Öğlen ve Yatsı Namazlarının Son Sünnetleri — 4 Rekât Olarak

«Öğlen namazını ve yatsı namazının son sünnetlerinin dört rekât kılınması, nâfile namazlar yerine geçer diye duydum. Bilgilendirir misiniz?» Evet, sahîh hadîs-i şerîfler vardır. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’in öğlen namazının son iki rekâtını dört rekât olarak kıldığına dair, ve yatsı namazının son sünnetlerinin de dört rekât kılınabileceğine dair rivâyetler mevcuttur. Bu uygulama, mü’mine ek sevâb kazandırır. Çünkü iki rekât sünnet’in yerine dört rekât kılmak, hem sünneti yerine getirir hem fazla nâfile ibâdet sağlar.

Öğlen Namazının Sünnet Yapısı — Hanefî’ye Göre

Hanefî mezhebine göre öğlen namazı şöyledir: 4 rekât ilk sünnet + 4 rekât farz + 2 rekât son sünnet. Toplam 10 rekâttır. Bunun yanında müekked olmayan 2 rekât daha kılınabilir (toplam 12 rekât). Bâzı rivâyetlerde Hz. Peygamber’in son iki sünnet’i dört olarak kıldığı belirtilir; bu, ek bir ihsân olarak yapılabilir. Mü’min hem sünneti tamamlar hem ek nâfile sevâbı alır.

Yatsı Namazının Sünnet Yapısı

Hanefî mezhebine göre yatsı namazı şöyledir: 4 rekât ilk sünnet (gayri müekked) + 4 rekât farz + 2 rekât son sünnet + 3 rekât vitir vâcib. Toplam 13 rekâttır. Hz. Peygamber’in son iki sünnet’i bâzen dört rekât olarak kıldığı rivâyet edilir. Bu yapı, yatsı namazını uzatır; ve mü’mine gecelik mâneviyât kazandırır. Vitir vâcib olduğu için ihmâl edilmez; ama son sünnetler bâzen 4 rekât kılınabilir.

Nâfile Niyetiyle 4 Rekât — Çift Maksat

Son sünnetin 4 rekât kılınması, çift maksat içerir: 1) Son sünneti yerine getirme. 2) Ek nâfile ibâdet etme. Bu, sahîh hadîs-i şerîfe dayanan bir uygulamadır. Hz. Peygamber’in öğlen namazından sonra dört rekât kıldığı rivâyetleri vardır (Müslim, Tirmizî). Bu rivâyetlere dayanarak Hanefî âlimleri bu uygulamayı meşrû görmüşlerdir. Mü’min bu fırsatı kullanabilir.

Hadîs-i Şerîf Kaynağı — Müekked Sünnet

İmâm-ı A’zam Ebû Hanîfe rahimehullâh, bu konuda hadîs-i şerîfleri delîl getirmiştir. Hz. Âişe radıyallâhu anhâ’dan rivâyetle: «Rasûlullâh sallallâhu aleyhi ve sellem öğlen farzından önce dört rekât, sonra da iki rekât kılardı. Akşamdan sonra evinde iki rekât, yatsıdan sonra iki rekât kılardı.» Bu rivâyet temel kaynaktır. Bâzı rivâyetlerde son sünnetin dört rekât olduğu da belirtilir.

Mü’minin Tercih Hakkı — Kapasiteye Göre

Mü’minin tercih hakkı vardır. Kapasitesine, vaktine göre 2 rekât veyâ 4 rekât son sünnet kılabilir. İkisi de câizdir; ikisi de meşrûdur. Acelesi varsa 2 rekât yapar; bol vakti varsa 4 rekât yapar. Daha fazla rekât kılmak daha çok sevâb kazandırır; ama 2 rekât da yeterlidir. Bu esneklik, dînin merhametinin bir ifâdesidir. Mü’min kendi durumuna göre tercih yapar.

Niyâz — Nâfile İbâdetler İçin

Niyâz: «Yâ Rab, beni nâfile ibâdetlerden istifâde eden kullarından eyle. Sünnetleri tam olarak yerine getirmeyi, ek nâfilelerle Sana yakınlaşmayı nasîb et. Sahîh hadîs-i şerîfleri öğrenip uygulamamı sağla. Hanefî mezhebinin esnek uygulamalarından istifâde edebilmemi nasîb et. Beni ibâdetinde derin kullardan eyle.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi sünneti ve nâfileyi titizlikle yapan kullardan eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Sünnet, Nâfile, Hanefî. → Tasavvuf Sözlüğü