111. Mesnevi Şerhi 745-746 Beyit konusunda Mustafa Özbağ Efendi’nin değerli sohbetlerinden derlenen bu içerik, 111. mesnevi şerhi 745-746 beyit hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.
111. Mesnevi Şerhi 745-746 Beyit Hakkında
ki bu en son burada anlatırken iyilik ve kötülüğü anlatıyor muyuz burada kalınmıştır demişim Ben ben demek ki bu hadisi şerifi çok önemli Sevmişim bir önceki beyit kıyamete kadar kötülerin içerisinden kim vücuda gelse yüzü o kötülüğe dir ya ondan sonra bugün okuyacak olduğumuz beyit de bu tatlı suyla tuzlu suda mardam artır halk arasında Su üfürünce dek birbirine karışmadan böyle gider durur ama ondan önce burada Yarım bırakmışız Peygamber sallallahü ve sellem Hazretlerine iyilik ve kötülük hakkında soru sormuyor içimden geçirmiştim ve 1 sağa radıyallahu anh Hazretleri anlatıyor bu Peygamber sallallahü ve sellem sordu Sen mi söyleyeceksin Yoksa ben mi sana haber vereyim Ama bunlar peygamberler mucit peygamberlerin mucizeleri dir bu peygamberler bu ve Peygamberimiz sallallahü ve sellem Hazretleri Ali karşılarına gelen etraflarına gelen insanların içlerinden geçen sorulardan haberdar olurlardı Allah’ın izniyle bile kalplerine böyle bir ilham gelir veya te Cebrail Aleyhisselam bunları bildirdi aynı şey bu peygamber vârisi olan mürşid-i kamillerin de bu üzerinde tecelli eder Bu bir Keramet olur ve onların da zaman zaman böyle müritlerin içinden kalbinden geçen soruları Onlar sohbet arasında cevaplandı tır cenab-ı hakkın ismini keremiyle ben onu Çünkü Allah üzerine alınır Allah’ın üzerine aldığından dolayı o kimse o mağaza rahatını olmuş ki latın Ne yapar oraya sohbete gittiğinde sohbete can kulağıyla dinler sebze can kulağıyla dinler s kendisine lazım olan bilgi alır kendisine lazım olan dersi alır bu peygamber varislerinde sudur eden bir şeydir mı birşeyde Peygamber sallallahü ve sellem Hazretlerinin de ölçüsü var ise bu onun hadis-i şeriflerinde varise ashabın da yaşandıysa Ümmeti Muhammed’e de yaşanır Bu böl uçuk muhabbet değildir Hani böyle alay ederler ya siz uçuk muhabbet ediyorsunuz kardeş bu manevi bir yol bu yolda manevi olarak yaşanır Bunlar bunu inkar etmekle örtemez Siz Hazretlerinin huzuruna gelen bir sahabe yolda niyet leniyor bunu sorayım diyor huzuruna geldiğinde Hz Muhammed Mustafa Sallallahu Aleyhi ve Sellem Hazretleri yok Sen mi söyleyeceksin Yoksa ben mi sana haber vereyim bu sahabe diyor ki sen bana haber ver İyi tamam ben söyleyeyim demiyorum ve O da diyor ki sen bana iyilik ve kötülüğü ne olduğunu sormak için geldi değil mi Adam dedi gidiyor evet bu yolda niyetlenmiş iyilik ve kötülük nedir diye soracak huzura gelince diyor ki sen mi söyleyeceksin ben mi söyleyeyim o da yok Sen söyle ben Tabiri caizse imtihan ağırlaştırıyor bunun üzerine üç parmağın bir araya toplayıp göğsüme koydu ve buyurdu ki bu üç parmağı mı böyle topladığı 4 topladım da üç parmağın topladığı göğsüne vurdu bu göğsüne gösterdi 3 bu ilmeğin aynı alexin Antalya kim 13 şeriat tarikat hakikat 13 Allah sevgisi peygamber sevgisi Veli sevgisi bu üçlü testis inancına gitmesin kafanıza yalnız mi Evet ve abi sağ kendi nefsine Sor kendi nefsine sor üç sefer kendi nefsine sor Bu iyiliği ve kötülüğü kendi nefsine sor o kendi nefsine Sor kendi nefsine sor iyilik yap ruhun yatıştı ı mutfağın olduğu şeydir bir kötülük ise insanlar sana fetva Verseler de içini kazıyan döngüsünde tereddüt duyduğu şeydir İyi o zaman iyilik Neymiş o kimsenin kalbini mutfağın ettiği şey kötülük ne insanlar sana fetva Verseler de senin kalbini acıtan inciten şey var ama bu kalbin bilgi sahibi olması lazım ve bu kalpte bilgi yok ise b o zaman Optimize heva ve hevesini doğru olarak kabul eder bu eğer o kimse iyilik ve kötülük bilgisi yok ise Neyin haram neyin helal olduğunu bilmiyorsa haramlarla alakalı bir bilgi birikimi yok ise o kimsenin o kimse işlediği Haramı kendince iyilik olarak görülür Burada yine bilgi söz konusu oldu Allah bizi iyilerden eylesin Ali İmran ayet 135 onlar bir hayasızlık yaptıkları veya nefislerine zulmettikleri zaman Allah’ı zikrederler bu ve hemen günahlarının bağışlanmasını isterler yani tövbe ederler günahları Allah’tan başka kim bağışlayabilir yaptıkları kötülükte bile bile ısrar etmezler ne demek ki o Mümin kimseler o iyi insanlar bir hayasızlık yaparlarsa bir edepsizlik yaparlarsa sana nefislerine zulmederler sebze hemen Allah’ı zikrederler Bu bir kötülük yaptın Bir yanlışlık yaptın bir eksiklik yaptın Onun karşılığı hemen Allah’ın zikirdir bu üstüne o kötülükten geri dönüp nedamet gösterim tövbe etmektir Bu bir kötülük yaptı Bu bir kötülük yaptım da o kimse hemen Allah’ı zikretmek o ağzından dilinden gözünden elinden ayağından kulağından bir yerden kötülük çıktı Onu Bu bir günah işledi ama biz günahsız lığa koşan birmet değiliz biz bizim böyle bir iddiamız yok ama biz günah işleriz Bu mümkün olduğunca bunu aza indirmeye gayret ederiz şu hadis-i Şerifi hiç unutma bu ve insanlara Etrafınıza bakarken bu hadisi şerif size Işık Kars da hiçbir kimse yoktur ki Bu bir günahın pençesinin altına girmemiş olsun Eğer bu şeyi develisi de Mürşidi Kamil’i de dervişi de zakiri de çavuşlu’da dana ki bi denuka Babası da hepside bu hadisi Şerif’ten payını alır Ama sen şeyini hiç günah işlemeyen bir kimse olarak görme bu öyle de anlatma yola taş getirme Ama sen bizim şeyimiz işte şöyle Uçar böyle gider şöyle yapar oy oy Hiç Günah işlemez değil mi Ama bu hadisi Şerif’i bile bile inkâr etmiş olursun bu hadis-i Şerifi inkar eden kıza düşer ve küfre düşen kimse tecdid-i iman ve tecdid-i nikâh gerekli ve küfre düşen kimse değildim an Bu bir kimse şunu diyebilir hakkıdır benim şeyhim ehli zikir O yüzden muhakkak günahları vardır Allah onun tevbesini de her gün kabul ediyordur Ben onun günahlarının af olduğuna inanıyorum eyvallah Ya ben onun günahına hiç denk gelmedim iyi birisi denk gelmiştir ama Beni ilgilendirmez eyvallah var ama hiç günah işlemez dersen bu onun Peygamber sallallahü ve sellem ne yapıştırmış olursun ki hiç günah işlemeyen bir tek Hz Muhammed Mustafa’dır sallallahü ve sellem işte bizden günah işleriz hata yaparız kusur işlerini eksiklik ve yanlışlık yaparız biz Eğer bu bizim sadece kendi nefsimizi ilgilendiriyorsa hızlı Allah’ı Zikreder tövbe ederiz Bu bizim kendi nefsimizi ilgilendirmek de beraber bir başkasını da ilgilendiriyorsa ondan helallik alır yine Zikreder yine tövbe ederiz Ama o kimseden helal kalırız ve o kimseden helallık almakla mükellefiz da helallik almazsak Onun hesabını ödemekle mükellefiz bu helallık almazsak Onun hesabını ödemekle mükellef is işte onlar dediği Müminler Ben bunu genelde ehli tasavvuf bunu ve kendisine at kadar ayeti Kerim’i mi Sufi grubu sonra onlar Çünkü Allah’ın Zikri çokça yapmaya çalışırlar çokça tövbe derler her gün birileri vardır Hem Allah’ı zikrederler hem tövbe ederler O yüzden Onlar ne yaparlarmış bir hata günah işlediklerinde bir hemen Allah’ı zikrederler hemen tövbe ederler bu ve yaptıkları yanlışlıkla kötülükte inat etmezler devam etmezler ama inatla günaha devam etmezler Allah Allah bizi onlardan eylesin Ankebut ayet 27 kim bir iyilik ortaya koyarsa ona o iyiliğin on katı vardır kim de bir kötülük işlerse sadece o kötülüğü misliyle cezalandırır onlar haksızlığa uğratılmış az dar ankabut ayet 27 kim bir iyilik yaparsa en az Ona on kat verilir Hadi şeftali Zed Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri on kattan 700 kata kadar ona cenab-ı hak lütfeder ikram ederler Hani Bediüzzaman Said Nursi Hazretleri de der ki bu da keyfi yetkiler kemiyet girmezler Bu bir kimse iyilik yaparsa iyiliğin karşılık Allah tarafından keyfiyete bağlıdır en az kaçtır 10’dur Allah en az biri olmuyor Bir Allah bire yüz verir bire yediyüz de verir Bir de sayısız da verir burada keyfi yetkiler günah işlemekte ise kemmiyet vardır bir de birdirbir Günah şehrinde cenab-ı hak sana ne yapar bir günah olarak yazar sana on günahlar Ak yazmaz Bu Allah’ın adaletidir cenab-ı hak müziği de adaletli olanlardan eylesin İnş Ura ayet Ben sana ne iyilik gelirse Allah’tandır sana ne kötülük de gelirse senin kendi nefsindendir o zaman bir kötülük bize bulaştıysa bilin ki nefsimizden dir kötülük etmişizdir kötülük bitiyor dur en yeni ahit’te geçiyor olması lazım incirle bu koreken ateş biçerde Ama siz kor ekerseniz ateş biçersiniz Allah iyilik ekerseniz iyilik biçersiniz Bu buğdayeken arpa biçmez Bu arpa Eken buğday biçmez 10’ar tekmişsin arpa toplarsın iyilik ettin iyilik toplarsın o kötülük ektin kötülük toplarsın o kim Bir iyiliğe yol açarsa kaç kişi oradan geçerse ondan sevabını Alır alır kimde kötülüğe bir kapağı ararlarsa kaç kişi oradan geçerse ondan kötülük olarak Nasibin olur İyi o zaman sen iyi bir insan olmaya gayret et bu dünya iyilerin Dünyası olsun kötülerin değil iyiliğin atması için uğraş kötülüğün artması için değil haramların azalması için gayret et haramların çoğalması için değil bu evinde Haramı azalt işyerinde Haramı azap nefsinde Haramı azalt Sen kendin tavır ve davranışlarında Haramı azaltarak Tan yaşamaya gayret et et Her gün bir Haramı Terk etmeye gayret et senden büyük Mücahit yok Ben her gün bir haramın terk eden bir kimse kadar büyük bir Mücahit yoktur bu hicret kapısı kapanmıştır hadisi şerif bu hicret kötülükten iyiliğe dir bu hicret haramdan helal Other O zaman biz iyi olmaya gayret edeceğiz İbni mes’ud Radıyallahu An naklediyor Allah Resûlü sallallahu aleyhi ve sellem Hazretleri buyurdu Allah azze ve celle Allah rızık larınızı Taksim ettiği gibi ahlaklı hızda Taksim etmiştir Allah dünyayı sevdiğine de sevmediğine de verir ama dini ancak sevdiğine verir kime dini vermişse onu sevmiştir Nefsim elinde olan Allah’a yemin ederim ki kalbi ve dili Müslüman olmadıkça bir kul Müslüman olamaz komşusu kötülüklerinden Emin olmadıkça kişi tam Mümin olamaz ne demek ki bir kimsenin hem dili hem kalbim Müslüman olacak Müslümanlığı dilinde olmayacak bu iman neydi Kalp ile tasdik dil ile ikrar aft O zaman bizim müslümanlığımız dilimizde kalbimizde vücudumuzda azalarımız da tecelli edecek hayatımıza tecelli edecek Böyle mi olmalı bu Müslüman demeyecek bu devam ediyor komşusu kötülüklerinden komşunuz komşunuz o komşunun sizin kötülüğünden Emin olacak diyecek ki bu kötülük gelmez bunda Az önce evde eşlerimiz bizim kötülüğümüzü den Emin olacak erkek kadın bu Sadece erkeklere değildin Sadece kadınlara da değil bir erkek birinci derecede eşinin kötülüğünden Emin olacak diyecek ki benim eşim bana kötülük yapmaz bana zulmetmez bir kadın diyecek ki benim kocam bana zulmetmez Sen bana kötülük yapmaz o bir kadın şunu diyecek benim kocam bana kötülük yapmaz benim anneme kötülük yapmaz benim babamın kötülük yapmaz Benim kardeşlerime kötülük yapmaz o bir kadın bir adam şunu düşünecek Benim eşim bana kötülük yapmaz benim anneme benim babama benim etrafıma kötülük yapma zemin olacak insanlar bara ahlaklarını ince ahlak üzerine kuracaklar Din güzel ahlaktır hadisi Allah Hz Muhammed Mustafa Sallallahu ve sellem Hazretleri diyor ki ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim bu eğer ahlakınız düzgün değilse ne orucunuz ne namazınız ne dedi fikriniz sizi kurtarmaz ben o namazı orucu Zikri güzel ahlakla harika bir hale getirin ya o yüzden insanın ilk önce evinin içi Emin Olacak emin bu evinin iki Emin olacak o evden eminlik fışkıracak bak herkes o eve hayranlıkla bakacak bak herkes ve o Kadının gözlerinden mutluluk fışkıracak o Çocukların gözünden mutluluk fışkıracak o erkeğin gözünden mutluluk fışkıracak bu evden mutluluk fışkıracak Mümin evi Mutlu evdir bu Mümin evi neşeli ve mutlu bir evdir bakın neşeli ve mutlu bir evdir bu Mümin evinde patırtı kütürtü bağırış çağırış mahkeme duvarı gibi insanların yüzü konuşmuyor Bir küçücük bir meselede bağırış çağırış kavgayla halletmeye çalışıyor Bu Mümin evi değildir o orada şeytan kol dolaşıyor ya orası büyüklüğün evi değildir Ama siz batılıların öğretisini almayayım kavga etmekte anlaşmak da bebekmiş ve bizim İnancımız bu değil sen kavga etmek bir anlaşma aracı değildir Bu öfke şeytandandır bu Mümin kardeşine eşinle çoluğuna çocuğuna kardeşlerini öfkeleniyor sana şeytandandır bu Bu öfke geleceksen Haramı öfkel da öfkelenerek sen yavru öfkeyle Sen hangi kavra sana zarar veren gavur Öfkeli ya Allah’ın işine gücüne gidiyor bakmış için o ne işin var ondan seni Allah sizi yurdunuzdan etmeye çalışanlarla savaşmamız emrolundu Bugün sizinle savaşmayan da savaşmakla emrolunmadım İyi o zaman öfkeniz sizi yurdumuzdan etmeye sizi sömürmeye çalışan emperyalistler olsun bu Turist gelmiş Onu geleceğim de uğraşma o yanlış ya o yüzden Batı öğretisi kavga etmekte bir iletişimdir hayır ya o kavga etmemek varken neden kavga edelim Allah Allah muhafaza eylesin önce evlerimiz neşeli ve mutlu olacak Sonra bu neşe ve mutluluk komşularımızı aks edecek komşumuz diyecek ki bizim için Emin insanlardır Ya ben çoluğumu çocuğumu ona teslim ederim Emin insanlardır ve etrafınızda Emin insanlar seçin kendinizde emin olun insanlar eşlerinin çoluğunu çocuğunu malını mülkünü sana emanet edebilmeli bievin olmalısınız bu Emin olmalısınız Müslüman Emin insandır Mümin Emin insandır sufî Emin insandır bu namusa emindir mala mülke emindir kardeşine emindir arkadaşlarına emindir Emin insandır Mümin müminin güvene dayalı Yaşar güvene dayalı güvensizliğe dayalı Yaşamaz ve güvene dayalı yaşarsın bugün Denizli’de gördüm ben bunu bugün Denizli’de öğle esnaflar var bir kağıdın arkasına yazıyor 5000 lira şu tarihte ödenecek altına imzasını atıyor bildiğiniz Kağıt küçücük bir kağıt adam bir yere ödeme götüreceğiz zaman o insanın Kim bu işte Emin mi İnsan hangi tut Al işte ext3 al bu kadarcık bir kağıt şu kadarcık bir kağıt Eğer bu kağıdı çek senet gibi kullanıyor para gibi kullanıyor alıyor Bunu götürüyo Ödeme yapacak kimse Selâmün aleyküm Aleykümselam ağabey sana 5 lira borcum vardı ya evet Aha bu diyor filancanın abi adamın alıyor kasaya koyuyor para gibi emin Tüccar ya dedim ya Bunu böyle alıyor musunuz var ya hacı abi dediler Herkesin ki ne almayız Ama sen yazsan alırız Seninkinde dile Neçe keselere gerek yok evet de çekin senede gerek yok eminlik Bu kadar mı kız Biz bunu şimdi her yerde uygulayabilir misiniz Hayır o herkes de uygulayabilir misiniz Hayır var ama öyle esnaflar vardır ağızlarından çıkar cumartesi günü gel paranı al al Adam cumartesi günü parayı zarfa koymuş orada duruyor gidiyorsun Selâmün aleyküm Aleykümselam zarf alıp gidiyor bu Emin İsa Bu bir toplum Emin’i kaybederse dini ne olursa olsun bakmaya mahkumdur bu dinin ehemmiyeti yok orada Bu bir toplumda eminlik kalktıysa ortadan o toplum batmaya mahkumdur Allah muhafaza eylesin komşusu kötülüklerinden dedim ki ey Allah’ın resulü kötülükleri nedir Hani komşunun kötülüğü nedir insanın kötülüğü nedir şöyle buyurdu tuzu zulüm ve haksızlıktır o kötülük değilmiş zulüm ve haksızlık Bu bir kimseye eziyet etme kimseye zulmetme iki adaletli ol haksızlık yapma Bu bir toplumda Adalet yoksa batmaya mahkumdur bir evde Adalet yoksa batmaya mahkumdur ev dağılmaya mahkum dur tek bir yerde Zulüm Var ise por6 Elinde sonunda batar ve bu İster cemaat ister tarikat ister aile ister Devlet Bu değişmez bize isterse birey Bu zulüm ve haksızlık birleşti ise batarsın Allah muhafaza eylesin harrandan Kazandığı parayı İnfak ettiğinde asla Bereket olmaz haram paranın infakı olmaz faiz den kazandım parayla İnfak edemezsin Bu zulüm ve haksızlıkla gazla ele geçirdim bir paradan Sen asla hayır bekleme ama asla hayır bekleme Allah muhafaza eylesin sadaka olarak verirse kesinlikle kabul olunmaz dünyada bıraktı takdirde onu ateşe daha da yaklaştırır Çünkü Allah kötüyü kötüyle silmez kötüyü iyi ile siler Zira pislik pisliği temizlemez İmam Ahmet Ee ne yapalım pislik pislik de temizlenmez kötü kötülük de temizlenmez kötü ancak iyilikle temizlenir pislik ancak temizlikle bu temizleniriz xpi şey necaset olur Ne yaparsın suyla yıkarsın Sünni icazeti necasette temizlemeye kalkması bu aptallık olur Allah bizi iyilerden eylesin kötülük yaptığında kötülükten dönüp tövbe edenlerden eylesin inşâallah haklarınızı helal edin geceniz hayır olsun Selâmün aleyküm.
111. Mesnevi Şerhi 745-746 Beyit – Sohbet Notları
Kaynak
Bu metin, Mustafa Özbağ Efendi’nin sohbet kaydından yazıya aktarılmış ve düzenlenmiştir. Orijinal video kaydı yukarıdaki YouTube oynatıcısından izlenebilir.
İlgili Sohbetler
Bu konuyla ilgili diğer sohbetler: GÜRSU Kutlu Doğum Programı – 19 Nisan 2013, İCAZETNAME TÖRENİ TEK PARÇA (BURSA) 16 EYLÜL 2021 , Gelibolu Mevlevihanesi Kutlu Doğum Sohbeti – 15 Nisan 2012. Tasavvuf geleneğinde bu konular ele alınmaktadır.