Namazda ve Kur’ân Okumada Vesvese — Şeytanın Tuzakları
Namazda ve Kur’ân okumada vesvese, en sık karşılaşılan mâneviyat problemlerinden biridir. Mü’min namaza durduğunda aklına dünyevî mes’eleler gelir; Kur’ân okurken zihni dağılır. Bu şeytanın tuzağıdır. Çünkü şeytan, mü’minin Rabbiyle baş başa kaldığı bu en kıymetli ânları bozmaya çalışır. Vesvese yenilebilir; ama bilinçli bir mücâdele gerek. Mü’min vesveseyi tanıyıp, savuşturma yolunu öğrenmelidir.
Vesvese — Şeytanın İçten Saldırısı
Vesvese, şeytanın içten saldırısıdır. Dış dünyâ ile değil; mü’minin kalbiyle ilgili bir saldırıdır. Şeytan namazda kalbe vesvese atar; «yarın işin nasıl olacak», «o adamın söylediği şeyin cevâbı nedir», «şu mes’ele için ne yapacaksın» gibi düşünceler beliriverir. Bu düşünceler şeytandandır; mü’minin kendi düşüncesi değildir. Tanımak ve reddetmek gerek.
Eûzü Besmele — Vesveseye Karşı Kalkan
Vesveseye karşı en güçlü kalkan Eûzü Besmele’dir. «Eûzü billâhi mineş-şeytâni’r-racîm. Bismillâhi’r-Rahmâni’r-Rahîm.» Bu cümle, şeytanı kovan bir formüldür. Namaza başlarken çekilir; vesvese geldiğinde tekrar çekilebilir. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in tavsiyesidir. Mü’min vesvesenin geldiğini fark ettiği anda Eûzü çekmeli; ve dikkatini tekrar namaza vermeli.
Huşû — Vesvesenin Antidotu
Huşû — kalbin Allâh’ı hatırlayıp, mahcûb bir hâlle teslîm olması — vesvesenin antidotudur. Huşûlu namaz kılan kul vesveseye düşmez; çünkü kalbi başka yere kaymaz. Huşû geliştirmek için: 1) Namazın okuduğun âyetlerin mânâsını bilmek. 2) Allâh’ın huzûrunda olduğunun farkında olmak. 3) Bu namazın son namaz olabileceği bilinciyle kılmak. 4) Tâdîl-i erkâna riâyet etmek (her hareketi ağır ağır yapmak). Bu unsurlar huşûyu güçlendirir.
Kur’ân Okurken Vesvese — Aynı Mücâdele
Kur’ân okurken de aynı vesvese gelir. Mü’min «Elhamdülillâhi Rabbi’l-âlemîn» derken zihni başka bir yere gider. Bu da şeytanın aynı tuzağıdır. Kur’ân okumadan önce Eûzü çekilir; bu kalkandır. Okurken kalp âyetlerle olmalı; sâdece dil değil. Mânâsını anlamayan da çalışmalı; öğrenmeli. Çünkü Kur’ân, anlaşılmak için indirilmiş bir kitaptır.
Tekrar Çevirmek — Vesvese Geldiğinde Yapılacak
Vesvese geldiğinde mü’min dikkatini tekrar namaza/Kur’ân’a çevirmeli. Vesveseye odaklanmak, vesveseyi büyütür; tam tersi gerekir. Vesvese geldiğini fark eder; Eûzü çeker; ve okumaya/namaz hareketine geri döner. Bunu binlerce kere yapmak gerekebilir; sabır gerek. Yıllar geçince vesvese azalır; mü’min daha huzûrlu namaz kılmaya başlar. Bu, mâneviyâtın olgunlaşmasının bir alâmetidir.
Niyâz — Vesveseden Kurtulmak İçin
Niyâz: «Yâ Rab, beni namazımda ve Kur’ân okumada vesvesedeb kurtar. Kalbimi huşû ile doldur. Şeytanı benden uzaklaştır. Namazımı sâdece Sana bakarak kılmayı, Kur’ân’ı sâdece Senin kelâmın olarak okumayı nasîb et. Vesvese geldiğinde onu tanımayı ve savuşturmayı kolaylaştır. Beni huşûlu kullarından eyle.» Allâh muhâfaza eylesin; vesveseden, dağınıklıktan koruyup bizi huşûlu mü’minler eylesin.
Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Vesvese, Huşû, Namaz. → Tasavvuf Sözlüğü