Namaz İnsânı Kötülüklerden Alıkoyar — Ankebût Sûresi 45. Âyet

Ankebût Sûresi 45. âyette buyurulmuştur: «Şüphesiz ki namaz, hayâsızlıktan ve kötülükten alıkoyar.» Bu âyet, namazın asıl fonksiyonunu açıklar: Mü’mini günâhlardan korumak. Sıradan görüşte namaz bir ibâdet; ama derin görüşte namaz mü’mini ahlâkî olarak yükselten bir mekânizmadır. Eğer mü’minin namazı onu kötülüklerden alıkoymuyorsa, namazını gözden geçirmesi gerek.

Namazın Asıl Fonksiyonu — Ahlâkî Yükseliş

Namazın asıl fonksiyonu sâdece ibâdet değil, ahlâkî yükseliştir. Mü’min günde 5 vakit namaz kılarak Allâh’ın huzûruna çıkar. Bu sürekli huzûrda olma hâli, mü’minin ahlâkını yükseltir. Her secdede nefsini terbiye eder; her rüku’da boyun büker; her tekbîrde Allâh’ın büyüklüğünü hatırlar. Bu sürekli hâl, mü’minde ahlâkî bir değişim yaratır.

Hayâsızlık ve Kötülük — Namazın Engellediği Şeyler

Âyette iki tür günâh sayılır: Hayâsızlık ve kötülük. Hayâsızlık — utanç verici işler; cinsî ahlâksızlık, gösteriş, gurûr. Kötülük — başkalarına zarar veren işler; yalan, gıybet, hırsızlık, zulüm. Namaz mü’mini her iki kategoriden de korur. Çünkü Allâh’ın huzûrunda olmak şuûruyla yaşayan, bu günâhlara cesâret edemez.

Namaz Kılıp Hâlâ Kötülük Yapan — Eksik Namaz

Bâzıları namaz kılarlar; ama hâlâ kötülük yaparlar. Yalan söylerler, gıybet yaparlar, başkalarına zarar verirler. Bu durumda namazları eksiktir. Şer’an sahîh olabilir; ama mâneviyâtı tam değildir. Bu mü’minlerin namazlarını gözden geçirmeleri gerek. Niçin namazları onları kötülüklerden alıkoymuyor? Cevap: İhlâs ve huşû eksik. Bu eksikleri gidermek gerek.

Huşû — Namazın Canlandırıcı Şartı

Namazı canlandıran şart huşûdur. Huşû — kalbin teslîmiyet hâli; Allâh’ın huzûrunda alçalmak. Huşûsuz namaz şekildir; huşû ile kılınan namaz canlıdır. Mü’minûn Sûresi 1-2. âyetlerde buyurulmuştur: «Mü’minler kurtulmuştur — namazlarında huşû ehli olanlar.» Yâ’nî kurtuluşa eren mü’min, huşû sâhibi olandır. Sıradan namaz değil, huşûlu namaz mü’mini kötülüklerden alıkor.

Tasavvuf — Namazda Huşû Öğretir

Tasavvuf, mürîdine namazda huşûyu öğretir. Mürşid mürîdine namaz öncesi abdest âdâbını anlatır; kıyâmda nasıl durulacağını gösterir; rüku’da nasıl boyun bükeceğini, secdede nasıl yere kapanacağını anlatır. Bu eğitim, sıradan müslümanlığın çok ötesindedir. Tasavvuf ehli mü’minin namazı, sıradan namazdan farklıdır. Daha derin, daha mânâlı, daha tesîrli. Allâh muhâfaza eylesin; bizi de namaz ile kötülüklerden alıkonulan kullardan eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Namaz, Huşû, İhlâs. → Tasavvuf Sözlüğü