155. Mesnevi Şerhi 987-992 Beyit konusunda Mustafa Özbağ Efendi’nin değerli sohbetlerinden derlenen bu içerik, 155. mesnevi şerhi 987-992 beyit hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
155. Mesnevi Şerhi 987-992 Beyit Hakkında
Mesnevi Şerhi konusunda Mustafa Özbağ Efendi sohbeti. Bu yazıda Mesnevi Şerhi hakkında tasavvuf perspektifinden önemli bilgiler ve değerlendirmeler bulacaksınız. 10987 beytten devam ediyoruz ağzı kapalı testi içi hava ile dolu olduğundan derin ve uçsuz bucaksız su üstünde yüzük gitti bu malum geçen haftadan dünya sevgisi ile alakalıydı mesnevideki bu beyitler yine ol devam ediyor ağzı kapalı testi içi hava dolu olduğundan derin ve uçsuz bucaksız su üstünde yüzük gitti Hani şimdi testler yok ama bir lastik düşünün veya plastik bir şey düşünün içinde hava dolu içinde hava dolunca onu da bir işte havayı dışarı götürmeyen dışarı çıkamıyorum bir şeyler kapatılırsa ne olur o testi içine su almadığından dolayı ve o kap içine su almadığından dolayı denizin üzerinde yürür gider tabi buradaki o testi den kasıt insanın bu şekilde kalbin gibi görebiliriz Eğer Normalde o kalbi gibi görürsek Yani kalbimde senin eğer ki dünya sevgisi olmazsa ve kalbini şeriat tarikat hakikat yoluna Sen RAM eder ve ve kalbinin kapısını şeriatla tarikatla hakikat ile kapatırsan dünya sevgisine kalbinin kapısını kapatır da kalbinde Zikrullah yerleşir oturursa Allah’ın sevgili sevgisi Peygamber sallallahü ve sellem Hazretlerinin sevgisi Allah dostlarının sevgisi kalbini oturursa O zaman sen bu manevi alemde Deryada Sen yürür gidersin sen Derya’ya da Ama bu manada dünya sevgisi olmadığından dolayı batmazsın ve hatta bunu daha da büyütürsek vücut olarak alalım Sen vücudunu kanunu normal Eğer dünyaya batırmaya caksan o zaman kalbini Allah ve Resul’ünün sevgisiyle dostlarının sevgisiyle doldur ki sen bu dünyada dünya necasetin içerisinde batıp gitmesin Çünkü Hz Peygamber sallallahü ve sellem Hazretleri hadis-i şerifte buyuruldu ki dünyayı Sevmek her kötülüğün başıdır bir hadisi şerif devam eder de bir şeyi sevmem Senin başka şeylere karşı kör eden ve sağır eder de bir kimse Bu bir şey severse bir şeye aşık olursa başka şeylere karşı kör ve sağır olur Eğer sevdiğin dünya ise sen ahirete karşı kör ve sağır olursun Eğer senin sevdiğin yok Allah ise o zaman dünyaya kör ve sağır olursun Eğer senin sevdiğin Allah’ın resulü ve Allah Resulü’nün Allah’ın ve Resul’ünün dostları ise sen diğer başka şeylere karşı kör ve sağır olursun ama yok sen dünyayı seversen heva ve hevesini seversen sen şeytanın vesvesesini seversen sen ahirete Allah’a karşı resulüne karşı Allah dostlarına karşı kör ve sağır olursun Yani normalde kör ve sarılı iki cepheden bakın Yani bir şeyi sevdin sevdiğinden başka hiçbir şey görmedin diğer şeylere karşı kör ve sağır olur ve bir şeyi sevdin Normalde sevdiysen ona karşı da o Ya normalde ne dediyse kör ve sağır oldun yani onun hatasını görmedin onun eksikliklerini duymadı iki taraflı O yüzden aşık lı bu manada akıl üstü görürüz Ya akıl çünkü onun hatasını kusurunu ara ama Aşık kimse Onun hatasını kusuruna alamaz seviyor ve hatta akıl sevdiğinin haricindeki şeylere çeker insanı ama normalde o kimse sevdiğin harcını çıkmak istemez işte bir kimse dünyayı seviyorsa dünyaya Aşık olduysa o dünya sevgisinin dışındaki ve dünya ile alakalı olmayan şeylerin hepsini de kör ve sağır olur görmez onun işi gücü dünya ile alakalı olur işi gücü düz ister Örneğin dünyalı arttırmakla alaka olur herkes dünyalarını artırmak ister ama o kimse ahireti unutur o kimse bu tur o kimse farzları unutur o kimse nafileleri unutur farzları yerine getirmez olur nafileleri yerine getirmez olur üzerinden vazifeleri manevi vazifelerini yerine getirmez olur Allah muhafaza eylesin O yüzden dünyayı Sevmek her kötülüğün başı bunu da unutmayın bakın bir dünya ile işgal etmeyi kendimize kerif görenlerden değiliz ne yok o zaman zaman bazı Sufi akımlar olmuş mu Sufi akımlar dünyayı terk etmişler Zühtü dünyayı sevmemeyi Dünya ile ilgi ve alakayı kesmek olarak algılamış da izi Vay bir hayat yaşamışlar Dünyada hiçbir tutmamışsa tembellik yapmışlar bir kısmı bu konuda dinlenmeye başlamış Hatta enteresan Ben onlarla karşılaştım bir ara Samsun’da bilmiyorum Neydi adı bir şey vardı sözde ama müritlerini böyle dilenmeye çıkarıyordu yani böyle müritler geliyorlar işte caminin önünde bekliyorlar Ben 45 tanesi ile karşılaştım Çünkü bilhassa Bursa Yeni geldiğim zamanlar da Ulu Caminin önünde bir kaç kişiyle denk gelmiştim işte bir şey söyleyebilir miyim Sana Buyurun işte böyle böyle Allah bizi seyahata çıkardı Biz Ben açım veya benim param yok veya Benim şeyim yok hatta hiç unutmuyorum bir tanesi Bulacağımı Ben öğrendi mi alıştım onları Tabii bunu caminin bahçesinde bana dedi ki işte böyle böyle şeyin beni seyahati çıkardı işte ben açık beni duyuyorsan sana dua ederim şunu şöyle yapalım bunu böyle yapalım öyle deyince canım sıkıldı benim dedim şeyin nerede dedim o Samsunlu Şeyh Efendi mi evet dedi dedim Samsun’a doğru döndürdüm söyle dedim dek ona dedim ben de Efendim ben açım ben parasızım beni nasıl böyle seyahate çıkardıysan beni nasıl böyle dilenciliğe çıkardıysan ben böyle böyle yaşıyorum şimdi dinleniyorum dedi mi böyle kaldı dedim Senin mesleğin L Ondan sonra işte sustu ne okulunu bitirdin sen dedim dedim makine mühendisi sen dedim gidip makine mühendisliği yapsana tek bir yerde çalış sana dedim alın terini yemek çalışarak Tan kazanmak Hatta dedim hadi Şeref da dağdan odun toplayıp satmak dedim ben senin yaptığın direnmekten daha hayırlıdır işte biz de nefsimizi böyle tercih ediyoruz Eve Ondan sonra dedim olabilir ama dilenmekten dedim hani nefsini terbiye edecek Sen karnını dahi durmayacağım dedim bir kuruş dahi kendini almayacaksın dilendim paraya gideceğim fakire fukaraya dağıtacaksın o zaman dedim ihtiyacı onu sahiplerine dağıtacağım ki dedim O zaman sen nefsini kralsın kibrini kralsın dedim Tabii bunu böyle söyledim buradan yol bularak da ben fakirlere istiyorum ben işte komşu istiyorum Ben filanca istiyorum deyip de kendinize bir şey almayayım bu da işin ayrı bir noktası işte dünyayı Sevmek her kötülüğün başı O yüzden su filan dünya sevgisinden k da buza klaş tırlar dünyayı sevmemeye çalışırlar sufle dünyayı Terk etmezler Benim bildiğim sufilik bu onlarda şeyhimin tabiriyle Bir Elde Bir elleri Kardır bir elleri de yardadır o yüzden biz bir elimiz karda olur bir elimizde yararlı olur hiç kimseden bir şey istemez hiç kimseden bir şey Divan miyiz bir sufi topluluğuyla böyle bir ticarethanesi olmaz bir böyle bir sufi topluluğun işte kendince bir Bakkal olmaz Market olmaz kendinde bir sufi topluluğun para kazandığı herhangi bir şey olmaz su final sufiliğin içerisine maddi meseleler girmesin diye imtina ederler dikkat ederler Yani 11 Sufi topluluğun herhangi bir ticarethanesi herhangi bir iş bu olmaz Zaman zaman mesela bunlar böyle dile getirilir cenab-ı Hakk’a hamd u Sena olsun bu fakirin bulunduğu yerde 35 yıldan beri hiçbir zaman para konuşmamıştır hiçbir zaman böyle şeylere tevessül etmemiştir Rabbim muhafaza eylesin inşâallah yine bu hani su fili yaşayıp da kendince sufiler biraz böyle çok zengin kimseler sufilerde tepeden bakarlar çok zengin kimseler böyle zenginlikleri ki bir veren veya üç beş kuruş parası ona ki bir verdiyse mesela o böyle de su fiilleri beğenmez şeyi beğenmez Hatta mı Şeyh Efendi’nin zamanında Bunlar görmüştük böyle izledik işte İyi ki dergaha gelir adam Fukara dır dergahta şey Himmet şeyhim dua edeceğim Mehmet şeyhim dua et şunun şum dolsun bu Olsun olsun bir müddet sonra bakarsın o şeyi ve dervişleri beğenmez hale gelir Oysa şeyinin yüzü hürmetine bereketiyle lütfuyla ikramıyla o haliyle halen miştir ve ata bir sıkıntıdan kurtulmuştur veya şeyhin duasının bereketiyle o hale gelmiştir ama bir bakmışsın şehrini terk etmiş dervisleri kerek görüyor dervişleri tepeden bakıyor dervişleri beğenmiyor Allah’ın zikredenleri beğenmiyor Bir bakmışsın kendi kendine Ayrı Yollara girmiş ve altta işte şeyin yanında Hali vakti yerinde olmuş etrafında fakir fukara insanlar yok mu var ama onları zekat vereceğini onlara görüp göstereceğine aynı Zikrullah la kasında bulundu fakir fukara kardeşlerin gözük gözetecek yine nam olsun Şanlı olsun Adı duyuyorsun diye herhangi bir cemaat ahalinin bu tarikata herhangi başka bir topluluğa gidip orada nam salar orada para dağıtırlar bu işlerin böyle hastalıkları vardır O yüzden su filler kendilerince hani tabiri caizse caizse böyle ne ben karşılaşmadım bugüne kadar çok böyle zengin bir sufi Ben karşılaşmadım yaklaşık 86 2020/30 dört yıl olmuş 34 yıldan beri böyle zengin çok zengin bir kimsenin Hatta zengin bir kimsenin Su filmini doğru düz götürebildiğin i görmedim bir müddet sonra ne yazık ki zenginlikleri konuları bir ki biz veriyor Ne yazık ki belli bir müddet sonra şeyhi beğenmemeye başlıyorlar şeyin sözünü alaya almaya şeyin sözünü hala almaya başlıyorlar Allah rahmet eylesin Sen annenin zamanında bunları görmüştüm bunları böyle izlemiştim bir müddet sonra onlarda dergaha terk etmişlerdi ve hatta işte bir kimse kendince kendisini çok Alim bilgili görüyor çok Halim çok bilgili görünce işte Şeyh Efendi de Allah rahmet eylesin biz ümit vardı ondan sonra onun Ümmü sözünü takılıp böyle gidenler falan olmuştu bunlar bizim gibi Sufi topluluklarda sık çayı sanız çokça yaşanır Allah iyi etsin ama o Sufi toplulukları tanımlayan muhteşem bir Müslim’in rivayeti var nice saçı başı toz toprak içinde kapılardan kovulmuş insanlar vardır ki bir şeyin olması için Allah’a karşı yemin etse Allah onu yemin de Sadıklar yani duasını ve yeminini hemen Kabule de o cenab-ı hak onun isteğini yerine getirir İşte bu Sufi toplulukta dünyayı sevmediklerin den dolayı ve dünyada biraz onlardan uzak dur gelir durur Öyle olunca bir kısmı ne yazık ki böyle işte para yapılan bir türlü bu ulaşamazlar ulaşamazlar ama Allah’a sabrederler Allah’ın Allah’ı zikrederler kulluğa ibadete devam ederler cenab-ı Hakk’ı onların manevi kapılarını açar Allah cümlemizi onlardan evresinin işte inşâallah o o bu Mesnevi’den devam ediyoruz işte yoksulluk havası oldukça insan dünya denizine batmaz O denizin üstünde durur bütün bu dünya onun mülkü olsa bu müzik gözünde hiç birşey değildir yani o kimse kendisini yoksul görse hani meşhur ya ayeti kerimede ayeti kerime hepiniz fakirsiniz Allah ganidir diye cenab-ı Hak’kın bu konuda bu Aa ayeti kerime var hepiniz fakirsiniz Allah kanidir öyle olunca işte mi hiç kimse kendisine bir zenginlik görmesin sebep yani a zengin olan Allah sen kendine bir zenginlik görürsen Bu sefer de sanki bu cenab-ı Hak’kın Karşısında bir küstah mi kibirlilik olmuş oluyor Allah muhafaza eylesin ve Öyle olunca da Ama sen dünya denizine bakıyorsun Çünkü sebep Sen çünkü kendinde dünya ile alakalı kendini bir şey zannettim ama içinde yoksulluk olursa Hazreti Peygamber sallallahü ve sellem Hazretleri El Fahri farklı demiş ben fakirlerle beraberim yine ayeti kerimede Cenabı ki işte hepiniz fakirsiniz Allah’tan eder demiş böyle olunca O denizin üstünde duruyor yani dünya denizine bakmıyor dünya sevgisi ve dünyaya olan Aşık lığı onun Normalde oluşmuyor o Allah’a aşık oluyor ve Sünni aşık oluyor Bütün dünya onun mülkü olsa bu mülk gözünde hiç birşey değildir o kimse Allah sevgisi ile tanıştı o kimse Resulullah sevgisi ile tanıştı o kimse Allah dostlarının sevgisi ile tanıştı o kimse Zikrullah sevgisi ile tanıştı o kimse farzların sevgisi onda oluştu bu nafileleri sevgisi oluştu Öyle olunca bütün dünya onun mülkü olmuş olsa bütün dünya kadarını malı olsa zenginliği olsa o asla dünya sevgisi onun kalbinde oturma dın dan yerleşme dinle dolayı o dünya üzerinde yüzmeye devam etti batmadı Hadi Şerif Ebu Zerr Radıyallahu An hazretlerinden Allah Resûlü sallallahu vesellem buyurdu ev uzak malının çokluğuna Sen zenginlik mi diyorsun Evet malın ağzına da sen fakirlik mi diyorsun Evet bunu üç kere söyledi ve şöyle buyurdu tuzu zenginlik kalpte olur fakirlikte kalpte olur kalbinde zengin olan kimseye kimseyi dünyadaki mal zengin etmez ancak kendini Cömert eder hani biz de böyle bir atasözü gibi yerleşmiştir ya gönlü zengin olsun O senin diye evet yani o kimsenin gönlü zengin ise o kimse de cömertlik tecelliler gönlü zengin olmanın tecelliyâtı o kimsenin cömertliği dir gönlü zengin mi o kimsenin Evet kardeşlerine yardımcı olur en cekime önce annesine babasına eşine ve çocuklarına gönlü zengin olanın bir derecede zenginliğini ishal edeceğiz yani cömertliğini ishal edeceği cömertliğini tecelli ettireceği yer onun annesi babası eş ve çocukları dır ardından Mümin akrabalar Mümin kardeşleridir bakın eğer o kimsenin gönlünde zenginlik varise Yok yok o zenginlik yok ise onun gönlünde o Karun kadar paraya sahip olmuş olsa o cimridir her cimride Fukara alır iyi bakın her cümlede Fukara Iğdır Bu bir kimse doğru yerde doğru zamanda doğruyu bir şekilde para harcamıyor sana o kimse cimridir zekatını vermek cenab-ı Hak’kın farzı zekat veren kimse cimridir hükmünde diyemem cömerttir hükmünde diyemem o Zekat bir sorumluluk çünkü Ne yani sen işte örnek yorum şu kadar paran var O paranın zekatını vereceksin Bu zorunluluk cömertlik o değildir cömertlik zorunlu olmadığı halde harcamaktır bu comertlik zorunlu değilsin baktım bir yerde bir ihtiyaç var o ihtiyacı giderdin Sen Cömert insan sın sın ihtiyacı giderdin için juder vardır bir de hep ayırman bunları Cute eli Nedir senden istemezler sana bir beyanda bulunmaz lar Amma ve lakin sen orada bir ihtiyaç olduğunu hisseder o ihtiyacın çözersin Halledersin sen jud ehli olursun bakın Sence değil olursun o yüzden cimri olmayalım cimri olanlar Allah muhafaza eylesin cennetin kokusunu zor görürler zordu ya Allah Rabbim muhafaza eylesin O yüzden muhakkak ve Muhakkak bir Allah’ın Cömert kullarından olalım ve bir hurma Yarım hurmayla da olsa cehennem ateşimizi bu söndürenler de olsun olalım inşâallah Şu halde kalbini minle Dün oluğunun havasıyla dolur ağzında bağla mühürle yani kalbini dünyaya karşı muhabbetle doldurma dünyaya karşı kalbini kapat dünyaya karşı kalbine seçecek kömürle asla ve asla dünyada ne sen hava senin kalbini dondurmasının senin kalbini dünya hırsı dünya Sevdası dünya sevgisi dondurmasının Senin kalbin dolduracak sa Allah’a karşı muhabbet Resûlullah sallallahü ve sellem Hazretlerine karşı muhabbet Allah dostlarına karşı muhabbet de olursun ya rabbi 3 Sevgi bana mübarek kıl bana güzel kız ve atı 3 sevgiyi denizde çölde Susuz kalmış bir çok soğuk şerbeti mübarek kıldığım gibi de bana da mübarek kıl Allah’ım senin sevgini seni sevenin sevgisini seni sevdiğinin sevgisini bana mübarek kıl diye bu tam Davut Aleyhisselam’ın duasıdır Hz Muhammed Mustafa sallallahü ve sellem Hazretleri bize aktarır O yüzden kalbini bu üç sevgiyle doldur Allah sevgisi Allah’ı en fazla seven Hz Muhammed Mustafa’dır sallallahü ve sellem O yüzden Resulullah sevgisi Ondan sonra da seni Allah’a sevdiren veliler dir sufiler için onun şeyhidir onun üstadıdır o zaman da üçüncü sevgide sen o sevgiyle kalbini doldur Sen kalbini asla ve asla dünya sevgisiyle doldurma bu dünya sevgisi kalbinde varise sana hiçbir şey kâr etmez geçmiş yıllardan Gökçeada Ortodoks Kilisesi motor Metro pilot Metropolitan ı ziyarete gittik o birkaç programımıza gelmişti bizim Çanakkale’deki hali dedim ki Halit böyle böyle iade-i ziyaret edelim bir program yaptı dedim Gökçeada’ya gidelim biz ya reset gittik ne sen orada karşılandık işte sohbet ettik kimseyi ziyaret edelim dedik bir gezelim Böylece Ebrar kapısı micol kapısı de kilisenin içerisinde iki kapı var içeri girmesi yasakmış Kilis’e adabına göre ama biz girmiş bulunduk orada bir masa var masa üzerinde de birinci var yanımızda da birkaç tane papaz var he he ve o metropolitik ten daha aşağıda tabağına bir tanesi Türkçe biliyor mı böyle şeyde İncil’de açık böyle elimle bir yere işaret ettirdim papaz ödedim okur musun burayı İşte o okudu Latince seni dedim bana Türkçesini söylermisin binin İncil’de geçen o günkü orada okuduğumuz İncil’de geçen ibaret Bu bir kimseyi iğne deliğinden geçirmek mümkündür var ama kalbinde dünya sevgisi olan bir kimseyi kimsenin hidayeti mümkün değildir Bu ayeti kerime buymuş incil’deki mı böyle Kaldım dedim ki ya Bunu muhteşem bir şey aynı şey dedim hani cenab-ı Hak’kın kudretiyle kuvveti ile alakalı sufiler söyler bir deve iğne deliğinden geçer mi elcevap Allah isterse geçer der dedim su Fila tabi enteresan bir şeydir Yani oradaki o okunulan şey bir kimsenin kalbinde dünya sevgisi var ise o kimsenin hidayeti mümkün değil o günkü okuduğumuz İncil’e göre E tabi no şimdi Hani az önce kar dışarıda vardı ya Dünya sevgisi bütün kötülüklerin başıdır diye aynı şey bunun bir kimse dünyaya muhabbet ediyorsa dünya Sevgi seviyorsa Allah muhafaza eylesin başka bir hadisi Şerif’te diyor ki iki kurdun bir bahçeye gelip yemesi ve oraya ifade etmesi o mal ve mevki sevgisinin Müslüman kişinin dinine verdiği zarardan daha zararlı değildir Bakın iki kurt karşılığında da ilkkurşun kurdun karşılığında bir mal sevgisi Bir de mevki makam sevgisi bakın kıymetli Dostlar müslümanı yıkan an en önemli iki unsurdan birisi bu bu mal sevgisinin sonu yok mevki makam sevgisinin sonu yok yani o Hadi Şerif meşhur ya vadi dolusu altın olsa ikincisini ister İnsanoğlu diye İşte bu o kimsenin komple dinini ifsad ediyor dinine zarar veriyor mal sevgisi ve makam sevgisi ve ne yazık ki tabi yaş geçtikçe Günler geçtikçe hayatı yaşadıkça insan tecrübe sahibi oluyor ve yaş oldu de bakıyoruz geriye doğru ve yıkılan ların Müslümanların müminlerin sufiler ince ehli cemaatin ehli siyasetin Bütün Müslüman topluluğun yıkıldığı iki şey var bir mal sevgisi eki mevki makam sevgisi makam nerede oluyor devlette oluyor Bu makam nerede oluyor siyasetin içinde oluyor ey benim Biz biz bundan uzağız bu çünkü ediyorum bizim kardeşlerimiz kolay kolay böyle siyasetin içerisinde Durmazlar bizi siyasetçilerde çok sevmez zaten Öyle olunca bizim böyle malla mevkiyle fazla bir işimiz olmaz Biz böyle devlete Amansız alımda işte birini işe katılımda yok işte birlerini şuraya koyalım böyle bir derdimiz de olmaz bizim bizim öyle bir derdimiz hiç olmadı zaten değil Şimdi mevki ile alakalı bir şey de biz de çok tecelli etmez bu iş bizim Çünkü bunun domuz toplulukta böyle bir şey söz konusu değil ama aynı şekilde de biz de manevi makam da söz konusu değil hani bir yerlerde böyle şeyhlik dağıtırlar bir yerlerde böyle Namık iplik niga balık halifelikte otururlar Hatta dağıtan yoksa adam gece rüyasında görür ertesi gün şey olur işte gece rüyasında görür ertesi günü takip olur ne kasaba olur Bizde böyle hem de çok revaçta değil hani Hatta eleştirirler işte bak halife tayin etmiyor da halifesini ilan etmiyor da yok saklıyor da benden için yok işte bak kimse Nak iplik icazeti vermedi denuka balık icazeti vermedi de yok işte şu icazeti vermedi bu icazeti vermedi de ben de çok basit bir şey söylüyorum bu rüyamda görürsem halimde görürsen veririm diyorum Benim bu konuda bir derdim yok hesabı a hesabını Allah vereceğim Çünkü cenab-ı hak bana bu konuda bir sorgusu val edecekse ben diyeceğim ki Ya Rabbi Rüyamda görmedim kime vereyim örneğim rüyamda görürsem verir miyim el cevap veririm yani bu Bu makam sevgisini sufilerin içerisindeki makam sevgisinde olmasını istemem yani işte Zakir din akip düğünü kavgaydı halifedir de böyle bir makam sevgisinin de o Derviş kardeşin o Sufi kardeşin içerisinde oluşmasını istemem Bu da kurt gibidir Adamı yer bitirir Bir bakmışsın ki yıkılır adam ümit eder çünkü yan bana zakirlik versin Ben ona rakiplik versin bana mü kabalık versin bana halifelik versin bana şeyhlik versin Bu böyle kurt gibi adamın içerisinde bu kemirir bir bir müddet sonra Baktı ki ona kimsin diye yok Ne kabasın diye yok halifesinin diyen yok veya şu Sen şu Sun diye yok çeker gider bir de der ki ya Yani işte burada bir kimse terbiye görmüyor yetişmiyor burada kimse der ve Yav değişik şeyler söyler bunu 34 yıllık birikimden çıkararak Tan söylüyorum hiç kimseyi atıfta bulunmak değil ve hatta ben başka dergahlarda halifeler gördüm ve hatta işte zakirler gördüm hali Fall ve halifeler şey olmak için Dergah Dergah dolaşırlar the işte bir yıl 2 yıl bir şey Efendi de kalır bakar ondan icazet alamadı Haydi bırakır bırakır kendi onu kötüler gider başka bir şey Efendi’ye ona intisap eder orada birkaç yıl durur oradan da bir icazet alamazsa oradan orayı dolaşır oradan oraya dolaşır habire dolaşırdı Allah dolaşır en sonunda kendi deli de dolaşır kalbi de dolaşıp Ondan sonra başlar şehitleri atmaya tutmaya imansız gider Allah muhafaza eylesin var bu manevi makam sevgisi de insanı helak eder perişan eden o yüzden tüm Sufi kardeşlerime tavsiyem makam düşünmeyin Hizmet edin koştur Allah’ı seven resulünü seven sana Şeyh deseler ne olacak de mesela ne olacak sana daha halife deseler ne olacak demeseler Ne olacak sana ki bunu kaba deseler ne olacak demeseler Ne olacak kabre girdiğinde bundan seni kurtarmayacak bu kabre sen iyi amel taşımaya çalış sen kabri güzel ameller taşımaya çalış sen Allah’a doğrusu kurmaya çalış Allah’la dost olmanın yoluna gitsem Allah muhafaza eylesin O yüzden bu makam sevgisi insanı hem manevi olarak sufilerin içerisinde tarikatların içerisinde cemaatlerin içerisinde insanı Yakar yıkar okurdu içine girdi mi İnsanın içini çürütür bir gün üfledimi gider o ikincisine mal sevgisi bu bütün dünya üzerinde insanların üzerinde var sufilerde bu fazla tecelli etmemeli bişey Efendiler de mal sevgisi olmamalı fazla bir sebep yani kardeşim git Ticaret yapıyorsan yap Sana kimse engel olacak değilsen veren ol bir şey için veremez olmak kadar güzel bir şey yoktur bir Zakir bir Nakip bir nukaba bir halife verenel olmalı alan el olmamalı Bu bir şey verenel olmak için gayret etmeli oy veren el olamıyorsa Allah muhafaza eylesin Yani Oo bugünkü zamanda zor şeyhlik yapar var ya Birisi onu alacak götürecek getirecek gezdirecek sohbetlere götürecek yok işte birisi arabasını ancak götürecek yedirecek içecek dibine aşık olacak şimdi bişeylerin büyük bir çoğunluğu ne yazık ki böyle yaşıyorlar Geçmiş dönemde de böyle yaşayan şey Efendiler tanıdım ben ama yani işte dervişlerin verdiği harçlıklarla geçinen yaşayan ve altı dervişlerin verdiği değişik böyle şeylerle verdikleri ile geçinen şey Efendiler de tanıdım Allah muhafaza eylesin O yüzden bunlar Şehitler için sıkıntılı ve sakıncalı şeyler Rabbim muhafaza eylesin mal sevgisi olmasın makam sevgisi olmasın mal ve makam sevgisi hem sufileri hem Müslümanlar müminleri Per perişan ediyor helak ediyor bakın dünya üzerindeki Müslümanlar bir türlü birlik ve beraberliği yakalayamıyor lar dünya üzerindeki Müslümanlar değişik makamları ucundan tuttuklarını da ne yazık ki bozuyorlar ne yazık ki o bozulmaktan dolayı Bütün Müslümanlar Hacı çekiyor sıkıntı çekiyor Bir müslüman bozuluyor sadece ve yine bozulmuyor bir şey Efendi bozulunca sadece kendini bozulmuyor bir Zakir bina ki bir kaba bozulunca sadece kendini bozulmuyor yola da zarar getiriyor yola da laf getiriyor Allah muhafaza eylesin Yani o yüzden belki de helal ona ama o Helal olan şey yaparken dahi dikkatli olmalı ölçülü olmalı Allah Allah Hz Peygamber sallallahü ve sellem Hazretleri Dünyada sanki bir yabancıya da bir yolcu gibi ol dedi Hz Ömer efendimizin oğlu Abdullah’a Yani demek ki Çünkü Hz Ömer efendimizin oğlu 4 Abdullah Tan birisi ve bunlar sahabenin içerisinde bilhassa ikinci jenerasyon genç sahabenin içerisinde takvada önde gidenler elimde önde gidenler fıkıhta önce gidenler tefsirde önde gidenler Bunlar Hz Ömer efendimizin oğlu Abdullah ona diyor ki Dünyada sanki yabancı yolcu gibi ceviz gibi ol Akşam olunca sabahı bekleme sabah olunca da akşamı bekleme Sağlıklı olduğu zaman hastalık için hazırlık yap hayatta iken de ölüm için hazırlık yap iyi bakın hayatta iken de ölüm için hazırlık ya buhar ve terimizin hak etmiş bunu ve tirmizide ilavesi var Bir de diyor ki kendini kabir ehlinden say say Kendini kabul elinden Yani kendini ölmüşler densay bu Neyle alakalı dünya sevgisi ile alakalı Yani dünya sevgisinden uzak dur dünya sevgisine karşı yabancı ol dünya sevgisine karşı yolcu gibi ol ve dünyayı dünyayı da böyle bir gölgelenecek ağacın altında gölgelenecek bir gölge olarak gör onu da başka bir atışı taze Peygamber sallallahü ve sellem Hazretleri yolculuğa çıkan bir kimsenin diyor çölde yolculuğa çıkan bir kimsenin bir gölgelikte gölgelenmesi dir diyor dünya hayatı o zaman bir gölgelikte senin menzilin uzak Yani sen Allah yolcusun Bu yan can abaka döndürülecek Sinbo bu dünyada ebediyen kalmayacaksın bu dünyada sonsuz yaşayacak olanlardan değil sinr Eninde sonunda ömrü ne kadardır Bilinmez ama Allah’a döndürecek Sino kadar çok ayeti kerime var ki Allah’a döndürülür sinüs diyee döndürülecek olduğu yer orası sen o mecburi istikamet ten döndürülen lerden olma kendini o yola koy kendi Cüzi irade ne koy ki bundan sevap alırsın bundan cenab-ı hak senden razı olsun yoksa herkes ölecek herkes ölüyor bu işte her gün açıklama yapıyorlar ya kornadan 58 kişi öldü diye Örneğin korodan 55 kişi öldü Körün Ozan 60 kişi öldü bu uyuşturucudan günde kaç kişi ölüyor sayılıyormu içkiden günde kaç kişi ölüyor sayılıyor mu Bu intihar eden kaç kişi var sayılıyor bir kaç tane kadın tecavüze uğradı için intihar ediyor sayılıyormu kaç tane çocuğa kaç tane kaç çocuğu tecavüz edildi istismar edildi diye sayılıyor mu Ben her gün açıklamada bulunuyor mu televizyonda da bugün uyuşturucu müptelası Bundan dolayı şu kadar kişi öldü hiç Duydunuz mu bugün Alkol komasına girip alkol komasından dolayı şu kadar kişi öldü sayılıyormu işte bugün sigaranın veya uyuşturucu veya içkinin vermiş olduğu zararlardan dolayı işte akciğerinde veya kalbinde veya damarlarında şu rahatsızlıklar oldu bu rahatsızlıklardan dolayı şu kadar kişi öldü ama bunların ölüm sebebi içkiyi değil sigara değil kumardı bunların ölüm sebebi işte sağlıksız yaşam the dengesiz beslenmeye de ölüm sebebi buydu bunların hiç bir açıklama yok günlük ama korodan her gün var Sen ne yaptın ya Ben isterim ki uyuşturucudan günde kaç kişi ölmüş kaç kişi hastaneye yatırılmış bu şu uyuşturucu tedavisi için kaç kişi müracaat etmiş kaç kişi yatırılmış günlük açıklansın bu örneği bu günlük kaç kişi fuhuş yaparken fuhuştan para kazanırken fuhuş yapmak serbest Çünkü fuhuştan para kazanırsın cezası var günlük kaç kişi fuhuştan para kazanırsın yakalanmış örneği bu açıklansın Mademki açıklanıyor örneği Allah muhafaza eylesin Cenabı Hak bütün ümmeti Muhammedi korusun inşâallah o yüzden dünya hayatında kabul ehlinden Say kendimi sen dünya sevgisinden uzak dur bütün hastalıkların başıdır dünya sevgisi yani zinanın kumarın içkinin haramların ve haram olan hırsızlık arsızlık uğursuzluk hepsinde sebebi dünya sevgisini Allah muhafaza eylesin çalışmada haktır Deva da haktır dert daha Münkir kimse çalışmayı inkârda ısrar eder durur Yani normalde bir insanın Dünya üzerinde dünyaları için ahireti için çalışması haktır bunu inkar etmek mümkün değildir ve çalışması da Dur dur sabittir ve gerçekten çalışmamak tembellik iyi görülmemiştir çalışmak iyi görülmüştür gayret etmek iyi görülmüştür hem Dünyası için daha mi adet için mücadele etmek iyi görülmüştür ama dünya ve ahiret için mücadele etmek iyi görülmemiştir ve aynı şekilde de hani o bu çalışmayı inkar edenlerin o imkanlarına bakma ya bir kimse çalışma inkar ediyorsa Demek ki Çalışmak vardır Hem bir şey inkar eder ki birşey inkar ediyorsa onun karşılığı vardır hani Ateistler Şimdi din yoktur diyor ya din yoktur dediğinde Aslında dinin varlığını kabul ediyor Bu bir şey yoktur diye inkar ediyorsa no var demektir ya hani Allah yoktur diyor ya Demek ki var ki sen yok hükmündedir sokuyorsun inkar ediyorsun ve zaten enteresan bir şey bizim an ederken de o la la ilahe deriz la la ilahe dediğinde ilahi yok yani ilahiler Yok bir şey yok diyorsun bir şey yok diyorsan arkasından bir şey var Ne var illallah yani gerçek ilah var çünkü Normalde bir şey yok gördüğümde Ak onun karşılığında var var ilahi dediğinde bu ilahiler in temeli yok başı yok sonu yok altı Yok üstü yoksa yok sol yok ilahi Yani boş hayal gibi ilahi heva heves gibi nefis gibi ilahi gölge gibi Öyle say Bu ilahi dediğimizde kartondan ev gibi ilahi yani o böyle Kadim değil o geçici bir şey o yüzden Ama onun karşılığında kadın var Lama hiç yok olmayan her daim var Lama Ezel ve ebedi olan Ya başlangıcı ve sonu olmayan bir ilah var onun adı Allah hayır işte bunun gibi bir kimse çalışmak hak mı ev bunu bir kimse reddediyorsa yok diyorsa Demek ki var ki o yüzden yok diyor o yüzden onun bir şey yok görmesi onun varlığına işaret Allah muhafaza eylesin birden Eh işte hastalıkla alakalı Yani hastalıkta var dertte var Deva da var derdi var ise devası var Deva varsa boşuna değil ki dert var demek ki A bu elberra naklediyor Peygamber sallallahü ve sellem Hazretleri bize 7 şeyi emretti 7 şeyden de menetti burayı dini mi bize hasta ziyaretini cenazeye Katılmanızı aksıran kimseye yar ha mı kullahu yani Allah seni esirgesin dememize ya yemin eden kimsenin yemininde Sadık kalmasına bu kalmasana çalışmamızı mazluma yardım etmemizi davete icabet etmemizi ve selamı yazmamızı emretti bize altın yüzük takmaktan gümüş kapta su içmekten kırmızı İpek örtülerden ibery şimdi elbiselerden İpek kalın İpek ve İbrişim giymekten de alıkoydu bakın Hz Peygamber çalış sallallahü ve sellem Hazretlerinin yemine sadık kalmak için çalışmamızı söyledi Yani yemine sadık kalmak için çalış yemine sadık kalmak için gayret et hasta ziyaretine gitmek için gayret edip bakın Bunlar mücadele bir de yapma dedikleri var O zaman hem yap dediklerini yapacaksın hem de yapma dediklerimi yapmayacaksın bunun için çalışacaksın bunun için gayret edeceksin yine Ebu Davud’un hadisi Şerif’i hastalıkla alakalı o Şüphesiz Allah hastalığı ilacı ile birlikte indirmiştir her hastalığa karşı bir ilaç var etmiştir Öyleyse tedavi olun ancak haram olan şeyler LP tedavi olmayın Bakın bu Hadi şefler bizim Tabiri caizse yoldaki işaret lamba larımız gibidir biz çalışırız biz mücadele ederiz biz Kur’an ve sünnetin bize emrettiklerini yerine getirmeye gayret ederiz biz dünyadaki tembellikten ahiret hayatının tembelliğini istemeyiz ne namazımızı borçlarınız nerede ticaretimizi işimizi başlarız ne de derslerimizi Zikri mizi verdiğimizi ve Hatta sohbetlerimizi ve hatta Ne bileyim işte bu mu veya ta küçük derslerimizi terk ederiz gayret ederiz Ne de hasta olduğumuzda Şifa arama mazık etme ama biz hasta olursak TED kendimizi tedavi yollarını araştırır kendimizi Tedavi ettirir veya kendimizi tedavi ederiz yani tedaviyi reddeden lerden sebebi Red edenlerden değiliz bizim dini algılamamız anlamamız yaşamamız su fili algılamamız anlamamız yaşamamız Bu cihetten dirbis bir hastalık için bir hap var ise o hastalığımızı oha bizim iyi geliyorsa Biz ne Allah’ın izniyle Şifa veriyorsa düz şifayı Allah’tan bekleyerek ten ilacı mızı içeriz alırız ve at ameliyat olacaksak ameliyatı mızı oluruz ve orta bir ilaç kullanmamız gerekirken gerekiyorsa Biz ilacı mızı kullanırız bu konuda tedavi Red edenlerden değiliz tekrar bunun Altını çiziyorum zaman zaman böyle söyleyen kardeşlerimiz oluyormuş o zaman zaman böyle davranmak isteyen kardeşlerimiz oluyormuş özellikle uyarıyorum bir kimsenin üzerinde bir dert mi sıkıntı var ise ve o dertten Oh sıkıntıdan muzdarip is a bak muzdarip İsa yani bazı sıkıntılar vardır bazı ufak tefek dertleri vardır Bunlardan muzdarip değildir o kimsenin Örneğin işte hayat standardını aşağı düşürmüyor Dur hayat standardının kötüleme yiyordur O zaman onunla çok böyle uğraşmasına gerek yok Ben kendim de öyle görürüm ve bu durum ha bu konuda Hadi şevke var hani bir böyle Hastalık bir dert sizi rahatsız etmediği müddetçe Bunda bir sıkıntı yoktur Bunu illaki tedavi etmekle mükellef değilsiniz manasında bir Hadi shareefa ama bakın onun Hayat kalitesini onu yaşam kalitesini aşağı düşürmeyecek yani o Bu bir başkasına muhtaç olacak hale getirmeyecek Örneğin şimdi bir adamın bir kimse ne şeker hastası kardeşim diyetini yap ilacını kullan diyetini yap ilacını kullan hiç kimseye muhtaç olmadan bu dünyadan göç gitmedi Neden sen ilaç kullanmazsan Sen diyetine dikkat etmezsen Gözün bir müddet sonu görmeyebilir böbreklerin çalışmayabilir işte damarların tıkanabilir ayağın kolun kesilebilir o yüzden o yüzden bir sıkıntı yaşayabilirsin Allah muhafaza eylesin Sen tedavini ol kardeşim Hz Mevlânâ Celaleddin Rumi Hazretlerinin sözünü de dinle Ne dedi sen Seni baştan mı önüne O yüzden bir hastalıkla alakalı muzdarip s bir sıkıntısı var ise o ilaç kullanacak ilaç kullanmaması gitmeyecek yine Ebu Davut ve tirmiziden adı Şerif tedavi olun yaşlılık hariç Allah ilaçsız hiçbir hastalık yaratma Ne mutlu o zaman hiçbir hastalık yoktur ki tedavisi olmamış olsun İnsanoğlu bulamamış olabilir İnsanoğlu Bana tam araştırma mış olabilir İnsanoğlu onun üzerinde tam mesai harcamış olabilir ya Bunun ilacı yokmuş Bunu kabul etmeyin deneyin arayın yanığı Allah’tan isteyin Allah’a yalvarın yakarım bunun manevi olabilir Tövbe edin Hz Ali radıyallahu anh Hazretleri böyle rahatsız olan hasta olana Tövbe Et günahlarına derdi tövbe ona tavsiye ederdi O yüzden Üzerinizde bir hastalık Bir rahatsızlık varsa Tövbeliyim limo hastalığı uğra rahatsızlığı şifa olur Allah’ı zikir şifadır Tevhide devam edin kim la ilahe illallah derse Allah’ın kalası nasılmış olur o hastalık Bir Başkasında bin ağırlıkta tesir ediyorsa Sende bir ağırlıkta tesir eder Cenabı sana yardım o cenab-ı hak sana büyük eder ikram eder ihsan eder O yüzden muhakkak ve muhakkak tedavi yolunu seçeceğiz tedavisiz kalmayacağız Allah muhafaza eylesin O yüzden kıymetli Dostlar Biz hastalığı mıza karşı ne yapacağız Deva arayacağız Biz çalışacağız Biz gayret edeceğiz ve inkârda ısrarlı olmayacak Rabb’im cümlemizi onlardan eylesin inşâallah Şimdi Allah izin verirse sorularınıza geçeceğiz cenab-ı hak bu lütfetti müddetçe sorularınıza cevap vereceğiz ya kaldığımız yeri tespit edelim bu Önümüzdeki hafta Allah izin verirse bir engel çıkmazsa herhangi biri bu problemimiz olmazsa Bursa’da olursa inşâallah kaldığımız yerden devam edeceğiz kaldığımız yerde o o nerede sevmiş bakalım şimdi bir aslan bu yolda birçok deliller getirdiği o devirler aslanın cevabına kanlılar 994 93 92 den devam edeceğiz.
155. Mesnevi Şerhi 987-992 Beyit – Sohbet Notları
Kaynak
Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet kaydından yazıya aktarılmış ve düzenlenmiştir. Orijinal video kaydı yukarıdaki YouTube oynatıcısından izlenebilir.
İlgili Sohbetler
Bu konuyla ilgili diğer sohbetler: Mesnevi Şerîf Şerhi (1491. Beyit) 10.12.2022 , Mustafa Özbağ Efendi Sohbeti – 17.07.2025, İCAZETNAME TÖRENİ TEK PARÇA (BURSA) 16 EYLÜL 2021 . Tasavvuf geleneğinde bu konular ele alınmaktadır.