insan kadın veya erkek eşine el mi kaldırır? Bir kadın eşini evden kovar mı? Bir adam hanımını evden kovar mı? Bir dervîş yapmaz bunlara. Bir dervîş eşini kovmaz evden. Kadın erkek. Siz ne zaman bu hâle geldik biz? Allâh muhâfaza eylesin.
«Dervîşler Aptal, Sen Şeyhsin»
Kendini akıllı gördün. Kendini yücelere koydun. Senin eşin geri zekalı aptal. Öyle mi? Sen yücelerde dolaşıyorsun. Senin beyin veya senin hanımın kimse o aşağılarda dolaşıyor. Öyle mi? Sen şeyhsin, çok akıllısın. Dervîşler aptal. Öyle mi? Sen şeyhsin, sen çok zekisin. Dervîşler geri zekalı. Öyle mi? Veyâhut da sen derganın içerisinde bir işle iştigal ediyorsun. Sen çok akıllısın, sen çok zekisin. Diğerleri geri zekalı. Öyle mi? Bunlar dervîşlik ahlâkı değil.
Bunlar Muhammedî ahlâk değil. Muhammedî ahlâk değil. Bir kadın, bir erkek eşine hakaret ediyorsa Muhammedî bir ahlâk değil bu. Bu dervîş ahlâkı değil. Bir kadın veya erkek bir anne baba çocuğuna hakaret ediyorsa bu dervîşlik ahlâkı değil. Sen bir dervîş kardeşine hakaret ediyorsan, onu küçük görüyorsan, ona tepeden bakıyorsan bu dervîşlik ahlâkı değil. Değil. Allâh muhâfaza eylesin. Bunları yapanlara şeytan gālip gelmiş. Zikrullâhı yok, sevgisi yok.
Bir insan eşine defol git evden diyorsa, eşine git bu evden diyorsa onda dervîşlik ahlâkı yok. Karı koca birbirini tırmalıyorsa onlarda dervîşlik ahlâkı yok. Karı koca o ona vurmuş, o ona vurmuş. Dervîşlik ahlâkı yok bunlarda. Bunlarda şeytan gālip gelmiş bunlara. Bunlar zikrullâhtan uzak insanlar. Üstatlarının ahlakından uzak insanlar. Muhammedî Mustafâ’nın ahlakından uzak insanlar.
Şeyh Efendi: «Ben Daha Eşime Elimi Kaldırmadım»
Ben daha yeni dervîştim. Şeyh Efendi Hazretleriyle Allâh rahmet eylesin … asker o. Onun ziyarete gidiyoruz. Böyle sohbet beni yanına çağırttırdı. Yanındaki Zakeri’i kaldırttırdı. Musen de gelsin buraya dedi. Gittim yanına sohbet sohbeti açtı. Dedi ki Mustafa Efendi ben daha eşim elimi kaldırmadım dedi. Ben içimden ona söz verdim. Dedim ki efendim ben de elimi kaldırmayacağım. İçimden söz verdin. Cenâb-ı Hak hamd olsun. Ben bir kadına elimi kaldırmadım hiç.
Ben bir kadına küfretmedim daha. Hakaret etmedim hiç bunu. Ben söylüyorum. Neden söylüyorum? Kendimi övmek için değil. Siz kardeşlerim örnek alsın. Eşlerine kötü davranmasın. Eşlerine küfretmesin. Hakaret etmesin. El kaldırmasın. Bu yüzden söylüyorum ben.
Dergâhtan Evlenenler Örnek Olmalı
Sonra iki dervîş evleniyor. Bir bakıyorsun oho ortalık karman çorman olmuş. Evlenmeseydiniz o zaman. Ya bu dergâhta duracaksınız, bu dergâhın adap ve edebine uyacaksınız ya da dersinizi bırakıp gideceksiniz. Diyeceksiniz ki biz hayvanlar gibi yaşamak istiyoruz. Elimize geleni biz döveriz. Dilimize geleni söveriz. Böyle yaşayacağız diyeceksiniz. Ya da bu dergâhta duracaksınız. Kadın erkek herkes Muhammedî ahlakla ahlaklanacak.
Kimse kimseye tepeden bakmayacak. Kimse kimseye özensiz davranmayacak. Kimse kimseye kibirli davranmayacak. Hele evli olanlar örnek olmanız gerekiyor. Sonra şu sözü duymak istemiyorum. Çok üzülüyorum. Evli arkadaşlara bakıyoruz. Nasıl evlenelim? Evlenen arkadaşlara bakıyoruz. Dergâhtan evleniyorlar. Biz nasıl evlenelim? Haklılar mı? Haklılar. Bunun sorumlusu kim? Evli olan dervîş. Kardeşler evlendin mi? Bir dervişte evlendin. Sen hakkı hukuku koru.
Edebi koru. Koruyamayacak mısın? İkiniz de alınız. Alın dersinizi gidin. Kötü örnek olmayan dergâhta. Ben kötü örnek sen ben bırakayım gideyim. Arkadaşlar ben kötü örneksem vallâhi de billâhi de tillâhi de bırakır giderim. Yemin ediyorum bırakır giderim. Benim bir tâne çocuğum burada iki tânesi de orada yukarıda duruyor. 3üncü ddüncü nerede bilmiyorum. 5 6ıncı nerede? Bir tânesi desin ki bize küfrettin. Bir tânesi desin ki bize hakaret ettin.
Bir tânesi desin ki bir tokat vurdun bize. Bir tânesi desin. Bende en büyük çocuk 38 yaşında. Bir tânesi desin bana. Sen anlattın ahlâkı evde yaşamadın. Anlattın ahlâkı evde yaşamadın. Evde bize zulmettin. Evde bize hakaret ettin. Evde bizi sürüm sürüm süründürsün. Bir tânesi desin. Vallâhi da billah da tillada da her şeyi burada çıkaracağım. Selâmünaleyküm. Hakkınızı helâl edin. Ben köşeme çekiliyorum diyeceğim. Yapmayın.
Erkeklik Kadına Vurmak Değildir
Erkekler erkeklik kadına vurmak değildir. Erkekler erkeklik kadına hakaret etmek, küfretmek değildir. Bu erkeklik değildir. Bu erkeğin süpüntüsüdür. Adamın süpüntüsü kadına zulmeder. Adamın süpüntüsü çoluğuna çocuğuna zulmeder. Biz burada adamlık öğretiyoruz. Süpüntülük öğretmiyoruz. Adamın süpüntüsüdür o. Adamın süpüntüsüdür o. Hanımını tekmeler. Adamın süpüntüsüdür o. Çocuğu tekmeler. Kadının süpüntüsüdür o. Adamı hakaret eder. Kadının süpüntüsüdür o.
Adamı tırmalayacağım diye uğraşır. Kadının süpüntüsüdür o. Adamı evden kovar. Kadının süpüntüsüdür o. Adamı adam yerine koymaz. Evde kadının süpüntüsüdür o. Adamı dinlemez. Adamı normalde itaat etmez. O da kadının süpüntüsüdür. Kadının süpüntüsü ağır ağır ya yeter. Evet. İslâm ahlâkı ile ahlâklı. Sûfîlik. Sûfîlik güzel ahlâktır. Adam oturur yoksa evinde hadîsler var mı? Var. Hadîslerde zikri yapar mı? Yapar. Namaz belli mi belli. Evinde namazı kılar. Dervîşlik nefisle mücâdele. E edebiyat güzel.
Halkın Eziyetine Katlanmak Bizim Yolumuz
İmâm Tirmizî demiş ki biz halkın içinde durur. Halkın eziyetlerine katlanmaktır bizim yolumuz. Eziyet katlan. Eşin sana eziyet ediyorsa seslenme. Sus. Hadi bir nefis merâtibi yap. Hadi bir nefis mücâdelesi yap. Edebiyatta güzel ilk dervîş oldum.
Hâfız Hacı Abi ve Kocasına Bağıran Kadın
Ben dervîş olduğumda bir hikâye dinledim. Mustafa Efendi kardeşim buyur hacı abi. Burada filânca kimse vardı. Evet Hacı abi. O maşallah böyle çok ehli kalp birisiydi. Evet Hacı abi. Hanımı bıdı bıdı bıdı bıdı bıdı bıdı bıdı bıdı bıdı eder. O susarmış dedi. Ey hacı abi dedim bir gün kadın dayanamamış. Ulan adam demiş ya bunca sana konuşuyorum bir lâf söylemiyorsun demiş. Bizim obarın oranın tabiriyle senin gibi herif olmaz olsun demiş.
Bir tokat akş etmiş adama adam. Demiş. Kalmış. O esnâda o kendisi anlatmış bana anlatana. Demiş ki …’tan … kadar halim açıldı. Demiş. …’tan … yâni doğudan batıya halim açıldı demiş. Bana bunu anlatan Kur’ân-ı Kerîm’i tersten dahi okuyabilen hafızdı. Ehlibeyttendi kendisi. Allâh rahmet eylesin Şeyh Efendiyle böyle Şeyh Efendi hep böyle geldiğinde onu ziyarete giderdik. Oğluyla haber gönderirdi. Ziyarete geleceğiz. Şeyh efendi öyle ben şeyhim deyip de kasım kasım kasılan bir kimse değildi.
Haber gönderirdi. Ziyarete geleceğiz diye. Ben bunları böyle açık açık konuşuyorum. Bir şey yaptığımdan dolayı değil. Bir anı Mustafa Efendi oğlum bir şeyler alalım oraya. Ben giderdim marketten ayıp söylemesi bir şeyler alırdık. Giderdik ziyarete. Allâh sizi inandırsın. Kadın öyle bir konuşuyordu ki biz içerideyiz. Daha kadın bıdı bıdıya devâm ediyor. Bağırıp çağırıyor. Hiç seslenmez. Asasına böyle yaslanımp’ım benim içim gidiyor böyle.
Benim içim gidiyor. Y bu kadın nasıl böyle bunu söylüyor? Nasıl bunu diyor? … adam. … beni de çok seviyor. Allâh rahmet eylesin. (Âmîn.) Çok duâ etmiştir benim üstüme. Çok böyle Kur’ân hizmetçisi bir kimse. Ha bugün sabah diyelim ki Gürkan’da Kur’ân-ı Kerim başlıyor. Gürkan’a böyle çok ayıp söylemesi bir yürüyemiyor. İki tâne koltuk değneği var. Esnaflara Kur’ân-ı Kerim öğreteceğim diyor. Sabah namazını kılıp çıkıyor evden geliyor.
Onun dersini öğretiyor. Ondan sonra öbür esnafa o ona götürüyor. O ona götürüyor. O ona götürüyor, o ona götürüyor. Ben böyle sabahen onu şey yapıyorum. Ne o? Takip ediyorum. İki kelime öğrenebilir miyim ondan? Böyle hep rabıtada. Kaşlar çatık böyle kocaman kaştı. Kaşlar çatık böyle öyle selâmünaleyküm dediğinde aleykümselâm der. Ondan sonra böyle şey değil hani böyle çok ciddi, çok vakarlı. O Kur’ân-ı Kerim öğrettiklerinden bir kuruş bir şey almaz.
Çorba dahi içmez. Bir tâne çay bile içmez onlardan. Kardeşler, arkadaşlar ilk eğitimimi anlatıyorum size. O Kur’ân öğrettiği insanlardan bir tâne çay içtiğini görmedim. Kur’ân öğrettiği insanlardan bir simit yediğini görmedim. O Kur’ân öğrettiği insanlardan bir poğaça yediğini görmedim. Bir çorba içtiğini görmedim. Koltuk değnekleri var. Yürüyemiyor. İki kişi koltuğun altına giriyor. Böyle zor yürüyor. Dengesini bulamıyor. Ama o kimse Kur’ân’a hizmet ediyor.
Ben 65 yaşındayım. 40 yıllık dervîş sayılırım. Bakın ben onun gibi Kur’ân’a hizmet eden fî sebîlillâh görmedim ben daha. Dükkân. Dükkân. Dükkanlar. Kaçta iş başlıyor? 8.5 9’da. 8.5 9’da mesaisi biter. Yine birkaç kişinin yardımıyla merke biner, evine gider. Biz oradan içeri giriyorduk. Kadın bıdı bıdı bıdı bıdı bıdı bıdı bıdı bıdı bıdı. Neler neler böyle. Bir de bize sarıyordu. Şeyh efendiye sarıyordu. Abdullah Efendi nam geldiniz.
Bunun nesi vardı? Bunu böyle ziyaret ziyaret ediyorsunuz. Hani bunu kıymet veriyorsunuz. Siz bana diyor Mustafa Efendi sen akıllı birine benziyorsun. Sen böyle yapma. Allâh Allâh. Şeyh efendi yanında nasıl bir şey söyleyeceğini hiçbir şey söyleyemiyoruz. Şeyh efendi benim şeyhim yanında. Ben hiç ses ağzımı açmıyorum. Ben bir şeyhin yazın yanında bir dervîşin ağzını açması mümkün değil. Zâten o şeyh efendi’nin ziyaret ettiği kimse de aslında şeyh ama yapmıyor.
Oğluna dahi ders vermemiş. Benim yanımda dedi. Mustafa Efendi Abdullah Efendi dedi. Şu bizim oğlana bir ders ver Allâh rızâsı için dedi. Şu bizim oğlana bir ders ver dedi. Bizim oğlana ders ver ders ver dedi. Adam 50 yaşında. Şey efendi dedi oğlum bu seyyit dedi bana. Kadın nasıl bıdı bıdı ediyor? Susturamıyorduk kadını. Yâni şey efendi işte hani böyle tamâm yeter artık dercesine hareket ediyor. Dinlemiyor onu. Şeyh efendi’yi de dinlemiyordu. Ne zaman biz o kimseyi ziyarete gitsek kadının çenesi durmuyordu. Vefât ettiyse Allâh rahmet eylesin ona da. (Âmîn.)
Ödemiş’te Eskici Mehmet Efendi
Bir kıssa daha Ödemiş’te eskici Mehmet Efendi vardı. Çok seviyor beni. Nazilli Ali Efendi’nin halifesi. Muhabbetimiz çok iyi. Neyse sabahları o bâzen rahatsız oluyor. Ben hatm-i hâcegânı ben yaptırıyorum camide. Her sabah toplanıyorlar. Hepsi de yaşlı dervîşler. Bana icazet verdi o. Ben gelmediğim zaman hatm-i hâcegânı sen yaptır dedi. Başlarında sen dur. O kendisi de olunca da zâten sıkıntı değil. Şey yapıyor bana yaptırttırıyor.
Duayı bana yaptırıyor filân böyle. Hani beni böyle şey yaptı. Kendince bütün herkese söyledi. İşte Mustafa Efendi yaptıracak filân. İyi bir Rufâî dergâhı varmış Ödemiş’te daha önce. Ondan sonra yıkılmış. Onunla alâkalı bir muhabbet oldu. Sen biliyor musun? Biliyorum.
Hanımının Kabrini Ziyaret: «Hakkımı Helâl Ettim»
Neyse biz ödem tarla olmuş her yer. O tarlalarda biz râbıta ediyoruz. Dergâhı bulduk, yerini bulduk. Gerçekten orası da böyle taşlı topraklı yıkıntı var belli. Mehmet emim anladı hani biz toprağın altıyla da ilgileniyoruz diye. Bana dedi. Mustafen dedi, «Benim bir hanım vardı dedi. Bana çok eziyet ettiydi.» dedi. «Bir onu ziyaret etsek» dedi kabrini dedi. Çocuk gibi böyle olur dedim. Gidelim dedim. Gittik mezarlığa. Onlar bizim adille berâber mezara doğru gittiler.
Dedim siz gide koyun. Ben dedim şurada bir abdest tazeleyeyim. Abdestin bozuksa hâlin de bozuk olur. Abdestin sağlam değilse hâlin de sağlam olmaz. Dervîşliğin kuralıdır bu. Zikrullâha girerken abdestini sağlam al. Dersini çekeceğin zaman abdestini sağlam al. Kendi kendine abdestinde şüphen varsa git abdest al. Ben mezarlığının orada abdest aldım. Neyle karşılaşacağımızı bilmiyoruz. Ben zannediyorum ki işte hanımının kabrine gideceğiz.
Üç ihlâs, bir fatiha, makamları bağışlayacağız. Bir zikir yapacağız. Ben gidinceye kadar bu kimse de kalp ehli. Öyle hâl ehli yâni öyle yâni benim gibi yüzeysel dervîş değil. Allâh muhâfaza eylesin. Neyse çocuk gibi ağlıyor. Çocuk gibi. Gittim hani ne oldu acaba diye böyle kendi kendime böyle merak ettim. Ne oldu diye böyle baktım. Hani ne oldu dercesine. Mustafa Efendi dedi ben dedi eşimi dedi hiç iyi görmedim dedi. Ondan sonra evet dedi o bana çok eziyet etti ama dedi ben ona hakkımı helâl ettim dedi.
Ne olursun duâ et dedi. Onu dedi bu hâlde gördüm ben dedi. Allâh’ım içim bir eridi. Bir tuhaf oldum. Neyse bizim kabir ziyaretimiz belli ya. 11 ihlâs bir fatiha makamlara bağışladık. Falemennahu zikrullâha başladık. Üç kişi Adil Irmak, ben bizim eski … Zikrullâhı yaptık, bitirdik. Ben Şeyh Efendi’ye müracaat ettim. Dedim efendim yaşlı ihtiyar dedim ağlaması dedim. Benim ciğerim yaktı. Efendim himmet edin dedim. Hani bu kadınca dedim Cenâb-ı Hak affetsin.
Ondan sonra bu adamcaız da dedim ömrünün son demlerinde dedim huzur içerisinde yaşasın. Hani benim yüzümden oldu diyor. Çünkü o hani eşi ona zulmetmiş ya. Bitirdik zikrullâhı duayı yaptık. Elime sarılıyor koskoca adam. Mustafa Efendi Allâh senden râzı olsun. O hâl üzerinden kalktı. Dedim, «Emmi benden değil. Ben dedim şeyhime müracaat ettim. Ben dedim ona söyledim.» dedim. «Bizim ne haddimize dedim öyle kalkıp da dedim biz dedim bir şey yapalım.
Bizim üstadımız belli dedim. Ben ona dedim müracaat ettim. Ona söyledim ben dedim ama dedim hani söyleyince değişti mi burası?» değişti dedim. Söyleyince değişti mi? Değişti dedim. Adam ne sevindi, ne sevindi, ne sevindi.
Karı Koca Dervîşler Birbirine Eziyet Etmesin
Şimdi birbirlerine eziyet etme dervîş. Dervîşe eziyet etmesin. Karı koca dervîşler birbirlerinize eziyet etmeyin. Bu dünyâ geçip gidiyor, yürüyüp gidiyor. Yürüyüp Evlerinizde dervîşlik yapın. Dervîşlik Güzel ahlâkı evde işleyin. Allâh muhâfaza eylesin. Evet.
Kendini Yüksek Görme: «İnsanlar Helâk Oldu» Diyen
O yüzden o aklını yüksek tutma, kendini yüksek tutma. Kendini yüksek tutup etrafına zulmetme. Allâh muhâfaza eylesin. Bir kimsenin insanlar helâk oldu, mahvoldu, akılları bitti dediğini işitirseniz bilin ki o insanların en çok helâk olanıdır. Çünkü o insanları en çok helâk edendir. Allâh muhâfaza eylesin. Müslim’de geçiyor bu hadîs. O yüzden kendini yüksek görme. Herkes helâk oldu da sen iyisin. Öyle görme kendini. Kendini öyle de gösterme.
Allâh muhâfaza eylesin. Dervîşlik yap. Ahlâkını düzgün yap. Bu hakkını hukukunu aramamak değil. Hakkını hukūkuna sâhip olmamak demek değil bu. Karıştırmayalım. Bu kimseye zulmetmemek. Kimsenin hakkına hukūkuna girmemek. Allâh muhâfaza eyleseydi. (Âmîn.)
Beyhakî’de Hadîs: Ucup; Kendini Temize Çıkarma
Yine Beyhakî’de geçiyor hadîs-i şerîf. Eğer siz hiç günah işlemeseydiniz sizin adınıza bundan daha büyük bir tehlikeden korkardım. Bu ne? Ucup. Kendini beğenmek. Kendi aklını, kendi amelini üstün görmek. Ucup. Kendini diğerlerinden üstün ve fazîletli görmek. Ucup. Kendini eşinden fazîletli görmek. Ucup. Kendini diğer dervîşlerden üstün ve fazîletli görmen. Ucup diğer zâkirlerden kendini üstün görmen. Ucup diğer şeyhlerden kendini üstün görmen.
O zamânın kutbulu azamı ya öbür dervîşlere, öbür şeyhlere tepeden bakması lâzım onun. Allâh muhâfaza eylesin. Demek ki hiç günah işlemese o kimse de ucuptan dolayı helâk olacak. Ucup kendini beğenmekten. Allâh muhâfaza eylesin. (Âmîn.) Evet. Günahlarımızı gözümüzün önünden ayırmayalım. Kendimizi yükseklerde dolaştırmayalım. Kardeşler arasında sen daha akıllı değilsin. Kaç kardeşsiniz? Üç erkek kardeşsiniz veyâhut da iki erkek kardeşsiniz.
Kendini daha akıllı görme. Kendini öbürkünden üstün görme. Kendini daha kıymetli görme. Dervîşlerin arasında kendini daha kıymetli görme. Kendini Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden kendini de temize çıkarma. Ne dedi peygamberin dilinden Cenâb-ı Hak Kur’ân-ı Kerîm’de? «Ben nefsimi temize çıkaranlardan değilim.» dedi. Nefsini temize çıkarma. Kendini günahsız görme. Hepimizin hatası, hepimizin kusuru var. Hepimizin yanlışlıkları var.
Cenâb-ı Hak bizim başımıza bir kamera koysa, bir böyle kamera demişim, bir televizyon gibi bir şey koysa, bizim hatalarımızı, kusurlarımızı insanlara göstermiş olsa, bizim toplum içine çıkacak yüzümüz kalmaz. Bizim filmimizi insanlara gösterse, saklamasa, bizim filmimizi insanların önüne koysa bizim sokakta dolaşacak hâlimiz kalmaz. Kim kime üstünlük sağlayacak? Kim kime üstünlük besleyecek? Takvaca üstün olan üstün. O da Allâh katında.
Sen kimden kendini üstün görüyorsun ki? Kimden kendini daha akıllı görüyorsun ki? Kimden kendini daha yüksek görüyorsun ki? Allâh muhâfaza eylesin. (Âmîn.)
Kibir Aptallığın Dik Alasıdır
O yüzden normalde kendini diğerlerden üstün görmek, kendini diğerlerden akıllı görmek, kendini diğer arkadaşlarından, kardeşlerinden fazîletli görmek, kendini daha zeki görmek aptallıktan başka bir şey değil. Ahmaklıktan başka bir şey Diğerlerinin üzerinde kendini fazla görmek kibir aptallığın dik alasıdır. Aptallığın dik alasıdır. Allâh muhâfaza eylesin.
Biz Aklı Reddedenlerden Değiliz; Aklı Kur’ân ve Sünnete Fedâ
Burada tekrar bunu beyân etmek istiyorum. Biz aklı reddedenlerden değiliz. Biz aklı ilallaştırmayı reddediyoruz. Biz akılsızlardan değiliz. Biz aklımızı Kur’ân ve sünnete fedâ etmişiz. Biz aklımızı Kur’ân ve sünnetin önüne koymuşuz. Biz normalde aklımızı Kur’ân ve sünnete bağlamışız. O yüzden bu akılsızlık değil. Bu aklı Kur’ân ve sünnete fedâ etmektir.
Aklını Kur’ân ve Sünnete Kurban Et
Sen her sene kurban edersin bir hayvanı. Aklını kurban edemezsin Allâh’ın önünde. Sen gece gündüz istersen kurban et. Sen Allâh’ın önünde aklını kurban etmiyorsan o kurbandan bir fayda bekleme sen. Sen önce aklını Kur’ân ve sünnete kurban et. Sen aklını Kur’ân ve sünnete kurban etmiyorsan, sen aklını şeyhinin önünde kurban etmiyorsan, senin kestiğin kurbanın bir anlamı yok. Sen tasadduk ediyorsun. Cömertlik yaptığını düşünüyorsun.
Sen aklını Allâh’ın önünde tasadduk etmiyorsan Allâh’a sen kendince tasadduk ettim. Sayma. Sen namaz kılıyorsun. Hârika. Sen aklını Allâh’ın önünde secde ettirmiyorsan, sen aklını vahyin önünde secde ettirmiyorsan, sen aklını Kur’ân ve sünnetin önünde secde ettirmiyorsan, senin namazın namaz değil. Senin namazın namaz değil. Sen aklı Kur’ân ve sünnetin önünde bir hebba et. Bir tasadduk et. Bir aklı Kur’ân ve sünnete kurban et. Allâh bizi onlardan eylesin. (Âmîn.)
«Çirkin Kurt Gibi Üstümüze Atlama»
Çirkin kurt gibi üstümüze atlama. Senin gibi insanı utandıracak akla sâhip olmaktansa akılsızlık daha iyi. Akıl insanı utandırır mı? Utandırmaz. Ama sen akılla kibirlenirsen utanılacak hâle gelirsin. Akıl insanı utandırır mı? Utandırmaz. Ama sen o aklınla Müslümanlara zarar veriyorsan, etrafına zarar veriyorsan o akıl akıl değil. Çünkü akıl insanı hakîkate taşıması lâzım. Çünkü akıl insanı adalete taşıması lâzım. Çünkü akıl insanı hikmete taşıması lâzım.
Çünkü akıl insanı Kur’ân ve sünnete taşıması lâzım. Çünkü akıl insanı üstâda taşıması lâzım. Akıl insanı normalde doğruya taşıması lâzım. Akıl insanı güzel ahlaka taşıması taşımıyorsa, akıl insanı Kur’ân ve sünnete taşımıyorsa, akıl insanı, akıl insanı hakîkate, doğruya, iyiye, güzele taşımıyorsa evet o akıl akıl değildir. Böyle olmadığı gibi, böyle olmadığı gibi câhil kalır ya o insan. Câhil olduğundan çirkin kurtlar gibi hikmet sâhibi, Kur’ân sünneti yaşamaya çalışan, Kur’ân ve sünneti yaşatmaya çalışanlara saldırır.
Bu akılsız cahiller kendilerinin ne yapıp yapmadıklarına bakmazlar. Kendilerinin Kur’ân ve sünnete ne kadar faydalı olduklarını, kendilerinin ümmete Muhammed’e ne kadar faydalı olup olmadıklarına bakmazlar. O aklı Kur’ân ve sünnete kurban eden, aklını Kur’ân ve sünnetin önünde secde ettiren kimseye bu akılsızlar, bu câhil guruh onlara saldırır. Çirkin kurt gibi. Dünyapperestler, akıl perestler, akıl perestler, hevâ ve hevesini ilâh edinenler, nefsâniyetini ilâh edinenler, kendi arzu ve heveslerini ilâh edinenler, Kur’ân ve sünnete aklını heba eden, Kur’ân ve sünnete aklını secde ettiren kimsenin üzerine saldırırlar.
Çirkin kurtlar gibi. Onun adı şeyh olabilir. Onun adı dervîş olabilir. Onun adı profesör olabilir. Onun adı tefsirci olabilir. Hadîsçi olabilir. Onun adı hoca olabilir. Onun adı hacı olabilir. Onun böyle muhteşem bir şeyh olabilir.
Çirkin Kurttan Beter Olanlar; Hayvandan Aşağı Mahlûklar
Eğer ki o kimse, eğer ki o kimse normalde aklını Kur’ân ve sünnete kurban eden bir kimseye saldırıyorsa o kurttan daha beterdir. Hazret-i Peygamber ne buyurdu sallallâhu aleyhi ve sellem? Dünyâya haris olanlar dedi. Dünyâya tapınanlar bir kurdun …’ye vermiş olduğu zarardan daha fazla zarar verirler. Dedi. Dilini İslamlaştırmamış olan, dilini Muhammedîleştirmemiş olan, bakışını Muhammedîleştirmemiş olan, o dil Muhammedî bir ahlakla ahlaklanmamış olan o dil gıybet eder, dedikodayı eder, iftirâ eder.
O dil insanın üzerinde olmayan bir şeyi varmış gibi gösterir. O dil insan nâmuslu insanları nâmusuna, şerefine, haysiyetine dil uzatır. Çünkü o aklını Kur’ân ve Sünnet-i Seniye’nin önünde kurban etmedi. Çünkü o aklını Allâh ve resulün önünde secde ettirmedi. Çünkü o aklını ilâhlaştırdı. Allâh muhâfaza eylesin. Öyle olunca da Kur’ân ve sünnet-i senie yolunda yürüyenlere çirkin kurt gibi saldırdı. Çirkin kurt, acımasız, vahşi.
Allâh muhâfaza eylesin. Çünkü o karşısındaki hakîkati bastırmak için konuşuyor. Karşısındaki Kur’ân ve sünnet ölçüsünü batırmak için uğraşıyor. Çünkü o hiçbir şey yapamıyor. Gidiyor evinin köşesinde oturuyor. Televizyonun karşısında Allâh yolunda koşan kimseleri nasıl aşağı çekebilirim, nasıl hakkında dedikodu edebilirim, nasıl hakkında suizan besleyebilirimin çabasında. Bunlar hayvandan daha aşağı mahluklar. Bunlar akılperest, dünyest bunlar hevâ ve heveslerini ilâh edinmiş insanlar.
Bunlar öyle insanlar ki insanlıktan çıkmış insanlar. Bunlar hayvandan daha aşağı mahlûk. Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden Hazret-i Pîr diyor ki bunlar çirkin kurt gibi saldırır. Çünkü bunların kalpleri vardır, kalpleri vardır. Anlamazlar. Gözleri vardır görmezler. Kulakları vardır duymazlar.
A’râf 179: Kalpleri Var, Anlamazlar
Araf âyet 179. Bunların organları yok diye değil var. Ama bunlar hakîkati görmekten uzak. Mânevî kör, mânevî sağır, mânevî olarak kalbi kararmış, katılaşmış, taşlaşmış, mühürlenmiş mânevî olarak bunların işleri güçleri Kur’ân ve sünnet yolunda koşuşturan insanlara iftirâ etmek, gıybet etmek, onların dedikodularını yapmak. Bunlar ne yapıyoruz diye kendi kendilerine hesâba çekmezler. Ben Allâh için bugün ne yaptım diye kendini hesâba çekmez.
Ben Allâh için bir taş üstüne taş koydum mu bugün diye bunun hesâbını yapmazlar. Bunlara ver parayı yesinler. Ört üstlerini uyusunlar. Uyansınlar geçsinler klavyenin başına. Ona buna salça olsunlar. Ona buna hakaret etsinler.
Klavye Kahramanı, Klavye Şeyh, Klavye Dervîşi
Allâh için ne yaptın dediğinde hiçbir şey yok. Allâh için dîni birisine teblîğ ettin mi? Allâh için birisine bir hakîkat anlattın mı? Allâh için bir adım yol gittin mi? Allâh için 5 adım yol gittin mi? Allâh için 10 km yürüdün mü? Yok. Otur klavyenin başına. Klavye kahramanı, klavye şeyh, klavye dervîşi ol. Otur klavyenin başına, ona buna iftirâ at. Otur klavyenin başına ona buna ahkâm kes. Akıl kes. Yürü hadi yürü. Ev dolaş hadi hadi yürü dükkân dükkân dolaş hadi şehir şehir dolaş dolaş hadi ama yok bunlar çirkin kurt gibi insanlara saldırırlar muhâfaza eylesin rabbim bunların şerlerinden bütün ümmeti Muhammed’i korusun âmîn hadîs-i şerîf muhteşem Buhârî’de ve Müslim’de geçiyor.
Müslüman, Elinden ve Dilinden Emin Olunan Kimsedir
Müslüman diğer Müslümanların elinden ve dilinden güvende olduğu kimsedir. Müslüman kimmiş? Diğer Müslümanların elinden ve dilinden emin olduğu kimseymiş. Mü’min de kim biliyor musunuz? Mü’min. Mü’min de diğer canlıların diğer canlıların canından emin olduğu kimse mü’min diğer canlıların canından emin olduğu kimse. Sen bir sineğin peşinden koşturuyorsun öldüreceksin diye. Şeyhim öyle derdi. Cennet istersen öldür yılanı çı. Cemâlullâh istersen sakın ha kıyma bir canı. Üstadımın sözü. Biz ondan dinledik. Söz kimindir bilemem.
Aklını, Paranı, Makamını Müslümanlara Zarar İçin Kullanma
O yüzden demek ki sen aklını aklını Müslümanlara zarar vermek için kullanma. Sen paranı Müslümanlara zarar vermek için kullanma. Sen makamını Müslümanlara zarar vermek için kullanma. Sen mevkeni Müslümanlara zarar vermek için kullanma. Sen Müslümansın. Bir Müslümandan nasıl rüşvet istedin? Bir Müslümansın sen bir Müslüman Müslümana nasıl haksızlık yaptın? Sen Müslümansın. Senin elinden nasıl zarar görüyor insanlar? Allâh muhâfaza eylesin.
«Beni Akılsız Gör, Kibirli Akıllı Olmayayım»
Hazret-i Pîr diyor ya, «Sen sendeki gibi bende akıl olacağına akılsızlık daha iyi.» Bu aklı terk etmek için değil. Aklını terk etmek için değil. Hazret-i Pîr diyor ki böyle kibirli bir akla sâhip olmaktansa sen beni akılsız gör. Ben mütevazi bir hayat yaşayayım. Sen bu kibrinle özen özenmiyorsun hiçbir şeye. Sen bu kibrin dağlara senin kendini dağlardan yüce görüyorsun. Sen bu kibrinle hiçbir işe yaramıyorsun. Ben böyle bir böyle akıllı olup da kibirli olacağımı ben akılsız olayım diyor. Allâh muhâfaza eylesin.
Aklın İnsanlara Ayak Kösteği Olması
Aklın insanlara ayak köstği olunca o akıl akıl değildir. Benim için okuduğum beyitlerin en kuvvetlisi, en sarsıcısı burası. Aklın insanlara ayak bağı oluyorsa aklın insanlara zarar veriyor. Çünkü ayak buğ oluyorsa o akıl akıl değildir. Yılan ve akreptir. Çünkü akıl sâhibini hikmete, doğruya, iyiye, güzele, sâhibini hakîkate götürmesi lâzım. Akıl sâhibini Kur’ân ve sünnete götürmesi lâzım. Akıl sâhibini Kur’ân ve sünnetin hakikatlerine götürmesi lâzım.
Yok. O akıl insanı Kur’ân’a, sünnete, hakîkate götürmüyor da yâni insanlara zarara götürüyorsa, insanlara zarar verdirmeye götürüyorsa, insanları hor hakîr görmeye götürüyorsa, insanlara tepeden bakmaya götürüyorsa, insanların parasını pulunu iç etmeye götürüyorsa, insanların malını mülkünü iç etmeye götürüyorsa, o akıl etrafına zarara götürüyorsa, zarar verdiriyorsa o zaman o akl aklını kullanma biçimi sıkıntılı. O zaman o akıl tâbiri câizse şeytâniyet aklı, deccâliyet aklı. İslâm şeytâniyet ve deccaliyetin aklına karşıdır. Çünkü İslâm bu noktada insanı hakîkate, Kur’ân’a, sünnete götürür.
Plaka Duyurusu ve Deve Güreşi Cazgırı
Acil bir durum. 16 CML73 Hundai Akkent burada mı? Tekrar 16 CML73 araç sâhibi. Buradaysa buradayım desin ona göre yok diyelim. Plak yanlış olabilir mi? İki plaka mı varmış? 06V 018 06 BDV 018 senin mi? 16 CML73 yok. Böyle plaka bana söyletirseniz ben hemen içimdekini söylemeden içim rahat olmaz. İzmir tabii bizim o tarafta deve güreşleri olur ya oradan cazgır bağırır işte örnekliyorum 35 azk 45 araç sâhibi hızlı aracının başına git aracına deve çıkmıştır. Onu diyecektim şimdi az önce işi sulandırmayayım dedim. Allâh bizi affetsin inşâallâh.
Mâide 8: Hakkı Ayakta Tutanlar
Maide âyet 8. Ey îman edenler, Allâh için hakkı ayakta tutanlar ve adaletle şahitlik yapanlar olun. Yâni sen akıl sahibiysen doğru akıl, sen Allâh için hakkı ayakta tutmak için uğraşacaksın. Doğru akıl hakkı ayakta tutmak için. Akıl seni hakkı ayakta tutmak için yönlendirmiyorsa, sen bâtılı ayakta tutmak için uğraşıyorsan, o akıl akıl değil, yılan ve akrep. O sen akıl sahibiysen Müslümanların eksiğiyle, kusuruyla uğraşıyor da kendi nefsinin eksik ve kusurunu görmüyorsan o akıl akrep ve yılan.
Sen akıl sahibisen, sen cemaatlerin, tarîkatlarının eksiklikleriyle uğraşıp sen kendi eksikliğin görmüyorsan sen o akıl seni delalete götürüyor. O akıl seni deccaliyete götürüyor. Akıl seni hakîkate götürmesi lâzım. Akıl seni adalete götürmesi lâzım. Akıl seni hakka ve hakîkate götürmesi lâzım.
Adaletli Davranamayan Aklın Sonu
Sen o akıl sahi akılla adaletli davranamıyorsan, sen adaletli, evinde adaletli değilsen, iş yerinde adaletli değil isen, sen devletinde adaletli değilsen, sen partinde adaletli değilsen, vallâhi de billâhi de tillâhi de senin aklın akıl değil yılan ve çiyan senin aklın. O akıl seni cehennemlik edecek. Hattâ cehennemin en dibine gönderecek seni. O akıl deccaliyete, şeytâniyete çalışıyor. O akıl rüşvete çalışıyor. O akıl haksız paraya çalışıyor.
Deccâliyet Aklı: Hadîsi İnkâr, Faiz Fetvâsı, Afgânî
O akıl ümmetin faydasına değil. O akıl ümmetin dînini bozmak için uğraşıyor. O akıl diyor ki bu hadîs-i şerîf sahîh değil. O ümmetin dînini bozuyor. Sana ne? Sen ümmet misin? Sen Müslüman mısın? Ermeni bozması. Sen Müslüman olsan hadîsleri inkâr etmezsin. Yahûdi bozması. Sen Müslüman olsan zâten hadîsleri reddetmezsin. Bu akıl şeytânî akıl. Bu akıl deccâliyet aklı. Sen kendince İslâm’ı yontmaya çalışma. İslâm’ın orası yanlış, burası yanlış demeye kalkma.
Bu deccâliyet aklı, bu şeytâniyet aklı, bu emperyalist aklı. Sen Kur’ân’dan âyetleri inkâr ediyorsan bu akıl deccâliyet aklı, şeytâniyet aklı. O akıl seni hakîkate götürmemiş. O akıl seni şeytâniyete götürmüş. O akıl seni deccaliyete götürmüş. O akıl seni …’in kucağına oturtturmuş. O akıl seni Mossat’ın kucağına oturtturmuş. Sen Mossat’ın oyuncağı olmuşsun. Sen o emperyalizmin oyuncağı olmuşsun. Sen diyorsun ki sohbetlerinde, vaazlarında enflasyon miktarı kadar fâiz caizdir.
O akıl seni para babalarına yâni kapitalizmin oyuncağı etmiş seni. Sen gidip Celalettin Afgani’nin 33 dereceli masonun fetvasını bize bizim önümüze koyuyorsan, bizim önümüzde Celalettin Afgan’yi metediyorsan, yok Celalettin Afgan 6 dil biliyormuş, 7 dil biliyormuş, isterse 18.000 dil bilsin. 33 dereceli mason olup kapitalizmin uşağı olduysa isterse 20.000 dil bilsin o 20.000 dil bilmek şeytan da biliyordu. Cinliler de biliyor.
Dünyâ üzerine ne kadar dil varsa cinnilerin hepsi de biliyor. Evet. Ama kâfir cinni de kâfir, Müslüman da kâfir. Müslümanmış gibi görünüyor. Kâfir kâfir. Çok dil bilmesi onun bir şey ifâde etmiyor. Sen Kur’ân ve sünnetin bir hükmünü kendi kafandan kaldırmaya çalışıyorsan o akıl şeytâniyet aklı. Aklın Müslümanlara faydaya çalışıyorsa, aklın Kur’ân ve sünnete faydalı olmaya çalışıyorsa o akıl akıldır. Yoksa aklın senin bilmediğin şeylerin peşine düşüp de, anlamadığın, duymadığın şeylerin peşine düşüp de kendince yalan yanlış şeyleri ümmeti Muhammed’in içerisine atıp da ifsâd etmeye çalışıyorsa o akıl şeytâniyet aklı.
O akıl, nefsâniyet, deccâliyet aklı. Allâh muhâfaza eylesin. O yüzden Hazret-i Pîr diyor ki burada çok önemli burası. Aklın insanlara ayak kösteği olunca o akıl akıl değildir. Yılan ve akreptir. Rabbim aklımızı öyle eylemesin inşâallâh. (Âmîn.) Cenâb-ı Hak muhâfaza eylesin. (Âmîn.)
Beş Beyit: Kanaatsizlik, Kibir, Aklı Kötüye Kullanmak
O zaman bu beş beyti toparlayalım. Bu akşamı da toparlamış olalım. Birisine kanaatsizlik. İnsanın küçük bir dünyâ menfaati uğruna huzurunu ve ilişkilerini bozması. İkincisine kibir, bu beş beyitten anladığımız kişi kendi kusurunu görmeyip başkasını küçümsemeye başlaması, etrâfındaki insanları küçük görmesi, akılsız görmesi. Üçüncüsü ne? Aklını kötüye kullanması. İnsanın kendi zekasını, kendi bilgi birikimini kötüye kullanması iyiye değil.
Allâh muhâfaza eylesin. Ahlaki ölçü ne? Akıl, adâlet, tevazu ve insanlara zarar vermeme noktasında durması lâzım. O zaman kendi kendimizi şimdi kendi kendimize analiz edelim. Kendi kendimize sorular soralım. Kendimizi hesâba çekelim. Bu beş beyit hazırlayınca kadar beni çok sarstı tâbiri câizse. Açık açık konuşmak gerekirse saat 3’e kadar böyle kendi kendime bunu böyle tefekkür ettim. Gerçekten böyle bir İslâm dünyâsını düşündüm.
Öyle bir ülkemizi düşündüm. Dergâhımızı düşündüm. Arkadaşları, kardeşleri düşündüm. Kendi hayatımı düşündüm. Kendi kendime analizler ettim. Dedim ki ya ne yapıyoruz? Öyle ya. Allâh muhâfaza eylesin. Rabbim cümlemizi affetsin. (Âmîn.)
Kendimize Soralım: Küçük Menfaat, Empati, Dinlemek
Kendimize soralım. Küçük bir menfaat için kardeşlerimizi, arkadaşlarımızı üzüyor muyuz? Etrafımızı rencide ediyor Küçük dünyalıklar yüzünden kardeşlerimizin hakkına hukūkuna giriyor muyuz? Etrafımızın hakkına hukūkuna giriyor muyuz? Birisi bir şeyde bize îtirâz ettiğinde biz onu anlamaya çalışıyor muyuz? Eşimiz, çocuklarımız bizim bir sözümüze şerh koştular, îtirâz ettiler. Onun gerekçesini anlamaya çalışıyor mu? Empati yapıyoruz mu?
Dinliyor muyuz biz onu? Veya bir dervîş kardeş bir zâkirine bir şey söylediğinde onu dinliyor mu? Empati yapıyor mu? Veya bir kadın kocasına bir şey söylediğinde on empati yapıp onu dinliyor mu? Gerekçesini anlamaya mı çalışıyoruz yoksa küçümsüyoruz mu? Sen bilmezsin bu işleri. Evet. Sen anlamazsın bu işlerden. Evet. Biz neler gördük. Sen bu işleri bilmezsin. Böyle küçümsüyoruz mu acaba?
Kendime Sordum: Bilgiyi Nerede Kullanıyorum?
Kendime sordum bunları ben. Siz kendinize sormayabilirsiniz. Serbestsiniz. Ben kendi kendime sordum bunları. Han diyeceksiniz ki ya başka işin gücüm mü yok, başka işim gücüm yok. Ne yapayım? Kendime sordum. Bilgi mi, zekamı, aklımı? Hakîkati görmek, hakîkati bulmak için mi kullanıyorum? Dervîş kardeşleri hak ve hakîkate anlatıyor muyum? Dervîş kardeşleri hak ve hakîkate götürme noktasında mı kullanıyorum? Yoksa kendi hevâ hevesimi ilâhlaştırmak için mi? Kendi nefsimi ilâhlaştırmak için mi kullanıyorum? Benim kendime sorduğum sorular bunlar.
Kimden Ne İstiyorum? Tartışmada Galip Gelmek
Kimseyi de bu konuda suçlamak istemiyorum. Herkesin yolu kendine, herkesin hâli kendine. Öyle ya. Yâni bir tecrübe var, bir bilgi varsa, bir orta yerde herhangi bir şey varsa artı olarak onu nerede kullanıyorum? Onu ne için kullanıyorum? Onu dünyâlık elde etmek için mi kullanıyorum? Bir dervîş kardeşi kandırmak için mi kullanıyorum? Bir dervîş kardeşin parasını, pulunu ütmek için mi veya kendime hizmet ettirmek için mi? Nerede kullanıyorum?
Öyle ya. Kimden ne istiyorum? Onu bile düşündüm. İstediğim bir şey var mı diye. Yok dedim kendi kendime. Kimseden para istemem, pul istemem, mal istemem, mülk istemem. Kat istemem, yat istemem, arse istemem. Şunu yapacağız, bunu getirin. Bunu yapacağız, bunu getiririz. Benim ağzımdan duymamıştır hiç kimse. Aklımı nerede kullanırım? Bunu baktım. Zekamı nerede kullanırım? Buna baktım. Fikrimi nerede kullanırım? Buna baktım. Kur’ân sünnet bilgimi nerede kullanırım?
Bunlara baktım kendimce. Bir tartışma olunca illâki oradan gālip mi çıkmak istiyorsun Mustafa Özba? Ona baktım. Öyle ya işte çocuklar Allâh râzı olsun benimle hiç tartışmazlar. Benimle tartışan olmaz evde acaba hani babalık duygusundan mı tartışmıyorlar? Kocam deyip de mi Ne bileyim herhangi bir kimseyle tartışsam üstün olmak için mi uğraşıyorum diye kendi kendime analiz ettim. Kendi kendime bunları sordum. Dedim Mustafa Özba bu beş beyit sana ne anlattı dedim kendi kendime.
Öyle ya bu beş beyit. Bunu kendimce Kur’ân sünnet dâiresinde analiz etmeye şerh etmek haddime değil. Allâh muhâfaza eylesin. Anladığımı yazmaya çalışıyorum.
Aklım ve Bilgim İnsanlara Yük mü?
Aklım çevremdeki insanların hayâtını kolaylaştırıyor mu, zorlaştırıyor mu? Aklım etrafımdaki insanlara yük mü oluyor? Aklım etrafımdaki insanlara rahatsızlık mı veriyor? Bunları düşündüm. Dedim aklın insanların hayâtını zorluk mu veriyor, kolaylaştırıyor mu? Kur’ân ve sünnet bilgin etrâfındaki insanların hayâtını mı zorlaştırıyor, kolaylaştırıyor mu? Kur’ân sünnet bilginle etrâfındaki insanları eziyor musun? Kur’ân, sünnet bilginle eş ve çocuklarını eziyor musun?
Kur’ân, sünnet bilginle, aklınla dervîş kardeşleri eziyor musun? Onları hayâtı yaşanmaz hâle mi getiriyorsun? Eş ve çocukların hayâtı yaşanmaz hâle mi getiriyorsun? Kendimce bunları sordum. Kendimce bâzen dedim ki acaba böyle bir şey yapıyorsam geri çekileyim dedim. Dedim rahatsızlık duyuyorlarsa benden açık açık konuşuyorum. Ben her şeyimi paylaşıyorum sizle. Düşüncelerimi, duygularımı. Benim paylaşmadığım bir şeyim yok. Kendi kendime sordum bunları.
«Geri Çekilme Zamanın Gelmişse Geri Çekil»
Dedim Mustafa Özbağa, «Geri çekilme zamânın gelmişse» dedim, «geri çekil. İnsanlara dedim eziyet etme. İnsanlara zulmetme dedim.» Öyle ya bâzen insanın bilgi birikimi insanlara zulüm olabilir. Bâzen insanın böyle kendice aklı insanları zulmedebilir. Etrafına zulmedebilir. Evet. Farkına varmayabilir insan. Biliyorum … etrafına zulmedebilir de insan. Yapabilir. İnsanız sonuçta. Şeytan, nefis, hevâ, heves hepimiz için birer tehlike.
Ben kardeşlerime zulmetmek istemem. Ben eş ve çocuklarıma zulmetmek istemem. Bu dünyâdan zâlim bir şekilde ayrılmak istemem. O yüzden bu tefekkür ettim bunları kendi kendime düşündüm. Oturdum beş beyti bir daha okudum. İlk yazdıklarımı beğenmedim. Bir daha yazdım. Sonra bir daha beğenmedim. Bıraktım. Aslında beğenmediklerimi konuştum az önce.
Akıl İnsanı Hakîkate Götürüyorsa Akıldır
Akıl insanı hakîkate götürüyorsa akıl, insanı Kur’ân ve sünnete götürüyorsa akıl, akıl insanı vahiye götürüyorsa akıl, akıl doğruya, iyiye, güzele götürüyorsa akıl, akıl isyana götürüyorsa o akıl değil. O gerçekten bir yılan, bir akrep. Eğer akıl insanı şeytâniyete, deccaliyete götürüyorsa gerçekten o büyük bir akrep, büyük bir yılan. O akıl şeytana çalışıyorsa, şeytana hizmet ediyorsa Evet. Gerçekten çok büyük bir büyük bir mesele bu.
Derdim sizi akılsızlığa götürmek değil. Akıl insanı hak ve hakîkate götürmesi lâzım. Akıl Kur’ân ve sünnete götürmesi lâzım. Akıl Allâh’a itaate, Resûl’e itaate, sizden olan emir sâhiplerini itaate götürmesi lâzım. Eğer akıl bu itaate götürmüyorsa bir insanı, o akıl akıl değil. O akıl deccâliyet aklı. O akıl şeytâniyet aklı. Allâh bizi ondan muhâfaza eylesin. (Âmîn.)
Ciddiyetim: Eş, Çocuk, Dervîş Hepsini Bırakırım
Bu konuda ciddiyetimi anlamışsınızdır herhalde. Eğer sizlere zulmediyorsam açık bir şekilde söyleyebilirsiniz. Öyle ya. Söylediklerim ağır gelebilir. Haddi aşmış olabilirim. Gerçekten ciddiyim. Hayatınızı yaşanmaz hâle getiriyorsam ben eş, çocuk, dervîş hepsini de olduğu yerde bırakır kenara çekilerim. Herkes hayâtını mutlu mesut bir şekilde yaşar.
Not: Bu yazı, sohbetin kaydındaki konuşmanın kendisidir: yalnız imlâ ve noktalama düzenlenmiş, altyazıdaki açık işitme hataları düzeltilmiş; anlaşılamayan birkaç kelimenin yeri «…» ile gösterilmiştir. Mesnevî beyitleri, âyet mealleri ve hadîs metinleri sohbette okunduğu şekliyle verilmiş; âyetlerin Diyanet meali aşağıda Kaynakça’dadır. Konuşmacının söz ve anlatımına dokunulmamıştır. Bölüm başlıkları okumayı kolaylaştırmak için eklenmiştir. Sohbetin başındaki giriş duâsı ile sonundaki hâtime duâsı ve sonrasındaki ilâhî alınmamıştır.
Kaynakça
▸ Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Mesnevî, I. defter — «Bedevî ile karısı» hikâyesi; sohbette 2325. beyitten devam edilir. Okunan beyitler: «Bir kemik parçası için köpeklerle dolaşmakta, içi boş ne gibi inleyip durmaktasın?», «Bana öyle horlukla kötü kötü bakma ki damarlarının içinde dolaşan sırları söylemeyeyim», «Kendi aklını benden fazla görüyorsun; ya şu az akıllı olan beni nasıl gördün? Büsbütün aşağı değil mi?», «Çirkin kurt gibi üstümüze atlama», «Senin gibi insanı utandıracak akla sâhip olmaktansa akılsızlık daha iyi», «Aklın insanlara ayak kösteği olunca o akıl akıl değildir; yılan ve akreptir.» Sohbette «bu beş beyit» diye anılır; işlenen beyit aralığının sonu belirtilmez.
▸ Kur’ân-ı Kerîm, Hadîd 57/20 — Diyanet İşleri Başkanlığı meali: «Bilin ki, dünya hayatı ancak bir oyun, bir eğlence, bir süs, aranızda karşılıklı bir övünme, çok mal ve evlat sahibi olma yarışından ibarettir. (Nihayet hepsi yok olur gider). Tıpkı şöyle: Bir yağmur ki, bitirdiği bitki çiftçilerin hoşuna gider. Sonra kurumaya yüz tutar da sen onu sararmış olarak görürsün. Sonra da çer çöp olur. Ahirette ise (dünyadaki amele göre ya) çetin bir azap ve(ya) Allah’ın mağfiret ve rızası vardır. Dünya hayatı, aldanış metaından başka bir şey değildir.» Sohbette «Hadîd sûresi âyet 20» diye anılır; dünyâ hayâtının oyun, eğlence, süs ve çoklukla övünme olduğu, yağmur ve bitki benzetmesi okunur.
▸ Kur’ân-ı Kerîm, Mâide 5/7 — Diyanet İşleri Başkanlığı meali: «Allah’ın üzerinizdeki nimetini ve “işittik, itaat ettik” dediğinizde ona verdiğiniz ve sizi kendisiyle bağladığı sağlam sözü hatırlayın. Allah’a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah göğüslerin özünü (kalplerde olanı) hakkıyla bilendir.» Sohbette «Maide sûresi âyet 7» diye anılır; «Şüphe yok ki Allâh göğüslerin özünü, kalplerde saklı olanı hakkıyla bilendir» diye okunur.
▸ Kur’ân-ı Kerîm, Mülk 67/13 — Diyanet İşleri Başkanlığı meali: «Sözünüzü gizleyin, yahut onu açığa vurun; (fark etmez). Şüphesiz Allah, sinelerin özünü (kalplerde olanı) hakkıyla bilir.» Sohbette «Mülk sûresi âyet 13» diye anılır; «sözünüzü ister gizleyin ister açığa vurun, şüphesiz o kalplerin özünü hakkıyla bilendir» diye okunur.
▸ Kur’ân-ı Kerîm, A’râf 7/179 — Diyanet İşleri Başkanlığı meali: «Andolsun biz, cinler ve insanlardan, kalpleri olup da bunlarla anlamayan, gözleri olup da bunlarla görmeyen, kulakları olup da bunlarla işitmeyen birçoklarını cehennem için var ettik. İşte bunlar hayvanlar gibi, hatta daha da aşağıdadırlar. İşte bunlar gafillerin ta kendileridir.» Sohbette «Araf âyet 179» diye anılır; «kalpleri vardır anlamazlar, gözleri vardır görmezler, kulakları vardır duymazlar» diye okunur.
▸ Kur’ân-ı Kerîm, Mâide 5/8 — Diyanet İşleri Başkanlığı meali: «Ey iman edenler! Allah için hakkı titizlikle ayakta tutan, adalet ile şahitlik eden kimseler olun. Bir topluma olan kininiz sizi adaletsizliğe itmesin. Adil olun. Bu, Allah’a karşı gelmekten sakınmaya daha yakındır. Allah’a karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah yaptıklarınızdan hakkıyla haberdardır.» Sohbette «Maide âyet 8» diye anılır; «Ey îman edenler, Allâh için hakkı ayakta tutanlar ve adaletle şahitlik yapanlar olun» diye okunur.
▸ Kur’ân-ı Kerîm, Yûsuf 12/53 — Diyanet İşleri Başkanlığı meali: «”Ben nefsimi temize çıkarmam, çünkü Rabbimin merhamet ettiği hariç, nefis aşırı derecede kötülüğü emreder. Şüphesiz Rabbim çok bağışlayandır, çok merhamet edendir” dedi.» Sohbette sûre adı verilmez; «Ben nefsimi temize çıkaranlardan değilim» diye okunur, âyetin bu olduğu kaynakçada belirtilmiştir.
▸ Hadîs-i Şerîf — Âdemoğlunun iki vâdi dolusu malı olsa üçüncüsünü ister — «Âdemoğlunun iki vâdi dolusu malı olsa üçüncüsünü ister; Âdemoğlunun gözüne ancak toprak doldurur; Allâh tövbe edeni bağışlar.» Sohbette kaynak adı verilmez.
▸ Hadîs-i Şerîf — «İnsanlar helâk oldu» diyenin en çok helâk olan olduğu — «Bir kimsenin insanlar helâk oldu, mahvoldu, akılları bitti dediğini işitirseniz bilin ki o insanların en çok helâk olanıdır.» Sohbette «Müslim’de geçiyor bu hadîs» denilir.
▸ Hadîs-i Şerîf — Hiç günah işlememeniz hâlinde daha büyük bir tehlike (ucup) — «Eğer siz hiç günah işlemeseydiniz sizin adınıza bundan daha büyük bir tehlikeden korkardım.» Konuşmacı bunu «ucup, kendini beğenmek» diye açıklar. Sohbette «Beyhakî’de geçiyor» denilir.
▸ Hadîs-i Şerîf — Dünyâya haris olanlar, bir kurdun zararından fazla zarar verirler — «Dünyâya haris olanlar, dünyâya tapınanlar bir kurdun … vermiş olduğu zarardan daha fazla zarar verirler.» Sohbette kaynak adı verilmez; altyazıdaki anlaşılmayan yer olduğu gibi bırakılmıştır.
▸ Hadîs-i Şerîf — Müslüman, diğer Müslümanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir — Sohbette «Buhârî’de ve Müslim’de geçiyor» denilir.
▸ Hadîs-i Kudsî — Gören gözü, duyan kulağı olurum — «Gören gözü, duyan kulağı, söyleyen dili, tutan eli, yürüyen ayağı olurum.» Sohbette «hadîs-i kutsî» diye anılır, kaynak adı verilmez.
▸ Hazret-i Ali ve Mevlânâ’ya nisbet edilen sözler — Sohbette «Dünyâ bir leştir; onu isteyen kimse köpeklerle kaynaşmakta sabırlı olmalıdır» sözü «Hazret-i Ali efendimizin sözü» diye aktarılır; ayrıca Hazret-i Mevlânâ’nın köpekler ve «bir kemik parçası at da gör» hikâyesi anlatılır. Bu sözlerin kaynağı sohbette belirtilmez.
▸ Mustafa Özbağ Efendi, «338. Mesnevi Şerhi (2325. Beyitten)» — Bu yazının kaynağı olan sohbetin tam kaydı (1 Kasım 2026’da yayımlandı).
Mesnevî hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.
Ek kaynaklar:
İlgili Sözlük Terimleri: Zikir, Dervîş, Şeyh, Nefs, Tarîkat, Hakîkat. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı