Üstada: Darül Harp’te Faiz ve Borsa Meselesi
Müminler Arası Faiz
Darül Harp’te müminin kafir karşısında faizi yoktur; bu Hanefi mezhebinin görüşüdür. Ama müminin müminle faiz muamelesi yapması caiz değildir. Allah muhafaza eylesin.
Borsa Haram mıdır?
Borsaya direkt haram diyemeyiz. Darül İslam’da belki bugünkü mevcut borsa gibi olmayabilir, ona bir kapı açılabilir. Ama bugünkü mevcut borsa küçük yatırımcıları aldatmak için kurulmuştur. Türkiye’de ve dünyada uygulanan sistem deccaniyet sistemidir.
Şirketin gerçek sermayesi bir milyar dolar iken kağıtlarla iki-üç milyar dolar gösterip kağıtları satıyorlar. Yaptığı fabrikanın parasını cebine koyuyor ve senin paranla tekrar ortak oluyor. Cazip hale getirebilmesi için yüzde beş-on kişiyi kazandırıyorlar; yüzde seksen beş-doksan masa kazanır. Rulet masası gibidir. O yüzden borsadan uzak durun.
Cemaat İçi Kardeşlik ve Misafire İlgi
Dışarıdan gelen bir kardeşle tanışmak, görüşmek, konuşmak lazımdır. Muhakkak ki gelen arkadaşlarla ilgilenilmesi lazım, masada sohbet edilmesi lazım. Ama gelen kardeşler de herhangi bir gruba gidip selam verip oturup tanışsınlar; bu da güzel bir şeydir.
Bazen dışarıdan gelen kimseler ilgi gösterilince tedirgin oluyorlar; ‘Acaba benden para mı isteyecekler?’ diye düşünüyorlar. Her cemaate gidildiğinde insanlardan bir şeyler istendiği için insanlar bu istenmekten bıkmıştır. O yüzden tereddütle bakarlar herkese ve her şeye.
Namazda Baş Örtme ve Ayakkabı Giyme Sünneti
Namazda başını örtmek erkekler için sünnettir. Bir kimse namazda başını örtmezse namazı fasit olmaz, namazı namazdır. Yalnız namazda bir sünneti terk ettiğinden dolayı namazın mekruhu olabilir.
Namazda ayakkabı giymek de sünnettir. Bir kimse namazda ayakkabı giymedi diye namazın mekruhu diyebilir miyiz? Diyemiyorsak bir kimsenin başını açıp namaz kılmasına da aynı şekilde yaklaşmalıyız. Ama Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri genelde namazda başını örtermiş; bu daha kuvvetli bir sünnettir.
Sakın etrafınızdaki insanların başını örtmeden namaz kılmasına laf söylemeyin. Siz başınızı örtün, bir başkası örtmedi diye ona laf söylemeyin. Öyle daireler var ki milletin namaz kılıp kılmadığına değil, cebinde namaz takkesi var mı diye bakıyorlar. Allah muhafaza eylesin.
Selamlaşma Adabı
Elle veya başla selam vermeyi Allah Resulü sallallahu aleyhi ve sellem men etmiştir. El ile selamlamak, baş ile selamlamak sünnette yoktur. Sünnet olan selamlaşma ‘selamun aleyküm’ demektir. Sağ eli kalbin üzerine koyarak selamlaşmak dergah adabındandır ama kalbin üzerine vurarak selamlaşma yoktur.
Zikrullah Sevgisi ve Allah Sevgisi
Bir kimse zikrullahı sevmiyorsa Allah’ı sevmiyor demektir. Bir kimse zikrullaha karşıysa Allah’a karşıdır. Bir kimse Allah’ı zikretmiyorsa, Kur’an-ı Kerim’de ‘Onlar Allah’ı az zikrederler’ buyurularak münafık sıfatıyla anılmıştır. Allah’ı az zikredeni Cenab-ı Hak münafık diyorsa, hiç zikretmeyene ve zikrullaha düşman olana ne denileceği açıktır.
Allah Resulü mescitte zikrullah halkasındayken üç kişi girdi: Birisi halkanın ortasına oturdu, birisi halkanın dışına oturdu, birisi döndü gitti. Resulullah buyurdu ki: ‘Halkanın ortasına oturanı Allah zatında barındırdı, dışında oturanı Allah mağfiret etti, dönüp gidene Allah lanet etti.’
Bir kimse Allah’ı seviyorsa Allah’ı zikreder. Allah’ı zikreden Allah’ı seviyor demektir. Seven sevdiğini zikreder çünkü. Seven, sevdiğini sevenleri de sever. Allah’ı sevenleri de sever, Allah’ın sevdiklerini de sever, Allah’ı sevdireni de sever. Hem Allah’ı sevecek hem Allah’ın sevdiğini sevmeyecek; bu yalandan başka bir şey değildir.
Tasavvufta Üstada Bağlanmak ve Muhabbet
Tasavvuf üstada bağlanmaktır. Üstada bağlanmak Kur’an ve sünnet çerçevesindedir. Biat etmek, intisap etmek, bağlanmak, el almak, el vermek, tövbe etmek; bunların değişik tabirleri vardır. Hepsi de bir üstada intisap etmektir. Biatleşmak her mümine farzdır; biatleşmenin iki yönü vardır: Tasavvufi yönü ve siyasi yönü.
Bir kimsenin tasavvufta yol alması için muhakkak bir üstadla biatleşmesi gerekir. Üstadla biatleşmeyen kimseler tasavvufun içerisinde yol alamazlar. Üstadla biatleştikten sonra üstada muhabbet şarttır. Üstada muhabbet yoksa üstada manevi bir bağ da yoktur.
Bediüzzaman Said Nursi Hazretleri de mektubatında bu konuyu işlemiş ve demiştir ki: ‘Tarikat tahsisesi yok ise bugünkü saldırıların karşısında kendisini muhafaza etmesi mümkün değildir. Ama sıradan bir samimi mürid, tarikat üstadına duyduğu muhabbet cihetiyle asla ümidini kesmez; ümidini kesmezse sınırı aşamaz, küçük günahkar olur ama asla kafir olmaz.’
O yüzden bir kimse bir üstada intisap ettiyse, bağlandıysa, o üstada muhabbet beslemesi o meselenin şartındandır. Bir kimse üstadına muhabbet beslemezse, üstadıyla arasında manevi bir bağ kurmaz ise, sudan çıkmış balık gibi olur veya yüzeysel kalır. Allah muhafaza eylesin.
Kaynakça
- Darül Harp’te faiz meselesi: İmam Ebu Hanife ve İmam Muhammed’in görüşü — el-Mebsut (Serahsi), Kitabü’s-Siyer, 10/92; Bedaiu’s-Sanai (Kasani), 5/192; el-Hidaye (Merginani), Kitabü’s-Siyer — ‘Darül Harp’te Müslüman ile harbi arasında faiz yoktur’
- Borsa ve aldatmanın haramlığı: en-Nisa 4/29 — ‘Mallarınızı aranızda batıl yollarla yemeyin’; Sahih-i Müslim, Kitabü’l-Büyu, Hadis No: 1513 — Garar (belirsizlik) satışının yasaklanması; Sünen-i İbn Mace, Kitabü’t-Ticarat, Hadis No: 2185
- Malı beyinsizlere vermemek: en-Nisa 4/5 — ‘Allah’ın sizin için geçim kaynağı kıldığı mallarınızı sefihlere vermeyin’
- Namazda baş örtme sünneti: Sünen-i Tirmizi, Kitabü’s-Salat; İbn Abidin, Reddü’l-Muhtar, Kitabü’s-Salat — Namazda başı örtmenin müstehap oluşu; el-Fetava’l-Hindiyye, 1/77
- Namazda ayakkabı ile namaz kılma: Sünen-i Ebu Davud, Kitabü’s-Salat, Hadis No: 652-654; Sahih-i Ahmed bin Hanbel, Müsned, 3/20 — Sahabenin ayakkabıyla namaz kılması
- Selamlaşma adabı: Sahih-i Müslim, Kitabü’s-Selam, Hadis No: 2160, 2163; Sünen-i Ebu Davud, Kitabü’l-Edeb, Hadis No: 5195 — ‘Selamun aleyküm’ ile selamlaşmak sünnettir
- Zikrullah halkasının fazileti: er-Ra’d 13/28 — ‘Kalpler ancak Allah’ın zikriyle huzur bulur’; el-Ahzab 33/41-42; Sahih-i Müslim, Kitabü’z-Zikr, Hadis No: 2689 — ‘Allah’ı zikreden cemaatlere melekler gelir’
- Üç kişi hadisi: Sahih-i Buhari, Kitabü’l-İlm, Hadis No: 66; Sahih-i Müslim, Kitabü’s-Selam, Hadis No: 2176 — Mescide giren üç kişinin durumu
- Münafıkların az zikretmesi: en-Nisa 4/142 — ‘Onlar Allah’ı az zikrederler’; Tefsir-i İbn Kesir, en-Nisa 4/142 tefsiri
- Tasavvufta biat ve intisap: el-Fetih 48/10 — ‘Sana biat edenler ancak Allah’a biat etmiş olurlar’; el-Mümtehine 60/12; Sahih-i Buhari, Kitabü’l-Ahkam, Hadis No: 7199, 7200 — Biat sünneti
- Üstada muhabbetin şartı: Sahih-i Buhari, Kitabü’l-İman, Hadis No: 15, 16 — ‘Sizden biriniz beni anasından, babasından ve bütün insanlardan daha çok sevmedikçe iman etmiş olmaz’; Bediüzzaman Said Nursi, Mektubat, 29. Mektup, Telvihat-ı Tis’a
- Mescid-i Nebevi’de kılıç kalkan oyunu: Sahih-i Buhari, Kitabü’l-İdeyn, Hadis No: 949, 950; Sahih-i Müslim, Kitabü Salati’l-İdeyn, Hadis No: 892 — Habeşlilerin mescitte kılıç kalkan oynaması
Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi