Uyanık Olmak — Îmân, Sâlih Amel, Günahlardan Uzaklık

Uyanık olmak — îmân edip iyi ameller işlemek; günahlardan uzaklaşmak demektir. Bu, mü’minin temel hâlidir. Modern dünyâda «uyanık» olmak farklı şeylere kullanılır: Politik uyanış, sosyal uyanış. Halbuki gerçek uyanış îmânın canlı olması, amelin sâlih olması, günahtan uzak olmaktır. Uyumayan mü’min bu üçünü hayâtının merkezine alır.

«Gaflet» — Uyumakla Aynı

«Gaflet» — mâneviyâtta uyumak demektir. Kişi nefes alıp veriyor; yemek yiyor; çalışıyor — ama mâneviyâtta uyuyor. Yâ’nî Allâh’ı düşünmüyor; âhireti unutmuş; ölümü hesâba katmıyor. Bu uyku tehlikelidir; çünkü ölüm gelir, ve mü’min uyanamadan göçer.

İlk Şart — Îmân

Uyanışın ilk şartı îmândır. «Allâh’a îmân ettim» diyen kişi mâneviyâta uyanmıştır. Eğer îmânsızsa, geri kalan ne yaparsa boş. Îmân temeldir; sonra ameller ve günahtan kaçınma gelir. Îmân sahih olunca, hayât anlam kazanır; ve uyanış yaşanır.

İkinci Şart — Sâlih Amel

İkinci şart sâlih ameldir. Kur’ân’da «îmân edip sâlih amel işleyenler» tâbiri sıkça geçer. Yâ’nî îmân ve amel birlikte gider. Sâlih amel — Allâh’ın razı olduğu davranışlar: Namaz, oruç, zekât, hac, sadaka, hizmet, doğruluk, edeb. Mü’min bu amelleri yapar; ve uyanış canlı kalır.

Üçüncü Şart — Günahlardan Uzaklık

Üçüncü şart günahlardan uzaklaşmaktır. Mü’min hem iyi yapar hem de kötüden kaçar. Yalan, gıybet, haram yeme, zinâ, içki, kumar — bunlar günahlar. Mü’min uzak durur. Eğer günah varsa, uyanış zedelenir. Çünkü günah kalbi kararltır; uyanışı söndürür.

Üçünün Birleşmesi — Hakîkî Uyanış

Bu üçünün birleşmesi hakîkî uyanışı verir. Sâdece îmân var ama sâlih amel yok — eksik. Sâlih amel var ama îmân tam değil — eksik. İmân ve amel var ama günah da işliyor — eksik. Üçü birlikte: Hakîkî uyanış. Mü’min bu üçlü hedefe çalışır.

Sahâbenin Uyanışı — Örnek

Sahâbenin uyanışı tam idi. Îmân güçlü; sâlih amel sürekli; günahtan uzak. Bu yüzden onlar «en hayırlı nesil» oldular. Modern müslüman bu üçlüyü yaşatmaya çalışmalıdır. Bir tanesini ihmâl ederse, uyanışı eksik olur. Bütün üçü için çaba gerek.

Niyâz — Üçlü Uyanış İçin

Niyâz: «Yâ Rab, beni uyanık bir mü’min eyle. Îmânımı kuvvetli, amelimi sâlih, günahlardan uzak olmamı nasîb et. Gafletten beni koru. Sahâbe gibi üçlü uyanışı yaşatmamı sağla. Modern dünyânın ‘uyanıklık’ yanılgılarından koru; gerçek uyanışı bana göster.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi uyanık mü’minler eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Uyanış, Îmân, Sâlih Amel. → Tasavvuf Sözlüğü