İslâm’dan Önce Namaz Var mıydı? — Secde Âyetleri

İslâm’dan önce de namaz vardı. Hz. Âdem aleyhisselâm’dan beri her peygambere ve onun ümmetine bir tür namaz emredilmişti. Şekil farklı olabilir; ama ana esas — Allâh’a secde etmek, ibâdet etmek — hep aynı kaldı. Kur’ân’da secde âyetleri vardır: Diğer peygamberlerin ve onların ümmetlerinin secde ettikleri belirtilir. Hz. İbrâhîm, Hz. Mûsâ, Hz. Dâvûd, Hz. Süleymân, Hz. Îsâ — hepsi Allâh’a secde etmişlerdir. İslâm’ın namazı, önceki peygamberlerin namazını tamamlayan son şeklidir.

Hz. Âdem’den Beri — Namazın Tarihi

Namazın tarihi Hz. Âdem aleyhisselâm’a kadar uzanır. Cennet’ten yere indirildikten sonra Hz. Âdem, Allâh’a tövbe ederek secde etmiştir. Bu, ilk namaz olarak değerlendirilebilir. Her peygamber döneminde namaz devâm etti. Şekiller değişti; vakitler değişti; ama özü — Allâh’a teslîmiyet — değişmedi. Bu süreklilik, dînin tek bir kaynaktan geldiğini gösterir: Allâh’tan.

Hz. İbrâhîm’in Namazı — Kâbe’de

Hz. İbrâhîm aleyhisselâm, oğlu Hz. İsmâîl ile Kâbe’yi inşâ etti; ve orada namaz kıldı. Kur’ân’da: «Rabbimiz, sen kullarının duâlarını işitirsin» diye duâ etti. Bu yerin namaz kılınma yeri olarak vakfedilmesi Hz. İbrâhîm’in duâsındandır. Bugün hâlâ müslümanlar Kâbe’ye dönerek namaz kılar. Hz. İbrâhîm’in mîrâsı bizim namazımızdadır.

Hz. Mûsâ ve Hz. Hârûn’un Namazı

Hz. Mûsâ aleyhisselâm ve Hz. Hârûn aleyhisselâm da namaz kılardı. Kur’ân’da: «Yâ Mûsâ! Şüphesiz ben senin Rabbinim. Pabuçlarını çıkar; çünkü sen mukaddes Tuvâ vâdîsindesin. Ben seni seçtim; haydi vahyolunan şeyleri dinle. Şüphesiz Ben Allâh’ım. Benden başka ilâh yoktur. Bana ibâdet et ve Beni anmak için namaz kıl.» (Tâhâ 12-14). Bu âyet, Hz. Mûsâ’ya namaz emredildiğini açıkça gösterir.

Hz. Dâvûd ve Hz. Süleymân — Secde

Hz. Dâvûd aleyhisselâm secde âyetlerinin bir kahramanıdır. Kur’ân’da: «Dâvûd… secdeye kapanıp Rabbinden mağfiret diledi, sonra da rüku’ eyledi.» (Sâd 24). Hz. Süleymân aleyhisselâm da Allâh’a secde etti; Belkıs Sebe’den geldiğinde önünde Allâh’a şükür secdesi yaptı. Bütün peygamberler için secde — yâ’nî namazın özü — vardı.

Hz. Îsâ ve Hz. Meryem — Mâbed’de Namaz

Hz. Meryem aleyhisselâm Beyt-i Makdis’in mihrâbında ibâdet ederdi. Hz. Zekeriyâ aleyhisselâm onu mihrâbda görürdü. Hz. Îsâ aleyhisselâm da namaz kıldığını âyetler bildirir: «Yaşadığım sürece bana namazı ve zekâtı emretti.» (Meryem 31). Bu âyet Hz. Îsâ’nın da namaz kıldığını gösterir. Hristiyanlık zamanla namazı bıraktı; ama Hz. Îsâ’nın ümmeti ilk başta namaz kılıyordu.

Niyâz — Bütün Peygamberlerin Yolunda

Niyâz: «Yâ Rab, bizi Âdem’den son peygamber Hz. Muhammed sallallâhu aleyhi ve sellem’e kadar bütün peygamberlerin namaz yolunda yürüyenlerden eyle. Onların izini sürmemi nasîb et. Namazı, onların kıldığı gibi huşû ile kılmamı sağla. Beni bütün peygamberlerle aynı yolda yürüyen bir kul eyle.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi peygamberlerin sünnetini yaşatan kullardan eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Peygamberler, Secde, Namaz. → Tasavvuf Sözlüğü