Namaz Kılmak Neden Zor Gelir? — Nefsin Direnişi
Namaz kılmak neden zor gelir? Bunun temel sebebi nefsin direnişidir. Nefis kötülüğü emreder; ibâdetten kaçar; uykuyu, yemeği, eğlenceyi tercih eder. Namaz nefsin disiplinini gerektirir; ve nefis disipline tâbî olmak istemez. İkinci sebep şeytanın vesvesidir; namaza durmadan önce şeytan binlerce mâzeret sunar. Üçüncü sebep mü’minin Allâh ile bağının zayıf olmasıdır; eğer kalp Allâh’ı sevmiyorsa, Onun huzûruna çıkmak zorlanır. Bu üç sebebi tanımak, çözüme götürür.
Nefsin Tabiatı — Tembelliğe Eğilimli
Nefsin tabiatı tembelliğe ve hazza eğilimlidir. Kur’ân’da nefs üç mertebede anlatılır: Emmâre (kötülüğü emreden), levvâme (kendini kınayan), mutmainne (huzur bulan). Emmâre mertebesindeki nefis, ibâdetten en çok kaçar; çünkü ibâdet onun isteklerine aykırıdır. Mü’min nefsini bu mertebeden yukarı çekmelidir. Levvâme mertebesi gelince, mü’min kendi yanlışlarını fark eder. Mutmainne mertebesinde ise namaz tatlı gelir; çünkü nefis Allâh’tan razıdır.
Şeytanın Vesvesi — Mâzeret Üretmek
Şeytan namaz vaktinde mâzeret üretir. «İşin acelesi var, sonra kılarsın»; «Henüz yorgunsun, biraz dinlen»; «Telefondaki şu mesaja bak önce»; «Çay iç sonra namaz»; «Hava soğuk, abdest zor olur». Bu vesveselerin hepsi şeytanın tuzağıdır. Mü’min Eûzü çekerek bunları savuşturmalı; ve namaza durmalıdır. Şeytanı dinlemek, başarısızlığın kapısını açar.
Allâh ile Bağın Zayıflığı — Mâneviyât Eksiği
Üçüncü sebep mü’minin Allâh ile bağının zayıf olmasıdır. Eğer kalp Allâh’ı tam sevmiyorsa, namaz bir yük gibi gelir. Çünkü sevdiğine kavuşmak zevkli, sevmediğine kavuşmak zorlu olur. Allâh sevgisi geliştirilmelidir. Bu, zikir ile, Kur’ân okuma ile, sâlih sohbet ile, tasavvufî rehberlik ile olur. Allâh sevgisi kalpte yer ettiğinde, namaz tatlı gelmeye başlar.
Çözüm — Disiplinli Başlangıç
Çözüm disiplinli başlangıçtır. Mü’min nefsiyle anlaşma yapmamalıdır. Namaz vakti girdiğinde, hemen kalkıp abdest almalı; ve namaza durmalıdır. Tartışma açılmamalı. «Yapmam, yorgunum» düşüncesi gelince, onu tanımalı; ve buna karşı tavır almalı. Bir-iki ay sürerli olunca, disiplin yerleşir; ve namaz kolay gelir. İlk haftalar zor; sonra rahattır. Bu, her ibâdetin tabiatıdır.
Huşû Geliştirmek — Tatlılığın Anahtarı
Huşû geliştirmek, namazı tatlı kılmanın anahtarıdır. Huşûlu namaz mü’mine tatlı gelir; çünkü gerçek bir Allâh ile mülâkattır. Huşû için: 1) Okuduğun âyetlerin mânâsını öğren. 2) Yavaş kıl; tâdîl-i erkâna riâyet et. 3) Allâh’ın huzûrunda olduğunun bilincinde ol. 4) Belki bu son namazın olabileceğini düşün. Bu unsurlar huşûyu artırır; ve namaz tatlanır.
Sâlih Cemâat ve Mürşid — Yardımcılar
Sâlih cemâat ve mürşid mü’mine yardımcıdır. Tek başına mücâdele zordur; cemâat içinde kolaylaşır. Sâlih kardeşlerle namaz kılmak; mürşidle sohbet etmek; tasavvufî bir yolda yürümek — bunlar namazı kolaylaştırır. Çünkü mü’min yalnız değildir; bir kardeşler topluluğunun parçasıdır. Bu, mâneviyâtın güçlü desteğidir.
Niyâz — Namazı Tatlı Kılmak İçin
Niyâz: «Yâ Rab, namazımı bana tatlı kıl. Nefsimi disipline et, şeytanı benden uzaklaştır. Senin sevgini kalbime nakşeyle. Huşû ile namaz kılmayı, Senin huzûrunda olduğumun bilinciyle namaz kılmayı nasîb et. Beni namazdan zevk alan kullardan eyle. Sâlih cemâat ve rehber nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi namazı sevgi ve zevkle kılan mü’minler eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Nefis, Şeytan, Huşû. → Tasavvuf Sözlüğü