181. Mesnevi Şerhi 1297-1310 Beyit konusunda Mustafa Özbağ Efendi’nin değerli sohbetlerinden derlenen bu içerik, 181. mesnevi şerhi 1297-1310 beyit hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
181. Mesnevi Şerhi 1297-1310 Beyit Hakkında
Mesnevi Şerhi konusunda Mustafa Özbağ Efendi sohbeti. Bu yazıda Mesnevi Şerhi hakkında tasavvuf perspektifinden önemli bilgiler ve değerlendirmeler bulacaksınız. inşâallah he 3297 beyzan devam ediyoruz bu Konu başlığı bir tavşanın ayağını geri çekmesinde ki sebebi aslanın ciddiyeti bunu sorması bir aslan dedi ki sen bu sebepleri bırak da şu geriye çekilme Sebebini söyle O benim maksadım o neydi hikaye bir aslan vardı Aslan o malum ormandaki av hayvanlarını Ağlamakla meşguldü dedi av hayvanları toplandılar aslana dediler ki sen bizi korkutma Biz her gün senin yiyeceğini önüne getirelim sırayla hayvanlar kendilerince İçlerinden bir kurban seçip Aslan önüne kendisini kurban ediyorlardı Diğerleri de rahat ediyordu sıra tavşana gelince tavşan nereye kadar Bu zulüm dedi isyan etti bütün ormandaki av hayvanları tavşana bulunan vazgeçirmeye uğraştılar ama tavşan dedi ki hayır ben bundan vazgeçmeyeceğim ben onu alt edeceğim sizi bu zulümden kurtaracağım dedi ve Evet Ee bu sefer de Aslan o tavşanı Geçen hafta anlattığımız tavşan ona bazı hikmetli sözler söylüyordu İşte bu hikmetli sözleri söyledikten sonra dedi ki tavşan bu Normalde tavşana sorunca Sen bu sebeple bırak da şu geriye çekilmenin Sebebini söyle benim maksadım O deyince Aslan tavşan ona cevap verdi Dedi ki o Aslan bu köyde oturuyor bu Kalenin içinde bütün afetlerden Emin dedi aklı olan kimse oturmak için kuyu dibini seçmiştir Çünkü Gönül sefalarını halvette bir kimse sağlar dedi Tabii buradaki Hani daha öncede bahsetmiştim buradaki tavşandan Murat bir fan ve Yeğenimle terbiye de ahiretini düşünen dünyayı da analiz eden Akıl sahibi olgunlaşmış Kemal sahibi olmuş bir kimse no tavşanı tavşandan Murat bu aslandan Muratlı Aslında Murat da Messi Mahallesi’ne düşmüş Bir nefis sahibi nefse Mahallesi’ne düştüğünden sadece yemekten içmekten hayatı algılıyor nefs-i emmarenin halleri onun üzerinde tecelli etmiş o akletmiyor fikr etmiyor o Tefekkür etmiyor o zikr etmiyor o heva ve hevesinin peşine düşmüş bir kimse bu Allah alem bu İllaki benim dediğim doğru noktasında değil ta en başından itibaren bunu böyle algıladığını söylemiştim o yüzden o tavşan daha önce asla bu nasihatleri söyledi söylediği şeyler bir Kamil akıl sahibinin nefse mağara taşıyan bir kimseye nasihat etmesi ona tebliğ etmesi gibi ve Normalde o kimse Nasihatı kabul etse veya o nasihatleri üzerine alsa kendini terbiye etse mesela Hallolacak ama normalde Oo nefis pis insanı hayvanı noktaya doğru sürükleyip götürdüğünde no aslan’da heva ve Hevesinden nefsinden dolayı tuzağa doğru yavaş yavaş ne yapıyor Nereye gidiyor o tuzağa doğru gidiyor tavşan Onun bir müddet Hani nasihat de düzeltmeye çalıştı ama yok O illaki İşte senin bu yoldan alıkoyan Neyse onunla savaşmaya gitmek istiyorum tabii O da tavşan o Aslan Bu kuyuda oturuyor bu dibini seçmiştir Çünkü Gönül sefaları Halvet dedir Hazretlerinin de tabi işin içerisine sufilik girdi ve kuyu dibinde olmak yerde malum tabi kuyudan da buradaki böyle yukarıda Hani tavşan nefs-i emmareyi Pardon tavşan Kamil bir kimseyi Kamil bir aklı aslan’da nefse mavisim geliyorsa tavşan da diyor ki kuyunun dibi kuyu Emin Yardır o zaman bir mürşidin bir Veli’nin Dergahı Emin Yardır oveli o Mürşid olmuyor sheet nerede durur kendi dergahında kendi topluluğun içinde dur ve orası onun için bu Emin Yardır Dervişler için en emin Yar dervişlerin Dergahı dır orası kuyu dibidir kuyunun dibi nasıl yırtıcı hayvanlardan her türlü afattan en fazla korunan yerse Biz şimdi Yusufu kuyuya attılar diyoruz ama Yusuf kuyuda korundu hem yırtıcı hayvanlardan korundu hem kardeşlerinden hem de kötülük yapacak olanlardan korundu Eyüp mağarada durdu Eyüp Ailesel ama arada durunca mağara kuyu hükmünde ama korundu İbrahim Aleyhisselam’ı annesi götürdü mağaranın içerisine koydu sakladı Biz mağaraya baktığımızda kötü bir yer amma velakin orada İbrahim Aleyhisselam korundu muhafaza edildi demek ki öyle yerler vardır dışarıdan sanki böyle kötüymüş gibi görünür ama içine girince insan Orada değişik tecelli yatlar görür iyi korunduğu bir yer olur O yüzden bir sufi için ve Derviş için korunaklı yer o kimsenin Dergahı dır Dergah bir zahiri dir Bir de Batı mıdır Zahir nedir işte dört duvarın toplandığı yerdir bâtın Nedir o üstadın silsilesinin sabredip onun muhabbetini kazanıp onun gönül deryasında gönül dünyasında yer edinmektir bu da bâtıni dergahın içerisine giriştir O zaman işte kuyunun içerisinde ki kuyunun içerisinde ki normalde aslan’da Murat Mürşidi kamildir hariçte ki aslandan Murat ise hariç tekinden O da Nefsim ağrıdır bakın o da Nefsim ağrıdır Çünkü kuyunun içerisinde ki normalde Aslan Aslında kimdi dışarıdaki aslandı ama birazdan köyünün içine baktığımda o a ve kendisine görecek kendisini Görünce zaten İçeride o Ayna vazifesini görecek o yüzden no nefs-i emmare hükmündeki insanlar o kuyuya geldiklerinde kendilerini görürler kendi eksikliklerini noksanlıklarını görürler Eğer görürlerse yok görmezse o zaten Allah muhafaza eylesin hiç kimseyle o hale getirmesin o kimsenin o zaman su Fizikten bir Payı yoktur ya da o Dergah’tan Payı yoktur kuyu dibini seçmiş Çünkü Gönül sefaları hallet de dir yani halvetten buradaki kasıt Kur’an ve sünnetin dışından Kur’an ve sünnetin içine geliştir heva ve hevesten kurtulup hakikatin peşine düşmektir şeytanın yolunu bırakıp Allah’ın yolunda gitmektir O zaman ne olmuş olduğu o kimse dergahta Emin yerde olmuş oldu şimdi burada haram bir şey olmuş olsa emin yer değil burası Emin yar olmaz burada haram işlenmediği müddetçe o zaman burası Evim yar oldu burada haram tebliğ edilmediği müddetçe Burası Emin yar oldu ama haram tebliğ edilirse heva heves tebliğ edilirse Şeytaniye tebliğ edilirse o zaman dışarıdan bir farkı kalmadı kuyunun karanlığı halkın verdiği karanlıklardan daha iyidir halkın ayağını tutan halkta karışıp görüşen başını kurtaramamış Selami bu erişemem iştir burada bir nasihat daha çıkıyor kuyunun karanlığı halkın verdiği karanlıklardan daha iyidir Şimdi dergahlara gittiğinizde tekkelere gittiğinizde ışıl ışıl pırıl pırıl bir yer değildir işte Örneğin Burası Daimi loş Işıklı Öyle değil mi ya bu tasarlanmış birşeyde değil akıllı Ama burası loş ışık olsun böyle bir derdiniz olmadı tadilat ettirirken bu işler böyle kendiliğinden olur gidermiş gibi görünür tecelliyât öyledir hiçbir dergahları Işıl’ın parolanız değildir Hem böyle loş ışık olur orada böyle bir çok parlak böyle Çok affedersiniz salon gibi böyle ne bileyim Herhangi bir heva ve Hevesin kol dolaştığı kol gezdiği bir yer gibi olmaz E şimdi orası böyle hafiften loş olur ama o dergahın boşluğu o o dışarıdaki nin parlaklığından İyidir hoştur ve Normalde bir o kasanın daha daha Kur’an sünnetin dışındaki karanlıktan iyidir ama halkın ayağını tutan Ya normalde halk ne diyor deyip de onun peşine düşen insanların dedikodusuna lafına küfüne hevasına hevesini düşenler hep aldanmış insanlardır Allah peygamberlerini hep ikaz etmiştir Kuranı Kerim’in de mesela Enam Suresi ayet 116 da eğer sen yeryüzünde bulunanların çoğunluğuna uyarsan seni Allah’ın yolundan saptırırlar onlar ancak zanna uyarlar ve yalnız yalan söyleyip dururlar O zaman sen yeryüzünde dolaşan çoğunluğa bakma Sen çoğunluğa bakarsan senin yolun sapan Evet şimdi bize demokrasi olarak yutuyorlar değil mi Ne diyorlar çoğunluk idare edecek ha bu çoğunluk hepsi değiştin sen olursa eşcinsellerin bizi idare edecek bu çoğunluk derse ki Eşcinsel bir başbakan olsun Ne yapacak Eşcinsel bir başbakan mı olacak Biz de o veya bu çoğunluğa Siz Vatan çoğunluğa soruldumu ki Zina suç olmaktan çıksın diye çoğunda soruldumu ki faiz caiz olsun diye Helal olsun diye çoğunluğu soruldumu içki serbest olsun diye çoğunluğa soruldumu pay onlar serbest olsun diye bu çoğunluğa soyun soruldu mu acaba ki bilmem ne evleri bütün şehirlerde olsun 120 bin tane kayıtlı kadın olsun 120 130 140 150 bin kadında kayıt ettirmek için sırada beklesin İyi o zaman çoğunluk doğru yola gitmiyorsa çoğunluk işin hakikatine kör ise ne yapacağız ol körlüğü herkes kabul mu edecek bu ve çoğunluk nefsine uyuduysa çoğunluk namaz kılmak istemiyorsa çoğunluk oruç tutmak istemiyorsa çoğunluk peygambere tabi olmak istemiyorsa çoğunluk Kur’an’a tabir olmak tabi olmak istemiyorsa ne yapacağız hep beraber sapkınlığa mı gideceğiz ne demek ki çoğunluk bir meselenin halli için geçerli değil Yok canım Bak diyor ki yarın yüzünde Allah’ın yok yolundan saptırırlar İyi o zaman Bize lazım olan Allah’ın kitabı Kuranı Kerim onun Peygamberi Muhammed Mustafa’nın yolu bütün çoğunluk buna karşı çıkmış olsa bizde yol tutar etmeyeceğiz çoğunluğa bakarsan tasavvufi hayatı istemiyorlar Sufi Bir düşünceyi Sufi bir hayatı istemiyorlar ne yapacağız bırakacağız mı peygamberler bıraktım Hangi Peygamberin peşinde çoğunluk takıldı gitti Allah Hz Muhammed Mustafa sallallahü ve sellem Hazretlerinin arkasında çoğunluk mu vardı yoktu o var ya o zaman yeryüzü halkı Adem’den itibaren büyük bir çoğunluğu Hep sapkınlığın içinde kalmış en büyük bir çoğunluğu sakın içinde kalmış o cenab-ı hak to yarışının büyük bir İnsanların büyük bir çoğunluğu sapkınlık içindedir diye ya Başka ayeti kerimede de ana dolsun ki onlardan önce geçenlerin de çoğu sapıtmıştır Saffat 71 Demek ki bu çoğunluklar bu çoğunluk ruh hep sapkın olmuş tarih boyunca Çünkü heva ve hevese hitap etmişler şeytanı yola hitap etmişler nasıl şu anda dünya çoğunluğu sapkın ise dünya insanlığının çoğunu Kur’an ve sünnetin dışında sapkın bir hayat yaşıyorsa sapkın bir dini hayatları sapkın bir Sosyal hayatları varise Demek ki çoğunluk bize aldatacak ve yine Yusuf ayet yüzük Yusuf Suresi Sen ne kadar hız hırs göster sen de insanların çoğu inanmazlar ne demek ki toplulukların peşine düşen halkı kendince halkın peşine düşen kimse yandı ketenhelva sebep Çünkü çoğu inanmayacaklar Ama çoğu inançsız olacak o yüzden cenab-ı hak Müslümanlara Ey iman edenler iman ediniz diye tekrar hatırlatıyor iyi imanı hatırlatıyor yeniden iman etmemizi söylüyor yeniden tövbe etmemizi istiyor yeniden imanımızı tazeleme mizi istiyor o Çünkü onlar Normalde sapkınlığı daim bilmeyen topluluklar var sapkınlığı bilmeyen insanlar var Kendi sapkın hayatını doğrugören insanlar var kendi sapkın düşüncesini kendince doğru gören insanlar var Adam ciddi ciddi maymundan geldiğine inanıyor bu adam ciddi ciddi Faizin olması gerektiğine inanıyorum Müslümanım diyor Bir daha de adam ciddi ciddi fuhuşun serbest olmasını istiyor Müslüman Ama bu kimse Ben müslümanım diyor bu adam ciddi ciddi içkinin serbest olmasını istiyor isteyen eşini istemeyen içmesin diyor adam ciddi ciddi uyuşturucu serbest olmasını istiyor sapkın Selam bugün Müslümanım diyenler çıksanız Kur’an sünnetin hükmüyle hükmü olunmasını ister misiniz deseler Bu benim tahmini yüzde yetmiş hayırla iyi bakın Müslümanım diyenlerin Müslümanım diyenlerin çıksan Bu bir anket yapsan bu benim kötü canım olsun bu anket yapsan Müslümanım diyenler yüzde yetmişi yüzde yetmişi Kur’an ve sünnetin hükmüyle hükmedilmesi istemez Evet şu anda Müslümanım diyenlerin yüzde yetmişi namazı kılmadık ları gibi bu Müslümanım diyenlerin büyük bir çoğunluğunun içki içmesi gibi Müslümanım diyenlerin büyük bir çoğunluğunu zinayı caiz görmesi gibi Müslümanım diyenlerin büyük bir çoğunluğunun Kur’an ve Sünnet yaşantısından uzak olması gibi Demek ki çoğunluğa baktığımızda çoğunluk bize gerekli olan dolayı sağlamıyor bir tohum ya baktığımızda çoğunluk bizi aldatabilir ama çoğunluk bizi yarı yolda bırakabilir bu Ümmet immun Hani siz ümmetim yanlışta karar kılmaz dediğini Sakın ha ha namaz kılmayan oruç tutmayan Allah’ın zikretmeyen Kur’an ve sünnetin içindeki qaydaları karşı çıkanları ümmetten Saime bir kimse Ben müslümanım dese ama Kur’an ve sünnetin kaidesine karşı çıksa Olmaz böyle dese dinden çıkar Çünkü Allah Kur’an ve sünnetle sabit bir hükmü bu olmaz Bu zamanda dese dinden çıkar ya hani var ya şimdi böyle reformism Müslümanlar Yani bunların hepsinin atılması lazım bunların hepsini de değişmesi lazım bu hadislerin hepsini de atmamız lazım bu eski fıkıhı Ne kadar varsa hepsini değiştirip atmamız lazım var yani İmam Azam imam-ı Şafii imam Malik imam Muhammed Ali bu mezheplerin bu koymuş oldu kaydeden ne içinde çıkarmamız lazım atmamız lazım hayatımızda ne bize bir tek Kur’an yeter Evet şimdi baktığımız zaman cümle Çok güzel bize Kur’an yeter sen sorsan şimdi adama yetmez mi desen yeterli Jack O da iyi Kur’an’da peygambere tabi oğlun var Peygamberimiz’in E tabi olacaksın o tarihsel Dia 1400 yıl önce yaşamış olsaydım peygambere tabi olmak ayeti tecelli edecekti şimdi şimdi tecelli etmeyecek tarihsel kaldı rafa ve o hale geldi Demek ki çoğunluk Bazen ne yaptı insanı sapkınlığa götürdü Allah muhafaza eylesin ama hani yine hz.pir diyor ya Oo Hani kuyunun içerisinde Halvet etmek orada durmak o daha iyidir diye yani halvet-i koyu ortaya Eyvallah Halvet gereklimidir bir müddet zamanlı gereklidir itikaf gibi zaman zaman peygamberler Halvet etmişler mi Evet Hz Peygamber sallallahü ve sellem Hazretleri o Mekke müşrik halkının müşrik linden uzaklaşmak için Hira Nur dağına gidip orada Halvet etmiş mi zaman zaman 15 gün falan kaldı söylenir yirmi gün kaldığı söylenir Evet Musa aleyhisselam turisina gidip Halvet etmiş mi Evet en uzun Peygamber Hazreti dir 40 gündür Ya ne bileyim ben Yunus Aleyhisselam balığın karnında Halvet etmiş midir Evet Eyyub Aleyhisselam hasta olduğundan zorunluluktan mağaraya göçük mağarada yaşamaya mağarada hallet etmiş midir Evet zaman zaman Halvet insana faydalıdır bu Ama bu insanın kendi Hani bazen dedim ya evinizin bir köşesi olsun ve Secde a Denizi koyun oraya bu Namaz kılın Zikrullah yapın dua edin Tövbe edin O seccadenin orada o evin bir köşesi sizin Halvet Haneniz olsun Bu bir köşe olsun E tabi bizler için tıktılar 2 artı 1 lira Hatta bir artı birler e o da büyük geliyor artık bir bir odalara takıyorlar bu ok kapitalist sistem bizi İslam’ın dışına itiyor bu ev kültürü ile itiyor Mahalle kültürüyle içiyor Sokak kültürüyle İslam’ın dışına itiyor bizi biz artık devasa sitelerde oturmaya başladık zenginler bir sitede orta halliler bir sitede fukaralar bir sitede daha İyiler ayrı ayrı Siteler Dilara bu gettolar kurdu kapitalist sistem Bize biraz parayı buldun mu şöyle bir siteye Biraz daha para buldun başladı bir siteye Biraz daha para buldun ta büyük bir siteye Biraz daha para buldum O zaman sadece villaların olduğu 10 tane 20 tane villanın olduğu site Biraz daha para buldum daha lüks bir siteye kapitalist sistem bizim önümüzde bunu getirdi ve hepimiz buna doğru koşuyoruz İnsanlar buna koşuyor özeniyor dizilere bakıyorlar dizilerde villalar kıyafetler arabalar dekolteler insanlar oraya doğru özendiriliyor ve o özentinin içerisinde Oraya nasıl sahip olacağını düşünmüyor hiç kimse Ben bazen bu hızlı araba yarışları var ya ne diyorlar ona Nur Ali olan o Geçenlerde Türkiye’de yaptılar harf Formula 1 diyorum hani onları iz birisi Formula 1 izliyor da ömrü boyunca diyorum o arabaya alamayacak o arabayı bilemeyecek ama o arabanın yarışını izliyor adam bu ömrü boyunca çalışsa o arabanın tekerlerine dair dokunamayacak O var ama o yarışı izliyor özeniyor ona Evet Tamam ömrüm boyunca Sen tenis oynayamazsın Canım kardeşim ya tenis maçında ne işin var senin Ömrüm boyunca bir tane top atıyorlar Böyle toprağın üzerine küçük delikler var boş ömrüm boyunca zaman oynayamazsın bu ömrü boyunca oynayamazsın ya Bir fabrikada çalışan bir kimsenin golf’ü Ne alakası var ha koca devlet televizyonu konuş maçını gösteriyor boş gösteriyor ya nereye oynuyorsun İngiliz soylularının oynadığı bir oyun bu kapitalist sistemin en üst zirvesindekiler in sporu mı böyle aldatılıyor Bizde hiç seslenmiyor Uz kimse televizyonlarına gidip de protez etmiyor bu nedir bir dilekçe yazamıyor bunu gösteriyorsunuz bize bizim Bunlar ne alakamız var kardeşim bizim kültürümüz mü bizim sporumuz mu biz bu ülkenin yüzde kaçı Golf oynar ya ve bu villaları gösteriniz Bir ülkenin yüzde kaçı o villada oturuyor asgari ücret 2 bin 800 30 lira ve bu insanlar onu izliyor ama Ben demiyorum ki ya ben 2830 lira lan ben bu eteği alamam Bu ayakkabı alamam kadının geldi bu bluzu almam mümkün değil ve adamın pantolonu mümkün değil yetişemem üzerindeki cekete üzerindeki takım elbise yetişemem bindi arabaya yetişemem ben bu diziyi izlemekten ne anlayacağım ben bana ne kalacak bu vatandaşın yaşantısından uzak bir dizi ve ahlakını bozan bir dizi var yani o 2830 lira Hadi asgari ücret 2830 da Hadi normal en düşük memur maaşı ne kadar bilmiyorum ki 5000 lira oldu mu mu ne kadar yaklaşık kaç 5500 lira adamın 5500 lira maaşı olan bir kimse o hayatın Nerede Geçecek ya bu izliyorum herkes Bu bir özenti ya Ben dükkan çalıştırırken biliyorum ya dükkan çalıştırırken yemekteyizdeki bardağı görüyor kadınsın gelip dükkanda diyor ki Hani diyor yemekteyiz’de diyor filancanın evinde diyor Bir bardak vardı ondan getirin Biz ediyor ama biz sayılan o bardağı bulacağız diye uğraşıyoruz bu İstanbul’a arıyor mu diyorum falanca programda çıkmış yavrum böyle bir bardak varmış O da bana diyor ki baba fotoğrafını gönder Hah buldun diyorum fotoğrafı gönderecek Gerçekten bunu birebir yaşayan insanım ya Yemekteyiz programındaki tabağa istiyor kadın ben gördüm diyor Yemekteyiz programında filanca programda o tabak vardı diyor ve o tabağı bulduğu bize diyor ve kulakları çınlasın arıyorum İstanbul’u bizim şeyin o Necati ne cadı bu Nejat Selâmün aleyküm Aleykümselam oğlum böyle böyle Baba bu Yemekteyiz ekinden bıktık zaten yanıyor ya bu kadar özentinin içindeyiz halk böyle özentinin içerisinde Allah Allah muhafaza eylesin R Normalde Evet bo zaman bu insanların o Çok affedersiniz keşmekeşine bakınca insanların Kur’an’ın sünnetin dışında yaşantılarına bakınca Evet bir insan Halvet edesi geliyor var ama yoluna müsait değil Sen neden bizim yolc Elbette hallet yani halkın içerisinde duracaksın bizim yolun usulünün kaidenin birisi bu yani senin o bir kenara gidip de bir mağaraya kapanma lüksün yok Evin bir köşesine kapanma lüksün yok Ama sen gidip de ben çilehane kendimi kapatacağım kilidi duracağım böyle bir lüksün yok sen dışarıda duracaksın Annen karşı baban karşıya eşin karşı çocukların karşı mahalledeki komşular Çarşı senden için hucu diyecekler kafayı bozdu diyecekler kafeye yakında kıracak bu diyecekler işte bunun senin paranı yiyecekler kullanacaklar şunu yapacaklar bunu yapacaklar diyecekler diyeceklerdi diyecekler hakkında dedikodu yapacaklar seni rahatsız edecekler tepeden bakacaklar içecekler kalkacaklar işte düğünlere davet etmeyecekler sünnetlere davet etmeyecekler seni dış sıcaklar ama birisi ölürse gece saat 3’te arayacaklar Başınız sağ olsun birader Ne oldu hayırdır babam vefat etti Sen cenaze müdavimi gibi ama cenazelerine gideceğiz haber et Ama sen çünkü düğün olunca arayacaklar seni hiç Neden ya bu düğünlere gelmez şimdi sebep yani düğünde her türlü haram var var ya bu adamın gelmeyeceğim belli e ölüme gelsin Az önce birisi ölünce mu tartacak o zaman Ne oldu cenaze var koşan Sen de cenazeye ölü yıkayıcısı insan veya gönüllüsün öyle ya da ama böyle zaman zaman görüyorsunuz dur camilerde yani vefat ediyor yakınları birer tane güneş gözlüğü herkes dışarıda cenaze namazını kılan oradaki gariban namaz kılan Müslümanlar kimin namazını kıldı da bilmiyor o Kimin namazını kıldığını da bilmiyorum o musalla ya Kimi koyuyorlar sana namazını kılıyorlar Bir de soruyor nasıl bilirdiniz herkes tek ses 20 bilirdik tanıyor musun Hayır nereden İyi bildin şahitlik yapacaksın O nereden iyi Bildik dedin ama hiç olmazsa Allah bilir de O hiç olmaz 30 tanımıyorum bilmediğin adam O kim olduğu belli değil iyi bilirdik Gömün anasını satayım İyidir falan nasıl bir şey bu ya Kimisi diyorsun sağlığında beni Musallaya götürmeyin Kardeşim biz inatla götürüyoruz bu adam açıklama yapıyor ben Müslüman değilim Beni camiye götürmeyin ya götürme nereye götürüyorsun Ha bir de yeni adet çıktı nereye tiyatrocu tiyatroya gidiyor alkışlarla vuruyorsun Bırak oradan gitme Türk’üm Sen oradan camiye bir tane ama getiriyorsun alkışlarla gitsin görsün Alkışlar gömülecek mezarlıkta belediyeler ayarlasın ayarlasın Müslümanlara ayrı bir mezarlık ayı ayı ayarlasın alkışlarla görülecek olanlara ayrı ayarlasın herkesin ayrı mezarlıkta bulsun benim yanı başında alkışlarla uğurlanan birisi var istemem yanında ne işi var Onun benim yanımda ama sabahtan akşama kadar alkış mı deneyeceğim orada bu örnek bu Eğer normal ama şey yok o yüzden Normalde Halvet lazım mı Eğer cevap lazım ama bizim yolumuzda Halvet o değil bizim yolumuza K halletme halkın heva ve Hevesinden kendine uzak tutmak halkın şeytan niyetinden Kendimi uzak Şeytaniye then have a Hevesin kol gezdiği yerlerden kendini uzak tutmak bak Gideceksen de tebliğ için gideceksin da Gideceksen de tebliğ için gideceksin ne için gittin Ben tebliğ etmeye gittim tebliğ ettim mi masadakilere bakıyor gözünün içine olan sende neşelenme gitmişsin işte tahsip ettin bu tasvir-i ettiysen içmen önemli değil o günah işlemiş gibi Günaha Girme mı gittiniz bir yere Kur’an ve sünnetin dışında bir ahenk var orada değil mi Kur’an ve sünnetin dışında da kardeş bu ahenk bize göre değil uzak dur ama bilmeden gitmişsin çık çık durma orada da bakın durma orada mı yoksa o senin ayağından tutacak harama doğru götürecek Allah muhafaza versin ama zaman zaman uzaklaşmak gerekir mi eğer zaman zaman Halvet gerekli midir Evet şemsettinin tebriziden bazen uzaklaşmak gerekir yakınlaşmak için bakın uzaklaşmayı yakınlaşmaya bağlamış Allah’a yaklaşmak için uzaklaşmak gerek nereden heva hevesine uymuş kimselerden bazen hatırlamak gerekir hatırlanmak için bu hatırlamak gerekir hatırlanmak için Allah’ı zikret o da seni zikretsin insan Allah’ı Zikreder sen o da senin zikr edecek bazen ağlamak gerekir açılmak için Allah perden açılsın da bağla gözün açılsın Ağla gönlün açılsın ama bazen almak gerekir anılmak için 3am ya Allah’ın Peygamberi Han sallallahü ve Sellem’in Pir efendileri an hatırla onları bazen de susmak gerekir duymak için sohbette de sus Çok konuşma yanındakinide dinleme bu sohbete gitmişsin sus kardeşim bu sohbete gitmişsin konuşmaya gitmedi ne konuşacaksan gel kardeş dışarıda Konuşalım biraz hal hatır Sorulur çık konuş bir türlü sus yoksa duymazsın de duymazsan anlamazsın sunan anlamazsan bilemezsin Eğer Bilemezsen bilmeden yürür gidersin bu dünyadan kör olursun Allah muhafaza eylesin O yüzden biz yol olarak halkın içerisinde olacağız halkın içinde yaşayacağız işimize aşımıza işimize gücümüze her şeyimize bakacağız ama kalp olarak Allah’la beraber olacağız bizim Halvet imiz bu olacak haramlardan uzak duracağız şöhretten uzak duracağız bilinmek ten tanınmak lıktan uzak duracağız Allah’a yakın olacağız haramlardan uzak duracağız Hayret edeceğiz ama herhalde yarın içinde yaşayacağız Allah muhafaza eylesin O yüzden bizim için Üstün olan celvet halidir yani halkın içerisinde durup halkın eziyetlerine katlanmaktır bu halkın içinde durum dedikodusuna gıybetini ihtirasın olsun A bu Suna katlanmaktır Yolumuz bu Allah muhafaza Aslan ileri yürü Benim açacağım yara onu kahreder bir bak o Aslan orada mı dedi A tavşan ben o ateşten bir kere Yanmışım Sen beni kucağına alırsan Ey Kerem madeni Ancak o vakit yardımıyla gözümü açar kuyuya bakabilirim dedi bakın tavşan neydi aklın Marifetin terbiye edilmiş bir tahmin simgesiydi hemen anında ne yaptı O emare tuzak kurdu anında dedi ki ben onun kahrını biliyorum ben onun ne olduğunu da biliyorum ancak sen beni dedi Bu bir garantiye alır beni iki ayağının arasına saklarsan ancak o zaman bakabilirim dedi Aslan da bu tuzağa yuttu ona dedi ki gel bakalım Sen benim bu iki ayağımın arasına gir emin olarak kuyunu kuyudan içeri doğru var bu Konu başlığı aslanın kuyuya bakıp kendini ve tavşanın aksini görmesi Aslan onu kucağına aldı O da aslanın himayesinde kuyuya kadar vardı kuyunun içine bakınca O aslanın ve onun aksi su içinde parıldadı Aslan su içinde parıldayan aksini gördü suda bir aslan şekliyle kucağında Şişman bir tavşan şekli gördü su içinde düşmanı görünce tavşanı bırakıp kuyu içine sıçradı kendi kazdığı kuyuya kendi düştü Çünkü yaptığı zulüm kendi başına geldi zalimlerin zulmü karanlık bir kuyudur bütün âlimler de böyle dediler O zaman demek ki tavşan Yani bu manada olgunlaşmış Kemale ermiş olan akıl emmareyi yendi Sen ne yaptın mı emmarede o emarı her şeyi kendisine düşman gördüğünden o kendi görüşün let uzağa düştü yani Amara zalimdi zulüm ehli din Ne oldu kendi kazdığı kuyuya kendisi düştü kendi zulmünden dolayı gözü görmedi o zaman kimdir Zalim Allah’ın koyduğu hudutları Aşan insanlar zalimlerdir ya Allah’ın koymuş olduğu hududu Allah’ın koymuş olduğu hukuku Aşan insanlar zalimlerin ta kendileridir Kim Allah ve Resul’ünün indirdiğiyle hükmetmezse zalimlerin ta kendileridir başka bir ayeti kerimede Kafirlerin ta kendileridir başka bir ayeti kerimede münafıkların ta kendileridir O zaman duruma ahvale göre ayeti kerime farklı farklı tecelli etti ği o zaman bir kimse Eğer ki Allah’ın hududunu aşıyorsa O Zalim bir kimsedir Kur’an’dan zulüm tarif edilirken şirk küfür Ondan sonra inkar günahkarlık iyi itikadi amellerin dışına çıkmak veya itikadi kuralları çiğnemek Allah’ın koyduğu haram helal sınır bu çiğnemek bakın haram helal sınırlarını çiğnemek yani birşey haram Evet haram Sen helal araştırma o sınırda dur ama bir şey de helal sen o helal ile haram laştırma Evet şimdi bu son dönem bunlarda olmaya başladı kardeşim bir şey çay helal mı diye soramazsın Sen neden çay zaten helal ve haramları öğren ve haramları öğren o sana yeter ya helal çoktur Çünkü haram azdır ya helal çoktur haramları öğren geri kalan Helal sana de bu helal mı diye sorma bu bilgi haramları öğrenmektir Yeter bu insana Bu bir Müslüman kendince dini bilgiye sahip olması haramları bilmesidir geri kalan her a zaten yiyecekteki haramlar içecekteki haramlar kullanılacak olan Giyim’deki haramlar ticarette kavramlar Ticaret yapıyorlarsa evin içerisinde eşine karşı olan haramlar çocuklarına karşı olan haramlar bitti bu bitti bu kadar 50 sayfayı geçmez bu Mekke görgünay köy bar-24 tane iyi bakın Mekke göre günah k-bar 24 tane Bu bir kimse haramları var öğrendi Bitti onun işi öğrendi işlemesini haramları namazlarını kısım bitti işim bitti dedin o kadar çok senden telefon atmışsın beklemiyor ama biz edin anlatırken de bu uzatıyorlar da büyütüyorlar da zorlaştırıyor larda Ben geldim ödevinin birisi dedi ki ona beş vakit namazını kıl orucunu tut Dostlar ol bu kadar mı Bu kadar dedi Vallahi yine bir anne bir fazla yaparım Ne Bir Eksik yaparım dedi Allah resulü arkasından dedi ki sözünde durursa cennetlik bir kimse ona iyi bakın iyi bakın bu kadar Bu beş vakit farz namazı kıl 30’ar Ramazan orucunu tut dosdoğru ol dedi 13 şey Biz beş vakit namazı kılıyoruz orucunda tutuyoruz Doktor değiliz ama o zaten Müslümanlar Dost doğru olsa mesele bitecek bu namaz kılanlar dosdoğru olsa oruç tutanlar Dost doğru olsa mesele bitecek Peki İmam hatipliler ilahiyatçılar Diyanet chiller su filler İslami cemaat cemiyetin içerisinde bulunanlar bu toplulukların içerisinde bulunanlar bulunanlar Dost doğru olsa Yemin ediyorum Kur’an ve Sünnet hakim olur bütün dünyaya ve Bütün dünyaya hakim olur Bu bir Müslüman evinde işinde aşında Eşin de sokakta caddede memurlukta işçilikte Siyasette bürokrat da adalette dosdoğru olsa yemin ediyorum vallahi de billahi de tillahi de bütün dünya İslam olur ve bütün dünya İslam olur var ama şimdi olmaz ama biz de oturmuşuz Kulakların memesinin önüne mi değdi ardına mı dedi Allah’u ekber derken tartış Allah tartış dost ol kardeşim ya ya Dost doğru o dost Doğru kimin kimsenin parasında pulunda malında mülkünde gözün olmasın dosdoğru devlet ihalelerini dost olacak belediye hallerini dost oraya dost o rol işçinin hakkını dosdoğrular çalışanların hakkını gözet Dost doğru Kimseye aldatma kandırma dosdoğru dervişliğin de Dostlar olsun şehrinde Dostlar olsun bu milletin de mürşidin de dosdoğru şey yapma Dost doğru sadece kendi Ne yapıyorsun kocaman bir İslam dünyasını yapıyorsun kocaman bir yola yapıyorsun dost Doruk bu hem su film deyip hem gidip eşine zulmetme hem dervişim deyip hem çocuklarına zulmetme Dost doğru to hem dini senden iyi bilen yok senden fazla da eşine ve çocuklarına zulmeden yok Dost doğru kibrinden yanından geçilmiyor her şeyi sen biliyorsun bu kadın neden ağlıyor Ben senden başka bilen yok bu çocuklar neden ağlıyor Ama sen çok iyi olsan bu kadın neden durmasın ki senin yanında kovsan gitmez bu ahmak mı sen çok iyi bir kadın olsan bu adam Sen neden boşamaya kalksın Dostlar ol Ya sen dosdoğru bir anne baba Oğuzhan çocuk neden senden nefret etsin çocuk senden neden uzak bassın Ama sen Doktor bir evlat olsan anne baba sen annene lanet getirsin ya o o ve en büyük sıkıntımız bu Allah Allah muhafaza eylesin O yüzden Kur’an ve sünnetin dışındaki her türlü davranış zulüm O kim yaparsa yapsın O kim işlerse işlesin var ama biz de bir de bu oluştu bu bizim Derviş kardeşimiz ya Ne olacak ki zulmüne sessiz mi kalacağız ama bizim kardeşimiz ya ne yapalım zulmüne sessiz mi kalalım ama bu bizim partiden Ne yapalım zulmüne sessiz mi kalalım bu bizim Cemaatte Ne yapalım zulmüne sessiz mi kalalım Kur’an ve sünnetin dışında yaptıklarını ettiklerine sessiz mi kalalım Sessiz kalıyoruz Evet bu da ayrı bir zulüm iyi bakın Bu daire bir zulüm yok abi ne yapalım ya şimdi ya söyle kardeşim Yaptığın yanlış da selam söyle selam söyle Yaptığın yanlış da bu suyu Ne susuyorsun Ya sen zulmü git talime yardım et zulme diyor Ona yardım et teki yapma Bunu yapmaya hakkın yok da Allah muhafaza bu hadis-i Kutsi Ey kullarım Ben zulmü kendime haram kıldım ve onu sizin aranızda da yasakladım sakın birbirlerini Z zulmetmeyin müslümde geçiyor hadisi Kutsi Allah kendine zulmü haram kıldı Allah kendine bir şey haram kılar mı bakın kendine zulmü haram kılmış Allah zalim değil Allah Allah Bir kimsenin üzerine Zorla kötülük elbisesi giydirmez Allah Allah Bir kimsenin Ayağına çelme takıp da düşürmez Allah Allah tuzak kurup seni tuzağını düşürmez Allah Allah zalim değildir Allah Allah Senin oturduğun yerde hasta etmez hastalık hastalığı ADÜ kâr etmez Ama sen bir şey yapmışsındır Allah Allah Adem’i durduğu yerde Cennetten çıkarmadı Allah Allah Havva’yı durduğu yerde o Adem hatasını anladı da Nefsime zulmedenlerden oldum dedi Sen de Adem’in yolunu seç Tövbe Et Ben Nefsime zulmedenlerden oldum de İyi o zaman zulmetme sen Allah’ına Zalim görme Allah’ın Zalim görmek küfürdür ya Allah’ın kendisine zulmeder görmek küfürdür bir kimse böyle imtihan bir zorlu bir sıkıntı gelir o zorluğu sıkıntı eder ki Allah gönderdi Bunu bana Benim yaptıklarım var önümde demez Allah kimsenin kötülüğünü istemez Allah kimseye zulmetmez Allah Allah kimsenin başına kötülük örmez Allah iyilikler Rabbimizden kötülükler nefsindendir sizin önünüze sizin yaptıklarınız vardır ayeti kerime Ama sen Allah’ın ipine sımsıkı yapıyor Sen habibin yoluna sımsıkı yapmış Ama sen haramlardan kendini uzak tut kendini Hayır yoluna adapte e ve haramlardan uzak dur senin başına gelen bir şey işlemiş olduğum bir haramdan Mütevelli ettir sen bir yerde haram işlemiş indir Sen bir yerde yanlış yapmışsındır Sen bir yerde eksik yapmışsındır kendine iyi bari Selam değiştirdi tutma kendini İbrahim aleyhisselamla işlerde tutma Sen kendini Yusuf Aleyhisselam ve eşdeğerde tutma kendini Abdulkadir Geylani Hazretlerine işlerde tutma kendini Hz bir Ahmet Er Urfa’ya zetor leşler de tutma kendini Hazreti Mevlânâ Celaleddin Rumi ile ay eşlerde tutma kendini üstadına eşdeğerde tutmasan Üstat da değilsin 15 derdi tutma kendini o noktada karma görüyorsan gelsin icazetini vereyim Üstat ol başımıza otur E o zaman senin önünde senin yaptıkların ve eşine zulmettiği sen o kadın senin yanında durmayacak çocuklarını zulmettiği Sen çocuklar sana düşman olacak olacak Ama sen arkadaşına Zoom ettiysen yalnız kalacaksın Ya sen bir topluluğu zulm ettiysen onun karşılığını göreceksin bu onun karşılığını göreceksin Ya sen bir mümine zulmetti Sen onun zulmeden zulmünün karşılığını görecek İyi o zaman Adem’in yolunu seç ya ben zulmetin de tövbe bu tövbe eden Hiç Günah işlememiş gibidir ya ama ya topluluğu Zoom ettiysen hakkı var topluluğun O senin tövben bu topluluğun hakkını hukukunu kaldırmaz ortaya da Ama sen geleceksin bu topluluktan helallik isteyeceksin Ama sen çünkü toplumun Hepsine de zulmettim bir laf söyledin hep topluluğun Hepsine de bir zarar verdin sen onlarla helal aşmadan Göçüp gitme bu dünyada Ama sana tavsiyem a birini zulmetin Göçüp gitmez bu dünyadan onunla helalleş onunla işini bitir mı yoksa zulmedenlerin ahir leri perişan olur Allah zalimlerden döner intikamını alır O kim zulmederse Allah diyor Onun başına bir zalim memur eder atar o zalimin ediyoruz zulmedenlerin intikamını alır sonra döner diyor o zalimden kendisi İntikam alır ne demek ki zulmeden muhakkak o zulmünden dolayı ondan intikam alınacak bu onun başına diyor başka bir hadisi Şerif’te zulmeden Allah başına bir zalim tayin eder zalimle uzun nedenden intikamını alır zalimin başına bir kılıç tayin eder O kılıçla diyor oza O zalimden intikamını alır sonra döner kılıçtan intikamını alır diyor ya Allah’ın hesabı kitabı Allah’a et ben bilecek bir şey değil o zaman Bana düşen kulluk zalimlerden uzak durun zalimlerin peşinden gitmeyin Bu zulüm edenlerin peşinden gitmeyin ve adaletle hükmetmeyenler zalimdir ve adaletle hükmetmeyenler zalimdir bir İslam dünyasında en önemli şey adalettir ve adalet Adalet o evde işyerinde sokakta şehirde devlette de adalettir önemli olan bu namaz değildir da oruç değildir adalettir Çünkü topluluğu ayakta tutacak aile ayakta tutacak olan cemaatleri cemiyetleri tarikatları ayakta tutacak olan adalettir bir ve Adaletin olmadığı yerde Zulüm var zulmün olduğu yerde Bereket Yoktur YouTube yoktur ikram yoktur İhsan yoktur Neden Zulüm var Çünkü Allah muhafaza eylesin O yüzden ben İstanbul dünyasında adaletle alakalı sosyal hayatla alakalı devlet de alakalı Adalet meselesini en önemli klasik olarak işleyenlerden birisi maverdi dir Bu maverdi o kadar adaletle alakalı meseleleri işlemiştir di işlemiştir ki hani İslam dünyasında adaletle alakalı bölük pörçük olan şeyleri Cem etmiş toplamıştır bir çünkü Eğer bir devlet düzeninde Adalet Yoksa hani bugünkü ta Bir de ona kamu diyorlar ya o yaka mu düzeninde Yani devlet düzeninde adalet yok ki sebze devlet İdaresi olarak Adaletin olmadığı bir yerde devlet yönetiminde adalet yok ise Allah muhafaza eylesin o zaman büyük tehlike vardır bu hem sosyolojik olarak halkın içerisinde tavanın içerisinde milletin içerisinde büyük sıkıntı vardır Hem de devlet yönetiminde büyük sıkıntı vardır ve bu hem dış dünyaya karşı hem de içeri karşı içerideki tavaya karşı sıkıntının en büyüğüdür O yüzden ben Adaletsizlik adaletsizlik en büyük zulümlerden birisidir ve tarih boyunca adaletli hükmetmeyen devletler adaleti istemeyen Milletler batmaya ve dağılmaya mahkum olmuştur ve toplum içerisinde Adalet sağlanmazsa Aile içerisinde Adalet sağlanmazsa cemaat tarikat içerisinde Adalet sağlanmazsa hepside dağılmaya mahkum olur O yüzden birey kendisinden tutun ailesi ve sülalesi cemaati topluluğu devlet komplesi Sil olarak adaletle hükmetmek zorundalar ve adaletle hükmetmeyen Baba koca patron Zakir Çavuş şehnur Şit’in hepside zulmetmiş olur adaletle hükmetmeyen Belediye Başkanı müdürler amirler hepside Zalim sıfatına girer zulmetmiş olur adaletle hükmetmeyen Vali bu kamu düzenindeki amirler memurlar hepside zulm etmiş Zalim sınıfına girer adaletle hükmetmeyen devlet başkanı bakanlar yöneticiler hepside Zalim sınıfına girer bu ve adalet cumhurbaşkanından en böyle kıyıda Fukara vatandaşa kadar adaletli davranılması zorundadır bütün herkese da bütün herkese ve Adaletin olmadığı bir yerde hı zulüm vardır ve o topluluk o devlet on millet o zulmü düzeltmezse dolmaya mahkum olur nerede bir kötülük var ise orada adaletsizlik Vardır Nerede bir dengesizlik varsa orada bir adaletsizlik Vardır Nerede haramlar kol geziyorsa orada bir adaletsizlik vardır orada bir adaletsizlik Vardır Nerede halka zulüm ediliyorsa orada bir adaletsizlik Vardır Nerede aile bireylerine zulmediyorsa orada bir adaletsizlik vardır Allah muhafaza eylesin o zaman zulüm ne dediğimizde zulüm Kur’an ve sünnetin dışındaki Her şey biraz zulüm aracıdır ve zulümdür Allah muhafaza eylesin inşâallah 1300 bu 10.
Bey Tenten devam edeceğiz ama böyle Allah Hz Peygamber sallallahü ve sellem Hazretlerinin iki duası var onun a sohbeti kapatalım Allah bismillah Ah Allah’a sığındım Allah’ım Hata yapmaktan yanlış yollara sapmaktan zulmetmekten ve zulme uğramaktan cahillik etmekte ve cahiliye maruz kalmaktan sana sığınırız Allah’ım fakirlikten kıtlıktan zillete düşmekten zulmetmekten ve zulme uğramaktan daha sana sığınırız Amin ecmain el Fatih ama salavat adamları Mına yağıyor an Amin ecmain haklarınızı helal edin inşâallah bizden yana da helal olsun 1310.
181. Mesnevi Şerhi 1297-1310 Beyit – Sohbet Notları
beytten devam edeceğiz Önümüzdeki hafta inşâallah.
Kaynak
Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet kaydından yazıya aktarılmış ve düzenlenmiştir. Orijinal video kaydı yukarıdaki YouTube oynatıcısından izlenebilir.
İlgili Sohbetler
Bu konuyla ilgili diğer sohbetler: İCAZETNAME TÖRENİ TEK PARÇA (BURSA) 16 EYLÜL 2021 , İZMİT Kutlu Doğum Sema – 26 Nisan 2013, FAİZ-RİBA 22.10.2022 MUSTAFA ÖZBAĞ EFENDİ SOHBETLER . Tasavvuf geleneğinde bu konular ele alınmaktadır.