Nefislerinizi Terbiye Edin — Modern Müslümanın Çağrısı

Nefislerinizi terbiye edin — bu, modern müslümana yapılan en önemli çağrıdır. Çünkü modern müslüman dîni biliyor, ibâdetleri yapıyor; ama nefsini terbiye etmiyor. Sonuçta dış formda dîn, iç hâlde nefis var. Bu çelişki giderilmeli. Nefsini terbiye eden mü’min, hem ibâdetlerinden hem ahlâkından kazanç sağlar. Terbiye etmeyen ise sâdece dış formla yetinir; ve iç hâlde kayıp olur.

Modern Müslümanın Profili — Dış Form Önemli

Modern müslümanın profili genelde şöyledir: Beş vakit namaz kılar; Ramazan’da oruç tutar; zekât verir; gerekirse hacca gider. Bütün farzları yapar. Ama nefsini terbiye etmez. Aynı zamanda gıybet eder; yalan söyler; kibirli olur; hased eder; aşırı yer; aşırı uyur. Bu çelişki onun mâneviyâtını zayıflatır. Çelişkinin çözümü nefs terbiyesidir.

İbâdetlerin İç Boyutu — Nefisle Bağlantı

İbâdetlerin iç boyutu nefisle bağlantılıdır. Namazın iç boyutu — huşû. Orucun iç boyutu — nefse hâkimiyet. Zekâtın iç boyutu — para sevgisinden kurtulma. Hac’cın iç boyutu — dünyâdan kopuş. Bu iç boyutlar, nefs terbiye edilmedikçe gelmez. Bu yüzden mü’min ibâdetlerini sâdece dış formda değil; iç boyutta da yaşamalıdır.

Tasavvufun Rolü — İç Boyutu Öğretmek

Tasavvufun rolü, dînin iç boyutunu öğretmektir. Şerîat dış formu; tasavvuf iç hâli öğretir. Birlikte tam İslâm olur. Modern dünyâda tasavvuf bâzen «aşırı» veyâ «gereksiz» sayılır; bu yanlıştır. Tasavvuf İslâm’ın bir parçası, ondan ayrı değil. İmâm Gazzâlî, İmâm-ı Rabbânî, Mevlânâ — hepsi şerîatin yanında tasavvufu da öğretmişlerdir.

Terbiye Pratikleri — Günlük Uygulamalar

Nefs terbiye pratikleri günlük olarak uygulanır: 1) Sabah erken kalkmak — uyku disiplini. 2) Az yemek — şehvet disiplini. 3) Gıybet etmemek — dil disiplini. 4) Yalan söylememek — doğruluk disiplini. 5) Öfkeyi yenmek — gazap disiplini. 6) Zikir çekmek — kalp disiplini. 7) Sohbete katılmak — mâneviyât disiplini. Bu pratikler yıllar içinde nefsi disipline eder.

Aile İçi Terbiye — Çocuklara Örnek

Aile içi terbiye çocuklara örnek vermektir. Eğer babanın nefsi disipline edilmemişse, çocuklar bunu görür ve aynısını yapar. Eğer baba sürekli sinirleniyorsa, çocuklar sinirli yetişir. Eğer baba aşırı yiyorsa, çocuklar obur olur. Bu yüzden aile reisi önce kendi nefsini terbiye etmeli; sonra çocuklarına nasîhat etmelidir.

Niyâz — Nefsini Terbiye Eden Ümmet İçin

Niyâz: «Yâ Rab, beni ve ailemi nefsini terbiye eden kullardan eyle. Dış formla yetinmememi, iç hâle de önem vermemi nasîb et. İbâdetlerimin iç boyutunu kazanmamı sağla. Tasavvufa açık bir mü’min eyle. Günlük terbiye pratiklerini uygulamamı, çocuklarıma örnek olmamı nasîb et.» Allâh muhâfaza eylesin; ümmet-i Muhammed’i nefsini terbiye etmiş kullardan oluşturan bir ümmet eyle.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Nefs, Terbiye, Aile. → Tasavvuf Sözlüğü