Vitir Namazının Kazâsı Gerekir mi? — Vâcip Olduğu İçin

Vitir namazının kazâsı gerekir mi? Hanefî mezhebine göre evet, gerekir. Çünkü vitir vâcip bir namazdır; ve vâcibler kazâ edilir. Şâfîî mezhebine göre vitir sünnettir; sünnetlerin kazâsı yoktur (ya da müekked değildir). Bu farklılık mezheplerin vitir’i nasıl tanımladığına bağlıdır. Hanefî mü’min vitir kaçırırsa, mutlaka kazâ etmelidir. Diğer mezheb mü’minleri ise tercihen kazâ ederler. Asıl olan vitir’i vaktinde kılmaktır; yatsı namazından sonra.

Vitir’in Hükmü — Hanefî’ye Göre Vâcip

Hanefî mezhebine göre vitir namazı vâcibdir. Vâcib, farzla nâfile arasında bir hükümdür. Farz değildir; ama nâfile de değildir. Vâcibi terk etmek günâhtır; ve kazâsı gerekir. İmâm-ı A’zam Ebû Hanîfe rahimehullâh, bu görüşe ulaşmıştır. Çünkü Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem vitir’i hiç terk etmemiştir; ve «Vitir haktır» buyurmuştur. Bu da vâcip olduğunun delîlidir.

Vitir’in Yapısı — Üç Rekât

Vitir namazı üç rekât olarak kılınır. Üçüncü rekâtta «kunût duâsı» okunur. Kunût duâsından sonra bir tekbîr alınır; sonra rüku’ yapılır. Bu yapı Hz. Peygamber’in uygulamasıdır. Vitir’in vakti, yatsı namazından sonra; tan yerinin ağarmasına kadar uzanır. Mü’min yatmadan önce vitir’i kılmalı. Eğer geceyi uyanık geçireceği belli ise, gece sonuna doğru kılmak da câizdir.

Vitir’in Önemi — Hz. Peygamber’in Uygulaması

Vitir’in önemi Hz. Peygamber’in uygulamasındadır. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem hiçbir gece vitir’i terk etmemiştir; ne yolculukta, ne savaşta, ne hastalıkta. «Vitir, gecenizin son namazı olsun» buyurmuştur. Bu vurgu, vitir’in mü’minin gecesi için ne kadar önemli olduğunu gösterir. Mü’min uyumadan önce mutlaka vitir kılmalı.

Vitir Kaçırıldığında — Kazâ Hükmü

Eğer vitir kaçırılırsa, Hanefî mezhebine göre kazâ edilir. Kazâ ne zaman yapılır? Hatırlanan anda yapılır. Sabah uyanılınca; ya da gün içinde herhangi bir vakitte. Kerâhat vakitleri dışında her zaman kazâ edilebilir. Hz. Peygamber buyurmuştur: «Uyuyup veyâ unutup namazı kaçıran, hatırladığı an kılsın.» Bu vitir için de geçerlidir.

Kunût Duâsı — Vitir’in Özel Duâsı

Kunût duâsı vitir’in özel duâsıdır. Üçüncü rekâtta Fâtihâ ve zammı sûreden sonra, rüku’dan önce okunur. Klasik kunût duâsı: «Allâhümme innâ neste’înüke ve nesteğfirüke…» şeklinde devâm eder. Bu duâ, mü’minin gece Allâh’a yalvardığı çok özel bir andır. Hâfızlamak gerek; çünkü her gece okunur. Kunût duâsını bilmeyen, basit duâlar okuyabilir; ama klasik duâyı öğrenmek daha iyidir.

Vitir’in Mâneviyâtı — Gecenin Kapanışı

Vitir’in mâneviyâtı, gecenin kapanışıdır. Mü’min günü beş vakit namaz ile geçirir; ve vitir ile gecesini kapatır. Bu son namaz, mü’minin günün muhâsebesini Allâh’a sunmasıdır. Kunût duâsında istiğfâr eder; mağfiret ister; gelecek için hayır ister. Bu, çok kıymetli bir mânevî andır. Vitir’siz uyumak mü’mine yakışmaz. Allâh muhâfaza eylesin; bizi her gece vitir kılan kullardan eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Vitir, Kunût, Vâcib. → Tasavvuf Sözlüğü