257. Mesnevi Şerhi 1913. Beyitten konusunda Mustafa Özbağ Efendi’nin değerli sohbetlerinden derlenen bu içerik, 257. mesnevi şerhi 1913. beyitten hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
257. Mesnevi Şerhi 1913. Beyitten Hakkında
Mesnevi Şerhi (1913. Beyitten) konusunda Mustafa Özbağ Efendi sohbeti. Bu yazıda Mesnevi Şerhi (1913. Beyitten) hakkında tasavvuf perspektifinden önemli bilgiler ve değerlendirmeler bulacaksınız. Amin Rabbim Müslümanlara zulm eden Müslümanların hakkını hukukunu yiyen Müslümanların kanını düken namusunu şerefini paspay eden bütün zalimlerden intikamımızı alsın Amin ecmain mesneviden kaldığımız yerden devam ediyoruz inşâallah Konu başlığı Allah razı olsun Ömer zamanında yoksulluk gününde gidip mezarlıkta çenk çalan ihtiyar çalgıcının hikayesi Bilmem işittin mi haz Ömer radıyallahu anh Hazretlerinin zamanında bir bizim Bugün halk ozanlarımız var ya veyahut da Anadolu’da Abdal dediklerimiz var hani düğünlerde eğlencelerde çkı şarkı söyleyip böyle E ama bizde keman var amama saz var böyle çalgı aleti o zaman içinde çenk var bu çenk Tabii ta Orta Asya’dan gelme Aslında kanuna benziyor dik bir çalgı aleti böyle hani Çengi Çalgı Çengi oradan geliyor çeng zaten farisice aslında bir kelime Ama bu eee Musiki aletin doğuş yeri Orta Asya Türklerin Türklerden çıkma bu sonra bu yayılmış Tabii bütün her tarafa bu aslında böyle eee şey gibi hani böyle kocaman batılılardan var ya bir çalg halet onun küçüğü gibi onun atası gibi o yüzden Normalde böyle bir Tenk çalan bir kimse varmış şimdi Tabii bu eee eski Türk eski Arap Eski hatta Yunan mitolojisinde dahi bu çergi bu Çengi bulmak mümkün veya ne diyorlar Ark mı diyorlar bir şey diyorlar ya Ark mı o Arkın atası gibi bu bunun atası gibi sonradan tabii batılılar Onu büyütmüşler arka haline getirmişler ama o daha küçük Hatta bu e eski Orta Asya’da filan Orta Asya denmesi de hoş değil Kime göre Orta Asya bir de o var bize bunu koymuşlar Hani bizim Ata toprağımız orası ortası ortası yok Ata toprakları Normalde Boşnakların da arnavutların da onlar hazarın üstünden gitmişler hepsini de Ata toprağı or ası Ata toprağının bir Musiki aleti Tabii bu Tab ona baktığımızda eski Türklerden O normalde biraz araştırdığınız da sümerlere filan dayanırlar Tabii Sümerler de türktür de ayrı bir mesele şimdi oralara girmeyeyim ben ırkçısın sen diyecekler çıkacaklar Allah muhafaza eylesin ama normalde işte bunun Hicaz bölgesinde de bunu çalan kimseler var tabii bize böyle daha doğrusu ben yeni Müslüman olduğum zamanlarda böyle öyle bir İslam vardı benim önümde ya Bir müslüman tiplemesi düşünün hiçbir eğlencesi yok yani düğünü yok Derneği Yok böyle bir eğlencesi Yok böyle bir Müslüman tipi çiziyor lardı benim yeni İslam’la tanıştığım zamanlar ben tabii hadisleri okudukça A öyle değil mesela haz Ayşe annemize soruyor Allah resulü sallallahu aleyhi ve sellem Hani o filancanın nikahını kıydınız mı kıydık ya resulallah def vurdunuz mu diyor hayır ya resulallah O da diyor ki Ensar Defi severdi defsiz nikah nikah değildir diyor başka bir İslam çıkıyor önüme benim şimdi ben hadisleri okudukça veyahut da bir Ramazan Bayramı Ramazan Bayramı ama davul çalıp eğlenenler var Müslümanların içerisinden haz Ömer efendimiz onları men etmek istiyor Diyor ki dur ya Ömer onlar 30 ramazan Oruç tuttular Bayramı böyle eğlenerek geçirmeleri hakkıdır diyor haydi başka bir şey daha çıktı ortaya yani bir de bayram eğlencesi çıktı veya habeşliler kendi harbileri yani o habeşli dediğimiz şimdi sudanlılar kendi kılıçlarıyla kendi çalgılarıyla bayram sabahı eğleniyorlar Bir de onların milli günleri var milli günlerinde de eğleniyorlar Allah resulü sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri Bir de Ayşe annemizi çağırıyor Gel bunları seyret diye Şimdi ayrı bir Eee İslam’ın sosyal hayatı çıktı ben Ama bunu hadislerden okuyorum hadisleri okudukça a sahabe öyle eğlencesiz bir sahabe değil eğleniyorlar Hatta Genç sahabelerden birisi Eee başka bir sahabe büyüklerinin toplandığı bir bir bakıyorlar ki orada cariyeler türkü söylüyorlar o sahabeler de onları dinliyorlar o genç Sahibe diyor ki sizi böyle mi görecektim ben onlar büyükler diyorlar ki Allah’ın resulü bize Buna müsaade etti ister otur dinle ister çık git Ha demek ki İslam’ın kendi içerisinde de bir eğlence stili var eğlencesi var İslam eğlencesiz bir din değil ama Kur’an sünnet dairesinde kalındığı müddetçe Biz batıdan almışız getirmişiz düğünümüzü derneğimizi ıvır mızı zıvır mızı batılılaşmış Biz E biz Normalde o batılılaşan batı kültürünün altında ezilince Biz ne yapacağımızı şaşırmış kendi kültürümüzü kendi adetimizi geleneğimizi göreneği kendi dinimizin serbest ettiği bir şeyi bırakmışız Biz bakın bırakmışız o yüzden tabiinden de sahabeden de mesela sahabeden ut çalanlar var Pardon ud dinleyenler var böyle udiler dinliyorlar bu konuda yani İslam Sonuç olarak şuraya geleceğim eğlencesiz bir din değil eğlencesi var düğün eğlencesi var kına eğlencesi var nikah eğlencesi var askere gitme eğlencesi var Bayram eğlenceleri var şimdi biz bayramlarda bayramlaşmada hani İşte böyle Zeybekler oynuyor Bizim demirtaşlar kendi adet geleneğini göreneği göre oynuyorlar Ben hususi yaptırıyorum Bir de onu Bu meselenin kırılması lazım Çünkü Bu meselenin böle eğlencesiz bir düğün Düğün değil bayram bayram değil bunun da yerleşmesi lazım işte Normalde bilhassa Medine ahalisi böyle bir musikişinas musikiye daha da düşkünler onlar bunları dinliyorlar Hatta çalıyorlar cariyeler şarkı söylüyor hani Hazreti Ebubekir efendimizin evine geliyor Allah resulü de cariyeler O esnada türkü çağırıyorlar mış Ya tabii Allah resulü gelince Hazreti Ayşe annemiz hemen durdurmak istiyor Diyor ki durdurma elleme onlar söylesinler sonradan hadis yorumcuları İşte o söyleyenlere sırtını döndü yattı buradan işte nehi etti ya Neh edecek olsa Allah resulü sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri din onun üzerinden geliyor nehy edeceğini nehyeder Bunu size haram kıldım Bu haram der biter mesela kendi kendine Onun hareketinden tavır çıkarmaya çalışıyorlar işte böyle bir çenk çalan kimse vardı Hazreti haz pir de haz Ömer zamanında diyor böyle bir kimse Vardı Ömer zamanında pek güzel pek Latif çenk çalan bir Çalgıcı vardı Bülbül Onun sesinden kendini kaybeder bir names ini dinleyenlere Şevki yüz misle artardı meclisleri cemiyetleri onun nameleri süsler Onun sesinden Kıyametler kopardı Yani öyle bir çenk çalıyor bir de öyle Türkü söylüyor şarkı söylüyor öyle nameler söylüyor öyle söyleyince Herkes kendinden geçiyor dinleyenler mest oluyor mesela o da zamanın e İbrahim tatlı sesi gibi ahlakı öyle değildir belki de de Hani ibrahimin İbrahim tatlı ses gibi böyle Nameli şarkıcı Türkücü dinleyenler mest oluyor öyle bir şarkıcı Türkücü düşünün hem keman çalıyor mesela var ya bizim ülkemizde veya hem saz çalıyor bu da hem çenk çalıyor Hem de böyle şarkı söylüyor türkü söylüyor o şarkıyı türküyü söylediğinde de öyle Nameli söylüyor ki herkes kendinden geçiyor Bülbül onu duyunca susm İhtiyacı duyuyor susuyor Neden artık Hazreti Pir öyle bir Eee bunu örneklendir ki bülbülle onu yarıştırıyor diyor ki Bülbül onu din Normalde Onun sesinden kendisini kaybediyordu Hani Bülbül Normalde Eee sesi Çok hoştur ya bülbül onu dinleyince kendinden geçiyor Yani öylesine sesi de güzel sanatı güzel icra ediyor meclisler cemiyetler onun sesinle neşelen diyor dolup taşıyor Hani şimdi ben yaş tınlar bilir önceden böyle düğünlerde filan belirli böyle Eee düğün ekipleri vardı güzel şarkı söyleyenler vardı içinden onlar böyle güzel eğlendiren vardı Onlar meşhur olurdu onlar Çıktıkları zaman bütün Düğün neşelenir bu da onun gibi bir şey ve sesi ve nameleri çok güçlü bu kimsenin sesi İsrafil gibi Mucizeler gösterir ölülerin bedenlerine Can bağışlarda yahut israfil’e yardım ederdi onun nameler dinleyen fil bile Kanatlanır dı İsrafil bir gün namesi Düzer ve yüzlerce yıllık çur umuş Ölüye can verir yani nasıl İsrafil sura üfleyince bütün Ölüler yeniden dirilecek bu kimse de şarkı söylediğinde sanki Hani bir kimse Hımbıl böyle her şeyi bırakmış neşesiz Bu şarkı söylemeye başlayınca canlanıyor neşelen diyor ortalık yani Kimisi vardır böyle neşesiz insandır erkeklerde de Kadınlarda da düşman başına Evet bunda ciddiyim neşesiz kadın ve erkek düşman başına Ömür törpüsüdür kadının da erkeğin de biraz neşelisin olacak neşesiz bir adamla neşesiz bir kadınla Ömür geçmez bitmez mahkeme duvarı gibi sen bana bak mahkeme duvarı ben sana bakayım mahkeme duvarı gibi eşin yoksa sor Ne oldu Ne gitti Öyle mod odu böyle yok o neşesiz işte Allah muhafaza eylesin Amin evlenecek olanlar Kadınlar da Erkekler de neşeli insanları seçin onlar hayata pozitif bakarlar olumlu bakarlar Evet neşeli insanlar hayata pozitif bakar olumlu bakar neşesiz insan etrafını çökertir Allah muhafaza eylesin İşte bu da İsrafil gibi ölüleri diriltir diyor ya da diyor yani israfil’e yardım ederdi sesiyle şimdi İsrafil kim İsrafil büyük meleklerden birisi ve bu görevi ne sura üflemek Sur ne Sur bir Eee alet ismi Hani tarif edenler bunu boruya benzer bir alet ismi olarak tarif etmişler bir boruya benzer bir şey tarif etmişler peki Normalde bu İsrafil’in görevi ne birinci suru üfleyecek şimdi ayet-i kerimelerde ve bazı yerlerde iki Sur üflenecek söylenir Biz sufiler üç Sur deriz nasıl üç Sur deriz Kıyamet kafirlerin üzerine kopacak Çünkü İsrafil bir suru üfler sabah namazı vakti da çıkmadan önce böyle sabah namazı vak kerahate gelmezden önce bu birinci Ölür bu dünya üzerinde hiçbir şey kalmaz Hatta bu ikinci surda canlı olan hiçbir şey kalmaz Ölüm Melekleri veya ölüm meleği Bütün herkesin nefesini alır canlı olarak hiçbir şey kalmaz sonra hadis-i şerifte diyor ki Allah sorar bugün Kahhar olan kim kendisi cevap verir Allah Der şimdi o zaman bu Sur ayetle sabit surun üflenmesi de ayetle sabit Bu konuda bir kimse Hani üzerinde var mı yok mu diye şüphe edenler Yeniden dirilmeye inanmayan kafirlerdir bu konuda böyle bazen üniversitelerde bunun tartışması filan oluyor bu tartışılacak bir şey yok bunda ayetle sabit Zumer ayet 68 sura üflenir Göklerde ve yerde olanlar düşüp bayılırlar veya ölürler ancak Allah’ın dilediği kalır sonra ona bir daha üflenir birden onlar ayağa Kalkarlar ve ne olacağına bakarlar Demek ki Sur üflenecek sonra bir daha üflenecek Yasin 51 sura üfürülür Bir de bakarsın ki onlar kabirlerinden kalkmışlar rablerine koşuyorlar 52 vay halimize uyuduğumuz yerden bizi kim kaldırdı derler Onlara bu Rahman olan Allah’ın vad ettiği Kıyamet günüdür peygamberler doğru söylemişlerdir denilir o zaman Normalde ayet-i kerimelere baktığımızda sura iki sefer üflenecek birinci üfleyiş Bütün canlılar yok olacak ikinci kürey işte de Cenabı Hak bütün ruhları yeniden bedenlerine yeni bedenlerine herkes topraktan yeniden dirilecek ve ruhları onlara yeniden verilecek üflenecek ve ikinci surda Bütün herkes ne yapacak kıyamete doğru koşacak yine bu Yasin Suresi 53 54’te de sadece bir çığlık kopar bir bakarsın ki hepsi hesap vermek üzere huzurumuz toplanı vermişler yani bu Sur Çığlık gibi olacak Bir Çığlık düşünün nasıl bir çığlık İsa bütün ölenlerin hepsi yeniden dirilip hesap yerine koşacak 54 ayet bugün Kimseye hiçbir haksızlıkta bulunulmaz Siz ancak yaptıklarınızın karşılığını görürsünüz Demek ki normalde bu Sur üflenecek ve İsrafil vazifesini yerine getirecek hadisi şerifte boynuzun sahibi İsrafil elinde boynuz olduğu ve onu ağzına dayadığı halde başını eğmiş kulaklarını gelecek emri İşitmeye hazır bir vaziyette dinleyip üfleme emrini Beklerken Ben nasıl mutlu olup Sevinebilirsin ashabına ağır geldi ağır gelince dediler ki bize ne yapmamızı söylersiniz Allah resulü dedi ki böyle ö bir durumda Allah bize yeter O ne güzel vekildir Biz Allah’a dayanıp Güvendik deyin dedi Tirmizi de bu hadis-i Şerifi almamın sebebi şu yani surun üflenecek ve surla alakalı ne olduğuna dair tarif var boynuza benzer bir şey var ve o da İsrafil de ağzını o boynunuza benzerin ince tarafını koymuş kulağa Tabiri caizse emri bekliyor Yani normalde Her şey hazır Kıyamet O kadar yakın bakın Her şey hazır Emir geldiğinde üfle Emir geldiğinde ne yapacak E şey olarak ne o İsrafil vazifesini getirecek Allah muhafaza eylesin cümlemizi işte Hazreti Pir bu çenin namesi sesini israfil’e benzetiyor diyor ki nasıl İsrafil suru üflediğinde bütün her şey ayağa kalkacak yeniden dirilecek bu çenk de diyor öyle şarkı söyler öyle Türkü söyler öyle Bu konuda maharet didir ki Tabiri caizse hani böyle ölüyü diriltir Hani neşesiz bir kimseyi neşelendirir kahırlı Gamlı bir kimsenin kahrını gamını kendisini unutturur o bab O manada söylüyor Rabbim bizi affetsin İnşallah amin bu Ramazan sohbetleri Tabii bu kadar kısa olacak Yapacak bir şey yok Teravih kılınınca teravihten sonra da daha fazla uzun bir konu var çünkü burada Eee beyitte peygamberlerin de içlerinde öyle nameler vardır ki o nameler de isteyenlere değer biçilmez bir hayat erişir Normalde buradan devam edeceğiz Önümüzdeki hafta Ramazanla alakalı olduğundan şimdi saat daha Eee 11 oldu o yüzden daha fazla insanların vaktini almayayım ben Eee daha Sema da olacak inşâallah o yüzden Eee Önümüzdeki hafta Allah’tan bir şey gelmezse eğer biz buradan kaldığımız yerden devam edeceğiz inşâallah peygamberlerin bir hayat erişir buradan devam edeceğiz hikmetle alakalı bunu İnşallah yorumlamaya çalıştık İnşallah Hikmet nedir lazım mıdır peygamberlerinden içen dışına çıkan neymiş Önümüzdeki hafta vaktimiz olursa inşâallah buradan devam edeceğiz Elf Fatiha salavat Amin an.
257. Mesnevi Şerhi 1913. Beyitten – Sohbet Notları
Kaynak
Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet kaydından yazıya aktarılmış ve düzenlenmiştir. Orijinal video kaydı yukarıdaki YouTube oynatıcısından izlenebilir.
İlgili Sohbetler
Bu konuyla ilgili diğer sohbetler: KADİR GECESİ / SEMA / DUA 27.04.2022, FAİZ-RİBA 22.10.2022 MUSTAFA ÖZBAĞ EFENDİ SOHBETLER , İCAZETNAME TÖRENİ TEK PARÇA (BURSA) 16 EYLÜL 2021 . Tasavvuf geleneğinde bu konular ele alınmaktadır.